Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00485 010049 17907370 na godz. na dobę w sumie
Świadczenia chorobowe, opiekuńcze i macierzyńskie - ebook/pdf
Świadczenia chorobowe, opiekuńcze i macierzyńskie - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 166
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-1488-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biznes >> poradniki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W książce omówione zostały świadczenia chorobowe, opiekuńcze i macierzyńskie. Dużo miejsca poświęcono zasadom ustalania wymiaru poszczególnych zasiłków, a także wynagrodzenia chorobowego dla pracowników. W publikacji usystematyzowano zgodnie z nowymi przepisami zagadnienia dotyczące:

 

 

Ponadto poradnik został wzbogacony:

 

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

i e k s ń y z r e c a m i i i e z c ń u k e p o , e w o b o r o h c a n e z c d a w Ś i i Zakladowy_okladka_7.qxd 3/5/10 9:20 AM Page 1 Świadczenia chorobowe, opiekuńcze i macierzyńskie Praktyczne porady dla pracodawcy i pracownika W książce omówione zostały świadczenia chorobowe, opiekuńcze i macierzyńskie. Dużo miejsca poświęcono zasadom ustalania wymiaru poszczególnych zasiłków, a także wynagrodzenia chorobowego dla pracowników. Zgodnie z nowymi przepisami w publikacji usystematyzowano zagadnienia dotyczące m.in.: przyczyn niezdolności do pracy kwalifikujących do zasiłku prawa do świadczenia rehabilitacyjnego/zasiłku wyrównawczego/ macierzyńskiego/opiekuńczego wysokości świadczeń z ubezpieczenia społecznego zasad wypłaty wynagrodzeń oraz zasiłków chorobowych i opiekuńczych okresów, w jakich zasiłek lub wynagrodzenie chorobowe nie przysługują Marek Rotkiewicz – prawnik specjalizujący się w prawie pracy i ubezpieczeniach społecznych. Były pracownik jednego z wojewódzkich urzędów pracy, gdzie nadzorował kwestie związane z krajowym i zagranicznym pośrednictwem pracy, poradnictwem i doradztwem zawodowym oraz koordynacją systemów zabez- pieczenia społecznego w UE. Był odpowiedzialny za zamówienia publiczne realizowane przez urząd. Zajmował się doradztwem prawnym z zakresu prawa pracy. Autor i współautor przedmiotowych 21 książek i ponad 1000 artykułów, wykładowca na licznych szkoleniach. Redaktor merytoryczny „Teczki kadrowca w jednostce budżetowej”. cena 39 zł Świadczenia chorobowe, opiekuńcze i macierzyńskie Praktyczne porady dla pracodawcy i pracownika Wynagrodzenie chorobowe Zasiłek chorobowy Zasiłek macierzyński Zasiłek opiekuńczy Świadczenie rehabilitacyjne Zakladowy_tytulowe.qxd 2/22/10 12:51 PM Page 1 (Black plate) Świadczenia chorobowe, opiekuńcze i macierzyńskie Zakladowy_tytulowe.qxd 2/22/10 12:51 PM Page 2 (Black plate) Marek Rotkiewicz Świadczenia chorobowe, opiekuńcze i macierzyńskie Praktyczne porady dla pracodawcy i pracownika Świadczenia chorobowe, opiekuńcze i macierzyńskie 1. wydanie Stan prawny: kwiecień 2010 Redakcja: Marta Figuła © Wydawnictwo C. H. Beck 2010 ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa tel. 22 33 77 600 fax 22 33 77 601 www.beckinfobiznes.pl Opinie zawarte w niniejszym dziele wyrażają osobisty punkt widzenia Autorów. Wszelkie prawa zastrzeżone. Skład i łamanie: PanDawer Druk i oprawa: Cyfrowe Centrum Druku i Fotografi i, Bydgoszcz ISBN 978-83-255-1488-4 Spis treści Wykaz skrótów .................................................................................................................... VII IX Wykaz cytowanych aktów prawnych .............................................................................. Wykaz piktogramów ........................................................................................................... XI Wprowadzenie ...................................................................................................................... XIII 1 1. Informacja o chorobie dla pracodawcy ......................................................................... 1 1.1. Obowiązek poinformowania pracodawcy .......................................................... 1.2. Sposób przekazania informacji ............................................................................. 1 3 2. Wynagrodzenie chorobowe ............................................................................................ 2.1. Niezdolność do pracy w ciągu roku kalendarzowego ...................................... 3 7 2.2. Niezdolność do pracy na przełomie roku kalendarzowego ............................. 9 3. Zasiłek chorobowy ........................................................................................................... 3.1. Przyczyny niezdolności do pracy kwalifi kujące do zasiłku ............................. 9 9 3.2. Okres wyczekiwania .............................................................................................. 21 3.3. Zasiłek po ustaniu tytułu do ubezpieczenia ....................................................... 3.4. Wysokość zasiłku .................................................................................................... 24 27 3.5. Okres zasiłkowy ...................................................................................................... 31 3.6. Okresy, w jakich zasiłek lub wynagrodzenie chorobowe nie przysługują .... 4. Świadczenie rehabilitacyjne ........................................................................................... 41 41 4.1. Prawo do świadczenia rehabilitacyjnego ............................................................ 42 4.2. Wysokość świadczenia rehabilitacyjnego ............................................................ 5. Zasiłek wyrównawczy .................................................................................................... 45 45 5.1. Prawo do zasiłku wyrównawczego ...................................................................... 46 5.2. Wysokość zasiłku wyrównawczego ..................................................................... 6. Zasiłek macierzyński ....................................................................................................... 47 47 6.1. Prawo do zasiłku macierzyńskiego ...................................................................... 6.2. Wysokość zasiłku macierzyńskiego ..................................................................... 48 49 6.3. Okresy pobierania zasiłku ..................................................................................... 51 6.4. Dodatkowy urlop macierzyński............................................................................ 6.5. Przejście prawa do zasiłku macierzyńskiego na inną osobę ............................. 54 V Spis treści 6.6. Hospitalizacja .......................................................................................................... 6.7. Urlop ojcowski ......................................................................................................... 6.8. Zasiłek macierzyński w przypadku urodzenia dziecka w trakcie urlopu wychowawczego ...................................................................................................... 6.9. Zasiłek po ustaniu ubezpieczenia ......................................................................... 7. Zasiłek opiekuńczy .......................................................................................................... 7.1. Przeznaczenie zasiłku opiekuńczego ................................................................... 7.2. Pobieranie zasiłku opiekuńczego .......................................................................... 7.3. Sytuacje wyłączające prawo do zasiłku opiekuńczego ...................................... 7.4. Wypełnianie wniosku o zasiłek opiekuńczy ...................................................... 8. Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków w razie choroby ........................... 8.1. Okres, z jakiego ustala się podstawę wymiaru zasiłku ..................................... 8.2. Choroba w pierwszym miesiącu zatrudnienia ................................................... 8.3. Choroba w drugim miesiącu zatrudnienia .......................................................... 8.4. Zasiłek po okresie dłuższej nieobecności ............................................................. 8.5. Uzupełnianie wynagrodzenia za miesiące nie w pełni przepracowane ......... 8.6. Składniki wynagrodzenia uwzględniane w podstawie wymiaru ................... 8.7. Uwzględnianie w podstawie wymiaru składników wynagrodzenia za okresy dłuższe niż miesięczne .......................................................................... 8.8 Składniki wynagrodzenia przysługujące do określonego terminu .................. 8.9. Umowa cywilnoprawna zawarta z własnym pracownikiem ........................... 8.10. Zmiana wymiaru czasu pracy ............................................................................. 8.11. Ustalenie podstawy wymiaru w razie przerw w okresach pobierania zasiłków .................................................................................................................. 9. Ustalanie wysokości wynagrodzenia w miesiącach, w których pracownik był niezdolny do pracy .................................................................................................... 9.1. Wynagrodzenie za niecały miesiąc ....................................................................... 9.2. Stałe wynagrodzenie miesięczne .......................................................................... 9.3 Choroba podczas urlopu oraz w dniach wolnych od pracy .............................. 10. Ustalanie i wypłata zasiłków ....................................................................................... 10.1. Podmiot ustalający i wypłacający zasiłek .......................................................... 10.2. Zasiłek jako świadczenie nienależne .................................................................. 11. Wzory dokumentów ...................................................................................................... VI 57 58 59 60 61 61 64 67 69 75 75 83 91 92 94 98 101 103 103 112 118 121 121 123 126 127 127 128 131 Wykaz skrótów art. Dz.U. itp. KC KP KRO m.in. MPiPS OSNP pkt poz. Pr.Pracy r. rozp. SA SN t.j. UE ust. ww. W-wa zł zm. ZUS § – artykuł – Dziennik Ustaw – i temu podobne – ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) – ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) – ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) – między innymi – Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej – Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Pracy (od 1994 r. do począt- ku 2003 r. – OSNAP) – punkt – pozycja – Prawo Pracy – rok – rozporządzenie – Sąd Apelacyjny – Sąd Najwyższy – tekst jednolity – Unia Europejska – ustęp – wyżej wymieniony (a, e) – Warszawa – złoty – zmiana (-y, -ami) – Zakład Ubezpieczeń Społecznych – paragraf VII Wykaz cytowanych aktów prawnych Ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) Ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) Ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) Ustawa z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227) Ustawa z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 206, poz. 1585 ze zm.) – „ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych” Ustawa z 25.6.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. Nr 31, poz. 267 ze zm.) – „ustawa zasiłkowa” Ustawa z 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i cho- rób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322) – „ustawa wypadkowa” Ustawa z 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u lu- dzi (Dz.U. Nr 234, poz. 1570 ze zm.) Rozporządzenie MPiPS z 27.7.1999 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących pod- stawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i ma- cierzyństwa (Dz.U. Nr 65, poz. 742 ze zm.) Rozporządzenie MPiPS z 15.5.1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz.U. Nr 60, poz. 281 ze zm.) Rozporządzenia MPiPS z 29.5.1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okre- sie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania od- szkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należno- ści przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. Nr 62, poz. 289 ze zm.) Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 1408/71 z 14.6.1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego dla pracowników najemnych, osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się w obrębie wspólnoty (t.j. Dz.U. WE L 28 z 30.1.1997 r. ze zm.) Rozporządzenie z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wy- miaru składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 161, poz. 1106 ze zm.) IX Wykaz piktogramów – Orzecznictwo – Podstawa prawna – Porada eksperta – Ważna informacja – Ważny termin – Zapamiętaj XI Wprowadzenie Świadczenia z ubezpieczenia chorobowego mają charakter świadczeń przysługujących w razie zaistnienia określonego w przepisach ryzyka – choroba, konieczność sprawowania opieki, macierzyństwo (lub sze- rzej – rodzicielstwo). Co do zasady, przysługują one w razie zaistnie- nia wskazanych w ustawie z 25.6.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. Nr 31, poz. 267 ze zm.; dalej „ustawa zasiłkowa”) zdarzeń osobom, które wcześniej na nie „zapracowały”, czyli podlegały przez określony czas ubezpieczeniu chorobowemu (wynagrodzenie chorobowe, zasiłek cho- robowy) lub które podlegają temu ubezpieczeniu w chwili zaistnienia określonego zdarzenia (zasiłek macierzyński, opiekuńczy). W niniejszej publikacji są omówione poszczególne świadczenia. Dużo miejsca poświęcono zasadom ustalania wymiaru zasiłków, a także wy- nagrodzenia chorobowego dla pracowników. XIII 1. Informacja o chorobie dla pracodawcy 1.1. Obowiązek poinformowania pracodawcy Przepisy nakładają na pracownika obowiązek uprzedzenia pra- codawcy o przyczynie i przewidywanym okresie nieobecności jeszcze przed jej wystąpieniem. Oczywiście odnosi się to tylko do tych przypadków, w których przyczyna nieobecności jest z góry znana (bądź nawet możliwa do przewidzenia). Pracownik ma za dwa tygodnie zaplanowany zabieg. PRZYKŁAD Jeśli jednak było to niemożliwe (przyczyna nieobecności wystą- piła nagle; była nieprzewidywalna) pracownik przekazuje praco- dawcy powyższe informacje niezwłocznie, nie później jednak niż w drugim dniu nieobecności. Zaznaczmy, że zbyt późne przekazanie informacji o przyczynie nieobecności nie może być traktowane jako różnoznaczne z nie- usprawiedliwioną nieobecnością w pracy. Tak też stwierdził SN, wskazując w uzasadnieniu wyroku z 4.12.1997 r., I PKN 416/97 (OSNP 1998, Nr 20, poz. 596) m.in., że niedopełnienie obowiązku powiadomienia pracodawcy w terminie o nieobecności w pracy i jej przyczynie rzutuje negatywnie na ocenę odpowiedzialności, rzetel- ności i lojalności tej osoby. Nie można jednak takiemu pracownikowi postawić zarzutu opuszczenia pracy bez usprawiedliwienia. 1.2. Sposób przekazania informacji Czym innym jest poinformowanie o przyczynie nieobecności (np. telefonicznie, mailem), a czym innym przekazanie dokumen- tu potwierdzającego tę informację. W przypadku niezdolności do pracy odpowiednie zaświadczenie lekarskie osoba ubezpieczona 1 1. Informacja o chorobie dla pracodawcy powinna dostarczyć płatnikowi zasiłku (odpowiednio: płatniko- wi składek lub ZUS) w ciągu 7 dni od dnia jego otrzymania. Za datę otrzymania zaświadczenia lekarskiego przyjmuje się datę jego wystawienia przez lekarza. Późniejszy termin otrzymania zaświadczenia ubezpieczony (pracownik) musiałby udowodnić. Pracownik zakładu pracy zatrudniającego nie więcej niż 20 osób dostarcza we wskazanym terminie zaświadczenie lekarskie nie do płatnika składek (którym jest w tym przypadku ZUS), ale do swojego pracodawcy. Ten zaś niezwłocznie przekazuje ten doku- ment do ZUS, podając przy tym datę dostarczenia tego zaświad- czenia przez ubezpieczonego. Konsekwencją niedochowania przez ubezpieczonego 7-dniowe- go terminu jest obniżenie o 1/4 wysokości zasiłku za okres od 8. dnia orzeczonej niezdolności do pracy, do dnia dostarczenia zaświadczenia lekarskiego. Sankcja ta nie jest stosowana, gdy nie- dostarczenie zaświadczenia nastąpiło z przyczyn niezależnych od ubezpieczonego. Po otrzymaniu przez pracodawcę zwolnienia lekarskiego nie następuje wyrównanie w taki sposób obniżonego zasiłku. Nowo przyjęty do pracy pracownik (2 listopada), który wcześniej przez 8 miesięcy był zarejestrowany jako bezrobotny zachorował 24 listopa- da. Pomimo ponagleń kadrowej zaświadczenie lekarskie dostarczył do- piero 11 grudnia (niezdolność do pracy na okres od 24 listopada do 31 grudnia). W jaki sposób w takiej sytuacji rozliczyć wynagrodzenie i zasiłek chorobowy? Czy oba te świadczenia ulegają obniżeniu w związku z opóźnieniem w przekazaniu zwolnienia? Dostarczenie zaświadczenia lekarskiego w terminie późniejszym niż 7 dni od dnia jego otrzymania powoduje obniżenie zasiłku chorobowe- go o 25 od dnia następnego po tym terminie (czyli od 8. dnia) do dnia dostarczenia tego dokumentu. Obniżenie to nie dotyczy jednak wyna- grodzenia za czas niezdolności do pracy. PRZYKŁAD 2 2. Wynagrodzenie chorobowe 2.1. Niezdolność do pracy w ciągu roku kalendarzowego Wynagrodzenie chorobowe oblicza się według zasad obowiązu- jących przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i wypłaca za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy. Wynagrodzenie to: • nie ulega obniżeniu w przypadku ograniczenia podstawy wy- miaru zasiłku chorobowego, • nie przysługuje w przypadkach, w których pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego. Wynagrodzenie chorobowe obciąża budżet pracodawcy, zasiłek chorobowy jest pokrywany przez ZUS. W konsekwencji, rosz- czenia dotyczące wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy kierowane są do pracodawcy – są to roszczenia wynikające ze stosunku pracy. Do końca stycznia 2009 r. wynagrodzenie chorobowe przy- sługiwało w czasie niezdolności do pracy trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego. Obecnie przepisy przewi- dują pewien wyjątek od zasady wypłaty tego wynagrodzenia każdej osobie niezdolnej do pracy, przez łączny okres pierw- szych 33 dni takiej niezdolności w trakcie roku kalendarzowe- go. Znacznie skrócono ten okres w stosunku do pracowników, którzy ukończyli 50. rok życia. Tym pracownikom pracodawca wypłaca wynagrodzenie chorobowe ze swoich środków jedynie przez łączny okres do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego. Od 15. dnia niezdolności do pracy wypłatę świadczeń chorobo- wych przejmuje ZUS – dana osoba otrzymywać będzie zasiłek chorobowy. Ta regulacja w wielu przypadkach może znacznie wpłynąć na zmniejszenie bezpośrednich obciążeń fi nansowych pracodawców – w tym przypadku mających typowo socjalny charakter związany z ryzykiem wynikającym z zatrudniania pra- cowników. Wynagrodzenie chorobowe jest bowiem wypłacane Wynagrodzenie chorobowe po 50. roku życia 3 2. Wynagrodzenie chorobowe bez otrzymywania bezpośredniego świadczenia zwrotnego w po- staci pracy pracownika. Zasada ta stosowana jest od następnego roku kalendarzowego po roku, w którym pracownik ukończył 50. rok życia. Regulacja ta poddana została jednak krytyce. Pracownicy po- wyżej 50. roku życia, co prawda, nie mają skróconego okresu pobierania świadczeń chorobowych, ale ze względu na niższą wysokość zasiłku chorobowego za okres pobytu w szpitalu (70 podstawy wymiaru, zaś wynagrodzenie chorobowe także za ten czas 80 podstawy wymiaru) ich sytuacja jest mniej korzystna niż młodszych pracowników. Planowana jest w tym zakresie nowelizacja przepisów, która najprawdopodobniej zniesie 70 zasiłek chorobowy za czas pobytu w szpitalu. Do wskazanych wyżej okresów pobierania wynagrodzenia chorobowego wliczamy zarówno okresy niezdolności do pracy, które miały miejsce w trakcie obecnego zatrudnienia u danego pracodawcy, jak i podczas wcześniejszych okresów zatrudnienia (u tego lub innego pracodawcy – oczywiście brane pod uwagę są tylko świadczenie pracy na podstawie stosunku pracy) w trakcie danego roku kalendarzowego. Wynagrodzenie chorobowe nie jest wypłacane w razie niezdolno- ści do pracy powstałej na skutek wypadku przy pracy. W takich przypadkach pracownik od pierwszego dnia niezdolności do pracy ma prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wy- padkowego. Do okresu 33 (14) dni wypłaty wynagrodzenia chorobowego w roku kalendarzowym nie wlicza się okresu niezdolności do pracy z powodu choroby przypadającej w okresie wyczekiwania (zob. Rozdział 3: Zasiłek chorobowy). Nie wliczamy tutaj również okresów choroby przypadających w czasie: • urlopu bezpłatnego, • urlopu wychowawczego, • tymczasowego aresztowania, • odbywania kary pozbawienia wolności. Okresy niewliczane do wynagrodzenia chorobowego 4
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Świadczenia chorobowe, opiekuńcze i macierzyńskie
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: