Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00357 008074 11063681 na godz. na dobę w sumie
Sterowanie urządzeniami przeciwpożarowymi w obiektach budowlanych - Instalacje elektryczne, wentylacyjne i gaśnicze - projektowanie, montaż i eksploatacja - ebook/pdf
Sterowanie urządzeniami przeciwpożarowymi w obiektach budowlanych - Instalacje elektryczne, wentylacyjne i gaśnicze - projektowanie, montaż i eksploatacja - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 160
Wydawca: Grupa Medium Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-64094-26-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zdrowie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Pierwsze wydanie tej książki ukazało się w 2013 roku i zostało bardzo dobrze przyjęte przez osoby wywodzące się ze środowisk branż elektrycznej, elektroinstalacyjnej i sanitarnoinstalacyjnej. Zainteresowanie tytułem przyczyniło się do szybkiego wyczerpania jego nakładu. Wobec powyższego wydawnictwo podjęło decyzję o przygotowaniu drugiego wydania. Przede wszystkim zmianie uległ format na bardziej poręczny. Książka zawiera zbiór 18 merytorycznych publikacji opracowanych przez uznanych specjalistów z instytutów naukowych, wyższych uczelni, stowarzyszeń branżowych i służb pożarniczych; jedenaście z nich odnosi się dla branż elektrycznej, elektroinstalacyjnej, a siedem – sanitarnoinstalacyjnej. Zakres tematyczny uwidoczniony został w spisie treści.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

STEROWANIE URZĄDZENIAMI PRZECIWPOŻAROWYMI W OBIEKTACH BUDOWLANYCH INSTALACJE ELEKTRYCZNE, WENTYLACYJNE I GAŚNICZE – PROJEKTOWANIE, MONTAŻ I EKSPLOATACJA PRACA ZBIOROWA REDAKCJA MERYTORYCZNA Julian Wiatr, „elektro.info” Waldemar Joniec, „Rynek Instalacyjny” OPRACOWANIE I REDAKCJA Anna Kuziemska Agnieszka Orysiak SKŁAD I ŁAMANIE dtp@medium.media.pl Wszelkie prawa zastrzeżone © Copyright by Grupa MEDIUM ISBN 978-83-64094-26-2 WYDAWCA I ROZPOWSZECHNIANIE Grupa MEDIUM Sp. z o.o. S.K.A. 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18 tel. 22 512 60 60 www.ksiegarniatechniczna.com.pl Wydanie II, Warszawa 2014 Publikacja wydana pod patronatem miesięczników SPIS TREŚCI Anna Sas-Micuń ZMIANY PRZEPISÓW TECHNICZNO-BUDOWLANYCH DOTYCZĄCE INSTALACJI ELEKTRYCZNEJ I PROPONOWANE PRZEZ ŚRODOWISKO EKSPERCKIE ICH UZUPEŁNIENIA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 Ryszard Chybowski, Piotr Kustra STEROWANIE NAPĘDEM POMP POŻARNICZYCH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 Marcin Wawerek UZGODNIENIE PROJEKTU BUDOWLANEGO W ZAKRESIE OCHRONY PRZECIWPOŻAROWEJ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 Zbigniew Hanzelka LOKALIZACJA ŹRÓDEŁ ASYMETRII NAPIĘCIA W SYSTEMIE ELEKTROENERGETYCZNYM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 Waldemar Wnęk ZASADY PROJEKTOWANIA STEROWANIA INSTALACJAMI DO ODPROWADZANIA DYMU I CIEPŁA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 Fryderyk Łasak BADANIA I POMIARY INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH W OBIEKTACH ZAGROŻONYCH WYBUCHEM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 Andrzej Sowa ZAGROŻENIE POŻAROWE WYWOŁANE PRZEZ WYŁADOWANIA PIORUNOWE ORAZ NIEPRAWIDŁOWE ROZWIĄZANIA INSTALACJI PIORUNOCHRONNYCH I URZĄDZEŃ DO OGRANICZANIA PRZEPIĘĆ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 Tomasz Popielarczyk BADANIA I PROJEKTOWANIE DŹWIĘKOWYCH SYSTEMÓW OSTRZEGAWCZYCH . . . . . . . 63 Edward Skiepko WYMAGANIA W ZAKRESIE PROWADZENIA TRAS PRZEWODOWYCH INSTALACJI PPOŻ. W BUDYNKACH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 Marcin Wawerek OŚWIETLENIE AWARYJNE I EWAKUACYJNE – WYMAGANIA TECHNICZNO-PRAWNE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 Julian Wiatr, Waldemar Jaskółowski WPŁYW TEMPERATURY POŻARU NA WARTOŚĆ NAPIĘCIA ZASILAJĄCEGO URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE ORAZ SKUTECZNOŚĆ OCHRONY PRZECIWPORAŻENIOWEJ URZĄDZEŃ, KTÓRE MUSZĄ FUNKCJONOWAĆ W CZASIE POŻARU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 Grzegorz Kubicki PROBLEMY WSPÓŁCZESNEJ WENTYLACJI POŻAROWEJ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109 Paweł Janik FORMA I ZAKRES PROJEKTU WENTYLACJI POŻAROWEJ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 Paweł Szlachta SCENARIUSZE POŻAROWE – ZASADY TWORZENIA ORAZ ICH PRAKTYCZNE ZNACZENIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 Norbert Bartkowiak, Waldemar Wnęk INTEGRACJA SYSTEMÓW BEZPIECZEŃSTWA W BUDYNKACH MIESZKALNYCH I UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 Grzegorz Ścieranka WODOCIĄGOWE INSTALACJE PPOŻ. – STAN PRAWNY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 Grzegorz Ścieranka INSTALACJE HYDRANTOWE – PROJEKTOWANIE, WYKONANIE I ODBIÓR . . . . . . . . . . 145 Agnieszka Malesińska WYBRANE ZAGADNIENIA DLA STAŁYCH URZĄDZEŃ GAŚNICZYCH W BUDYNKACH UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ I SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA . . . . 150 mgr inż. Anna SAS-MICUŃ – Stowarzyszenie Nowoczesne Budynki ZMIANY PRZEPISÓW TECHNICZNO-BUDOWLANYCH DOTYCZĄCE INSTALACJI ELEKTRYCZNEJ I PROPONOWANE PRZEZ ŚRODOWISKO EKSPERCKIE ICH UZUPEŁNIENIA Wstęp W ostatnim czasie Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w spra- wie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75, poz. 690 z późn.zm.) było nowelizowane dwukrotnie:   22 listopada 2012 r. w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1289 opublikowano rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 listopada 2012 r., zmie- niające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – WT2012, 13 sierpnia 2013 r. w Dzienniku Ustaw pod pozycją 926 opublikowane zostało rozporzą- dzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 5 lipca 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowia- dać budynki i ich usytuowanie – WT2013. Zmiana WT2012 podyktowana była potrzebą wypełnienia postanowień art. 30 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usługi i sieci telekomunikacyjnych. Zmiana WT2013 podyktowana była potrzebą implementacji postanowień Dyrektywy Parla- mentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Co do zasady, zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 1 Warunków Technicznych, przepisy te mają zastosowanie przy budowie i przebudowie oraz zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Zgodnie z defi nicją pojęcia „budowa”, o której mowa w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, należy przez nią rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego, w tym budynku, w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę takiego obiektu. Z powyższego wynika, iż przepisy zmieniające mają zastosowanie do budynków nowo wznoszonych oraz istniejących, w których przewiduje się wykonywanie ww. robót budowlanych, z wyjątkiem remontów budyn- ków istniejących. Powyższe ustalenie oznacza, że wprowadzone zmiany w 2012 r. i 2013 r. są daleko idące, mające skutki fi nansowe dla inwestorów oraz użytkowników budynków. Zmiana warunków technicznych w 2012 r. (WT2012) Założeniem nowelizacji było wprowadzenie obowiązku montażu światłowodowej instalacji telekomunikacyjnej dla nowo wznoszonych budynków mieszkalnych wielorodzinnych oraz bu- dynków użyteczności publicznej, służących celom związanym z oświatą i wychowaniem. Zmiany prowadzić mają do kompleksowego uregulowania wymagań dla instalacji telekomunikacyjnych, które obowiązkowo mają stanowić wyposażenie techniczne budynków mieszkalnych wieloro- dzinnych, budynków zamieszkania zbiorowego oraz budynków użyteczności publicznej, zgodnie z ustaleniami § 56 ww. rozporządzenia. Skutkiem nowelizacji WT2012 jest wprowadzenie nowego rozdziału 8a – „Instalacja teleko- munikacyjna” w Dziale IV „Wyposażenie techniczne budynków”, ustalającego: 5        minimalne wyposażenie w instalacje telekomunikacyjne mieszkań w budynkach mieszkal- nych wielorodzinnych i zamieszkania zbiorowego, defi nicję instalacji telekomunikacyjnej, przez którą należy rozumieć zainstalowany i połą- czony pod względem technicznym i funkcjonalnym układ jej elementów, wykonany zgodnie z Polską Normą dotyczącą planowania i wykonywania instalacji wewnątrz budynków, elementy składowe instalacji telekomunikacyjnej budynku zamieszkania zbiorowego i budynku użyteczności publicznej, w tym przeznaczonego na potrzeby publicznej oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki i wychowania, elementy składowe instalacji telekomunikacyjnej budynku mieszkalnego wielorodzinne- go, wymagania dla punktu połączenia instalacji telekomunikacyjnej z publiczną siecią teleko- munikacyjną (punkt styku), warunki prowadzenia i rozmieszczenia instalacji telekomunikacyjnej i urządzeń teleko- munikacyjnych, istotne parametry dotyczące instalacji telekomunikacyjnej, tj. tłumienność dla długości fali, długość fali zerowej dyspersji chromatycznej, współczynnik dyspersji chromatycznej, długość fali odcięcia dla włókna w kablu, nominalna średnica pola modu. Zgodnie z ustaleniami § 192f ust. 2 prowadzenie instalacji telekomunikacyjnej i rozmiesz- czenie urządzeń telekomunikacyjnych w budynku powinno zapewniać bezkolizyjność z innymi instalacjami w zakresie ich wzajemnego usytuowania i niekorzystnego oddziaływania oraz za- pewniać bezpieczeństwo osób korzystających z części wspólnych budynku. Kolejne wprowadzone wymaganie (ust. 3) dotyczy obowiązku stosowania urządzenia ochrony przed przepięciami, a gdy instalacja może być narażona na przetężenie – również urządzeń ochrony przed przetężeniami. Elementy instalacji natomiast, wyprowadzone ponad dach, powin- ny być umieszczane w strefi e chronionej przez instalację piorunochronną, o której mowa w § 184 ust. 3, lub bezpośrednio uziemione w przypadku braku instalacji piorunochronnej. Instalacje antenowe wychodzące ponad dach oraz dłuższe ciągi instalacji antenowych w budynkach (prze- kraczające 10 m) powinny być chronione ochronnikami zabezpieczającymi przed przepięciami od wyładowań bezpośrednich i pośrednich. Rozporządzenie ponadto wprowadziło nowy pkt 47a w Załączniku nr 1, stanowiącym Wykaz Polskich Norm przywołanych w rozporządzeniu, dotyczący ustaleń normy PN-EN 50174-2:2010 Technika informatyczna. Instalacje okablowania. Część 2: Planowanie i wykonywanie instalacji wewnątrz budynków, do których odwołuje się § 192 b. Ustalenia tej normy uzyskały tym samym moc wymagania. WT2012 weszły w życie 23 lutego 2013 r. Zmiana warunków technicznych w 2013 r. (WT2013) Zmiana WT2013 dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Parlamentu Eu- ropejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, poprzez wprowadzenie etapowego zaostrzania wymagań standardu energetycznego budynków – w trzech horyzontach czasowych: od 1 stycznia 2014 r., od 1 stycznia 2017 r., od 1 stycznia 2021 r.    Zmiany WT2013 odnoszą się również do instalacji elektrycznej poprzez aktualizację obowiązu- jących wymagań dla oświetlenia wbudowanego. Ustalono bowiem zmienne w czasie, obowiązu- jące dla budynków, z wyjątkiem budynków mieszkalnych, maksymalne wartości wskaźnika ΔEPL na potrzeby oświetlenia [kWh/(m2 · rok)], w zależności od czasu działania oświetlenia w ciągu roku t0. WT2013 wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2014 r. (tab. 1.). 6 Tabela 1. Lp. Rodzaj budynku 1 1. 2. 3. 4. 2 Budynek mieszkalny: a) jednorodzinny b) wielorodzinny Budynek zamieszkania zbiorowego Budynek użyteczności publicznej: a) opieki zdrowotnej b) pozostałe Budynek gospodarczy, magazynowy i produkcyjny Cząstkowe maksymalne wartości wskaźnika ΔEPL na potrzeby oświetlenia, w [kWh/(m2 · rok)], w zależności od czasu działania oświetlenia w ciągu roku t0 *) Od 1 stycznia 2014 r. Od 1 stycznia 2017 r. Od 1 stycznia 2021 r.**) ΔEPL=0 3 ΔEPL=0 ΔEPL=0 2500 dla t0 ΔEPL=50 2500 dla t0 ΔEPL=100 2500 dla t0 ΔEPL=50 2500 dla t0 ΔEPL=100 2500 dla t0 ΔEPL=25 2500 dla t0 ΔEPL=50 *) Jeżeli w budynku należy uwzględnić oświetlenie wbudowane, w przeciwnym przypadku **) Od 1 stycznia 2019 r. – w przypadku budynków zajmowanych przez władze publiczne oraz będących ΔEPL=0 kWh/(m2 · rok). ich własnością. Dla projektowania instalacji elektrycznej, na potrzeby zapewnienia oświetlenia pomieszczeń światłem sztucznym, znaczenie mają wprowadzane zmiany dotyczące maksymalnej powierzchni okien oraz przegród szklanych i przezroczystych, z punktu widzenia racjonalizacji użytkowania energii, ustalone w Załączniku nr 2 do WT „Wymagania izolacyjności cieplnej i inne wymagania związane z oszczędnością energii” (pkt 2.1.1.–2.1.2.). Zaostrzono bowiem wymagania izola- cyjności cieplnej wymienionych wyżej przegród, co prowadzić będzie w efekcie do stosowania mniejszych ich powierzchni, niż dotychczas, oraz takich, które mają ograniczoną możliwość przepuszczania światła i promieniowania słonecznego, pomimo obowiązującego warunku zapew- nienia dostępności oświetlenia światłem dziennym, określonego w § 57. Przepis ten stanowi, iż pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi powinny mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do ich przeznaczenia, kształtu i wielkości, co oznacza, iż stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8, natomiast w innym pomieszczeniu, w którym oświetlenie dzienne jest wymagane, ze względów na przeznaczenie – co najmniej 1:12. Pogorszenie ww. warunków dostępności oświetlenia dziennego skutkować będzie zwiększo- nym zapotrzebowaniem na oświetlenie światłem sztucznym, które z kolei jest limitowane w bu- dynkach, z wyjątkiem budynków mieszkalnych. Propozycje eksperckie uzupełnienia wymagań dotyczących instalacji elektrycznej Działające od 2011 r. eksperckie grupy robocze, których pracę koordynuje Stowarzyszenie Nowoczesne Budynki, wypracowały, w dyskusji eksperckiej w zespołach problemowych, pro- pozycje uzupełnień wymagań dotyczących instalacji elektrycznej niezbędne do wprowadzenia do Warunków Technicznych. Dyskusja ma charakter interdyscyplinarny oraz wielozadaniowy, dlatego też propozycje wymagań uwzględniają także potrzeby spełnienia wymagań zawartych 7 w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r., ustanawiającym zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającym dyrektywę Rady 89/106/EWG. Proponowane uzupełnienia przepisów uwzględ- niają zatem wymogi bezpieczeństwa pożarowego w zakresie instalacji elektrycznej oraz potrzebę zapewnienia odpowiedniego bezpieczeństwa użytkowania budynków, poprzez np. ustalenie wy- magań dla instalacji alarmowo-przyzywowej. Eksperci zaproponowali zmianę wymagania zawartego w lit. b pkt 2 ust. 3 § 181, poprzez zastąpienie określenia „oświetlonych wyłącznie światłem sztucznym” określeniem „oświetlonych światłem sztucznym oraz na drogach ewakuacyjnych oświetlanych światłem dziennym w przy- padku przewidywanej możliwości przebywania ludzi w budynku po zapadnięciu zmroku”. Uzna- no za konieczne doprecyzowanie granicy liczbowej osób w sytuacji zagrożenia. Po dyskusji eksperci zaproponowali następujące brzmienie § 181 ust. 3 pkt 2 lit. b): „oświe- tlonych wyłącznie światłem sztucznym oraz oświetlonych wyłącznie światłem dziennym w przy- padku przewidywanej możliwości poruszania się na niej, w czasie ewakuacji, grup ludzi powyżej 50 osób, po zapadnięciu zmroku”. W odniesieniu do § 183 zaproponowano nowe brzmienie ust. 3 oraz dodanie nowych ustę- pów, jako konsekwencji propozycji przeniesienia do Warunków Technicznych zapisów z normy N SEP-E 005 Dobór przewodów elektrycznych do zasilania urządzeń, których funkcjonowanie jest niezbędne w czasie pożaru oraz określenia nowych wymagań dla elementów wykonawczych przeciwpożarowego wyłącznika prądu, w zakresie lokalizacji oraz doprowadzenia do niego energii elektrycznej. Zgodnie z propozycją zmienionego ust. 3, aparat elektryczny, stanowiący element wykonawczy przeciwpożarowego wyłącznika prądu, powinien być zainstalowany w rozdzielni- cy głównej budynku, zainstalowanej w pomieszczeniu wydzielonym pożarowo lub rozdzielnicy pożarowej. W przypadku zastosowania aparatu elektrycznego, typu wyłącznik, należy zapewnić wybiórczość działania zabezpieczeń występujących w instalacjach elektrycznych budynku, które są przyłączone za wyłącznikiem i eksploatowane w warunkach normalnej eksploatacji. W zależ- ności od uwarunkowań lokalnych sterowanie przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu może być miejscowe lub zdalne. Warunek doprowadzenia energii elektrycznej do przeciwpożarowego wyłącznika prądu, usta- lony w proponowanym ust. 3a, oznacza, iż należy ją doprowadzić kablem lub przewodem gwa- rantującym dostawę energii elektrycznej przez wymagany czas pracy urządzeń przyłączanych do niego od strony zasilania, chronionym od działania wody lub odpornym na działanie wody. Obowiązujący przepis w ust. 3, dotyczący wymogu lokalizacyjnego dla przeciwpożarowego wyłącznika prądu oraz jego oznakowania zaproponowano uszczegółowić, poprzez odwołanie się do właściwej normy, tj. oznakować zgodnie z Polską Normą dotyczącą znaków bezpieczeństwa oraz technicznych środków przeciwpożarowych i ustalić jako ust. 3b. Eksperci zaproponowali dopuszczenie, jako nowy ust. 3c, instalacji ręcznego wyłącznika prądu, który powinien być zainstalowany przy głównym wejściu do obiektu lub strefy pożarowej, w przypadku prądów niskiego natężenia do 125 A i napięcia do 1 kV. Zaproponowano ponadto doprecyzowanie ust. 4, stanowiącego warunek odcięcia dopływu prądu, wskazując, iż odcięcie to nie powinno powodować samoczynnego załączenia drugiego źródła energii elektrycznej, w tym zespołu prądotwórczego, z wyjątkiem urządzeń elektrycznych, które powinny funkcjonować w czasie pożaru. Dotychczas przepis wskazywał na potrzebę zapew- nienia warunków funkcjonowania wyłącznie oświetlenia awaryjnego występującego w budynku. Eksperci uznali za celowe przeniesienie do Warunków Technicznych istotnych wymagań z normy N-SEP-E-005, dotyczących doboru przewodów elektrycznych do zasilania urządzeń przeciwpożarowych, których funkcjonowanie jest niezbędne w czasie pożaru. Przyjęto brzmienia nowych ustępów: 8 „187.3a. Obwody zasilające urządzenia przeciwpożarowe, których funkcjonowanie jest nie- zbędne w czasie pożaru, należy zabezpieczać wyłącznie przed skutkami zwarć i nie należy w nich instalować wyłączników różnicowoprądowych oraz zabezpieczeń przeciążeniowych.” § 187.3b. Ochronę przeciwporażeniową należy w tych urządzeniach realizować przez samo- czynne wyłączenie zasilania, zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy dotyczącej ochrony prze- ciwporażeniowej i przyjąć napięcie dotykowe dopuszczalne długotrwałe do 25 V. § 187.3c. Dopuszcza się, w przypadku, w którym spełnienie warunku samoczynnego wyłącze- nia, określonego w Polskiej Normie dotyczącej ochrony przeciwporażeniowej, nie jest możliwe, przyjęcie ochrony przeciwporażeniowej przy uszkodzeniu przez obniżenie napięcia dotykowego UST, które może pojawić się na częściach przewodzących dostępnych chronionego urządzenia, do wartości napięcia dotykowego dopuszczalnego długotrwale 25V. § 187.5. Przewody i kable elektryczne w obwodach zasilających urządzenia, których funk- cjonowanie jest niezbędne w czasie pożaru, powinny mieć klasę PH odpowiednią do czasu wymaganego do działania tych urządzeń, zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy dotyczącej metody badań palności cienkich przewodów i kabli bez ochrony specjalnej stosowanych w ob- wodach zabezpieczających. § 187.6. Zespoły kablowe powinny być tak zaprojektowane i wykonane, aby w wymaganym cza- sie, o którym mowa w ust. 3 i 5, nie nastąpiła przerwa w dostawie energii elektrycznej o wy- maganych parametrach, z zachowaniem skutecznej ochrony przeciwporażeniowej lub przekazie sygnału spowodowana oddziaływaniami elementów budynku lub wyposażenia. Zasilanie urządzeń przeciwpożarowych, których funkcjonowanie jest niezbędne w czasie pożaru, należy wykony- wać przewodami lub kablami o żyłach miedzianych zgodnie z wymaganiami, o których mowa w § 183 ust. 1 pkt 2”. Kolejna kwestia to propozycja ekspercka doprecyzowania pojęcia „sygnalizacja alarmowo- przyzywowa”, zawartego w obowiązującym § 192a. Pod pojęciem „systemu alarmowo-przy- zywowego” proponuje się rozumieć urządzenia wykorzystujące instalacje telekomunikacyjne, a w przypadku braku takiej możliwości osobne dedykowane instalacje, pozwalające na przeka- zywanie sygnału alarmowego do wskazanych podmiotów, realizujących usługi monitorowania w celach przyzywowych, opieki lub zdrowotnych. System powinien mieć zapewnioną transmisję sygnałów do wyznaczonego pomieszczenia administracyjno-ochronnego i punktu zbiorczego oka- blowania telekomunikacyjnego budynku. Następną propozycją, dotyczącą systemu alarmowo-przyzywowego, jest ustalenie obowiązku jego instalowania w ustępach ogólnodostępnych (jako ust. 4 § 85) oraz określenie szczegółowych wymagań technicznych dla takiego systemu. Aby nie ograniczać rozwiązań projektowych, za- proponowano dopuszczenie przypadku spełnienia wymagania, o którym mowa w ust. 4, w inny technicznie równoważny sposób. Jako element dodatkowy, wdrażania ustaleń Dyrektywy 2010/31/UE, zaproponowano uzu- pełnienie aktualnego wymagania nieprzekraczania dopuszczalnej mocy jednostkowej oświetlenia o warunek nieprzekraczania wartości kryterialnej wskaźnika LENI (liczbowy wskaźnik energii oświetlenia, w [kWh/(m2· rok)], zgodnie z PN-EN 15193:2010 Charakterystyka energetyczna budynków. Wymagania energetyczne dotyczące oświetlenia. Eksperci zaproponowali poniższe wartości porównawcze i kryteria projektowania oświetlenia w budynkach, z podziałem na ich sposób użytkowania oraz klasy jakości. 9 Tabela 2. Wartości porównawcze i kryteria projektowania oświetlenia w budynkach Wartości porównawcze i kryteria projektowania oświetlenia w budynkach1) Rodzaj budynku Klasa jakości2) Pem [kWh/m2·rok] Ppc [kWh/m2·rok] PN [W/m2] Bez cte natężenia oświetlenia cte natężenia oświetlenia LENI LENI LENI LENI Wartość graniczna Wartość graniczna Biuro Szkoła Szpital Restauracja 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 15 20 25 15 20 25 15 25 35 10 25 35 10 20 30 15 25 35 * ** *** * ** *** * ** *** * ** *** * ** *** * ** *** Ręczne Auto [kWh/m2 · rok] 35,3 42,1 54,6 45,5 55,8 67,1 27,0 34,9 34,4 44,9 41,8 54,9 70,6 55,9 91,1 115,6 126,3 160,6 – 29,8 – 67,1 92,1 – 41,7 43,7 79,7 83,7 117,7 123,7 78,1 – – 128,1 178,1 – Ręczne Auto [kWh/m2 · rok] 32,2 38,3 49,6 41,4 50,6 60,8 24,8 31,9 31,4 40,9 38,1 49,9 63,9 50,7 82,3 104,4 114,0 144,9 – 27,1 – 60,8 83,3 – 37,9 39,7 72,1 75,7 106,3 111,7 70,6 – – 115,6 160,6 – 1) Zaleca się projektować i instalować oświetlenie według dobrych praktyk oświetlenia. Kryteria projek- towania oświetlenia ustala norma dotycząca wymagań energetycznych dla oświetlenia. Należy brać pod uwagę każde kryterium. Zaleca się, aby projekt oświetlenia spełniał podstawowe wymagania oświetlenia. Dla ulepszonych projektów oświetlenia, aby osiągnąć lepszy komfort, samopoczucie i akceptację użytkow- nika, zaleca się trzy klasy projektowania oświetlenia. 2) Klasy jakości: * – podstawowe spełnienie wymagań, ** – dobre spełnienie wymagań, *** – pełne spełnienie wymagań, gdzie: LENI – liczbowy wskaźnik energii oświetlenia, w [kWh/(m2 · rok)], PN – gęstość mocy oświetlenia zainstalowanego w budynku, w [W/m2], Pem – liczbowy wskaźnik pasożytniczej energii oświetlenia awaryjnego, w [kWh/(m2 · rok)], Ppc – liczbowy wskaźnik pasożytniczej energii sterowania oświetleniem, w [kWh/(m2 · rok)], cte – system kontroli stałego natężenia oświetlenia, Ręczne – ręczny system sterowania oświetleniem, Auto – automatyczny system sterowania oświetleniem. Sportowo- -rekrea- cyjny Handlowo- -usługowy Na potrzeby ujednolicenia określeń, używanych w Warunkach Technicznych oraz przepi- sach dotyczących metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynków, eksperci za- proponowali zdefi niowanie pojęcia „system wbudowanej instalacji oświetleniowej”, przez który 10 proponuje się rozumieć system obejmujący oprawy oświetleniowe wraz ze źródłami światła, osprzętem pomocniczym, instalacją zasilającą wraz z układami sterowania. Eksperci zaproponowali też inne uzupełnienia w Warunkach Technicznych, które wpisują się w obszar zagadnień dotyczących racjonalizacji użytkowania energii, tj.:    wymaganie minimalnego uzbrojenia technicznego w postaci koniecznego warunku przy- łączenia telekomunikacyjnego, wymaganie dla miejsc wprowadzenia do budynku odpowiednio: energii elektrycznej, wody, odprowadzenia ścieków, gazu i ciepła sieciowego, wymaganie takiego projektowania instalacji w garażach, które umożliwia oddzielne rozli- czanie zużycia energii i mediów. W zakresie uzupełnienia wymagań bezpieczeństwa pożarowego eksperci zaproponowali roz- szerzenie wymagań stosowania oświetlenia awaryjnego, ze względu na przeznaczenie pomiesz- czeń/budynków. Ponadto w zakresie ochrony przeciwporażeniowej zaproponowano:  złagodzenie warunku wyposażenia w zabezpieczenia odgromowe, uzależniając jego speł- nienie od wykonania oceny ryzyka; podstawa normalizacyjna została wymieniona w Za- łączniku nr 1 WT: PN-EN 62305:2008 Ochrona odgromowa. Część 1: Zasady ogólne i PN-EN 62305:2008 Ochrona odgromowa. Część 2: Zarządzanie ryzykiem, doprecyzowanie podstawy normalizacyjnej połączeń wyrównawczych.  Dyskusja ekspercka dotycząca rozwoju wymagań dla instalacji elektrycznej, telekomunika- cyjnej czy alarmowej jest kontynuowana, stąd należy się spodziewać kolejnych propozycji eks- perckich, w tym zakresie. Literatura 1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG. 2. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. 3. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity DzU z 2010 r., nr 243, poz. 1623 z późn. zm.). 4. Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usługi i sieci telekomunikacyjnych (DzU nr 106, poz. 675 z późniejszymi zmianami). 5. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75, poz. 690, z poźniejszymi zmianami). 6. PN-EN 62305:2008 Ochrona odgromowa. Część 1: Zasady ogólne i PN-EN 62305:2008 Ochrona odgromowa. Część 2: Zarządzanie ryzykiem. 7. PN-EN 50174-2:2010 Technika informatyczna. Instalacje okablowania. Część 2: Planowa- nie i wykonywanie instalacji wewnątrz budynków. 8. Norma SEP-E 005 Dobór przewodów elektrycznych do zasilania urządzeń, których funkcjo- nowanie jest niezbędne w czasie pożaru. 11 mł. bryg. dr inż. Ryszard CHYBOWSKI, bryg. dr inż. Piotr KUSTRA – Szkoła Główna Służby Pożarniczej STEROWANIE NAPĘDEM POMP POŻARNICZYCH 1. Wstęp Pompy to maszyny służące do podnoszenia cieczy z poziomu niższego na wyższy. Działanie pompy polega na wytworzeniu różnicy ciśnień między stroną ssawną (wlotem do pompy) a tłoczną (wylotem z pompy). Do działania pompy niezbędne jest dostarczenie energii. W procesie pompowania pompa otrzymaną energię od silnika napędowego oddaje cieczy za pośrednictwem organu roboczego, np. wirnika. W zależności od sposobu wytwarzania różnicy ciśnień między stroną ssawną a tłoczną, pompy dzieli się na wyporowe i wirowe [1]. Działanie pompy wyporowej polega na wypieraniu cieczy z obszaru niżej położonego przez ruch organu roboczego do obszaru wyżej położonego. Warunkiem działania pompy wyporowej jest szczelne oddzielenie jednego obszaru od drugiego. Działanie pompy wirowej polega na nadaniu cieczy prędkości na skutek ruchu obrotowego wir- nika, siła odśrodkowa powoduje jej podnoszenie. Pompy wirowe największe zastosowanie znalazły w technice pożarniczej. Mają one wiele zalet. Ich główną zaletą jest możliwość bezpośredniego połą- czenia z wałem silnika elektrycznego. Nie bez znaczenia są stosunkowo małe wymiary. W wielu wypadkach pompy pożarnicze muszą mieć możliwość zmiany swoich parametrów, np. wydajności. Z uwagi na sztywne połączenie wirnika z wałem silnika elektrycznego, idealnym rozwiązaniem jest zmiana prędkości obrotowej silnika. To zadanie, które jest konieczne, w innych dziedzinach przez wiele lat realizowano za pomocą prądu stałego – znany jest układ Ward–Leonarda do zasilania zespołu pompowego [2]. Jest to rozwiązanie drogie i obecnie coraz rzadziej stosowane. Rozwój elektroniki umożliwił skuteczne i tanie sterowanie napędem elektrycznym, w tym i napędem pomp pożarniczych. 2. Napęd pomp pożarniczych Do napędu pomp pożarniczych stosuje się silniki spalinowe i silniki elektryczne. Silniki spalinowe wykorzystuje się przede wszystkim do napędu pomp pożarniczych niewielkich mocy, np. odwadnia- jących wykopy budowlane. Ponadto spełniają one ważną funkcję jako napęd rezerwowy dla pomp pracujących nieprzerwanie. Silniki spalinowe mogą osiągać wyższe prędkości obrotowe od silników elektrycznych, co jest ich wielką zaletą. Ich wadą jest zbyt mały moment rozruchowy wymagający stosowania pośredniego sprzęgła umożliwiającego odłączenie silnika od pompy i uruchomienie pompy przy minimalnym momencie obrotowym. Napęd silnikowy jest bardzo czuły na zmianę obciążenia pompy z uwagi na zmianę prędkości obrotowej. W budynkach użyteczności publicznej (hotele, banki, urzędy itp.) muszą być stosowane tryskaczowe systemy przeciwpożarowe, które są zasilane w środek gaśniczy za pomocą pompy pożar- niczej. W tym przypadku preferowanym napędem jest wysokoprężny silnik spalinowy. Daje on bardziej niezależne zasilanie, gdyż jest ono niezależne od zewnętrznych źródeł zasilania [3]. Najczęściej do napędu pomp pożarniczych stosuje się silniki elektryczne [1]. Do napędów małych i średnich mocy pomp (nawet do kilku MW) stosuje się trójfazowe indukcyjne silniki klatkowe. Tego typu silniki mają duży moment rozruchowy. Na rysunku 1. przedstawiono krzywe momentu silnika indukcyjnego oraz pompy. Wynika z niego, że moment rozruchowy silnika klatkowego przewyższa moment oporowy pompy, co gwarantuje krótki czas rozruchu (osiągnięcie nominalnej prędkości ob- rotowej nn). 12 M Ms=f(n) p=f(n) M A nn Rysunek 1. Moment napędowy silnika indukcyjnego klatkowego i moment oporowy wirnika pompy w funkcji obrotów, gdzie: Ms – moment napędowy silnika, Mp – moment oporowy pompy n Należy podkreślić, że silniki indukcyjne klatkowe mają prostą budowę i są łatwe w obsłudze. W niektórych przypadkach stosuje się silniki pierścieniowe z rozrusznikami, np. przy sieci elektrycznej nieznoszącej dużych przeciążeń [2]. Przy takich rozwiązaniach napędu należy liczyć się z dodatkowy- mi urządzeniami i dość skomplikowaną obsługą takiego napędu. Pompy o dużej mocy i ciągłej pracy mogą być napędzane silnikami synchronicznymi w celu poprawienia współczynnika mocy (cosϕ) w systemie elektroenergetycznym. Tego typu napęd jest trudniejszy w obsłudze (dodatkowe układy rozruchowe, gdyż sam silnik synchroniczny ma moment rozruchowy równy zero). Silniki tego typu nie mogą być przeciążane. Wydajność pompy wirowej może być regulowana przez dławienie przepływu lub przez zmianę prędkości obrotowej wirnika. Dławienie przepływu jest połączone ze stratami mocy. Regulacja wydaj- ności pomp wirowych jest ekonomiczna tylko przez zmianę prędkości obrotowej wirnika. W napędach pomp pożarowych stosowane są silniki indukcyjne klatkowe. Charakteryzują się prostą budową i w porównaniu z innymi typami silników elektrycznych mają dużą niezawodność. Jeżeli nie stosujemy specjalnych układów, to główną wadą tego typu silników jest ograniczona moż- liwość zmiany prędkości obrotowej. Zmiana prędkości obrotowej silników klatkowych jest możliwa poprzez [2]:   zmianę liczby par biegunów stojana, zmianę częstotliwości napięcia zasilania. Zmiana obrotów poprzez różną liczbę par biegunów jest możliwa skokowo i byłaby mało pożądana w pożarnictwie. Regulacja obrotów tą metodą musiałaby być wcześniej zaprojektowana i wykonana. Wiązałoby się to z odpowiednimi kosztami. Najlepszym sposobem zmiany prędkości obrotowej wału takiego silnika jest zmiana częstotliwości napięcia zasilającego. Zmianę częstotliwości możemy uzy- skać za pomocą specjalnych układów przekształtnikowych. 3. Przekształtniki Przekształtnik to urządzenie energoelektroniczne, którego zadaniem jest dopasowanie wartości i kształtów przebiegów wielkości elektrycznych źródeł energii elektrycznej do optymalnej realizacji zadania. Zadanie swoje realizuje zarówno poprzez regulację przepływu energii przez zawory, jak i przełączenie gałęzi przewodzących. Podstawowe funkcje realizowane przez przekształtnik to: prosto- wanie, przełączenie gałęzi przewodzących, przemienianie parametrów prądu i napięcia przemiennego, przemienianie parametrów prądu i napięcia stałego. W napędach, w tym i w napędach pomp pożarowych, stosowany jest przekształtnik pod nazwą przetwornicy częstotliwości. Jego schemat ideowy pokazany jest na rysunku 2. 13 prostownik układ pośredni falownik M układ sterowania i zabezpieczeń Rysunek 2. Schemat przetwornicy częstotliwości stosowanej w napędach elektrycznych [4] Prostownik ma za zadanie zamienić prąd przemienny na stały o określonym napięciu. Układ sterowania i zabezpieczeń może zablokować działanie prostownika w przypadku stwierdzenia nieprawidłowej pracy przetwornicy. Układ pośredni przygotowuje napięcie stałe dla falownika. Wytwarzanie napięcia i prądu występuje w falowniku na skutek zamykania i otwierania odpo- wiednich zaworów. Włączenia i wyłączenia muszą być synchronizowane w czasie, aby wirnik silnika mógł się obracać z zadaną prędkością. Na skutek tych przełączeń w uzwojeniach stojana płyną prądy przesunięte w fazie i umożliwiające wytwarzanie momentu obrotowego. W celu U utrzymania odpowiedniego stosunku 2 zmienne musi być również napięcie na wyjściu falow- f nika. Z rysunku 2. oraz przedstawionych rozważań wynika, że bardzo ważnym elementem w tak zasilanym silniku jest układ sterowania i zabezpieczeń. Realizuje on różne zadania, a mian- owicie:      sterowanie wielkościami wyjściowymi, zabezpieczeń, blokady, sygnalizacji stanu przekształtnika, inne, jak np. autodiagnostyka. Struktura układu sterowania i zabezpieczeń przekształtnika zależy od wielu czynników, np. rodzaju zaworów, celu sterowania, techniki realizacji (cyfrowa, analogowa mieszana). Z reguły w rozwiązaniach napędu za pomocą silnika asynchronicznego klatkowego stosowana jest szafa sterująca z elementami sterującymi przetwornicą częstotliwości. Na drzwiach szafy montowane są następujące elementy:     specjalizowany sterownik mikroprocesorowy, kontrolki sygnalizacyjne, przełączniki trybu pracy, wyłącznik główny. Kontrolki sygnalizacyjne informują o pracy układu: pompa zasilana bezpośrednio z sieci, pompa zasilana z przetwornicy częstotliwości, awaria pompy. W wielu przypadkach pompy pracują w zestawach równoległych i są załączane i wyłączane w za- leżności od sygnałów pochodzących od czujników wielkości fi zycznych. Wykorzystywanymi czujnikami wielkości fi zycznych w przypadku zestawów hydroforowych są:    przetworniki ciśnienia, sondy konduktometryczne (czujniki obecności wody w kolektorze ssawnym), wyłączniki pływakowe,    14
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Sterowanie urządzeniami przeciwpożarowymi w obiektach budowlanych - Instalacje elektryczne, wentylacyjne i gaśnicze - projektowanie, montaż i eksploatacja
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: