Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00349 016820 16437777 na godz. na dobę w sumie
Strategie inwestycyjne. Jak z głową zarabiać na giełdzie - książka
Strategie inwestycyjne. Jak z głową zarabiać na giełdzie - książka
Autor: Liczba stron: 248
Wydawca: Onepress Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-3139-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> giełda i inwestycje
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Najskuteczniejsze sposoby zarabiania na giełdzie:

Strategia szyta na miarę - czasu, potrzeb i sytuacji

Zanim zaczniesz czytać tę książkę, wyjaśnijmy sobie jedną kwestię - idealna strategia inwestycyjna nie istnieje. Nie ma czegoś takiego jak uniwersalny sposób na osiągnięcie zysku na giełdzie. Gdyby inwestorzy dostali do ręki metodę pozwalającą zarabiać niezależnie od sytuacji panującej na rynku krajowym i na rynkach światowych, bez względu na to, czy rządzi byk, czy niedźwiedź i na jakie surowce akurat jest popyt, prawdopodobnie trzeba byłoby zamknąć wszystkie giełdy... Jednak (na szczęście) idealnej strategii inwestycyjnej jeszcze nie wymyślono i nadal gra na giełdzie jednym przynosi fortunę, a innych doszczętnie rujnuje - przy czym dzieje się to równocześnie.

Strategii inwestycyjnych odpowiednich dla danego rynku, aktualnej sytuacji inwestora oraz jego celu inwestycyjnego jest bardzo wiele. Autor zebrał je i opisał w tej książce. Swoją wiedzę adresuje do Czytelnika, który pierwsze kroki na rynku giełdowym ma już za sobą. Zna podstawowe mechanizmy rządzące giełdą, trochę zarobił, trochę stracił i już wie, że podążanie za tłumem oraz kierowanie się powszechnie dostępnymi prognozami to za mało, by poważnie myśleć o giełdzie. Chce poznać podstawowe strategie inwestycyjne i dowiedzieć się, kiedy należy je stosować.

Książka podzielona jest na siedem części:



Adam Jagielnicki - z wykształcenia elektronik i informatyk. Od roku 1993 pasjonat giełdy. Znajomość nauk przyrodniczych pomogła mu w zaobserwowaniu szeregu analogii pomiędzy rynkiem kapitałowym a światem naturalnym. Opracował własną teorię oceny sytuacji na rynku kapitałowym. W 2004 ukończył studia na Wydziale Informatyki Politechniki Szczecińskiej. Wykorzystując w praktyce wiedzę z dziedziny informatyki, napisał program, w którym zawarł znaczną część swojej analizy rynkowej. Jest autorem wielu książek, m.in. Inwestycje giełdowe. Jak grać i wygrywać, NewConnect - nowa szansa na duże zyski, Inwestycje alternatywne. Pierwsze kroki na rynku pozagiełdowym.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wszelkie prawa zastrze�one. Nieautoryzowane rozpowszechnianie ca�o�ci lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metod� kserograficzn�, fotograficzn�, a tak�e kopiowanie ksi��ki na no�niku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki wyst�puj�ce w tek�cie s� zastrze�onymi znakami firmowymi b�d� towarowymi ich w�a�cicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION do�o�yli wszelkich stara�, by zawarte w tej ksi��ce informacje by�y kompletne i rzetelne. Nie bior� jednak �adnej odpowiedzialno�ci ani za ich wykorzystanie, ani za zwi�zane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponosz� równie� �adnej odpowiedzialno�ci za ewentualne szkody wynik�e z wykorzystania informacji zawartych w ksi��ce. Redaktor prowadz�cy: Barbara Gancarz-Wójcicka Projekt ok�adki: Anna Mitka Fotografia na ok�adce zosta�a wykorzystana za zgod� Shutterstock. Wydawnictwo HELION ul. Ko�ciuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: onepress@onepress.pl WWW: http://onepress.pl (ksi�garnia internetowa, katalog ksi��ek) Drogi Czytelniku! Je�eli chcesz oceni� t� ksi��k�, zajrzyj pod adres http://onepress.pl/user/opinie/strain Mo�esz tam wpisa� swoje uwagi, spostrze�enia, recenzj�. ISBN: 978-83-246-3139-1 Copyright © Helion 2012 Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność Spis treľci Wstÿp CzďŎý I: WPROWADZENIE 1. Niebezpieczeĩstwa rynku kapitaħowego Obawy nowicjusza Komunikaty spóĪek Opinie i rekomendacje analityków Medialny beĪkot Jak Īowið ryby w mĂtnej wodzie? 2. Pojÿcie strategii inwestycyjnej Spotykane definicje strategii inwestycyjnej Szersze znaczenie pojĂcia „strategia inwestycyjna” 3. Rodzaje strategii Strategie proste i zĪošone Strategie techniczne Strategie fundamentalne Strategie spekulacyjne Inne strategie 4. Czynniki decydujëce o wyborze strategii Strategie dopasowane do konkretnego rynku Czas trwania inwestycji MošliwoŁci inwestora Koniunktura rynkowa i gospodarcza CzďŎý II: STRATEGIE TECHNICZNE 5. Trend to podstawa Jak powstaje trend? Gra zgodnie z trendem Gra, gdy liczymy na zmianĂ trendu 6. Strategie wolumenowe ŀwiece wolumenowe PĪynnoŁð akcji Wymiana akcji 11 13 15 15 16 18 20 21 23 23 25 27 27 28 30 31 32 35 35 36 37 38 41 43 43 45 48 51 51 53 54 6 Strategie inwestycyjne. Jak z gĩowí zarabiaï na gieĩdzie 7. Istotne poziomy kursu Poziomy wsparð i oporów GĂstoŁð obrotów Nawisy podašowe 8. Ľrednie kroczëce i wstÿgi Bollingera SygnaĪy generowane przez Łrednie kroczîce WstĂgi Bollingera 9. WskaŜniki i oscylatory Wskaşniki krótkoterminowe Wskaşniki Łrednio- i dĪugoterminowe Multiwskaşniki 10. Formacje Kontynuacji trendu Zmiany trendu Z dowolnym kierunkiem wybicia 11. Formacje ľwiecowe Zmiany trendu ze spadkowego na wzrostowy Zmiany trendu ze wzrostowego na spadkowy 12. Strategie oparte na technikach japoĩskich PrzeĪamania trzech linii Renko Kagi 13. Strategia Ichimoku Kinko Hyo 14. Wybór spóħek do inwestycji BezpoŁrednie porównywanie Zastosowanie wskaşnika RS CzďŎý III: STRATEGIE FUNDAMENTALNE 15. Dywidendy Czy spóĪka powinna przeznaczað zysk na dywidendĂ? OpĪacalnoŁð strategii dywidendowej BezpieczeĬstwo strategii Stopy dywidend wypĪacanych w Polsce Umorzenie akcji zamiast wypĪaty dywidendy 16. Inwestowanie w wartoľí Doskonalenie strategii czy wybór walorów? PuĪapki wspóĪczynnika C/Z RentownoŁð dziaĪalnoŁci gospodarczej Wycena wartoŁci akcji 57 57 59 61 63 63 65 67 67 69 71 73 73 75 77 81 81 84 89 89 91 93 97 103 103 105 107 109 109 110 111 112 112 115 115 116 117 118 17. Wybór spóħek do inwestycji Automatyczna analiza fundamentalna 18. Strategie oparte na makroekonomii Dane makroekonomiczne Sytuacja monetarna Zmiany przepisów prawnych Cykle gospodarcze Korelacje Ocena wiarygodnoŁci kredytowej CzďŎý IV: STRATEGIE SPEKULACYJNE 19. Spekulacje krótkoterminowe Gra w trakcie sesji Gra pod informacjĂ Krótka sprzedaš 20. Spekulacje ľrednioterminowe Efekt stadny BaĬki spekulacyjne Zarabianie na kĪopotach spóĪek 21. Reakcje inwestorów na sukcesy i poraŞki WpĪyw stresu na zachowanie siĂ i organizm inwestora Zachowanie siĂ inwestorów przy stratach Zachowanie siĂ inwestorów przy zyskach CzďŎý V: STRATEGIE INSTRUMENTÓW POCHODNYCH 22. Kontrakty terminowe Wybór kontraktów Krótkoterminowa gra w ciîgu sesji Inwestycje Łrednioterminowe Systemy transakcyjne 23. Strategie opcyjne Charakterystyka inwestycji w opcje Rynek w trendzie wzrostowym lub spadkowym Rynek w trendzie bocznym WspóĪczynniki greckie Klasyczne strategie opcyjne Opcje binarne Warranty Spis treŀci 7 121 121 127 127 130 132 133 134 135 137 139 139 140 141 143 143 144 145 147 147 148 149 151 153 153 154 156 158 161 161 163 164 165 166 171 174 8 Strategie inwestycyjne. Jak z gĩowí zarabiaï na gieĩdzie 24. Rynek OTC Charakterystyka rynku OTC Internetowe platformy transakcyjne Kontrakty CFD CzďŎý VI: INNE STRATEGIE 25. Rynek pierwotny Wycena wartoŁci akcji Inne czynniki decydujîce o kupnie Kiedy sprzedað kupione akcje? 26. Strategie przyrodnicze Kalendarz spiralny Strategie astrologiczne 27. Strategie matematyczne Matematyka na gieĪdzie Strategie portfelowe Strategie oparte na statystyce 28. Automatyczne systemy transakcyjne Ogólna charakterystyka Interfejs bossaAPI Rozszerzenie bossaFX-GPW JĂzyk MQL 4 PrzykĪady automatycznych strategii CzďŎý VII: WYBÓR WĶAōCIWEJ STRATEGII 29. Strategie w bessie i hossie Strategie w bessie Strategie w hossie Przewidywanie zmian koniunktury 30. Strategie dopasowane do rynków GPW NewConnect Catalyst Forex 31. Wpħyw czasu na wybór strategii Inwestycje krótkoterminowe Inwestycje Łrednioterminowe Inwestycje dĪugoterminowe 175 175 176 177 179 181 181 182 183 185 185 187 189 189 190 192 195 195 197 197 198 199 201 203 203 204 205 209 209 209 210 211 213 213 214 215 32. Wpħyw naszego zaangaŞowania Strategie dla pasjonatów gieĪdy Strategie dla osób nieinteresujîcych siĂ gieĪdî DODATKI A. Organizacja inwestycji Zarzîdzanie gotówkî Zarzîdzanie ryzykiem Zarzîdzanie portfelem B. Proste strategie NaŁladownictwo Strategia regularnych zakupów UŁrednianie Polowanie na okazje Wykorzystanie spreadu Czekajîce zlecenia Gra pod zmianĂ skĪadu indeksu Gra na wartoŁð nominalnî akcji Spekulacja na prawach poboru C. Strategie oparte na korektach Strategia OneToOne Strategia Jaguara D. Strategia gry na kontraktach Short BlackBody Long BlackBody SkutecznoŁð strategii E. Strategia Price Action Trzy sĪupki odwrotu Formacje Zakoĩczenie Spis treŀci 9 217 217 218 223 223 226 228 229 229 230 230 231 231 232 232 233 233 235 235 236 237 237 238 239 241 241 242 247 Czÿľí IV STRATEGIE SPEKULACYJNE Rozdziaĩ 19. 139 Rozdziaï 19. Spekulacje krótkoterminowe GRA W TRAKCIE SESJI Podstawî gry w trakcie sesji jest wiele transakcji dokonywanych po niewielkich zmianach kursu. Wiele transakcji moše Īîcznie oznaczað spory zysk. Poza tym wašne jest, še czas trwa- nia poszczególnych inwestycji jest niewielki, wiĂc stopa zysku po przeliczeniu na przykĪad do peĪnego roku okaše siĂ olbrzymia. Przy daytradingu (gry w trakcie sesji) bardzo wašna jest wysokoŁð prowizji i sposób jej liczenia. WysokoŁð prowizji ustala minimalnî zmianĂ kursu, która jest wymagana, aby osiîgnîð zysk z inwestycji. PrzykĪadowo: jeŁli inwestor ma prowizjĂ w wysokoŁci 0,2 , to dopiero zmiana kursu wiĂksza niš 0,4 (suma prowizji od kup- na i prowizji od sprzedašy) stwarza takiemu inwestorowi szansĂ zarobku. Wynika z tego, še najwiĂkszî szansĂ na zarobek majî ci inwestorzy, którzy majî najnišsze prowizje. Biura maklerskie w przypadku daytradingu proponujî nišsze prowizje. Warunkiem jest, aby inwestycja zostaĪa zakoĬczona w ciîgu jednej sesji, czyli w tym samym dniu kupujemy i w tym samym dniu sprzedajemy. Podczas dokonywania transakcji trzeba siĂ liczyð z tym, še biuro maklerskie potrîci normalnî prowizjĂ, jednak po zweryfikowaniu, še byĪ to daytrading, po sesji zwróci czĂŁð pobranej prowizji. Dodatkowo aktywni inwestorzy, czyli tacy, którzy wykašî siĂ dušymi obrotami Łrednimi za ostatni miesiîc, mogî liczyð na zawarcie z biurem maklerskim umowy na niskî staĪî prowizjĂ. W przypadku gry w trakcie sesji tylko czĂŁð naszych przypuszczeĬ okaše siĂ sĪuszna. Ozna- cza to, še trzeba siĂ przygotowað na szereg inwestycji stratnych. Analitycy zakĪadajî, še jeŁli na dziesiĂð inwestycji szeŁð bĂdzie zyskownych, to powinniŁmy ogólnie teš osiîgnîð zysk. W praktyce moše byð inaczej. Zyski mogî byð niewielkie, natomiast jedna duša wpadka zabierze je caĪkowicie. Przy tego typu inwestycjach szczególnie wašne jest zabezpieczanie pozycji. Za- lecane jest stosowanie zleceĬ typu stop (stop loss), które automatycznie zamykajî naszî pozycjĂ, gdy kurs podîša w przeciwnî stronĂ, niš zakĪadaliŁmy, powodujîc narastanie strat. Stosowanie zleceĬ stop ma jednî wadĂ. JeŁli kurs tylko przez chwilĂ zwróci siĂ w zĪî stronĂ, a nastĂpnie 140 Strategie spekulacyjne podîšy we wĪaŁciwî, to mošemy wypaŁð z gry z powodu zadziaĪania zlecenia stop. Jak te- mu przeciwdziaĪað? Niektórzy inwestorzy ustalajî zasady starannego dobierania pozycji zleceĬ stop, inni rezygnujî z tych zleceĬ, ale muszî wtedy caĪy czas bacznie obserwowað kurs, aby w razie niekorzystnej sytuacji samemu zamknîð pozycjĂ. Inwestorzy grajîcy w trakcie sesji kierujî siĂ wyĪîcznie analizî technicznî i biešîcymi informacjami. Analiza fundamentalna nie ma w tym przypadku šadnego zastosowania. Analiza techniczna przeprowadzana jest w oparciu o notowania minutowe (1, 5, 10, 30, 60 minut) lub wszystkie zawarte transakcje. Wszystkie wskaşniki z analizy technicznej ustawia siĂ na niewielkî liczbĂ notowaĬ (3 do 5), aby szybko generowaĪy sygnaĪy. Nalešy jednak pamiĂtað, še niewielka liczba notowaĬ to wiĂcej sygnaĪów bĪĂdnych. Aby osiîgnîð najlepszy efekt, poszukuje siĂ sytuacji skrajnych, to znaczy po silnych spadkach lub wzrostach. Prawdopodo- bieĬstwo wystîpienia wtedy ruchów korekcyjnych jest bardzo wysokie. GRA POD INFORMACJþ Gra „pod informacjĂ” moše zostað wykorzystana zarówno w daytradingu, jak i kilkudniowej grze krótkoterminowej. Informacje mošemy podzielið na dwie grupy: oczekiwane i nieocze- kiwane. Informacje oczekiwane to raporty okresowe spóĪek, terminy zakoĬczenia rozpraw sîdowych, podpisania wašnych umów lub wygaŁniĂcia warunków zawieszajîcych te umowy, terminy spĪaty kredytów lub odsetek oraz wszystkie ukazujîce siĂ regularnie dane makroeko- nomiczne. Informacje nieoczekiwane to przewašnie róšne zdarzenia nadzwyczajne zwiîzane z danî spóĪkî lub sytuacjî ogólnî. W przypadku informacji oczekiwanej zarówno analitycy, jak i inwestorzy starajî siĂ jî przewidzieð. Czasami nawet publikuje siĂ wczeŁniej tak zwane oczekiwania analityków. Pod wpĪywem tych oczekiwaĬ kursy zmieniajî odpowiednio swoje wartoŁci. Mamy wiĂc sytuacjĂ, w której rynek wyprzedza informacjĂ i reaguje na niî wczeŁniej zgodnie z oczekiwaniami analityków. JeŁli informacja okaše siĂ zgodna z oczekiwaniami, to nie wywoĪuje juš zmian kursów. Analitycy mówiî wtedy, še ta informacja jest juš zawarta w cenie waloru. Diametralnie inna jest sytuacja, jeŁli informacja okaše siĂ znacznie róšnið od oczekiwaĬ analityków. Rynek jest wtedy zaskoczony. A to wywoĪuje nerwowoŁð i przesadne reakcje inwestorów. Kurs waloru moše gwaĪtownie spaŁð lub wzrosnîð. Dopiero po pewnym czasie kurs siĂ stabilizuje i emocje opadajî. Ten nagĪy skok kursu jest dobrî okazjî do zarobku. Mošna jî zrealizowað w dwóch etapach. Etap pierwszy to szybkie zlecenie zgodne z pozytywnî lub negatywnî wa- gî informacji. SkutecznoŁð tego etapu zalešy od naszej szybkoŁci oraz od Īîcza, jakim prze- kazujemy zlecenia. Kiedy zaobserwujemy, še kurs juš siĂ zatrzymuje po gwaĪtownym ruchu, mošemy przystîpið do drugiego etapu, czyli obrócið naszî pozycjĂ na przeciwnî. Po silnym ruchu zawsze nastĂpuje ruch korekcyjny. OczywiŁcie gra dwuetapowa mošliwa jest tylko na walorach, co do których mošemy grað zarówno na spadek, jak i na wzrost kursu. JeŁli sî to akcje spóĪek, co do których nie ma kontraktów lub krótkiej sprzedašy, to wykorzystujemy tylko etap wzrostowy. Spekulacje krótkoterminowe 141 Informacje nieoczekiwane nalešy traktowað tak samo jak oczekiwane, ale znacznie odbiegajîce od oczekiwaĬ analityków. Pozostaje jeszcze sprawa interpretacji informacji oraz jak czĂsto spóĪki przekazujî informacje biešîce. JeŁli na rynku panuje hossa, to inwe- storzy „patrzî na Łwiat przez róšowe okulary”. Oznacza to, še wszelkie informacje inter- pretujî pozytywnie. Na dodatek czĂsto zarzîdy spóĪek tak redagujî informacje biešîce, aby podkreŁlið aspekty pozytywne, a ukryð negatywne. Dlatego w skrajnych przypadkach zĪa informacja równieš moše wywoĪað wzrost kursu. CzĂsto wašny jest sam fakt ukazania siĂ informacji, a nie jej treŁð. Dzieje siĂ tak, poniewaš informacja kieruje uwagĂ na spóĪkĂ. WiĂksze zainteresowanie to wiĂkszy popyt, a wiĂc wzrost kursu. Dlatego mîdre spóĪki przekazujî jak najwiĂcej informacji nawet drugorzĂdnych. Wašne, aby robið wokóĪ spóĪki szum medialny. To zawsze ma pozytywny wpĪyw na kurs akcji. KRÓTKA SPRZEDAŝ Krótka sprzedaš to inaczej sprzedaš tego, czego nie kupiliŁmy i co nie jest naszî wĪasnoŁciî. Jak to jest mošliwe? Otóš mošemy sprzedað akcje pošyczone. OczywiŁcie musimy je póşniej odkupið i oddað. Krótka sprzedaš umošliwia zarabianie na spadkach kursu. Najpierw drogo sprzedajemy, nastĂpnie taniej odkupujemy, a róšnica cen sprzedašy i kupna to nasz zysk. Podstawî krótkiej sprzedašy jest pošyczajîcy akcje. Moše to byð dušy inwestor, który posiada akcje i trzyma je jako inwestycjĂ dĪugoterminowî. Poniewaš planuje on zamknîð swojî in- westycjĂ dopiero za parĂ lat, to w tym czasie moše akcje pošyczað w celu osiîgniĂcia dodat- kowego zysku. Aby pošyczyð akcje, musimy zawrzeð dodatkowî umowĂ z biurem maklerskim. Biuro maklerskie szuka dla nas inwestorów, którzy pošyczî nam akcje. Pošyczanie akcji ma pewne wady. Mianowicie za pošyczenie akcji musimy dodatkowo zapĪacið. Jest to nasz dodatkowy koszt oprócz prowizji pĪaconych za zawarcie transakcji. Druga wada to dostĂpnoŁð akcji. Tylko niektóre akcje sî dostĂpne w krótkiej sprzedašy. Na stronie internetowej gieĪdy znajduje siĂ lista spóĪek, których akcje zostaĪy dopuszczone do krótkiej sprzedašy. Na dzieĬ 15 kwietnia 2011 roku byĪo to 37 spóĪek gĪównie z indeksu WIG20. Biorîc pod uwagĂ, še w tym czasie na rynku byĪo ponad 400 spóĪek, liczba spóĪek dopuszczo- nych do krótkiej sprzedašy jest niewielka. Poza tym na znacznî czĂŁð akcji tych spóĪek istniejî kontrakty terminowe dajîce równieš mošliwoŁð gry na spadek kursu. NastĂpna wada to depozyt zabezpieczajîcy. Poniewaš istnieje obawa, še nie oddamy pošyczonych akcji, biuro maklerskie blokuje nam 130 wartoŁci pošyczonych akcji. Aby pokryð dodatkowe 30 wartoŁci pošycza- nych akcji, musimy mieð gotówkĂ lub inne walory mogîce sĪušyð jako depozyt. Na rynkach zagranicznych stosuje siĂ mniej rygorystyczne podejŁcie. Stosowany tam depozyt zabezpie- czajîcy to tylko 50 wartoŁci pošyczanych akcji. Akcje pošyczane majî ŁciŁle okreŁlony termin zwrotu. Maksymalnie mošemy pošyczyð akcje na rok. PamiĂtajîc o terminie zwrotu akcji, nalešy uwzglĂdnið trzydniowe opóşnienie rozliczeĬ akcji dokonywane przez KDPW (akcje musimy mieð przygotowane do zwrotu trzy dni wczeŁniej). Krótka sprzedaš na naszej gieĪdzie dopiero siĂ zaczyna rozwijað. Dotyczy ona tylko akcji i nie jest dostĂpna poprzez internet. Oprócz przedstawionej tutaj krótkiej sprzedašy opartej 142 Strategie spekulacyjne na pošyczonych akcjach istnieje jeszcze tak zwana „naga krótka sprzedaš”. Jest to sprzedaš akcji, których nie posiadamy oraz których nie pošyczyliŁmy. Na naszym rynku jest to niedozwo- lone. Ta wersja krótkiej sprzedašy zostaĪa mocno ograniczona na wielu rynkach, poniewaš moše prowadzið do zaĪamania na rynku. Sprzedaš pošyczonych akcji równieš jest szkodli- wa dla rynku, poniewaš zwiĂksza podaš, a to zawsze przekĪada siĂ na spadki kursów. Dlatego wprowadzono mošliwoŁð zawieszania transakcji krótkiej sprzedašy. Transakcje krótkiej sprzedašy zawiesza siĂ, jeŁli indeks WIG spadnie co najmniej o 3 lub akcje danej spóĪki spadnî co najmniej o 10 , a wartoŁð obrotów w transakcjach krótkiej sprzedašy przekroczy 20 caĪkowitej wartoŁci obrotu. Na razie krótka sprzedaš nie cieszy siĂ dušym zainteresowaniem inwestorów. UwzglĂd- niajîc szereg ograniczeĬ i koszty, widzimy, še w tej sprawie wygodnie ustawili siĂ pošy- czajîcy, biura maklerskie i gieĪda, a caĪe ryzyko i koszty zostaĪy zepchniĂte na inwestorów. Poza tym twórcy krótkiej sprzedašy, wprowadzajîc mechanizmy zabezpieczajîce rynek przed niî (mošliwoŁð zawieszania), potwierdzili jej szkodliwy wpĪyw na rynek. W ten sposób potwierdzili równieš szkodliwy wpĪyw na rynek wszelkiej spekulacji. Spekulacja zwiĂksza pĪynnoŁð na rynku, ale zawsze powoduje wiĂksze jego rozchwianie oraz czĂsto absurdalne kursy walorów. Dlaczego wiĂc Łwiadomie wprowadza siĂ rozwiîzania szkodliwe dla rynku? Jako przykĪad zastosowania krótkiej sprzedašy podaje siĂ róšne formy zabezpieczeĬ inwestycji przed wpĪywem zmiennej koniunktury. Polega to na tym, še tworzymy parĂ walorów. Na jednym zarabiamy, gdy kursy rosnî, a na drugim, gdy kursy spadajî. Nalešy tak dobrað parĂ, aby zarabiað na silniejszym walorze, a tracið na sĪabszym. Nasz zarobek to bĂdzie róšnica miĂdzy zmianami wartoŁci obu walorów. WedĪug mnie takie zastosowanie wymyŁlili teore- tycy, a nie praktycy. No bo jeŁli wiemy, še jest na rynku silny walor i mošna na nim zarobið, to po co nam zmniejszað potencjalny zarobek w sposób Łwiadomy poprzez krótkî sprzedaš innego sĪabego waloru? Poza tym dzisiaj silny walor jutro moše byð sĪaby i odwrotnie. WedĪug mnie krótka sprzedaš moše siĂ przydað tylko w czasie bessy na rynku wobec walorów, na które nie ma kontraktów terminowych. Porównanie gry na kontraktach i krótkiej sprzedašy wska- zuje jednoznacznie, še w przypadku gry na spadek korzystniejsze sî kontrakty terminowe. Rozdziaĩ 20. 143 Rozdziaï 20. Spekulacje ľrednioterminowe EFEKT STADNY Efekt stadny to inaczej moda na niektóre branše lub spóĪki. Efekt stadny powstaje wtedy, gdy na rynku jest wielu nowych inwestorów lub gdy spekulanci poszukujî nastĂpnej spóĪki do swoich spekulacji. Nowi inwestorzy nie majî rozeznania w rynku, wiĂc w sposób naturalny szukajî pomocy u analityków. SĪuchajî ich wypowiedzi w telewizji lub czytajî ich opinie i re- komendacje w internecie i gazecie „Parkiet”. Poniewaš sami nie potrafiî ocenið spóĪki, wy- powiedzi analityków przyjmujî jako wiarygodne. Tak powstaje poczîtkowy wzrost zainteresowania spóĪkî. Wzrost zainteresowania prze- kĪada siĂ na wzrost popytu, a to powoduje wzrost kursu akcji. Dalszy wzrost kursu nie musi juš byð podpierany przez analityków. SpóĪka zaczyna byð podawana we wszystkich wykazach rosnîcych kursów akcji, a to przyciîga nastĂpnych chĂtnych do kupna akcji. Powstaje pewnego rodzaju sprzĂšenie zwrotne. Wzrost kursu napĂdza nowy popyt. Nowy popyt napĂdza wzrost kursu. Poniewaš w zjawisku tym uczestniczy bardzo wielu nowicjuszy, nazwano to „efek- tem stadnym”. Podobnie jak w stadzie wiĂkszoŁð postĂpuje tak samo, choð nowicjusze nie zdajî sobie sprawy z wartoŁci tego, co kupujî, ani teš z ryzyka, jakie ponoszî. WiĂkszoŁð teš nie wie, kiedy zamknîð pozycje. Na dodatek wytwarza siĂ w nich faĪszywe przeŁwiadcze- nie o wĪasnym szczĂŁciu lub nieomylnoŁci. RadoŁð i duma czĂsto zamieniajî siĂ w chciwoŁð, a to powoduje, še dokupujî jeszcze akcji za kredyty, nie patrzîc na kursy. Jak to siĂ koĬczy? Jak zwykle. Dušymi spadkami, a dla tych, którzy kupili na koĬcu — stratami. Czy warto siĂ wiĂc doĪîczað do takiego „pospolitego ruszenia”? OczywiŁcie še tak, tylko z rozwagî. Poniewaš jesteŁmy inwestorami z pewnî wiedzî i doŁwiadczeniem, to mošemy najpierw wycenið akcje spóĪki. Wycena ta pozwoli ocenið punkt startu, czyli czy akcje juš na starcie sî przewartoŁciowane, a jeŁli tak, to o ile. NastĂpnie doĪî- czamy siĂ, kupujîc akcje spóĪki. Aby zorientowað siĂ, kiedy zamknîð pozycjĂ, obserwujemy no- towania spóĪki w analizie technicznej. Szczególnie powinien nas interesowað wolumen obrotu 144 Strategie spekulacyjne oraz szybkoŁð wzrostu kursu. Kiedy zaobserwujemy, še wolumen obrotów juš nie roŁnie, a wzrost kursu sĪabnie, bĂdzie to odpowiedni moment na zamkniĂcie pozycji. Nie czekamy na sygnaĪy sprzedašy w analizie technicznej, tylko na wyraşne osĪabienie wzrostu popytu (nadal ma rosnîð, ale juš tylko minimalnie). Dlaczego mamy byð aš tak ostrošni? Nalešy pamiĂtað, še inwestujemy najczĂŁciej w przewartoŁciowany walor. DziaĪamy wedĪug strategii „kup drogo i sprzedaj jeszcze drošej”. Dlatego na takim walorze nie mošna pozwolið sobie na przeczekiwanie korekt i liczenie na ponowny wzrost. Zainteresowanie „tĪumu” szybko mija po jednym spadku (jednej porašce) i nowicjusze szukajî innych spóĪek. Spóşnione zamkniĂcie pozycji moše zabrað caĪy juš posiadany zysk. W trakcie tego zjawiska nastĂpuje ciekawa zamiana przyczyny i skutku. Otóš na poczîtku kurs roŁnie, bo uwaša siĂ, še spóĪka jest dobra. Na koĬcu uwaša siĂ, še spóĪka jest dobra, bo jej kurs roŁnie. Aby zapaĪ do kupna za wczeŁnie siĂ nie wyczerpaĪ, analitycy co jakiŁ czas wydajî nowî, wyšszî o kilkanaŁcie procent wycenĂ akcji spóĪki i rekomendacjĂ „kupuj”. To dodatkowo stymuluje nowicjuszy. Oczy- wiŁcie nie widzî oni dušego wolumenu obrotów Łwiadczîcego o tym, še w tym samym cza- sie, gdy oni kupujî akcje, ktoŁ inny je juš sprzedaje i to w dušej liczbie sztuk. Efekt stadny mogî teš wywoĪað spekulanci, tylko še w takim przypadku gra jest trudniejsza, poniewaš wiĂkszoŁð uczestników posiada wiedzĂ i doŁwiadczenie rynkowe, a to powoduje, še nie mamy šadnej przewagi nad innymi uczestnikami. BAĨKI SPEKULACYJNE BaĬka spekulacyjna to inaczej silny wzrost kursów akcji jednej branšy lub caĪego rynku. Jest to zjawisko podobne do „efektu stadnego”, ale wystĂpuje na wiĂkszî skalĂ. Pierwszî baĬkĂ spe- kulacyjnî mieliŁmy na naszej gieĪdzie w 1993 roku. Poniewaš rynek byĪ wtedy maĪy (24 spóĪki), a napĪyw gotówki ogromny, to rósĪ caĪy rynek. Nie byĪo wtedy podziaĪu na branše. NastĂpne baĬki spekulacyjne byĪy juš bardziej wybiórcze. MieliŁmy baĬkĂ spóĪek internetowych (u nas informatycznych), spóĪek budowlanych, a ostatnio deweloperów. Zjawiska, jakie zachodzî podczas powstawania baĬki, sî podobne jak przy „efekcie stadnym”. Jednak kašda baĬka musi mieð swojî konkretnî przyczynĂ makroekonomicznî. Przyczyna ta wywoĪuje pierwszy etap wzrostów. Dalej to juš przebiega wedĪug utartego schematu. Media i analitycy napĂdzajî kapitaĪy. KapitaĪy napĂdzajî kursy. Powstaje dodatnie sprzĂšenie zwrotne i kursy pĂdzî do góry prawie bez ograniczeĬ. Wszyscy znamy zabawĂ z krzesĪami, gdzie liczba uczestników gry jest wiĂksza niš krze- seĪ. Uczestnicy poruszajî siĂ obok krzeseĪ, a na dany sygnaĪ majî na nich usiîŁð. W tej grze zawsze dla kogoŁ zabraknie wolnego krzesĪa, wtedy ta osoba przegrywa. Podobnie mošna sobie wyobrazið sytuacjĂ z akcjami w tworzîcej siĂ baĬce spekulacyjnej. Uczestnicy tej gry kupujî akcje i sprzedajî je innym. Trwa to do momentu, aš coŁ zatrzyma wzrost (jakieŁ zda- rzenie lub informacja). Wtedy wszyscy chcî wyjŁð z akcji, ale niestety jest juš za póşno (bra- kuje wolnych krzeseĪ). Jak powinien zachowað siĂ inwestor, który nie chce zbyt dušo ryzykowað, a jednoczeŁnie kusi go tworzîca siĂ baĬka spekulacyjna? Nalešy wziîð w tym udziaĪ, ale z rozwagî. Mošna Spekulacje ŀrednioterminowe 145 na przykĪad z posiadanych Łrodków wydzielið pewien kapitaĪ przeznaczony na spekulacjĂ. Wydzielamy tyle, ile mošemy bezkarnie stracið. Czyli jeŁli przykĪadowo 20 utraty kapitaĪu nie zrujnuje nas caĪkowicie, to tyle wydzielamy na spekulacjĂ. Majîc gotówkĂ, kupujemy akcje spóĪek z branšy, w której tworzy siĂ baĬka. Kupujemy te akcje, które na razie zdrošaĪy najmniej, poniewaš teraz ich ceny zacznî rosnîð najwiĂcej. Nie zwracamy uwagi na wyniki fundamentalne poszczególnych spóĪek. Przy takim zjawisku jak baĬka spekulacyjna sî one nieistotne. Nawet jeŁli obecnie wyniki spóĪki sî sĪabe, to i tak rynek bĂdzie uwašaĪ, še w przy- szĪoŁci wyniki bĂdî znakomite, poniewaš spóĪka nalešy do tej wĪaŁnie branšy. W przypadku tego zjawiska nie musimy byð aš tak czujni jak przy „efekcie stadnym”. BaĬka tworzy siĂ wystarczajîco dĪugo i bierze w niej udziaĪ wystarczajîco dušo uczestników, abyŁmy mogli spokojnie zamknîð pozycje, kiedy zaobserwujemy sĪabniĂcie trendu. Jednak nie wiadomo, kiedy siĂ ten proces skoĬczy. Aby zmniejszyð ryzyko, mošna co jakiŁ czas na lokalnych górkach sprzedawað akcje i odprowadzað osiîgniĂty juš zysk. W ten sposób za kaš- dym razem kupujemy akcje za tĂ samî kwotĂ. Powoduje to obnišanie naszego potencjalnego zysku, ale zwiĂksza znacznie bezpieczeĬstwo inwestycji. Innî metodî obnišania ryzyka jest inwestowanie gotówki, której wielkoŁð jest odwrotnie proporcjonalna do kursu akcji. W praktyce oznacza to, še gdy ceny sî niewysokie, to inwestujemy znaczî czĂŁð gotówki, którî stopnio- wo zmniejszamy, gdy kursy rosnî. Na samej górze mamy niewiele zainwestowane lub nawet mamy tylko gotówkĂ. ZARABIANIE NA KĦOPOTACH SPÓĦEK NajwiĂksze zarobki sî tam, gdzie sî najwiĂksze zmiany kursów. Dlatego spóĪki, które wpadajî w kĪopoty, zaczynajî zwracað na siebie uwagĂ spekulantów. Dopóki kurs spóĪki spada, jest ona bacznie obserwowana. CaĪy czas spekulanci zastanawiajî siĂ, czy to juš koniec spadków, czy teš jeszcze nie. Niektórzy zajmujî pozycjĂ za wczeŁnie, inni na samym dnie. Za silnymi spadkami zawsze stojî konkretne przyczyny. Wielu spóĪkom groziĪo bankructwo, niektóre rze- czywiŁcie upadĪy. SpóĪka zagrošona bankructwem zwoĪuje nadzwyczajne walne zgromadzenie akcjonariuszy, na którym akcjonariusze gĪosujî nad dalszym istnieniem spóĪki. Aby ratowað spóĪkĂ, zarzîd spóĪki za zgodî akcjonariuszy moše zgĪosið jej upadĪoŁð z mošliwoŁciî zawarcia ukĪadu z wierzycielami. JeŁli do takiego zawarcia ukĪadu dojdzie, spóĪka po restrukturyzacji zobowiîzaĬ ma szansĂ stanîð na nogi. Restrukturyzacja polega przewašnie na umorzeniu czĂŁci zobowiîzaĬ lub zamianie ich na akcje w ramach nowej emisji wypuszczanej specjalnie dla wierzycieli. JeŁli do zawarcia ukĪadu nie dojdzie, to pozostaje spóĪce tylko ogĪosið upadĪoŁð. Majîtek spóĪki przejmuje wtedy syndyk i dokonuje jego wyprzedašy. ŀrodki uzyskane ze sprzedašy majîtku sî przeznaczane na spĪatĂ zobowiîzaĬ, a gdy jeszcze coŁ zostanie po spĪacie zobowiîzaĬ, to reszta jest dzielona na akcjonariuszy spóĪki. Spekulacja na spóĪkach majîcych kĪopoty moše siĂ dla inwestora-spekulanta skoĬczyð caĪkowitî utratî zainwestowanej gotówki. Nalešy o tym pamiĂtað przy takich inwestycjach. Dlatego musimy zachowað szczególne Łrodki ostrošnoŁci. Inaczej nalešy podchodzið do kĪopotów 146 Strategie spekulacyjne maĪej spóĪki, a inaczej do dušej. MaĪa spóĪka majîca kĪopoty moše szybko upaŁð, natomiast duša moše siĂ dĪugo przed tym bronið. Kursu maĪej spóĪki przewašnie nikt nie broni, dlatego moše on szybko spadað. W przypadku spóĪki dušej jej duzi akcjonariusze potrafiî przez jakiŁ czas bronið kursu przed spadkami. Inwestujemy tylko niewielkî czĂŁð gotówki, takî, którî mošemy stracið. Bacznie Łledzimy wszelkie informacje o spóĪce. Mošemy obserwowað zmiany wartoŁci ksiĂgowej po wynikach podawanych w raportach okresowych i zmiany wspóĪczynnika C/WK. W kraĬco- wych przypadkach wspóĪczynnik ten moše spaŁð nawet do wartoŁci ponišej 0,1. JeŁli zagramy na odbicie po silnym spadku, to musimy pamiĂtað, še w przypadku takiej spóĪki nie mošna oczekiwað na zmianĂ sytuacji. JeŁli şle weszliŁmy, to zamykamy pozycjĂ ze stratî. Niektórzy spekulanci zajmujî pozycjĂ na takiej spóĪce przed wašnym wydarzeniem, na przykĪad decyzjî sîdu. Jest to swego rodzaju ruletka; jeŁli decyzja jest pozytywna, to mamy silny wzrost kursu, je- Łli negatywna — to spadek. Pewnym wyjîtkiem sî przejŁciowe kĪopoty spóĪek dušych. JeŁli reakcja rynku jest prze- sadna, oznacza to przewašnie okazjĂ do zarobku. W dušej spóĪce dušy inwestor nie moše sprzedað posiadanych akcji na jednej sesji. Po prostu ma ich za dušo. Aby je sprzedað bez zbyt- niego zbicia w dóĪ kursu, potrzebuje na to wielu sesji. Dlatego w przypadku niekorzystnych wydarzeĬ dotyczîcych spóĪki kurs spada tylko chwilowo. NastĂpnie jest podciîgany przez dušych akcjonariuszy do góry, aby zasygnalizowað rynkowi, še nic siĂ nie staĪo. Dopiero wtedy zaczyna siĂ stopniowa powolna wyprzedaš akcji spóĪki. Takie zachowanie siĂ kursu akcji du- šych spóĪek po zĪych wiadomoŁciach mošna wykorzystað do zarabiania na ruchu powrotnym po spadku kursu akcji. Rozdziaĩ 21. 147 Rozdziaï 21. Reakcje inwestorów na sukcesy i poraŞki WPĦYW STRESU NA ZACHOWANIE SIþ I ORGANIZM INWESTORA RozdziaĪ ten nie opisuje šadnych strategii inwestycyjnych, ale porusza istotne sprawy majîce decydujîcy wpĪyw na skutecznoŁð strategii opisywanych w innych rozdziaĪach. Wielu inwesto- rów nie zdaje sobie sprawy ze skutków stresu, szczególnie dĪugoterminowego. Nie zdajî sobie teš sprawy z wagi czasu w transakcjach dĪugoterminowych. Prowadzi to w konsekwencji do wczeŁniejszego zamykania pozycji nieraz nawet ze stratî. WidziaĪem wielu spekulantów, którzy przy podejmowaniu decyzji krótkoterminowych ušywali argumentów fundamentalnych, które sî z natury dĪugoterminowe. Wielu inwestorów jako obronĂ przed nieudanî inwestycjî zakĪada, še jeŁli coŁ pójdzie nie tak, to w ostatecznoŁci po prostu poczekajî na zmianĂ sytuacji na korzystniejszî. Czekanie to dla spekulanta prawdziwe katusze. On chciaĪby coŁ robið, kupowað, sprzeda- wað, zmieniað spóĪki, obmyŁlað nowe posuniĂcia. A tymczasem nic mu nie wolno zrobið, bo musi czekað. To dla niego jest ciĂškie przešycie. JeŁli jego pozycja finansowa nie jest zagrošo- na ani teš jego inwestycje nie sî ograniczone okreŁlonymi terminami, to po pewnym czasie taki inwestor przyzwyczaja siĂ do sytuacji. Znacznie gorsza sytuacja jest wtedy, gdy czekanie poĪîczone jest z silnym stresem wywoĪanym obawî o utratĂ czĂŁci lub, co gorsza, caĪoŁci zain- westowanej gotówki. CzĪowiek potrafi wytrzymað silny stres, ale jeŁli jest krótkotrwaĪy. Stres kilkunastogodzinny, trwajîcy na przykĪad do nastĂpnej sesji, jest do wytrzymania. Na dodatek nie bĂdzie po takim zdarzeniu šadnych skutków w organizmie. Natomiast stres dĪugotrwaĪy nawet o mniejszym nasileniu moše spowodowað nerwice lub inne choroby. 148 Strategie spekulacyjne Niektórym inwestorom wydaje siĂ, še majî silnî wolĂ i sî w stanie wytrzymað silny stres. Ich psychika to wytrzyma, ale organizm nie. CzĪowiek w stresie zachowuje siĂ, jakby byĪ czĂŁciowo umysĪowo sparališowany. Nie moše siĂ skupið, szybko zapomina, wykonanie zwy- kĪych czynnoŁci sprawia mu dušî trudnoŁð. Szczególnie trudne jest wtedy wykonywanie pracy zawodowej. CaĪy czas powraca myŁlami do zdarzeĬ, które spowodowaĪy stres, i szuka spo- sobu ratunku. Moše pojawið siĂ uczucie zimna, strach i otĂpienie oraz trudnoŁci z zasypianiem. Po jakimŁ czasie moše pojawið siĂ nerwica. MuszĂ siĂ przyznað, še ja sam, bĂdîc kiedyŁ no- wicjuszem, straciĪem sporo gotówki na bessie i przešywaĪem taki stres. Po jakimŁ czasie poja- wiĪa siĂ u mnie nerwica šoĪîdka. ObjawiaĪo siĂ to tak, še rano po przebudzeniu odczuwaĪem silne bóle šoĪîdka. Ból byĪ wynikiem silnych skurczy, którym podlegaĪ šoĪîdek. Taki ból trwaĪ nieraz nawet do póĪ godziny. Wizyty u lekarza nic nie daĪy. Mój šoĪîdek byĪ zdrowy. Skurcze byĪy wywoĪywane przez stres. Jedyna metoda wyleczenia organizmu to usuniĂcie przyczyny stresu, czyli pogodzenie siĂ z sytuacjî. Dlatego przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych nalešy brað pod uwagĂ naszî odpornoŁð psychicznî na stres oraz to, jak dĪugo jesteŁmy w stanie czekað na poprawĂ sytuacji na rynku. ZACHOWANIE SIþ INWESTORÓW PRZY STRATACH Straty na gieĪdzie sî czymŁ naturalnym. Kursy raz rosnî, innym razem spadajî. Wraz ze zmia- nami kursów zmienia siĂ wartoŁð naszego portfela. JeŁli pojawiî siĂ straty, wpĪywajî one nega- tywnie na samopoczucie inwestora. Jednak czy zawsze nalešy przejmowað siĂ stratami? Otóš nie. JeŁli planujemy inwestycjĂ dĪugoterminowî, na przykĪad na trzy lata, to powinien nas interesowað kurs docelowy, czyli taki, jaki bĂdzie za trzy lata, a nie teraz. Poza tym jeŁli je- steŁmy pewni wysokiej jakoŁci naszej inwestycji, to chwilowe spadki mošemy wykorzystað do dokupienia taĬszych akcji. Obnišy to nam Łredniî cenĂ zakupu, zwiĂkszy przyszĪe zyski i po- prawi nastrój. Straty zawsze wywoĪujî pewne reakcje obronne naszej psychiki. Strata boli znacznie wiĂcej, niš cieszyĪaby radoŁð z zysku o takiej samej wartoŁci. JeŁli nastîpiî spadki kursu naszych akcji, powinniŁmy w sposób racjonalny przeanalizowað sytuacjĂ. Podstawowa sprawa to ustalenie, czy sî konkretne przyczyny fundamentalne tych spadków, czy teš wyni- kajî one z ogólnego klimatu na rynku lub innych przyczyn. Jednak w takiej ocenie nie jeste- Łmy bezstronni. Poniewaš posiadamy akcje, to nasza ocena moše byð przesadnie korzystna dla spóĪki. Dobre informacje uwašamy za wašne, natomiast zĪe informacje ignorujemy. Aby otrzymað w miarĂ wiarygodnî ocenĂ, najlepiej oprzeð siĂ na konkretnych liczbach i stosowað metodĂ porównawczî wobec innych spóĪek z tej samej branšy. JeŁli porównanie wypadnie niekorzystnie dla spóĪki, której akcje posiadamy, powinniŁmy sprzedað te akcje i kupið akcje spóĪki lepszej. Jednak inwestorom trudno jest siĂ pogodzið z dotychczasowî stratî i zamianî obecnych akcji na akcje innej spóĪki. Jest to traktowane jak pewnego rodzaju przyznanie siĂ do poraški. Poza tym w historii transakcji, jakî prowadzi wiĂkszoŁð inwestorów, pojawi siĂ zapis sprzedašy akcji ze stratî. Unikanie zamykania pozycji wiîše siĂ teš z efektem utopio- nych kosztów, czyli na przykĪad straconego czasu na dokĪadne przeanalizowanie sytuacji Reakcje inwestorów na sukcesy i poraŠki 149 fundamentalnej danej spóĪki. JeŁli wkĪadamy w coŁ czas i pracĂ, to zalešy nam, aby mieð z tego efekty, a nie zaczynað pracĂ z innî spóĪkî od nowa. No i oczywiŁcie wszelkie prze- siadki kosztujî, trzeba przecieš zapĪacið prowizjĂ. Do tego dochodzi jeszcze niepewnoŁð, po jakim kursie kupimy akcje nowej spóĪki. Zdarza siĂ nieraz tak, še na rynku przez dĪušszy czas panuje pesymistyczny nastrój (bessa) i wiĂkszoŁð akcji spada. OczywiŁcie nasze akcje równieš tracî na wartoŁci. JeŁli taka sytuacja bĂdzie trwað dĪušej, powstaje pytanie, czy nie warto by wyjŁð z rynku i poczekað poza rynkiem na poprawĂ koniunktury? Wiemy, še tak powinniŁmy zrobið, ale trudno nam podjîð takî decyzjĂ. Pojawia siĂ efekt przywiîzania do posiadanych akcji. Dopóki mamy akcje, mamy teš nadziejĂ, še sytuacja siĂ poprawi i nasze akcje odrobiî straty. Takie faĪszywe przeŁwiadcze- nie powoduje przetrzymywanie akcji i powiĂkszanie strat. Z drugiej strony, wyjŁcie z rynku ze stratî wytwarza w naszej ŁwiadomoŁci niechĂð do inwestycji gieĪdowych. Póşniejszy powrót na rynek bĂdzie wtedy trudniejszy. Najpierw bĂdziemy wîtpið w koniec spadków. Pierwsze wzrosty uznamy tylko za chwilowî korektĂ w trendzie spadkowym. Kiedy wzrosty kursów bĂdî juš spore, uznamy, še siĂ spóşniliŁmy i še lepiej poczekað na lokalny doĪek. KiedyŁ mój znajomy przeczekaĪ tak prawie caĪî hossĂ. Przy podejmowaniu decyzji powinniŁmy nauczyð siĂ panowað nad emocjami. Dobry inwe- stor sprawdza siĂ w sytuacjach trudnych, a nie w hossie, gdy wszystko roŁnie. Zawsze powin- niŁmy posiadað te akcje, które majî najwiĂksze szanse na wzrosty. Nie powinniŁmy bað siĂ „przesiadek”, strata na jednym walorze moše byð odrobiona na innym z nawiîzkî. W sytuacjach szczególnie niekorzystnych (bessa) powinniŁmy wychodzið z rynku, aby chronið posiadany kapitaĪ. ZACHOWANIE SIþ INWESTORÓW PRZY ZYSKACH Rady, jak siĂ zachowað w trudnych sytuacjach, majî sens, ale po co udzielað rad wtedy, gdy in- westor zarabia? Okazuje siĂ, še nawet wtedy popeĪniamy wiele pomyĪek. Pierwszy powszechny bĪîd, jaki popeĪnia wielu inwestorów, to zbyt wczesne zamykanie pozycji. Mnie równieš zda- rzaĪo siĂ ten bĪîd popeĪnið. Przyczyn zbyt wczesnego zamykania pozycji moše byð kilka: obawa, še zyski zaraz zniknî, chĂð wydania czĂŁci osiîgniĂtego zysku lub wysokie wartoŁci wskaşni- ków w analizie technicznej sugerujîce „przegrzanie” siĂ waloru. Po sprzedašy widzimy, jak kurs tych akcji dalej roŁnie, ale juš bez naszego uczestnictwa. Wtedy czĂsto popeĪniamy nastĂpny bĪîd. Natychmiast kupujemy inne akcje, aby dalej zarabiað. CzĂsto zakup ten nie jest dobrze przemyŁlany ani nie jest poparty porzîdnî analizî. Poniewaš poprzednio nam siĂ powiodĪo, to nabieramy przesadnej pewnoŁci siebie i wydaje nam siĂ, še caĪkowicie panujemy nad sytu- acjî. Zaczynamy przejawiað wiĂkszî skĪonnoŁð do ryzyka. Wszystko to prowadzi w koĬcu do kĪopotów i strat. Dopiero wtedy bardziej na trzeşwo przyglîdamy siĂ naszym ostatnim inwe- stycjom. Okazuje siĂ wtedy, še spóĪka, w którî zainwestowaliŁmy, tak naprawdĂ niczym siĂ nie wyróšnia na tle branšy, še jej akcje byĪy drogie w momencie kupna, a sytuacja techniczna wskazywaĪa na bliski koniec wzrostów. 150 Strategie spekulacyjne Wypracowanie dogodnej pozycji do wzrostów trwa dĪugo. Wyszukanie odpowiednich spóĪ- ek do inwestycji to sporo pracy. Nie nalešy tego marnowað, zadowalajîc siĂ niewielkim zyskiem. InwestujĂ juš na gieĪdzie prawie dwadzieŁcia lat. Przez ten czas tylko dwa razy byĪy na rynku tak silne spadki, še wiele spóĪek caĪkiem dobrych miaĪo wspóĪczynnik C/WK wynoszîcy okoĪo 0,2. Na nastĂpnî takî okazjĂ trzeba bĂdzie czekað znowu wiele lat. Nie marnujmy wiĂc takich okazji. Osiîgnijmy z danej inwestycji tyle zysku, ile jest to mošliwe. JeŁli juš osiîgniemy satysfakcjonujîcy nas zysk i sprzedamy akcje, to nie spieszmy siĂ z po- nownym wejŁciem na rynek. PamiĂtajmy, še z rynkiem jest tak jak ze strzyšeniem barana. Po ostrzyšeniu trzeba poczekað, aš weĪna odroŁnie. Po kašdym wzroŁcie nastĂpuje przecieš natu- ralna korekta. Krótkoterminowa korekta trwa mniej wiĂcej od dwóch do trzech tygodni. Przy- najmniej tyle trzeba poczekað. OczywiŁcie nie wszystkie spóĪki rosnî w tym samym czasie. Mošna wiĂc zamiast czekania szukað innych spóĪek na rynku.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Strategie inwestycyjne. Jak z głową zarabiać na giełdzie
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: