Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00475 006727 14291952 na godz. na dobę w sumie
Stres. Energia życia - ebook/pdf
Stres. Energia życia - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 161
Wydawca: Astrum Media Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7277-351-7 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> praktyczna edukacja, samodoskonalenie, motywacja
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Drogi Czytelniku, Wydawnictwo ASTRUM oddaje do Twoich rąk kolejną książkę wydaną w serii KREATYWNOŚĆ autorstwa psychologa Wiesława GomulskiegoStres. Energia życia. Książka ta poświęcona jest niezwykle ważnemu problemowi XXI wieku, jakim jest stres. Przesłaniem tej książki jest uświadomienie nam, iż stres każdego człowieka nie jest niczym innym niż oznaką jego zdrowia i jako taki, sam w sobie jest specyficznym rodzajem energii życia, toteż nikt nie ma prawa dyskryminować nas z powodu przeżywanych przez nas stresów. Według Autora książki Stres. Energia życia, ów stres to mechanizm regulacyjny organizmu (psychiczny, fizjologiczny), który pod wpływem bodźców zewnętrznych lub wewnętrznych zwanych stresorami – mobilizuje się do zwiększonej aktywności, umożliwiającej przystosowanie się do efektywnego działania w otoczeniu.

Wiesław Gomulski z niezwykłą swadą i nowatorstwem rozprawia się z mitem dotyczącym tego, czym naprawdę jest stres – chorobą, stanem ducha, emocji, problemów zewnętrznych i wewnętrznych czy też w klasycznym ujęciu stanem nierównowagi organizmu?
Dla zdrowia więc warto zwrócić uwagę na konsekwencje wynikające ze zgodnego z naturą ujęcia stresu. Jeżeli stres jest mechanizmem mobilizacji do zwiększonej aktywności – to trzeba go spożytkować w tej aktywności w mądry i twórczy sposób. Uwolnimy się dzięki temu od jego negatywnych skutków, przekształcając nasz stres w zwiększenie własnej energii życia do aktywności.
Wierzymy Drogi Czytelniku, że po lekturze tej książki, myśląc dobrze o swoim stresie, będziesz go mógł bez problemów pokonać i przekuć w pozytywną energię.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Dotychczas w serii „Kreatywno(cid:286)ć” ukazały si(cid:266): (cid:404) MICHAEL ARGYLE, Psychologia szcz(cid:266)(cid:286)cia (cid:404) ANTONI BENEDIKT, Motywowanie pracowników w sytuacjach kryzysowych (cid:404) ANTONI BENEDIKT, Reklama jako proces komunikacji (cid:404) GEORGE D. BISHOP, Psychologia zdrowia (cid:404) MARCIN BROCKI, J(cid:266)zyk ciała w uj(cid:266)ciu antropologicznym (cid:404) CELIA BURTON, NORMA MICHAEL, Zarz(cid:261)dzanie projektem (cid:404) pod red. PETERA DAHLGRENA, COLINA SPARKSA, Komunikowanie i obywatelsko(cid:286)ć (cid:404) BOGUSŁAWA DOBEK-OSTROWSKA, Podstawy komunikowania społecznego (cid:404) BOGUSŁAWA DOBEK-OSTROWSKA, ROBERT WISZNIOWSKI, Teoria komunikowania publicznego i politycznego (cid:404) ROBERT S. FELDMAN, Zrozumieć psychologi(cid:266) (cid:404) JOHN FISKE, Wprowadzenie do bada(cid:276) nad komunikowaniem (cid:404) PETER HARTLEY, Komunikowanie interpersonalne (cid:404) WIESŁAW GOMULSKI, Mix negocjacyjny (cid:404) ANNA JARMUŁA, Manipulacja i wywieranie wpływu na ludzi. Podstawy, metody, techniki, przykłady (cid:404) MARK L. KNAPP, JUDITH A. HALL, Komunikacja niewerbalna w interakcjach mi(cid:266)dzyludzkich (cid:404) WERONIKA MADRyAS-KOWALSKA, Manipulacja informacj(cid:261). Public relations w organizacjach szczególnego ryzyka (cid:404) BEATA OCIEPKA, Komunikowanie mi(cid:266)dzynarodowe (cid:404) AGNIESZKA OLSZEWSKA, URSZULA ZIELI(cid:275)SKA, Psychomanipulacja. Metody i techniki (cid:404) TIM O’SULLIVAN, JOHN HARTLEY, DANNY SAUNDERS, MARTIN MONTGOMERY, JOHN FISKE, Kluczowe poj(cid:266)cia w komunikowaniu i badaniach kulturowych (cid:404) MONIKA PABIJA(cid:275)SKA, Psychomanipulacja w polityce (cid:404) TyMON SMEKTAŁA, Public relations w Internecie (cid:404) TyMON SMEKTAŁA, Public relations w sytuacjach kryzysowych przedsi(cid:266)biorstw (cid:404) PIERRE SORLIN, Mass media (cid:404) JANINA STANKIEWICZ, Komunikowanie si(cid:266) w organizacji (cid:404) ALEKSANDER SZTEJNBERG, Komunikacyjne (cid:286)rodowisko nauczania i uczenia si(cid:266) (cid:404) ALEKSANDER SZTEJNBERG, Podstawy komunikacji społecznej w edukacji (cid:404) JOHN B. THOMPSON, Media i nowoczesno(cid:286)ć (cid:404) CHRISTOPER TURK, Sztuka przemawiania (cid:404) SUSAN VINNICOMBE, NINA L. COLWILL, Kobieta w zarz(cid:261)dzaniu (cid:404) pod red. J. BARA(cid:275)SKIEGO, E. WASZy(cid:275)SKIEGO, A. STECIWKI, Komunikowanie si(cid:266) lekarza z pacjentem : w ó m a z i l p . c o r w m u r t s a . w w w . j e w o t e n r e t n I i n r a g ę i s K j e z s a n o d j y z r j a Z Polecamy tak(cid:298)e ksi(cid:261)(cid:298)ki: (cid:404) ANTONI BENEDIKT, Mowa ciała (cid:404) ALFRED J. BIERACH, Sztuka czytania z twarzy (cid:404) VERA F. BIRKENBIHL, Zdobywanie informacji. Technika szybkiego zadawania trafnych pyta(cid:276) (cid:404) JOLANTA CIANCIARA, BO(cid:297)ENA U(cid:285)CI(cid:275)SKA, Komunikowanie si(cid:266) z mediami w praktyce (cid:404) CHRISTIANE EISLER-MERTZ, Mowa r(cid:261)k (cid:404) CATHERINE HERRIGER, Komunikacja bez słów. Rytuały społeczne (cid:404) KLAUS KOBJOLL, Szybciej, lepiej, wi(cid:266)cej. Sztuka motywowania pracowników (cid:404) GÜNTHER REBEL, Naturalna mowa ciała (cid:404) HORST RÜCKLE, Mowa ciała dla mened(cid:298)erów (cid:404) ANDRZEJ SIERADZKI, Vademecum managera (cid:404) GISELA TAUTZ-WIESSNER, Savoir-vivre w (cid:298)yciu zawodowym (cid:404) ERHARD THIEL, Mowa ciała zdradzi wi(cid:266)cej ni(cid:298) tysi(cid:261)c słów (cid:404) LECH TKACZyK, Postawa, mimika, gest (cid:404) TOM WERNECK, FRANK ULLMANN, Szybkie czytanie. Naucz si(cid:266) sam www.wydawnictwo-astrum.pl WROCŁAW © Copyright by Wydawnictwo ASTRUM Sp. z o.o. Wrocław 2004 Wszelkie prawa zastrze(cid:298)one Redakcja i korekta TAMARA BOLANOWSKA Redakcja techniczna EL(cid:297)BIETA BURSZTyNOWICZ Projekt okładki ANNA JANKOWSKA Wydanie I (cid:297)adna cz(cid:266)(cid:286)ć tej pracy nie mo(cid:298)e być powielana i rozpowszechniana, w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, wł(cid:261)cznie z fotokopiowaniem, nagrywaniem na ta(cid:286)my lub przy u(cid:298)yciu innych systemów, bez pisemnej zgody wydawcy Nasz adres Wydawnictwo ASTRUM Sp. z o.o. 50-950 Wrocław 2, skr. poczt. 292 e-mail: handlowy@astrum.wroc.pl tel. (71) 328-19-92, fax (71) 372-18-34 Zamówienia na ksi(cid:261)(cid:298)ki mo(cid:298)na składać na kartach pocztowych lub przez Internetow(cid:261) Ksi(cid:266)garni(cid:266) Wysyłkow(cid:261) http://www.wydawnictwo-astrum.pl Napisz do nas lub zadzwo(cid:276)! ISBN 978-83-7277-351-7 SPIS tre(cid:285)cI Wst(cid:266)p. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Poznajemy mechanizmy własnego stresu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kartezja(cid:276)skie i holistyczne postrzeganie człowieka w medycynie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Stres mobilizuje do (cid:298)ycia i działania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Stres a stresory . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Eustres a dystres – nasze prawo wyboru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Funkcjonalne prawa stresu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dynamika reakcji człowieka na stresory w stresie długotrwałym oraz w pourazowych „złogach” stresowych . . Nadmierny skumulowany stres (dystres) i jego działanie u człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Emocje a stres . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Komunikowanie swoich emocji i stresu, asertywno(cid:286)ć społeczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kompleksowa strategia pracy z własnym stresem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Indywidualna strategia (cid:298)ycia człowieka – regulator zadaniowy stresów w polu sytuacji człowieka . . . . . . . . Inteligencja emocjonalna a stres . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Syndrom wypalenia emocjonalnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ró(cid:298)ne zmienne stresu: jak radzić sobie z trem(cid:261)? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Prze(cid:298)ywanie stresu a płeć . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dynamika przejawiania si(cid:266) stresu a wiek człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Stres a miejsce zamieszkania i klimat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Mechanizmy stresu zawodowego: stres a praca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dylemat wyboru: wi(cid:266)cej stresu, osi(cid:261)gni(cid:266)cia i satysfakcje czy unikanie stresu, (cid:298)ycie bezbarwne i jałowe? . . Pole sytuacji stresogennej, w którym działamy – na ile jest ono przejawem splotu okoliczno(cid:286)ci (losu, przez- naczenia, itp.), a na ile mo(cid:298)emy je aktywnie i samodzielnie kształtować? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Szczegółowe techniki pracy z własnym stresem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Twoja własna ,,(cid:286)cie(cid:298)ka” radzenia sobie ze stresem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Techniki radzenia sobie ze stresem – „zaufaj naturze” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Techniki antystresowe – „wsłuchaj si(cid:266) w siebie” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Techniki elementarnej regulacji własnych emocji i stresu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Techniki przewietrzenia „przes(cid:261)dów” i przestarzałych nawyków my(cid:286)lowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 17 17 18 18 26 28 39 40 43 46 51 53 56 57 58 61 62 63 64 64 65 67 69 69 72 72 73 SPIS TRE(cid:285)CI 5 73 Najprostsze ćwiczenia relaksacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ćwiczenia relaksacyjne oddechowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 Antystresowe rozci(cid:261)ganie mi(cid:266)(cid:286)ni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75 Terapia wod(cid:261), czyli hydroterapia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 Relaksacja poprzez muzyk(cid:266), czyli muzykoterapia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 Trening relaksacyjny przygotowuj(cid:261)cy do medytacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 Terapia poprzez kołysanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 Terapia poprzez przebywanie ze zwierz(cid:266)tami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 Terapia (cid:286)miechem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 Terapia obowi(cid:261)zku m(cid:261)drej pogody ducha . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81 Technika „płodozmianu” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81 Technika godziny na rozwi(cid:261)zywanie problemów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81 Techniki notatek, czyli „wypisania stresu i emocji” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 Technika „dam sobie z tym rad(cid:266)” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 Taktyka „moczarki kanadyjskiej” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 Reiki – terapia przez dotyk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 Terapia (cid:286)wiatłem i koloroterapia (chromoterapia) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 Akupunktura w terapii stresu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 Akupresura w terapii stresu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 Releksologia w terapii stresu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 Technika biofeedbacku (BFB) w sterowaniu własnym reagowaniem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 Techniki laboratoryjnego odreagowywania stresu (m.in. rebirthing) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 Zastosowanie jogi w pracy ze stresem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 Transcendentalna medytacja (TM) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 Trening ekspresji dla rozładowania energii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 Terapia stresu ruchem – sport, rekreacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94 Techniki terapii grup wsparcia terapeutycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 Terapia stresu w konsultacji z psychoterapeut(cid:261). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 Techniki medytacji zen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 Treningi wizualizacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 Technika (cid:286)wiadomego (cid:286)nienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 Techniki terapeutyzowania nadmiernych napi(cid:266)ć snem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 Trening autogenny J.H. Schultza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 Technika Alexandra . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 Techniki masa(cid:298)u specjalistycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 Wibromasa(cid:298)e i inne techniki izjoterapii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107 Metoda J. Silvy – trening kontroli umysłu (DU) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107 Trening relaksacyjny metod(cid:261) E. Jacobsona . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 Terapia stresu według zało(cid:298)e(cid:276) M. Eriksona . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 NeuroLingwistyczne Programowanie (NLP) na rzecz radzenia sobie ze stresem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111 Stymulowanie rytmu mózgu jako wyodr(cid:266)bniony trening relaksacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111 Medytacyjne wyciszanie umysłu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113 Technika „tydzie(cid:276) wakacji w minut(cid:266)” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 Trening airmacyjny (laboratorium airmacji) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 Techniki budowania marze(cid:276) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117 Techniki odreagowania emocji laboratoryjnie, np. (cid:298)alu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117 Techniki polinezyjskich kahunów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 India(cid:276)skie techniki pie(cid:286)ni i opowie(cid:286)ci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 Desiderata, czyli przesłanie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 6 SPIS TRE(cid:285)CI Technika miejsc mocy australijskich Aborygenów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 Antystresowe działanie feng shui . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128 Antystresowe działanie tai chi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130 Powierzenie stresu i (cid:298)yciowych napi(cid:266)ć losowi, np. w ,,I ching”. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 Afryka(cid:276)skie techniki uzdrawiania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 Techniki stymulacji rozwoju . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 Techniki dynamizowania lub regulowania przepływu energii (prany) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134 Techniki pozytywnego my(cid:286)lenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 Technika „daj czas problemom, aby dojrzało w Tobie ich rozwi(cid:261)zanie” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 Trening rozwoju zainteresowa(cid:276) i twórczego rozwi(cid:261)zywania problemów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137 Technika komunikowania własnych emocji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 Trening komunikowania emocji i stresu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 Technika algorytmu działania (nastawienie na zadanie) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 Technika budowania wyrównanych relacji z otoczeniem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 Techniki obrony przed presj(cid:261) lub manipulacj(cid:261) i przed zwi(cid:261)zanym z tym stresem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 Techniki obrony przed agresj(cid:261) i indoktrynacj(cid:261) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 Sztuczki w radzeniu sobie ze stresem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 Elementy treningu pami(cid:266)ci w zwi(cid:261)zku ze stresem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 Ćwiczenia skupiania si(cid:266) (tratakam) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 Trening przekształcania negatywnych emocji wywołanych stresem w konstruktywne działania (cid:298)yciowe . . . 144 Technika „wygadania” stresu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 Technika radzenia sobie ze stresem choroby. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 Modlitwa przynosz(cid:261)ca ulg(cid:266) w długotrwałym stresie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 Techniki uzdrawiania moc(cid:261) ducha . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 Techniki hipnozy w terapii stresów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 Techniki terapii antystresowej prac(cid:261), terapi(cid:261) zaj(cid:266)ciow(cid:261) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 Techniki postu, ascezy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 T(cid:266)sknota za prostot(cid:261) (cid:298)ycia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 Technika wyciszaj(cid:261)cego milczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 Eremy – wyciszanie psychiki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 Trening budowania siły psychicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150 Terapia stresu poprzez poszukiwanie mocnych wra(cid:298)e(cid:276) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150 Technika ,,pływania w powietrzu” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 Techniki opanowywania i samodoskonalenia według hinduskich ksi(cid:261)g wedyjskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 Preparaty i mieszanki ziołowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152 Zastosowanie mikroelementów i biopierwiastków w stresie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 Stres a piwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 Stres a wino . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 Stres a mocne alkohole . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 Przegl(cid:261)d antystresowych rad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 Bibliograia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 SPIS TRE(cid:285)CI 7 ... Słowa w ksi(cid:261)(cid:298)kach cz(cid:266)sto nas poruszaj(cid:261), ale wa(cid:298)ne jest, (cid:298)eby nas zmieniły... Konfucjusz WSt(cid:265)P Na ogół narzekamy na stres i poszukujemy metod jego unikania. Ta ksi(cid:261)(cid:298)ka jest przegl(cid:261)dem technik radzenia sobie ze stresem w tych dotkliwych dla nas sytuacjach. Ale jest ona te(cid:298) czym(cid:286) wi(cid:266)cej – pomo(cid:298)e nam zrozumieć, (cid:298)e s(cid:261) obszary naszego stresu, które daj(cid:261) nam wiele energii i (cid:298)yciowej siły, pomagaj(cid:261)c nam realizować si(cid:266) twórczo w (cid:298)yciu. Prezentujemy w tej publikacji tak(cid:298)e metodologi(cid:266) zarz(cid:261)dzania własnym stresem na drodze do realizacji włas- nych celów i zamierze(cid:276). Najsławniejszy z badaczy stresu – Hans Selye – napisał kiedy(cid:286): Celem nie jest z pewno(cid:286)ci(cid:261) unikni(cid:266)cie stresu. Stres bowiem jest cz(cid:266)(cid:286)ci(cid:261) (cid:298)ycia. Jest on naturalnym produktem ubocznym wszystkich naszych czynno(cid:286)ci: nie sposób unikn(cid:261)ć stresu, tak jak nie mo(cid:298)na (cid:298)yć bez po(cid:298)ywie- nia, pracy czy miło(cid:286)ci. Samo poj(cid:266)cie stresu Selye przeniósł natomiast z j(cid:266)zyka technicznego, w którym oznaczało „zm(cid:266)czenie materiału”. Dzisiaj wiemy o stresie coraz wi(cid:266)cej i zaczynamy zdawać sobie spraw(cid:266), (cid:298)e nie jest on tylko produktem ubocznym, ale równie(cid:298) sił(cid:261) sprawcz(cid:261) i tre(cid:286)ci(cid:261) naszego (cid:298)ycia. Poznaj(cid:261)c u siebie specyik(cid:266) działania mechanizmu stresu, mo(cid:298)emy uczyć si(cid:266) m(cid:261)drzej nim gospodarować, to jest w pewnym zakresie mo(cid:298)liwe. Niekiedy nie lubimy własnego stresu – jego objawy nas irytuj(cid:261) – ale nie zawsze zdajemy sobie spraw(cid:266), (cid:298)e dzi(cid:266)ki temu mechanizmowi funkcjonujemy, akty- wizujemy si(cid:266) do działania i osi(cid:261)gania celów oraz zamierze(cid:276). Stres wyzwala w nas potrzebn(cid:261) do działania energi(cid:266) (cid:298)ycia, jest regulatorem naszej mobilizacji do zada(cid:276), dzi(cid:266)ki niemu nasza aktywno(cid:286)ć (cid:298)yciowa umo(cid:298)liwia nam sprawne funkcjonowanie w (cid:286)wiecie. Ale współcze(cid:286)nie nadal pokutuje tradycyjne jednostronne spojrzenie na stres jako co(cid:286) szkodliwego oraz negatywnego w swoich objawach i skutkach. Trudno si(cid:266) temu dziwić – od- krywca poj(cid:266)cia stresu, cytowany powy(cid:298)ej Hans Selye, był studentem medycyny na Uniwer- sytecie w Pradze, kiedy zwrócił uwag(cid:266) na niespecyiczne objawy, które towarzysz(cid:261) zwykle symptomom wszelkich chorób, nazywaj(cid:261)c je po raz pierwszy stresem. Całe swe (cid:298)ycie po(cid:286)wi(cid:266)- cił pó(cid:296)niej badaniom izjologicznych i anatomicznych skutków tego mechanizmu, dzi(cid:266)ki cze- mu postrzeganie stresu przez pryzmat choroby stało si(cid:266) niemal powszechne. Psychologowie, WST(cid:265)P 9 zwracaj(cid:261)c uwag(cid:266) na społeczny charakter stresu jako co(cid:286) negatywnego, np. E. Aronson i in., deiniuj(cid:261) stres: jako negatywne uczucia i przekonania, które pojawiaj(cid:261) si(cid:266), gdy ludzie maj(cid:261) poczucie, (cid:298)e nie radz(cid:261) sobie z wymogami (cid:286)rodowiska. Inny z psychologów (R. Lazarus) doda- je, (cid:298)e to subiektywny, a nie obiektywny, stres rodzi problemy. Wydarzenie jest tylko wtedy stresuj(cid:261)ce, je(cid:286)li je tak zinterpretujemy, co zdarza si(cid:266) zawsze wtedy, gdy ludzie czuj(cid:261), (cid:298)e nie potrai(cid:261) stawić czoła wymaganiom (cid:286)rodowiska. W dotychczasowym zatem uj(cid:266)ciu naukowym i praktycznym stres postrzega si(cid:266) negatywnie przez pryzmat objawów i skutków niekiedy dotkliwych, natomiast nie dostrzega si(cid:266) dobro- czynno(cid:286)ci mechanizmu stresu u człowieka – przecie(cid:298) to on umo(cid:298)liwia nam efektywne funkcjonowanie i działanie w otaczaj(cid:261)cym nas (cid:286)wiecie. Stres nie jest naszym wrogiem, tak jak postrzegaj(cid:261) go liczni uczeni, ale jest naszym „przyjacielem”, motywuj(cid:261)cym nas do dzia- łania i daj(cid:261)cym nam, poprzez mobilizacj(cid:266) organizmu, mo(cid:298)liwo(cid:286)ć poradzenia sobie z ka(cid:298)d(cid:261) sytuacj(cid:261) trudn(cid:261), zaskakuj(cid:261)c(cid:261) czy problemow(cid:261). Wszelkie deinicje stresu koncentruj(cid:261) nasz(cid:261) uwag(cid:266) jednostronnie na jego negatywnych objawach i skutkach. Autor niniejszej ksi(cid:261)(cid:298)ki postrzega natomiast mechanizm ludzkiego stre- su pozytywnie, tak jak on na to zasługuje – słu(cid:298)y przystosowaniu i regulacji naszych relacji z otoczeniem społecznym oraz naturalnym. Dzi(cid:266)ki stresowi działamy sprawnie i efektywnie, to on nas stymuluje, daje energi(cid:266) do działania, do dynamicznego (cid:298)ycia. Pomimo uci(cid:261)(cid:298)liwych objawów nadmiernego stresu dobrze jest my(cid:286)leć pozytywnie o włas- nym stresie, a wi(cid:266)c zrozumieć jego natur(cid:266) i zgodnie z ni(cid:261) działać, po(cid:298)ytkuj(cid:261)c j(cid:261) do własnych d(cid:261)(cid:298)e(cid:276) oraz osi(cid:261)gni(cid:266)ć (cid:298)yciowych. Wydaje si(cid:266), (cid:298)e dot(cid:261)d nie rozumieli(cid:286)my, czym tak naprawd(cid:266) jest stres. Mamy niemal komplet rozproszonych wyników bada(cid:276) naukowych na temat stresu, natomiast nie stworzo- no jak dot(cid:261)d kompleksowej teorii stresu, w której zauwa(cid:298)ono by jego dobroczynnego wpły- wu na nasze (cid:298)ycie i działanie w otaczaj(cid:261)cym nas (cid:286)wiecie. Brak takiego m(cid:261)drego i komple- mentarnego uj(cid:266)cia stresu wynika wła(cid:286)nie z tego, (cid:298)e patrzymy najcz(cid:266)(cid:286)ciej na niego przez pry- zmat dotkliwych niekiedy jego objawów i skutków, które prowadzić mog(cid:261) nawet do dole- gliwo(cid:286)ci lub choroby. Na szcz(cid:266)(cid:286)cie pokolenia młodych ludzi dopominaj(cid:261) si(cid:266) coraz wyra(cid:296)niej o „swoj(cid:261) porcj(cid:266)” adrenaliny i potrzebuj(cid:261) stresowej stymulacji w sportach ekstremalnych itp. Gdyby stres wywoływał negatywne skutki, nikt zapewne nie chciałby go w ten sposób prze- (cid:298)ywać. Je(cid:286)li wi(cid:266)c popatrzymy na stres w cało(cid:286)ciowej perspektywie, ujawni nam si(cid:266) korzystna prawda o jego wpływie na człowieka. Autor niniejszej ksi(cid:261)(cid:298)ki zmierzać b(cid:266)dzie do postrze- gania stresu zgodnie z jego istot(cid:261) – jako dobrodziejstwa dla człowieka, daj(cid:261)cego mu energi(cid:266) i stymuluj(cid:261)cego do działania oraz osi(cid:261)gania swoich celów. Holistyczne postrzeganie stresu wymaga równie(cid:298), aby(cid:286)my nie dzielili poziomów, na któ- rych on działa, nie odrywali ich od siebie – co czyni si(cid:266) niemal powszechnie. Ka(cid:298)dy stres, który nas aktywizuje, jest odczuwany na poziomie izjologicznym, zwi(cid:261)zany jest z naszymi emocjami i zawiera równie(cid:298) intelektualne tre(cid:286)ci, które w zwi(cid:261)zku ze stresem my(cid:286)lowo nas absorbuj(cid:261). B(cid:266)dziemy wi(cid:266)c opierać si(cid:266) na deinicji stresu zgodnie z jego istot(cid:261): 10 WST(cid:265)P Stres to mechanizm regulacyjny organizmu (psychiczny, izjologiczny) mobilizuj(cid:261)ce- go si(cid:266) do zwi(cid:266)kszonej aktywno(cid:286)ci (pod wpływem bod(cid:296)ców zewn(cid:266)trznych lub wewn(cid:266)trz- nych, zwanych stresorami) umo(cid:298)liwiaj(cid:261)cej przystosowanie si(cid:266) i efektywne działanie w otoczeniu. Mówi(cid:261)c krócej: Stres to mechanizm regulacyjny organizmu mobilizuj(cid:261)cego si(cid:266) do zwi(cid:266)kszonej aktywno(cid:286)ci. Dla zdrowia warto wi(cid:266)c zwrócić uwag(cid:266) na konsekwencje wynikaj(cid:261)ce z takiego, zgodnego z natur(cid:261), uj(cid:266)cia stresu: Je(cid:298)eli stres jest mechanizmem mobilizacji do zwi(cid:266)kszonej aktywno(cid:286)ci, to trzeba go spo- (cid:298)ytkować w m(cid:261)dry i twórczy sposób. Uwolnimy si(cid:266) dzi(cid:266)ki temu od negatywnych skutków stresu, przekształcaj(cid:261)c go w zwi(cid:266)kszenie własnej energii (cid:298)ycia (My(cid:286)l dobrze o własnym stresie!). Stres ka(cid:298)dego człowieka jest oznak(cid:261) jego zdrowia! Nikt nie ma prawa dyskryminować nas z powodu prze(cid:298)ywanych przez nas stresów. W tym uj(cid:266)ciu nie ocenia si(cid:266) negatywnie stresu, nie patrzy si(cid:266) na niego przez pryzmat choroby i patologii, nie czyni si(cid:266) z niego czego(cid:286) negatyw- nego, tak jak go potraktowały pokolenia badaczy z Selyem na czele. W lekarskiej optyce bo- wiem (Selye był lekarzem) b(cid:266)dzie postrzegać si(cid:266) to zjawisko jako dolegliwo(cid:286)ć i potencjalnie chorob(cid:266), bowiem zaczyna si(cid:266) diagnozować stres wówczas, kiedy staje si(cid:266) dystraktorem w or- ganizmie. W tym zamieszaniu na temat postrzeganiu stresu trzeba sprawiedliwie powiedzieć, (cid:298)e stres jest zjawiskiem, które jak ksi(cid:266)(cid:298)yc, ma swoj(cid:261) jasn(cid:261) i ciemn(cid:261) stron(cid:266): „jasna strona stresu” „ciemna strona stresu” mobilizowanie do działania, twórcza inspiracja, kreowanie (cid:298)ycia dzi(cid:266)ki stresowi skutki chorobowe nadmiernego, nieumiej(cid:266)tnie, nieprawidłowo prze(cid:298)ytego stresu Jasna strona stresu pomaga mam w (cid:298)yciu, ciemna natomiast negatywnie wpływa na nasz(cid:261) psy- chik(cid:266) i biologi(cid:266). Ewolucja wykształciła w nas mechanizmy stresu, aby umo(cid:298)liwić nam szybk(cid:261) reakcj(cid:266) na nagłe niebezpiecze(cid:276)stwo. Ten rodzaj stresu działa na nas mobilizuj(cid:261)co, umo(cid:298)liwiaj(cid:261)c efektywne działanie. Jednak(cid:298)e długotrwałe cywilizacyjne stresy, których do(cid:286)wiadczamy, o ile post(cid:266)pujemy z nimi nieumiej(cid:266)tnie, bywa, (cid:298)e szkodz(cid:261) naszemu organizmowi. WST(cid:265)P 11 Ilustruj(cid:261)c ten sam problem, mo(cid:298)emy go przedstawić na rysunku poni(cid:298)ej: wzrastaj(cid:261)ca siła stresu od tego miejsca zaczynamy zwykle dostrzegać własny dotkliwy ju(cid:298) stres normalny po(cid:298)yteczny stres od tego miejsca medycyna zajmuje si(cid:266) stresem stres mobilizuj(cid:261)cy i jego skutkami stres demobilizuj(cid:261)cy, uporczywy itp. Wielki obszar stresu, ten, który nam w (cid:298)yciu pomaga (jasna jego strona), jest czym(cid:286), na co na ogół nie zwracamy uwagi. Zaczynamy obserwować u siebie stres, niestety ju(cid:298) negatywnie, kiedy staje si(cid:266) on uci(cid:261)(cid:298)liwy lub za silny. W badaniach naukowych i terapii medycznej w jesz- cze w(cid:266)(cid:298)szym zakresie zajmujemy si(cid:266) stresem – dopiero wtedy, kiedy jego skutki staj(cid:261) si(cid:266) do- tkliwe dla organizmu lub kiedy nadmierny stres zaczyna dezorganizować nasze działanie lub funkcjonowanie w otaczaj(cid:261)cym (cid:286)wiecie. Z bada(cid:276) przedstawionych na przykład w „Proceedings of the National Academy of Scien- ces” wynika, (cid:298)e długotrwały i n(cid:266)kaj(cid:261)cy stres oddziaływuje bezpo(cid:286)rednio m.in. na komórki układu odporno(cid:286)ciowego. Badano jeden z typów tych komórek, zwanych telomerami, których DNA w przedłu(cid:298)aj(cid:261)cym si(cid:266) m(cid:266)cz(cid:261)cym stresie starzeje si(cid:266) znacznie szybciej (w porównywal- nych warunkach o dziesi(cid:266)ć lat). Prawdopodobnie stres doprowadza w tych komórkach do zwi(cid:266)kszenia ilo(cid:286)ci wolnych rodników, które niszcz(cid:261) białka chroni(cid:261)ce i odbudowuj(cid:261)ce te ko- mórki. Na szcz(cid:266)(cid:286)cie inne rodzaje komórek nerwowych i mi(cid:266)(cid:286)niowych s(cid:261) odporne na działanie przedłu(cid:298)aj(cid:261)cego si(cid:266) stresu. Jak twierdz(cid:261) autorzy tego projektu badawczego (E. Epel), trzeba sprawdzić w badaniach, czy ci z nas, którzy bardziej radz(cid:261) sobie ze stresem, potrai(cid:261) lepiej chronić DNA. Trzeba sprawdzić, czy techniki maj(cid:261)ce na celu redukcj(cid:266) stresu (np. medytacje, joga, terapie w grupie wsparcia itp.) mog(cid:261) spowolnić lub całkowicie zahamować przyspieszo- ne starzenie si(cid:266) tych badanych komórek. Umiarkowany stres jednak jest w naturalnych sytuacjach (cid:298)ycia oznak(cid:261) zdrowia i stymula- cj(cid:261) do efektywniejszego działania. Stresowi trzeba wi(cid:266)c przywrócić nale(cid:298)ne miejsce w(cid:286)ród mechanizmów, dzi(cid:266)ki którym nasz gatunek przetrwał, pomimo (cid:298)e nie odznaczamy si(cid:266) ani sił(cid:261) izyczn(cid:261) ani drapie(cid:298)no(cid:286)ci(cid:261) typow(cid:261) dla zwierz(cid:261)t. Przy cało(cid:286)ciowym uj(cid:266)ciu stresu, zgodnie z jego natur(cid:261), jest on mechanizmem regulacji (ukształtowanym ewolucyjnie), umo(cid:298)liwiaj(cid:261)cy nam przetrwanie i dynamik(cid:266) działania stosow- n(cid:261) do wymaga(cid:276) okoliczno(cid:286)ci zewn(cid:266)trznych. Stres spełnia szereg korzystnych funkcji w orga- nizmie i w naszym (cid:298)yciu. Oto niektóre z nich: 12 WST(cid:265)P (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) (cid:404) stres jest oznak(cid:261) (cid:298)ycia i zdrowia – pokazuje, (cid:298)e nasz organizm reaguje prawidłowo; stres sprzyja prawidłowym reakcjom reguluj(cid:261)cym nasze relacje z otoczeniem naturalnym i społecznym; stres jest jednym z mechanizmów homeostazy organizmu, słu(cid:298)(cid:261)cym do utrzymywania równowagi wszelkich zjawisk (cid:298)yciowych; dzi(cid:266)ki stresowi organizm reaguje zespołem ogólnego przystosowania (nazwanego w skrócie przez Selyego GAS), co daje mo(cid:298)liwo(cid:286)ć przeciwstawienia si(cid:266) organizmu wobec ró(cid:298)nych czynników zakłócaj(cid:261)cych; (cid:298)yjemy aktywnie i dynamicznie dzi(cid:266)ki stresowi, który nas motywuje i stymuluje do lepsze- go działania oraz twórczego (cid:298)ycia; odczuwany stres sygnalizuje nam, co jest wa(cid:298)ne dla naszego organizmu i naszych działa(cid:276) (cid:298)yciowych, a to pozwala nam lepiej planować (cid:298)ycie; w czasie mobilizacji pod wpływem stresu uruchamiaj(cid:261) si(cid:266) procesy my(cid:286)lowe – jak działać, jakich informacji poszukiwać, jakich zachowa(cid:276) unikać – tworz(cid:261) si(cid:266) algorytmy działania lub szybkie, intuicyjnie przyjmowane pomysły, co zrobić w stresowej sytuacji i jak sobie z ni(cid:261) poradzić; dzi(cid:266)ki stresowi osi(cid:261)gamy lepsze wyniki naszych działa(cid:276) czy efektów sportowych; dzi(cid:266)ki stresowi jeste(cid:286)my zdolni do zwi(cid:266)kszonego wysiłku izycznego i psychicznego; własny stres ostrzega nas przed zagro(cid:298)eniami, dotkliwo(cid:286)ciami (cid:298)ycia; dzi(cid:266)ki stresowi lepiej rozwi(cid:261)zujemy swoje problemy; stres zmusza nas do (cid:298)ycia zgodnego z prawami natury; dzi(cid:266)ki stresowi lepiej przystosowujemy si(cid:266) do zło(cid:298)ono(cid:286)ci cywilizacji (po(cid:286)piech, zagro(cid:298)e- nia, dylematy wyboru warto(cid:286)ci itp.); stres mobilizuje nas do walki z chorobami, infekcjami itp.; mechanizm stresu wymusza na nas odpoczynek, kiedy bezkrytycznie si(cid:266) przepracowujemy; stres pomaga nam unikn(cid:261)ć jednostronnego przeci(cid:261)(cid:298)enia, wymusza na nas ró(cid:298)norodno(cid:286)ć dzia- łania i odpoczynku, dzi(cid:266)ki czemu nasze cz(cid:266)(cid:286)ci ustroju mniej s(cid:261) nara(cid:298)one na uszkodzenia; stres zmusza nas do lepszego poznania samych siebie; stres pozwala uwolnić si(cid:266) nam od nudy, poczucia bezsensu (cid:298)ycia itp.; stres jest stymulatorem naszej ekspresji emocjonalnej; dzi(cid:266)ki stresowi kształtuje si(cid:266) nasza biologia i psychika: koordynacji poddaj(cid:261) si(cid:266) o(cid:286)rodki przystosowania, czyli układ nerwowy i gruczoły dokrewne; stres jest stymulatorem samorealizacji i d(cid:261)(cid:298)e(cid:276) (cid:298)yciowych; stres jest mechanizmem wpływaj(cid:261)cym na regulacj(cid:266) naszych relacji społecznych z innymi lud(cid:296)mi. Ale czy tu nie ma jakiego(cid:286) paradoksu: je(cid:286)li tyle dobrego zawdzi(cid:266)czamy stresowi, to dlaczego ten mechanizm miał tak(cid:261) zł(cid:261) opini(cid:266) nawet u naukowców? Wielki badacz stresu i jego nega- tywnych skutków dla człowieka – Hans Selye – był przekonany, (cid:298)e wiele chorób zwi(cid:261)zanych ze stresem powstaje raczej wskutek bł(cid:266)dów w naszym przystosowaniu si(cid:266) do stresu, ni(cid:298) z po- wodu bezpo(cid:286)rednich szkód przez niego wyrz(cid:261)dzonych. Ale w zwi(cid:261)zku z tym, (cid:298)e jest to mecha- WST(cid:265)P 13 nizm, którym posługuj(cid:261)cy si(cid:266) człowiek mo(cid:298)e wyrz(cid:261)dzić sobie wiele szkody, nale(cid:298)y nauczyć si(cid:266) rozumieć go i jego działanie w naszym organizmie. Stres jest bowiem dla ka(cid:298)dego człowie- ka wa(cid:298)nym problemem osobistym – nie unikniemy go w swoim (cid:298)yciu, ale mo(cid:298)emy nauczyć si(cid:266) sprowadzać do minimum jego ujemne skutki. W ksi(cid:261)(cid:298)ce tej chcemy uwolnić si(cid:266) od baga(cid:298)u obiegowych i nieprawdziwych opinii o stre- sie, które niekiedy s(cid:261) utrwalone i powszechnie powtarzane (nawet w ró(cid:298)nego typu porad- nikach „naukowych”). Odwołamy si(cid:266) do powa(cid:298)nych bada(cid:276) naukowych, które przecz(cid:261) pozor- nie naukowym opiniom o stresie, jak równie(cid:298) omówimy techniki radzenia sobie ze stresem, si(cid:266)gaj(cid:261)c do „skarbnicy do(cid:286)wiadcze(cid:276)” ró(cid:298)nych kultur na całym (cid:286)wiecie. Dla stresu bowiem nie ma granic, nie ma te(cid:298) cywilizacji, w których by go nie było i nie po(cid:286)wi(cid:266)cano by mu nale(cid:298)ytej uwagi. Na mechanizm ludzkiego funkcjonowania mo(cid:298)emy wi(cid:266)c popatrzeć dwojako – jak uj(cid:261)ł to precyzyjnie Irwing Shaw: Prawdziw(cid:261) rado(cid:286)ci(cid:261) w (cid:298)yciu jest rozpoznawanie siebie jako po- t(cid:266)(cid:298)nej istoty, która jest sił(cid:261) natury, a nierozgor(cid:261)czkowanym samolubnym zlepkiem dolegliwo- (cid:286)ci i (cid:298)alów, narzekaj(cid:261)cym, (cid:298)e (cid:286)wiat nie po(cid:286)wi(cid:266)ca si(cid:266), aby go uszcz(cid:266)(cid:286)liwić. Cywilizacja ludzka tworzy jednak coraz bardziej zło(cid:298)one formy swojego istnienia, a to generuje rozliczne skutki dla gatunku ludzkiego. Według Geralda Celentego: najcz(cid:266)stszymi słowami w naszej cywilizacji były: ,,stres’’ i „czas”. W 1993 roku poziom stresu zwi(cid:261)zanego z prac(cid:261) (w(cid:286)ród Amerykanów) przewy(cid:298)szył dwukrotnie poziom z roku 1985. Co trzeci badany człowiek wskazywał stres zwi(cid:261)zany z prac(cid:261) jako najwi(cid:266)kszy wstrz(cid:261)s swego (cid:298)ycia, ponad 52 cierpiało na stresy zwi(cid:261)zane z prac(cid:261). Problemy zdrowotne zwi(cid:261)zane ze stresem powodowały od 60 do 90 wizyt lekarskich. Zalewa nas równie(cid:298) powód(cid:296) informacji, które nas przytłaczaj(cid:261). Według cytowanego wy(cid:298)ej Celentego, wi(cid:266)kszo(cid:286)ć z tych informacji nale(cid:298)y do tzw. ,,(cid:286)mietnika informacyjnego”. Dla 70 społecze(cid:276)stwa telewizja stanowi główne (cid:296)ródło informacji, co znaczy, (cid:298)e ludzie nie dowia- duj(cid:261) si(cid:266) niczego lub prawie niczego o sprawach, które uwa(cid:298)aj(cid:261) za wa(cid:298)ne dla siebie. Na (cid:286)miet- niku informacyjnym bowiem pojawiaj(cid:261) si(cid:266) informacje, które maj(cid:261) epatować, przyci(cid:261)gać uwa- g(cid:266) i zatrzymywać j(cid:261) w interesie jednej z konkurencyjnych stacji telewizyjnych. Podobnie jak chrupki i słone paluszki, te (cid:286)miecie informacyjne wypełniaj(cid:261) nas, nie pozostawiaj(cid:261)c miejsca na nic wi(cid:266)cej... Dzieje si(cid:266) tak mi(cid:266)dzy innymi, poniewa(cid:298) programy informacyjne musz(cid:261) kon- kurować z programami rozrywkowymi, co powoduje skupienie informacji na ekscytacji zbrod- niami i podobnymi okropno(cid:286)ciami. „Dzie(cid:276) dobrych wiadomo(cid:286)ci” – lansowany kiedy(cid:286) u nas (8 wrzesie(cid:276)) nie utorował sobie drogi w mediach i w naszym społecznym odbiorze informacji. Sk(cid:261)din(cid:261)d szacuje si(cid:266), (cid:298)e 90 docieraj(cid:261)cych do nas informacji to obiegowe standardy, w które wierzymy, (cid:298)e s(cid:261) prawdziwe i uporczywie przez całe lata w nich tkwimy, chocia(cid:298) tak na dobr(cid:261) spraw(cid:266) s(cid:261) one nieprawdziwe, niczego nie wnosz(cid:261) w nasze (cid:298)ycie. Na tym (cid:286)mietniku informacyjnym zdaniem Celentego: ni- czego si(cid:266) nie uczymy, niczego nie rozwi(cid:261)zujemy, niczego nie osi(cid:261)gamy. W naszym codziennym (cid:298)yciu, ten cały (cid:286)mietnik informacyjny jest przyczyn(cid:261) naszych licz- nych stresów i frustracji. Po co? (cid:297)yjemy cz(cid:266)sto nieuzasadnionymi obawami i „telewizyjnymi strachami”, które nie zasługuj(cid:261) nawet na to, aby traktować je powa(cid:298)nie. Trzeba naprawd(cid:266) za- 14 WST(cid:265)P
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Stres. Energia życia
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: