Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00489 006400 14083117 na godz. na dobę w sumie
Świadczenia chorobowe i macierzyńskie. 141 praktycznych przykładów dla płatników - ebook/pdf
Świadczenia chorobowe i macierzyńskie. 141 praktycznych przykładów dla płatników - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 234
Wydawca: Wiedza i Praktyka Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-269-3310-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> pracy i ubezpieczeń społecznych
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Jednym z obowiązków, jakie spoczywają na pracodawcy, jest obliczanie i wypłacanie osobom zatrudnionym, podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu, świadczeń w razie choroby. Małe firmy, zatrudniające do 20 pracowników wypłacają tylko wynagrodzenie za czas choroby, duże zakłady, zatrudniające ponad 20 pracowników - dodatkowo również zasiłki za czas choroby i macierzyństwa. W książce kompleksowo omawiamy powinności dużych firm przy ustalaniu prawa, obliczaniu i wypłacie świadczeń z tytułu choroby i macierzyństwa osobom zatrudnionym, zleceniobiorcom. Te trudne, szczegółowo przedstawione zagadnienia,obrazuje 141 narzędziowych przykładów dla płatników.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

ŚWIADCZENIA CHOROBOWE I MACIERZYŃSKIE 141 praktycznych przykładów dla płatników I I Ś W A D C Z E N A C H O R O B O W E I M A C I E R Z Y Ń S K I E ISBN 978-83-269-3310-3 Cena 65 zł UOW 44 Książka dostępna również w formie e-booka na: UOW44 Świadczenia chorobowe 2014.indd 1 2014-08-04 14:01:02 Świadczenia chorobowe i macierzyńskie 141 praktycznych przykładów dla płatników Vademecum płatnika Publikacja „Świadczenia chorobowe i macierzyńskie. 141 praktycznych przykładów dla płat- ników” to starannie wybrane przykłady i zebrane informacje, wskazówki, aktualne interpretacje urzędowe. Wszystko w jednym miejscu, łatwo dostępne, obejmujące kompleksowo problematykę prawa do świadczeń z tytułu choroby i macierzyństwa i ich wypłaty osobom ubezpieczonym, zarów- no przez pracodawcę jak i ZUS. Praca zbiorowa: pod redakcją Krystyny Trojanowskiej Wydawca: Agnieszka Konopacka-Kuramochi Korekta: Zespół Koordynator produkcji: Mariusz Jezierski Druk: Miller Druk Skład i łamanie: Raster studio, Norbert Bogajczyk ISBN 978-83-269-3310-3 Copyright by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. Warszawa 2014 Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. ul. Łotewska 9a, 03–918 Warszawa, tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10, e-mail: cok@wip.pl NIP: 526–19–92–256, KRS: 0000098264 – Sąd rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, Wysokość kapitału zakładowego 200.000 zł Wszelkie prawa do niniejszej publikacji, w tym do jej tytułu oraz do treści zawartych w książce „Świadczenia cho- robowe i macierzyńskie. 141 praktycznych przykładów dla płatników” podlegają ochronie prawnej przewidzianej w szczególności prawem autorskim. Ich przedruk oraz rozpowszechnianie bez wiedzy i zgody Redakcji są zabronio- ne. Zakaz ten nie dotyczy cytowania ww. materiałów w granicach dozwolonego użytku, z powołaniem się na źród- ło. Wszelkie materiały zawarte w niniejszej publikacji mają charakter wyłącznie popularyzacyjno-informacyjny i nie mogą być traktowane w sposób prawnie wiążący pomiędzy Czytelnikiem a Wydawcą lub Redakcją. Redakcja dokłada wszelkich starań, aby informacje i dane zamieszczone w tych czy opinii prawnej, jako że Wydawca, ani Redakcja nie świadczy żadnych usług prawnych. Nie mogą być one również traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzę- dów państwowych. Zastosowanie tych informacji w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębio- nych konsultacji lub opinii prawnej. Wobec powyższego Wydawca, Redakcja, redaktorzy, ani autorzy ww. materiałów nie ponoszą odpowiedzialności prawnej w szczególności za skutki zastosowania się lub wykorzystania w jakikolwiek sposób informacji zawartych w tych materiałach. Spis treści Spis aktów prawnych 10 Świadczenia z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia chorobowego Rodzaje świadczeń chorobowych z ubezpieczenia społecznego Kto jest uprawniony do świadczeń? Kiedy pracodawca ma obowiązek wypłacania świadczeń, a kiedy wypłaca je ZUS? Obowiązek ustalania płatnika świadczeń Liczba ubezpieczonych Kto wypłaca zasiłki chorobowe po ustaniu ubezpieczenia? Wynagrodzenie i zasiłek chorobowy – kiedy i komu przysługują Wynagrodzenie chorobowe Okres wyczekiwania na świadczenia – dlaczego jest tak ważny Prawo do świadczeń chorobowych w pierwszym miesiącu zatrudnienia Kiedy pracownik może uzyskać prawo do świadczeń chorobowych przed upływem 30 dni zatrudnienia? Prawo do świadczeń chorobowych od pierwszego dnia zatrudnienia W jakiej wysokości wypłacać wynagrodzenie chorobowe? O czym trzeba wiedzieć, wypłacając wynagrodzenie chorobowe? Wypłata wynagrodzenia chorobowego u poprzedniego pracodawcy Jakie obowiązki spoczywają na dotychczasowym pracodawcy? Dodatkowe zatrudnienie pracownika w trakcie roku kalendarzowego Jakie zasady obowiązują przy przyznawaniu prawa oraz wypłacie wynagrodzenia i zasiłku chorobowego pracownikom? Czy zasiłek chorobowy przysługuje pracownikowi w czasie urlopu bezpłatnego, wychowawczego albo odbywania czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego? Zasiłek chorobowy po ustaniu tytułu ubezpieczenia f Kiedy zasiłek chorobowy przysługuje po ustaniu tytułu ubezpieczenia? f Wysokość zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia f Kiedy zasiłek chorobowy nie przysługuje po ustaniu tytułu ubezpieczenia? Pozbawienie prawa do zasiłku chorobowego Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy na przełomie roku f Dnia 31 grudnia pracownik miał prawo do wynagrodzenia chorobowego f Choroba 50-letniego pracownika na przełomie roku f Dnia 31 grudnia pracownik miał prawo do zasiłku chorobowego Świadczenia chorobowe w okresie wypowiedzenia umowy o pracę 11 12 12 13 13 14 15 16 16 17 18 19 20 21 22 23 24 24 25 26 27 27 30 30 31 34 34 35 35 36 3 f Okresy wypowiedzenia różnych rodzajów umów o pracę f Umowa na okres próbny f Umowy na czas nieokreślony z różnym stażem pracowniczym f Niezdolność do pracy w okresie wypowiedzenia f Okres wypłaty świadczeń chorobowych w przypadku rozwiązania stosunku pracy f Wypowiedzenie umowy o pracę w czasie niezdolności do pracy f Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia w okresie niezdolności do pracy f Staż krótszy niż 6 miesięcy f Staż dłuższy niż 6 miesięcy f Ochrona pracownicy w okresie ciąży f Kiedy następuje przedłużenie umowy do dnia porodu? f Sytuacje, gdy można rozwiązać umowę za wypowiedzeniem z pracownicą w ciąży Okres zasiłkowy – zasady ustalania na wybranych przykładach f Przerwy nie dłuższe niż 60 dni w niezdolności do pracy f Ustalanie przyczyny niezdolności do pracy przed i po przerwie nieprzekraczającej 60 dni f Ustalanie okresu zasiłkowego na nowo f Ciąża i gruźlica – czy należy je wliczać do nowego okresu zasiłkowego f Inna choroba w czasie ciąży po jednodniowej przerwie w niezdolności do pracy f Ta sama choroba w okresie ciąży po przerwie w niezdolności do pracy f Choroba pracownika po okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego f Choroba pracownika po wykorzystaniu urlopu dla poratowania zdrowia Wysokość zasiłku chorobowego f Wysokość zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia f Obniżenie zasiłku chorobowego, jeśli pracownik dostarczy ZUS ZLA po obowiązującym terminie Jak w takim przypadku należy liczyć termin 7 dni? Jakie są zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłku chorobowego dla pracowników? Jakie składniki wynagrodzenia należy uwzględniać w podstawie wymiaru? Składniki wynagrodzenia wypłacane poza regulaminem Wypłata składników wynagrodzenia mimo braku zapisów Jakich składników wynagrodzenia nie należy uwzględniać w podstawie wymiaru? Składniki przysługujące do określonego terminu f Niezdolność do pracy powstała po dacie, do której składnik wynagrodzenia przysługiwał pracownikowi f Niezdolność pracownika do pracy powstała przed datą, do której składnik wynagrodzenia został pracownikowi przyznany, i trwa także po tej dacie f Składnik wynagrodzenia jest pracownikowi przyznawany na kolejne okresy bez dnia przerwy f Składnik wynagrodzenia został pracownikowi przyznany na kolejny okres, ale po przerwie i niezdolność pracownika do pracy przypada w trakcie tego kolejnego okresu f Między okresami przysługiwania składnika wynagrodzenia wystąpiła przerwa przypadająca na dni ustawowo wolne od pracy f Składniki wynagrodzenia, co do których podjęta została przez pracodawcę decyzja o całkowitym zaprzestaniu wypłaty składnika f Składnik wynagrodzenia, którego wypłaty zaprzestano, włączono w całości lub w części do innego składnika wynagrodzenia lub gdy zamieniono go na inny składnik 36 36 37 37 38 39 39 39 40 41 41 41 42 43 43 44 45 46 47 48 49 50 53 53 55 55 56 57 57 58 67 67 68 69 69 70 70 71 4 Świadczenia chorobowe i macierzyńskie. 141 praktycznych przykładów dla płatników Spis treści Premie za szczególne osiągnięcia wypłacane raz albo dwa razy w roku – brak w przepisach płacowych zapisów o ich pomniejszaniu Ekwiwalent za korzystanie z samochodu prywatnego do celów służbowych ponad limit 700 km w podstawie wymiaru zasiłków Nagrody uznaniowe wypłacane pracownikom, w sytuacji gdy w regulaminie wynagradzania nie ma zapisów o zasadach ich naliczania i wypłaty Składniki miesięczne – pod uwagę bierze się miesiąc, za który składnik ten został wypłacony, a nie termin wypłaty Nagroda uznaniowa, którą pracownik otrzymał w miesiącu, w którym był nieobecny w pracy i z przyczyn usprawiedliwionych nie przepracował co najmniej połowy obowiązującego go w tym miesiącu czasu pracy Premia roczna składnikiem wynagrodzenia Roczne premie uznaniowe f Brak zapisów w regulaminie premiowania o zachowywaniu prawa do premii rocznej za okresy pobierania zasiłków f Premia roczna wypłacana za okresy pobierania zasiłków f Zasady uwzględniania premii rocznej w podstawie wymiaru zasiłków f Premia roczna nie została wypłacona do czasu sporządzenia listy wypłat zasiłków f Premia za rok kalendarzowy pracownikowi nie przysługuje f Premia roczna wypłacona zaliczkowo f Po dokonaniu wyrównania zaliczkowej wypłaty podstawę wymiaru zasiłku należy ponownie przeliczyć, uwzględniając premię roczną w pełnej wysokości przysługującej po wyrównaniu i dokonać dopłaty zasiłku f Pracodawca podjął decyzję o zaprzestaniu wypłaty premii rocznej f Pracodawca podjął decyzję o zmianie zasad wypłacania premii rocznej określonych w regulaminie premiowania f Włączenie premii rocznej do innego składnika wynagrodzenia f Uwzględnianie premii rocznej nowo zatrudnionym pracownikom f Uwzględnianie premii rocznej, przysługującej po powrocie z urlopu wychowawczego lub bezpłatnego f Uwzględnienie premii rocznej w przypadku usprawiedliwionej nieobecności w pracy f Uwzględnianie w podstawie wymiaru zasiłków premii rocznych pomniejszanych nieproporcjonalnie za okres usprawiedliwionej nieobecności w pracy f Zmiana wymiaru czasu pracy i jej wpływ na uwzględnianie premii rocznej w podstawie wymiaru zasiłków f Wypłata premii rocznej za właściwy okres, w przerwie między okresami pobierania zasiłków krótszej niż 3 miesiące kalendarzowe Jakie są zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłku chorobowego dla zleceniobiorców? Prawo do świadczeń chorobowych dla osób współpracujących ze zleceniobiorcą f Kto jest osobą współpracującą ze zleceniobiorcą? Okres, z którego ustalana jest podstawa wymiaru zasiłków dla zleceniobiorcy Przerwa między umowami przypadająca na dzień ustawowo wolny od pracy Zleceniobiorca podlegał ubezpieczeniu przez okres krótszy niż 12 miesięcy Niezdolność do pracy powstała w pierwszym miesiącu ubezpieczenia f Dla ubezpieczonego nie jest określona najniższa podstawa wymiaru składek Niezdolność do pracy powstała w drugim miesiącu ubezpieczenia 72 73 74 74 75 76 77 78 79 79 80 83 84 84 85 86 88 88 89 90 93 94 96 97 98 98 98 99 100 100 101 103 5 Zasady ustalania podstawy wymiaru f Ponowne ustalanie podstawy wymiaru f Przerwa między okresami pobierania zasiłków, trwająca co najmniej 3 miesiące f Przerwa między okresami pobierania zasiłków, trwająca krócej niż 3 miesiące Jak udokumentować prawo do wynagrodzenia i zasiłku chorobowego? Zaświadczenie lekarskie – ZUS ZLA f ZUS ZLA za okres pobytu w szpitalu f Jakie dane powinny znaleźć się w zwolnieniu? f Utrata ZUS ZLA f Kilka kopii ZUS ZLA Jakie są możliwości kontroli pracownika na zwolnieniu lekarskim? f W jaki sposób pracodawca przeprowadza kontrolę? f Nieobecność pracownika podczas kontroli f Formalna kontrola zaświadczeń lekarskich Kontrola prawidłowości orzekania o niezdolności do pracy f Kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego f Kontrola ZUS ZLA z tytułu opieki – szczególne zasady f Jak liczyć okres zasiłkowy przy pozbawieniu pracownika prawa do świadczeń chorobowych w wyniku kontroli? f Pozbawienie prawa do zasiłku bez przeprowadzania kontroli Pozostałe dokumenty do przyznania świadczeń chorobowych f Jak prawidłowo wypełnić ZUS Z-3, ZUS Z-3a? f ZUS Z-3 f ZUS Z-3a f Druk ZUS Z-3b Przedawnienie prawa do zasiłku chorobowego Termin wypłaty i potrącenia z zasiłku chorobowego Kwota wolna od potrąceń Świadczenie rehabilitacyjne – kto i kiedy ma do niego prawo Jak dokumentować prawo do świadczenia rehabilitacyjnego? Komu świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje? Podstawa wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego Świadczenie rehabilitacyjne po ustaniu ubezpieczenia Wysokość świadczenia Termin wypłaty świadczenia Przedawnienie prawa do świadczenia Zasiłek wyrównawczy Komu przysługuje prawo do zasiłku? Kiedy ustaje prawo do zasiłku? Kiedy prawo do zasiłku nie przysługuje? Wysokość zasiłku 104 105 106 106 108 108 109 110 111 111 112 112 113 115 118 120 124 124 126 127 128 128 132 136 137 137 138 139 139 142 142 143 143 143 143 144 144 144 145 145 6 Świadczenia chorobowe i macierzyńskie. 141 praktycznych przykładów dla płatników Termin wypłaty zasiłku wyrównawczego Przedawnienie prawa do zasiłku wyrównawczego Dokumentowanie prawa do zasiłku wyrównawczego 145 145 146 Spis treści Spis treści Świadczenia macierzyńskie i opiekuńcze z ubezpieczenia społecznego Urlop i zasiłek macierzyński dla pracownika Urlop macierzyński i zasiłek przed porodem Zwolnienie lekarskie do dnia porodu Dodatkowy urlop macierzyński Dodatkowy urlop macierzyński dla ojca dziecka Dodatkowy urlop macierzyński a praca f Praca na część etatu Urlop macierzyński i zasiłek dla ojca dziecka po wykorzystaniu przez matkę 14 tygodni W jakich przypadkach matka nie może skrócić pobierania zasiłku macierzyńskiego? Urlop macierzyński dla ojca dziecka w przypadku hospitalizacji matki Zasiłek macierzyński dla ojca w przypadku śmierci matki Zasiłek macierzyński w przypadku śmierci dziecka Hospitalizacja dziecka po porodzie Rezygnacja matki z wychowywania dziecka Przyjęcie dziecka na wychowanie f Liczba dzieci przyjętych jednocześnie na wychowanie Urlop ojcowski i zasiłek macierzyński na dziecko własne Urlop ojcowski na dziecko przysposobione Zasiłek macierzyński z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie Czy wymiar urlopu ojcowskiego zależy od liczby urodzonych dzieci? Urlop ojcowski do ukończenia przez dziecko 12. miesięcy Urlop ojcowski i zasiłek dla ojca dziecka niebędącego pracownikiem Urlop ojcowski i zasiłek macierzyński w przypadku kilku pracodawców f Urlop i zasiłek u każdego pracodawcy f Urlop i zasiłek u jednego pracodawcy f Starania o urlop ojcowski u drugiego pracodawcy po wykorzystaniu urlopu u pierwszego Urlop wychowawczy ojca a prawo do urlopu ojcowskiego Zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego Wymiar zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego i zasady jego udzielania Podział uprawnień do urlopu rodzicielskiego pomiędzy rodzicami dziecka Prawo do zasiłku macierzyńskiego w okresie urlopu rodzicielskiego a wiek dziecka przyjętego na wychowanie Wykonywanie pracy u swojego pracodawcy na urlopie rodzicielskim Zasiłek macierzyński z tytułu urlopu rodzicielskiego dla ojca dziecka 147 147 148 149 149 149 151 151 152 152 153 154 155 155 155 156 156 157 158 158 159 159 161 161 161 161 162 162 162 163 165 166 167 168 7 Urodzenie kolejnego dziecka na urlopie rodzicielskim Urodzenie kolejnego dziecka na urlopie wychowawczym Zasiłek macierzyński dla innych niż pracownicy grup ubezpieczonych Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego – wybrane zagadnienia Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego następującego po zasiłku chorobowym Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego, gdy w przerwie między świadczeniami krótszej niż 3 miesiące kalendarzowe nastąpiła zmiana wymiaru czasu pracy Zasady uwzględniania w podstawie wymiaru składników kwartalnych i rocznych po zmianie wymiaru czasu pracy Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego w związku z podwyżką wynagrodzenia Podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego następującego bezpośrednio po świadczeniu rehabilitacyjnym Ustalanie podstawy wymiaru, gdy przerwa między okresami zasiłku chorobowego i zasiłku macierzyńskiego wynosi co najmniej 3 miesiące kalendarzowe Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego przysługującego za okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu ojcowskiego Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego, gdy pracownica urodzi dziecko w okresie urlopu wychowawczego Zasady postępowania, gdy przed zasiłkiem macierzyńskim przypadają okresy pracy i urlopu wychowawczego Zasiłek opiekuńczy – kto i na jakich zasadach ma prawo do świadczenia Komu i kiedy przysługuje zasiłek opiekuńczy? f Opieka nad zdrowym dzieckiem do lat 8 f Nieprzewidziane zamknięcie placówki f Rodzic opiekujący się dzieckiem jest chory, przebywa w szpitalu albo matka urodziła kolejne dziecko f Zasiłek opiekuńczy dla osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym f Izolacja dziecka z powodu choroby zakaźnej f Opieka nad chorym dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny f Inny domownik mogący zapewnić opiekę f Kto nie może sprawować opieki? f Prawo do zasiłku opiekuńczego w przypadku pracy zmianowej rodziców f Opieka nad dzieckiem zdrowym f Pobyt jednego z rodziców w szpitalu f Jedno z rodziców pracuje na zmiany f Nieprzewidziane zamknięcie żłobka, przedszkola, szkoły dziecka f Opieka nad chorym dzieckiem Okres wypłaty zasiłku opiekuńczego f Dodatkowy zasiłek opiekuńczy dla ojca dziecka, gdy matka przebywa w szpitalu Brak prawa do zasiłku opiekuńczego 170 171 174 175 176 177 180 182 183 185 185 186 189 191 194 194 194 194 195 196 196 196 197 197 198 198 198 198 199 200 200 202 203 8 Świadczenia chorobowe i macierzyńskie. 141 praktycznych przykładów dla płatników Spis treści Spis treści f Kiedy zasiłek opiekuńczy nie przysługuje f Utrata prawa do zasiłku opiekuńczego f Kontrola zwolnienia lekarskiego na opiekę Dokumentacja do wypłaty zasiłku opiekuńczego przez pracodawcę f Opieka nad dzieckiem zdrowym f Opieka nad chorym dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny Dokumentacja do wypłaty zasiłku opiekuńczego przez ZUS Świadczenia chorobowe z ubezpieczenia wypadkowego Wypadek przy pracy – komu, kiedy i w jakiej wysokości przysługują świadczenia wypadkowe Kto ma prawo do świadczeń z tytułu wypadku przy pracy? Kiedy mówimy o wypadku przy pracy? f Pojęcie wypadku przy pracy f Elementy wypadku przy pracy Obowiązki pracodawcy związane z wypadkiem przy pracy f Sporządzenie karty wypadku Rodzaje świadczeń wypadkowych i ich udokumentowanie Kiedy pracodawca jest płatnikiem świadczeń wypadkowych? O czym trzeba pamiętać, wypłacając zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego? f Korekta po otrzymaniu protokołu Kto ma prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy? f Krąg osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania f Wysokości stawek odszkodowawczych f Zasady ustalania procentowego uszczerbku na zdrowiu oraz wypłaty jednorazowych odszkodowań f Wniosek ubezpieczonego o odszkodowanie f Obowiązki płatnika składek f Badanie przez lekarza orzecznika f Środki odwoławcze przysługujące ubezpieczonemu f Wniosek członków rodziny o odszkodowanie f Przyznanie lub odmowa przyznania odszkodowania f Brak prawa do odszkodowania f Umyślność lub rażące niedbalstwo ubezpieczonego f Nietrzeźwość i podobne stany ubezpieczonego f Powinności płatnika f Pozostałe sytuacje odmowy przyznania świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego Dodatkowe świadczenia od pracodawcy Odprawa pośmiertna 203 203 203 204 204 205 206 207 207 207 208 208 209 209 214 215 218 218 219 221 221 223 225 226 227 227 228 229 229 230 230 230 231 231 232 232 9 Spis aktów prawnych Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.). Ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia spo- łecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r. poz. 159). Ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 ze zm.). Ustawa z 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 737). Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 2 kwietnia 2012 r. w spra- wie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasił- ków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. nr 78, poz. 444 ze zm.). Rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru za- świadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 229). Rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich (Dz.U. nr 65, poz. 743). Rozporządzenie ministra zdrowia z 22 lipca 2005 r. w sprawie orzekania o cza- sowej niezdolności do pracy (Dz.U. nr 145, poz. 1219). Rozdział 1 Świadczenia z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia chorobowego Jednym z obowiązków, jakie spoczywają na pracodawcy, jest obliczanie i wy- płacanie osobom zatrudnionym, podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu, świadczeń w razie choroby. Niektóre firmy wypłacają tylko wynagrodzenie za okres choroby, inne jeszcze dodatkowo zasiłki. Prawo do zasiłków, tj. świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ich wysokość, zasady obliczania i wypłaty regulują przepisy ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r. poz. 159) – zwanej dalej ustawą chorobową. Niezdolność do pracy może być również spowodowana wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową. W takim przypadku wysokość świadczeń, zasady obliczania i wypłaty określają przepisy ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedno- lity: Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 ze zm.), zwanej dalej ustawą wypadkową. Świadczenia określone tą ustawą, zwaną dalej ustawą wypadkową, przysługują osobom podlegającym ubezpieczeniu wypadkowemu. Warto zaznaczyć, że krąg osób ubezpieczonych, do których mają zastosowanie przepisy obu wskazanych wyżej ustaw, określa ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.) – zwana dalej ustawą systemową. 11 Rodzaje świadczeń chorobowych z ubezpieczenia społecznego Świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego, przysługujące w razie cho- roby, to: f wynagrodzenie za czas choroby (na podstawie art. 92 kp), f zasiłek chorobowy, f świadczenie rehabilitacyjne, f zasiłek wyrównawczy. Kto jest uprawniony do świadczeń? Świadczenia pieniężne z ubezpieczenia chorobowego przysługują osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym obowiązkowo i dobrowolnie. I tak ubezpieczeni obowiązkowo są: f pracownicy, z wyłączeniem prokuratorów i sędziów, f członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolni- czych, f osoby odbywające służbę zastępczą. Dobrowolnie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu: f osoby wykonujące pracę nakładczą, f osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlece- nia, lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz osoby z nimi współ- pracujące, f osoby prowadzące pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracu- jące, f duchowni, f osoby wykonujące odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresz- towania. Zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, zasiłek macierzyński i zasiłek opiekuńczy przysługują wszystkim osobom, które są objęte ubezpieczeniem cho- robowym. Natomiast zasiłek wyrównawczy przysługuje wyłącznie pracownikom. 12 Świadczenia chorobowe i macierzyńskie. 141 praktycznych przykładów dla płatników Świadczenia z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia chorobowego Świadczeniem pieniężnym z tytułu choroby, które jednak nie jest finansowane z ubez‑ pieczenia chorobowego, jest również wynagrodzenie, które przysługuje pracownikom, osobom wykonującym pracę nakładczą oraz osobom odbywającym służbę zastępczą, na zasadach określonych w art. 92 Kodeksu pracy. Kiedy pracodawca ma obowiązek wypłacania świadczeń, a kiedy wypłaca je ZUS? Obowiązek ustalania płatnika świadczeń Ustalanie prawa do zasiłków, ich wysokości, a także wypłata świadczeń z ubez- pieczeń społecznych należą do pracodawcy bądź ZUS. Kryterium wyznaczającym płatnika zasiłków na cały kolejny rok kalendarzowy jest liczba osób zgłoszonych przez pracodawcę do ubezpieczenia chorobowego na dzień 30 listopada bieżącego roku. Płatnik składek, który 30 listopada nie zgłasza nikogo do ubezpieczenia chorobowego, ustala liczbę ubezpieczonych według stanu na pierwszy miesiąc, w którym dokonał takiego zgłoszenia. Osobom zatrudnionym u płatnika, który zgłasza do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 osób, zasiłki wypłaca bezpośrednio ZUS. Do pracodawcy należy jedynie złożenie w ZUS zaświad- czenia (ZUS Z-3 – w przypadku pracowników lub ZUS Z-3a – w przypadku pozostałych ubezpieczonych) zawierającego zestawienie składników przychodu stanowiących podstawę wymiaru zasiłku oraz przekazanie dostarczonych przez ubezpieczonego zaświadczeń lekarskich lub innych dokumentów niezbędnych do wypłaty zasiłku. Druk ZUS Z-3b jest dowodem stanowiącym podstawę przyznania i wypłaty przez ZUS zasiłku chorobowego w przypadku ubezpieczonego wykonującego pozarolniczą działalność, ubezpieczonego współpracującego z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność oraz duchownego. Jeśli 30 listopada danego roku pracodawca będzie zgłaszał do ubezpieczenia chorobo‑ wego więcej niż 20 osób, w kolejnym roku będzie miał obowiązek obliczania i wypłaty należnych zatrudnionym osobom zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńcze‑ go, wyrównawczego oraz świadczenia rehabilitacyjnego. Zasiłki te powinien wypłacać w przyjętym w firmie terminie wypłaty wynagrodzeń. 13 Liczba ubezpieczonych Przy ustalaniu liczby ubezpieczonych – czy jest ich więcej niż 20 osób, czy mniej – pracodawca bierze pod uwagę zarówno osoby, za które opłaca obowiązkowo składkę na ubezpieczenie chorobowe, jak i te, które przystąpiły do tego ubezpie- czenia dobrowolnie. Obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają: f pracownicy, f członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolni- czych, f osoby odbywające służbę zastępczą. Natomiast dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym mogą być objęci, na swój wniosek, chałupnicy, zleceniobiorcy lub osoby świadczące usługi na podstawie innych umów, do których stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia – pod warunkiem że z tytułu pracy na podstawie tych umów podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. W liczbie ubezpieczonych, która decyduje o obowiązkach pracodawcy związa- nych z wypłatą zasiłków, uwzględnia się osoby zatrudnione w zakładzie pracy, które są: f pracownikami – w tym także młodocianymi (uczniami), f osobami ubezpieczonymi dobrowolnie, tj. zleceniobiorcami, osobami wyko- nującymi pracę nakładczą, ich współpracownikami. Jeśli pracodawcą jest osoba prowadząca działalność gospodarczą, która przy- stąpiła do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, ją również uwzględ- nia się w liczbie ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego, mimo że osoby prowadzące działalność gospodarczą zawsze otrzymują zasiłki z ZUS. Do tej liczby wlicza się także osobę współpracującą przy prowadzeniu pozarolniczej działalności, jeśli podlega ona dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Przy ustalaniu liczby ubezpieczonych pomija się natomiast osoby przebywające na urlopach wychowawczych oraz bezpłatnych, ze względu na niepodleganie w tych okresach ubezpieczeniu chorobowemu (pod warunkiem że przebywają na tych urlopach przez cały miesiąc). 14 Świadczenia chorobowe i macierzyńskie. 141 praktycznych przykładów dla płatników Świadczenia z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia chorobowego Przykład 1 Firma remontowo‑budowlana zatrudnia: 12 pracowników, 3 pracowników młodocia‑ nych, 2 zleceniobiorców, dla których zlecenie jest jedynym tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń i którzy przystąpili do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i opłacają składkę chorobową, 1 zleceniobiorcę, który podlega tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu ze względu na zatrudnienie w innej firmie i osiąganie wynagrodzenia wyższego od mi‑ nimalnego. Dodatkowo pracodawca opłaca za siebie i córkę jako osobę współpracującą dobrowolnie składkę na ubezpieczenie chorobowe. Pracownicy (12) + młodociani (3) + zleceniobiorcy opłacający składki na ZUS z tytułu zlecenia (2) + pracodawca i jego córka (2) = 19. Do liczby ubezpieczonych w tym przypadku nie wlicza się zleceniobiorcy, który podlega w tej firmie tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jeśli stan zatrudnienia nie zmieni się do 30 listopada bieżącego roku, w tym dniu firma będzie zgłaszała do ubezpieczenia chorobowego 19 ubezpieczonych, to w takim przy‑ padku nie będzie ona płatnikiem zasiłków przez cały następny rok. Jeżeli 30 listopada pracodawca nie zgłosi nikogo do ubezpieczenia chorobowego, liczbę ubezpieczonych ustala według stanu na pierw szy miesiąc, w którym dokonał takiego zgłoszenia. Jeżeli pracodawca zgłasza do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 osób, wypłaca im tylko wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy (33 lub 14 dni, w przypadku pracowników po 50. roku życia). Pozostałe świadczenia, tzn. zasiłki w razie choroby, wypłaca pracownikom ZUS. W przypadku gdy pracodawca zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powy- żej 20 osób, wypłaca im nie tylko wynagrodzenie za okres choroby, ale także zasiłki w razie choroby. Wynagrodzenie za okres choroby wypłaca z własnych środków. Kto wypłaca zasiłki chorobowe po ustaniu ubezpieczenia? ZUS wypłaca zasiłki za okres po ustaniu ubezpieczenia tym ubezpieczonym, którzy zachorowali: f już po ustaniu ubezpieczenia, f jeszcze w czasie trwania ubezpieczenia, ale są niezdolni do pracy również po jego ustaniu. 15 Świadczenia po ustaniu ubezpieczenia wypłaca pracownikom ten oddział ZUS, który jest właściwy dla miejsca zamieszkania pracownika. Jeżeli pracodawca wypłacał świadczenia w trakcie trwania stosunku pracy, a niezdolność do pracy trwa nadal po jego rozwiązaniu, to świadczenia byłemu pracownikowi wypłaca również oddział ZUS właściwy ze względu na miejsce zamieszkania pracownika. Wynagrodzenie i zasiłek chorobowy – kiedy i komu przysługują Wynagrodzenie chorobowe Stosownie do przepisów z art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.), pracownik niezdolny do pracy z powodu choroby ma prawo do wynagrodzenia za okres niezdol- ności do pracy trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego. W przypadku pracownika, który ukończył 50. rok życia – wynagrodzenie chorobowe przysługuje za okres niezdolności do pracy trwającej łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego. Jeżeli niezdolność do pracy trwa po upływie 14 i 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy. Pamiętajmy, że 14-dniowe wynagrodzenie chorobowe stosuje się do pracowni- ka w wieku powyżej 50. roku życia, w sytuacji gdy jego niezdolność do pracy przypada w następnych latach po roku kalendarzowym, w którym pracownik ukończył 50. rok życia. Przykład 2 Pracownica Ewa Zaleska urodzona 4 stycznia 1964 r. była niezdolna do pracy z po‑ wodu choroby od 9 stycznia 2014 r. do 5 marca 2014 r. Ponieważ pani Ewa skończyła 50 lat 4 stycznia 2014 r., w tym roku kalendarzowym zachowuje prawo do pobierania wynagrodzenia chorobowego przez 33 dni. Dopiero z początkiem kolejnego 2015 r. pracownica będzie miała prawo do krótszego, 14‑dniowego okresu pobierania wyna‑ grodzenia za czas choroby w roku kalendarzowym, a od 15. dnia niezdolności do pracy nabędzie prawo do zasiłku chorobowego. 16 Świadczenia chorobowe i macierzyńskie. 141 praktycznych przykładów dla płatników Świadczenia z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia chorobowego W tej sytuacji pani Ewa zachowuje prawo do wynagrodzenia chorobowego za okres od 9 stycznia do 10 lutego 2014 r., zaś od 11 lutego do 5 marca 2014 r. przysługuje jej zasiłek chorobowy. Wynagrodzenie chorobowe wypłaca się również za okres niezdolności do pracy z tytu‑ łu poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów. Świadczenie to wypłaca się niezależnie od tego, czy pracodawca pochodzi z sektora publicznego, czy z prywatnego i ilu zatrudnia pracowników. Finan- suje je z własnych środków, a więc nie może, jak to jest w przypadku zasiłku chorobowego, zaliczyć tego wydatku na poczet składek na ubezpieczenia społeczne. Okres wyczekiwania na świadczenia – dlaczego jest tak ważny Okres wyczekiwania na prawo do wynagrodzenia chorobowego (lub zasiłku cho- robowego) jest zróżnicowany w zależności od charakteru ubezpieczenia. Tabela 1 – Dłuższy i krótszy okres wyczekiwania Dłuższy okres wyczekiwania Krótszy okres wyczekiwania 90 dni ubezpieczenia chorobowego 30 dni ubezpieczenia chorobowego Obowiązuje osoby podlegające ubezpie- czeniu chorobowemu dobrowolnie, np.: y zleceniobiorców, y osoby prowadzące pozarolniczą dzia- łalność gospodarczą, które zgłosiły wniosek o objęcie ich dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Obowiązuje osoby podlegające ubez- pieczeniu chorobowemu obowiązkowo (pracowników). Okres ten jest wymagany bez względu na rodzaj umowy o pracę, jaka została zawarta z pracownikiem, a więc wtedy, gdy jest to umowa na okres próbny, na czas określony, na czas wykonywania określonej pracy czy na czas nieokre- ślony. 17 Prawo do świadczeń chorobowych w pierwszym miesiącu zatrudnienia Jeżeli pracownik zachoruje w pierwszych dniach zatrudnienia w firmie, może nie mieć prawa do płatnych świadczeń. Jak wynika z tabeli 1, pracownik ma prawo do świadczeń chorobowych dopiero po 30-dniowym okresie wyczekiwania. Aby pracodawca mógł bez wątpliwości i dodatkowych ustaleń stwierdzić, że pracownik ma prawo do świadczeń chorobowych, pracownik powinien być za- trudniony w firmie co najmniej 30 dni. Zatem jeśli nowy pracownik zachoruje przed upływem 30 dni zatrudnie- nia, może on nie otrzymać ani wynagrodzenia chorobowego, ani zasiłku chorobowego. Przykład 3 Pracodawca zatrudnił nowego pracownika Macieja Pawlińskiego od 1 grudnia. Niestety, już 12 grudnia pracownik zachorował. Prawo do świadczeń chorobowych pan Maciej nabył dopiero od 31 grudnia, czyli od 31. dnia zatrudnienia (okres od 1 do 31 grudnia, tj. 31 dni). Okres niezdolności do pracy od 12 do 30 grudnia był dla niego okresem usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Pracodawca nie płacił za ten okres ani wynagrodzenia, ani zasiłku chorobowego. Okres choroby przypadający w pierwszym miesiącu zatrudnienia, mimo że za ten czas pracownik nie otrzymuje przychodu, od którego byłaby opłacana składka na ubezpieczenia społeczne, jest wliczany do 30 dni okresu wyczekiwania, po upływie którego pracownik nabywa prawo do świadczeń chorobowych. Okresu choroby pracownika przypadającego w okresie wyczekiwania nie wlicza się natomiast do okresu 33 (14) dni wypłaty wynagrodzenia chorobowego, po upływie których w danym roku kalendarzowym pracownik nabywa prawo do zasiłku chorobowego. Okresu tego nie należy również wliczać do okresu, w którym pracownik ma prawo do świadczeń chorobowych, zwanego potocznie okresem zasiłkowym (art. 9 ust. 3 ustawy chorobowej), wynoszącym 182 dni lub trwającym nie dłużej niż przez 270 dni, jeśli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub wystąpiła w trakcie ciąży. 18 Świadczenia chorobowe i macierzyńskie. 141 praktycznych przykładów dla płatników Świadczenia z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia chorobowego Okres niezdolności do pracy w czasie wyczekiwania nie pomniejsza okresu wypłaty wynagrodzenia chorobowego w roku kalendarzowym ani okresu zasiłkowego. Kiedy pracownik może uzyskać prawo do świadczeń chorobowych przed upływem 30 dni zatrudnienia? W pewnych sytuacjach pracownik będzie miał prawo do świadczeń chorobowych, mimo że zachoruje przed upływem 30 dni zatrudnienia w firmie. Do okresu ubezpieczenia (30 albo 90 dni), od którego zależy prawo do wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku chorobowego, można doliczyć okresy ubezpieczenia choro‑ bowego, które ubezpieczony miał przed zatrudnieniem w firmie. Nie ma przy tym znaczenia, czy poprzedni okres ubezpieczenia chorobowego był okresem ubezpieczenia obowiązkowego (np. pracownik przed zatrudnie- niem w firmie A wykonywał pracę w firmie B), czy był to okres ubezpieczenia dobrowolnego (np. pracownik przed zatrudnieniem się w firmie A prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą, z której tytułu przystąpił dobrowolnie do ubezpieczenia chorobowego). Ważna jest jedynie długość przerwy, która wystąpiła między okresami ubezpieczenia chorobowego. Wcześniejsze okresy ubezpieczenia chorobowego płatnik może doliczyć wtedy, gdy przerwa w ubezpieczeniu chorobowym nie przekroczyła 30 dni (art. 4 ust. 2 ustawy chorobowej). Przykład 4 Pracodawca zawarł z pracownikiem Jerzym Walickim umowę o pracę na czas nieokre‑ ślony od 1 stycznia. Dnia 14 stycznia pracownik zachorował. Przed podjęciem pracy był zatrudniony u innego pracodawcy przez 10 miesięcy, do 17 grudnia poprzedniego roku. W tym przypadku, ponieważ łączny okres ubezpieczenia chorobowego, z przerwą nie‑ przekraczającą 30 dni, wynosi ponad 30 dni, pan Jerzy ma prawo do wynagrodzenia za okres choroby (lub zasiłku chorobowego) już od 14 stycznia, czyli od pierwszego dnia niezdolności do pracy. 19 Tylko w niektórych przypadkach, ustalając okres wyczekiwania, można do- liczyć poprzedni okres ubezpieczenia, choć przerwa między nim a obecnym była dłuższa niż 30 dni. Dotyczy to szczególnych przerw w ubezpieczeniu, tj. spowodowanych: f urlopem wychowawczym, f urlopem bezpłatnym, f odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego (art. 4 ust. 2 ustawy chorobowej). Prawo do świadczeń chorobowych od pierwszego dnia zatrudnienia W pewnych przypadkach prawo do świadczeń chorobowych przysługuje bez okre- su wyczekiwania, a więc nawet od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego. Dzieje się to wtedy, gdy pracownik: f jest absolwentem szkoły lub szkoły wyższej i pracodawca przyjął go do pracy w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły, za który uważa się dzień poda- ny w świadectwie, lub od dnia złożenia egzaminu dyplomowego w szkole wyższej, f ma wcześniejszy, co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego, f sprawował mandat posła lub senatora i został zatrudniony w ciągu 90 dni od zakończenia kadencji, f stał się niezdolny do pracy z powodu wypadku w drodze do pracy lub z pra- cy (art. 4 ust. 3 ustawy chorobowej). Należy zaznaczyć, że do 10-letniego okresu ubezpieczenia wlicza się okresy po
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Świadczenia chorobowe i macierzyńskie. 141 praktycznych przykładów dla płatników
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: