Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00947 013515 11050746 na godz. na dobę w sumie
Świadczenia chorobowe i macierzyńskie po zmianach 2014 - ebook/pdf
Świadczenia chorobowe i macierzyńskie po zmianach 2014 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 260
Wydawca: Wiedza i Praktyka Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-269-2726-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> inne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Ustalanie podstawy i prawa do świadczeń to jeden z najbardziej czasochłonnych i najbardziej odpowiedzialnych obowiązków. Nawet drobna pomyłka i pozornie nieistotne przeoczenie mogą mieć dla Ciebie poważne konsekwencje!
Nic dziwnego, że ZUS jest zasypywany prośbami o interpretację. Niestety - odpowiedzi udzielane przez Zakład są pisane suchym, prawniczym językiem, który trudno przełożyć na praktykę. A Ty potrzebujesz gotowych, konkretnych rozwiązań! Zwłaszcza jeśli dotyczą one skomplikowanych sytuacji regulowanych przez kilka przepisów.
Zapewnij sobie wsparcie ekspertów.

Ustalanie prawa do zasiłku i wypłacanie świadczeń nie będzie dla Ciebie dłużej problemem, jeśli skorzystasz z rzetelnych porad, wskazówek i najnowszych interpretacji urzędowych - znajdziesz je w tej książce.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Ustalanie prawa i wypłata świadczeń chorobowych, wypadkowych, przysłu­ gujących z tytułu rodzicielstwa może w praktyce sprawiać płatnikom sporo problemów i budzić wiele wątpliwości. Książka “Świadczenia chorobowe i  macierzyńskie po zmianach. 145 prak­ tycznych przykładów dla płatników” – to kompendium wiedzy dla każdego pracodawcy, księgowego, specjalisty pionu kadrowo­płacowego. Jej auto­ rzy w konkretny, przystępny, poglądowy sposób wyjaśniają obowiązujące przepisy, wskazują istotne ich interpretacje, radzą, na co zwrócić uwagę, ja­ kich doku mentów wymagać, aby prawidłowo ustalić ubezpieczonemu prawo i wypłacić w terminie przy sługujące mu świadczenia. Na 145 przykładach pokazane są bezbłędne rozwiązania nierzadko trudnych sytuacji, z jakimi w pracy zawodowej może spotkać się każdy pracownik służb kadrowo­płacowych w firmie, szczególnie uwzględniając zmiany, ja­ kie od 2013 roku obowiązują w przepisach dotyczących uprawnień z tytułu rodzicielstwa. W publikacji autorzy odpowiadają m.in. na następujące pytania: • Kiedy, komu i na jakich zasadach przysługują świadczenia chorobowe, w tym z tytułu wypadków przy pracy? Jakie są zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków? • • Przez jaki okres można otrzymywać zasiłek macierzyński po zmianie przepisów? • Kto, kiedy i na jakiej podstawie ma prawo do zasiłku opiekuńczego? Konsultacja: Renata Gawęcka Świadczenia chorobowe i macierzyńskie po zmianach 145 praktycznych przykładów dla płatników Ś w i a d c z e n i a c h o r o b o w e i m a c i e r z y ń s k i e p o z m i a n a c h ISBN 978-83-269-2726-3 UOW27 Vademecum płatnika Świadczenia chorobowe i macierzyńskie po zmianach 145 praktycznych przykładów dla płatników Vademecum płatnika Publikacja „Świadczenia chorobowe i macierzyńskie po zmianach. 145 praktycznych przy- kładów dla płatników” to starannie wybrane przykłady i zebrane informacje, wskazówki, aktualne interpretacje urzędowe. Wszystko w jednym miejscu, łatwo dostępne, obejmujące kompleksowo problematykę prawa do świadczeń z tytułu choroby i macierzyństwa i ich wypłaty osobom ubezpieczonym, zarówno przez pracodawcę jak i ZUS. Praca zbiorowa pod redakcją Krystyny Trojanowskiej Konsultacja Renata Gawęcka Wydawca Katarzyna Bednarska Korekta Zespół Koordynator produkcji Mariusz Jezierski Druk: Miller Druk Nakład: 100 egz. Skład i łamanie: Triograf, Dariusz Kołacz ISBN 978-83-269-2726-3 Copyright by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. Warszawa 2013 Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. ul. Łotewska 9a, 03–918 Warszawa, tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10, e-mail: cok@wip.pl NIP: 526–19–92–256, KRS: 0000098264 – Sąd rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, Wysokość kapitału zakładowego 200.000 zł Publikacja „Świadczenia chorobowe i macierzyńskie po zmianch. 145 praktycznych przykładów dla płatników” została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy oraz doświadczenia jej twórców. Zaproponowane w niej wskazówki, porady i interpre- tacje dotyczą sytuacji typowych. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Opublikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym autorzy, konsultanci oraz redakcja nie mogą ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji wskazówek, przykładów, infor- macji itp. do konkretnych przypadków. 2 Rozdział 1. Świadczenia z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia chorobowego 11 Rodzaje świadczeń 12 Osoby uprawnione 12 Obowiązek wypłacania świadczeń 13 Liczba ubezpieczonych 14 Wypłata zasiłków chorobowych po ustaniu ubezpieczenia 15 Wynagrodzenie i zasiłek chorobowy – kiedy i komu przysługują 16 Okres wyczekiwania na świadczenia 17 Prawo do świadczeń chorobowych w pierwszym miesiącu zatrudnienia 17 Uprawnienia przed upływem 30 dni zatrudnienia 19 Prawo do świadczeń chorobowych od pierwszego dnia zatrudnienia 20 Wysokość wynagrodzenia chorobowego 21 Zmiana pracodawcy albo dodatkowe zatrudnienie w trakcie roku 21 Podstawowe zasady przy przyznawaniu prawa oraz wypłacie wynagrodzenia i zasiłku chorobowego 24 Choroba w czasie urlopu bezpłatnego, wychowawczego albo odbywania czynnej służby wojskowej 25 Zasiłek chorobowy po ustaniu tytułu ubezpieczenia 26 f Wysokość świadczenia 29 f Brak prawa do zasiłku chorobowego 29 Pozbawienie prawa do zasiłku chorobowego 30 Wypłata świadczeń chorobowych na przełomie roku 33 f Gdy 31 grudnia pracownik miał prawo do wynagrodzenia chorobowego 33 f Choroba 50-letniego pracownika na przełomie roku 34 f Gdy 31 grudnia pracownik miał prawo do zasiłku chorobowego 34 Świadczenia chorobowe w razie rozwiązania umowy o pracę 35 f Okresy wypowiedzenia 35 f Rodzaje świadczeń 36 f Okres zasiłkowy 37 f Rozwiązanie umowy o pracę w czasie niezdolności do pracy 38 f Ochrona pracownicy w okresie ciąży 40 Okres zasiłkowy – zasady ustalania 41 f Przerwy nie dłuższe niż 60 dni w niezdolności do pracy 42 3 Spis treści f Ustalanie przyczyny niezdolności do pracy przed i po przerwie nieprzekraczającej 60 dni 42 f Okres zasiłkowy liczony na nowo 43 f Ciąża i gruźlica – szczególne okresy niezdolności do pracy 44 f Inna choroba w czasie ciąży po jednodniowej przerwie w niezdolności do pracy 45 f Ta sama choroba w okresie ciąży po przerwie w niezdolności do pracy 46 f Choroba pracownika po okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego 46 f Kolejna niezdolność do pracy po wykorzystaniu urlopu dla poratowania zdrowia 48 Wysokość zasiłku chorobowego 49 f Wysokośc zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia 51 f Obniżenie zasiłku, jeśli pracownik dostarczy ZUS ZLA po ustawowym terminie 52 Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłku chorobowego dla pracowników 54 Składniki wynagrodzenia uwzględniane w podstawie wymiaru 55 Składniki pensji niewliczane do podstawy zasiłku 56 Składniki przysługujące do określonego terminu 65 f Choroba przed datą, do której składnik wynagrodzenia został przyznany, i po tej dacie 66 f Składnik wynagrodzenia przyznawany na kolejne okresy bez dnia przerwy 67 Premie za szczególne osiągnięcia wypłacane raz albo dwa razy w roku 71 Ekwiwalent za korzystanie z samochodu prywatnego do celów służbowych w podstawie zasiłków 72 Nagrody uznaniowe wypłacane pracownikom, gdy brak w regulaminie wynagradzania regulacji 72 Składniki miesięczne – decyduje miesiąc, za który dokonano wypłaty, a nie termin płatności 73 Gdy pracownik nie osiągnął pełnego wynagrodzenia z przyczyn usprawiedliwionych 73 Premia roczna w podstawie zasiłków 75 f Brak zapisów w regulaminie o zachowaniu prawa do premii za okresy zasiłkowe 76 f Premia roczna wypłacana za okresy pobierania zasiłków 77 f Wliczanie do podstawy 1/12 kwoty za rok poprzedzający miesiąc powstania niezdolności do pracy 77 f Gdy premia roczna nie została wypłacona do czasu sporządzenia listy wypłat zasiłków 78 f Ustalanie podstawy gdy premia za rok kalendarzowy nie przysługuje 81 f Premia roczna wypłacona zaliczkowo 82 f Skutki podjęcia decyzji o zaprzestaniu wypłaty premii rocznej 83 f Zmiana zasad wypłacania premii rocznej określonych w regulaminie premiowania 84 f Włączenie premii rocznej do innego składnika wynagrodzenia 85 f Uwzględnianie premii rocznej nowo zatrudnionym pracownikom 86 4 Spis treści f Wliczanie premii rocznej, przysługującej po powrocie z urlopu wychowawczego lub bezpłatnego 87 f Uwzględnianie premii rocznej w przypadku usprawiedliwionej nieobecności w pracy 87 f Premie roczne pomniejszone nieproporcjonalnie za okres usprawiedliwionej nieobecności w pracy 91 f Zmiana wymiaru czasu pracy a premia roczna w podstawie wymiaru zasiłków 92 f Wypłata premii rocznej w przerwie między zasiłkami krótszej niż 3 miesiące kalendarzowe 94 Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłku chorobowego dla zleceniobiorców 95 Prawo do świadczeń chorobowych dla osób współpracujących ze zleceniobiorcą 96 Okres, z którego ustalana jest podstawa wymiaru zasiłków 96 Podleganie ubezpieczeniu chorobowemu przez okres krótszy niż 12 miesięcy 97 Powstanie niezdolności do pracy w pierwszym miesiącu ubezpieczenia 98 Choroba zleceniobiorcy w drugim miesiącu ubezpieczenia 101 Ustalenie przychodu wliczanego do podstawy zasiłku 102 Ponowne ustalanie podstawy wymiaru 103 Prawo do zasiłków z ubezpieczenia chorobowego a następnie wypadkowego 104 Dokumentowanie prawa do wynagrodzenia i zasiłku chorobowego 105 Zaświadczenie lekarskie – ZUS ZLA 105 f Zaświadczenie stwierdzające okres pobytu w szpitalu 107 f Niezbędne dane w zwolnieniu 107 f Utrata ZUS ZLA 109 f Liczba zaświadczeń 109 Możliwość kontroli pracownika na zwolnieniu lekarskim 109 f Imienne upoważnienie 110 f Nieobecność pracownika podczas kontroli 111 f Formalna kontrola zaświadczeń lekarskich 112 Kontrola prawidłowości orzekania o niezdolności do pracy 115 Nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego 118 f Informacja o niewłaściwym wykorzystywaniu zwolnienia po wypłacie świadczeń 121 f Kontrola ZUS ZLA z tytułu opieki – szczególne zasady 122 f Liczenie okresu zasiłkowego przy pozbawieniu pracownika prawa do świadczeń chorobowych 122 f Pozbawienie prawa do zasiłku bez przeprowadzania kontroli 123 Pozostałe dokumenty do przyznania świadczeń chorobowych 124 f Zasady wypełniania ZUS Z-3, ZUS Z03a 125 5 Spis treści Przedawnienie prawa do zasiłku chorobowego 134 Termin wypłaty i potrącenia z zasiłku chorobowego 135 Kwota wolna od potrąceń 136 Świadczenie rehabilitacyjne – kto i kiedy ma do niego prawo 136 Płatnik świadczenia 136 Dokumentowanie uprawnień 137 Brak prawa do świadczenia rehabilitacyjnego 139 Ustalanie podstawy wymiaru 140 Wysokość świadczenia rehabilitacyjnego 140 Termin wypłaty 141 Przedawnienie prawa do świadczenia 141 Zasiłek wyrównawczy 141 Ustanie prawa do zasiłku 142 Wysokość zasiłku 142 Przedawnienie prawa 143 Dokumentowanie uprawnień 143 Rozdział 2. Świadczenia macierzyńskie i opiekuńcze 144 Zasiłek macierzyński 144 Świadczenia za podstawowy urlop macierzyński 144 Uprawnienia jeszcze przed porodem 146 Zwolnienie lekarskie przed urodzeniem dziecka 146 Zasiłek za dodatkowy urlop macierzyński 147 Dodatkowy urlop a praca 148 Zatrudnienie na część etatu 149 Zmiana uprawnionego 149 Dopuszczalność skrócenia urlopu 150 Skutki hospitalizacji matki 150 Śmierć matki 152 Śmierć dziecka 152 Hospitalizacja dziecka po porodzie 152 Przyjęcie dziecka na wychowanie 153 f Liczba dzieci przyjętych na wychowanie 154 6 Spis treści W ramach rodziny zastępczej 155 Urodzenie kolejnego dziecka na urlopie wychowawczym 155 Urlop ojcowski 157 Odmienne przesłanki 159 Urlop wychowawczy a prawo do urlopu ojcowskiego 159 Zasiłek macierzyński dla przedsiębiorcy 160 Prawo do dodatkowego zasiłku 160 Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zleceniobiorcy 161 Bez wyczekiwania 161 Okres wypłaty 162 Urlop rodzicielski 162 Wysokość świadczenia 164 f Stawka 80 165 f Regulacje przejściowe 166 f Zastosowanie właściwej stopy procentowej 169 f Wyrównanie do 100 171 Dokumentowanie uprawnień 173 Za okres urlopu macierzyńskiego 173 Urodzenie dziecka po ustaniu zatrudnienia 174 Rezygnacja z urlopu przez matkę po 14 tygodniach 174 Hospitalizacja ubezpieczonej 175 Zgon ubezpieczonej 176 Przyjęcie dziecka na wychowanie 176 Dalsze wymagania 176 Dodatkowy urlop 177 Za okres urlopu rodzicielskiego 178 Rezygnacja z zasiłku 180 Urlop ojcowski 181 Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego 182 Macierzyński po chorobowym 182 Zmiana wymiaru czasu w przerwie między zasiłkami 184 Uwzględnienie składników kwartalnych i rocznych po zmianie wymiaru czasu pracy 186 Skutki podwyższenia wynagrodzenia 187 Zasiłek macierzyński bezpośrednio po świadczeniu rehabilitacyjnym 189 Przerwa między zasiłkami wynosząca co najmniej 3 miesiące 190 Zasiłek za okres dodatkowego urlopu 190 Zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego 191 7 Spis treści Zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego 192 Zasiłek macierzyński w razie urodzenia dziecka w czasie urlopu wychowawczego 195 Okresy pracy i urlopu wychowawczego przed zasiłkiem macierzyńskim 197 Zasiłek opiekuńczy 200 Opieka nad zdrowym dzieckiem do lat 8 200 Opieka nad chorym dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny 202 Inny domownik mogący zapewnić opiekę 203 Zasiłek w przypadku pracy zmianowej rodziców 204 Okres wypłaty zasiłku 206 Dodatkowy zasiłek dla ojca dziecka, gdy matka przebywa w szpitalu 207 Brak prawa do zasiłku 208 Kontrola zwolnienia lekarskiego 209 Dokumentacja do wypłaty zasiłku opiekuńczego przez pracodawcę 209 Dokumentacja do wypłaty zasiłku opiekuńczego przez ZUS 211 Rozdział 3. Świadczenia chorobowe z ubezpieczenia wypadkowego 212 Osoby uprawnione 212 Pojęcie wypadku przy pracy 213 Obowiązki pracodawcy związane z wypadkiem przy pracy 214 f Sporządzenie karty wypadku 219 Rodzaje świadczeń wypadkowych i ich udokumentowanie 220 Pracodawca płatnikiem świadczeń wypadkowych 223 Odpowiednie stosowanie przepisów 223 Korekta po otrzymaniu protokołu 224 Prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy 226 f Krąg uprawnionych 226 f Kwoty jednorazowych odszkodowań 228 f Zasady ustalania procentowego uszczerbku na zdrowiu oraz wypłaty jednorazowych odszkodowań 231 f Wniosek ubezpieczonego o odszkodowanie 231 f Obowiązki płatnika składek 232 f Badanie przez lekarza orzecznika 233 f Środki odwoławcze przysługujące ubezpieczonemu 233 f Wniosek członków rodziny o odszkodowanie 234 f Przyznanie lub odmowa przyznania odszkodowania 234 8 Spis treści f Brak prawa do świadczenia 235 f Powinności płatnika 236 f Pozostałe sytuacje odmowy przyznania świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego 236 Dodatkowe świadczenia od pracodawcy 237 Odprawa pośmiertna 237 Badania pracownika 239 Wypadek śmiertelny 240 Rozdział 4. Świadczenia chorobowe, rodzicielskie, wypadkowe – w pytaniach i odpowiedziach 241 Zasiłek chorobowy 241 Czy wypłacić świadczenie w razie choroby w pierwszym miesiącu zatrudnienia 241 Jak urlop wychowawczy i inne przerwy w ubezpieczeniu chorobowym wpływają na okres wyczekiwania 242 Czy przysługuje zasiłek za chorobę w trakcie urlopu bezpłatnego 243 Kto wypłaca zasiłek w razie choroby podczas urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy w innej firmie 244 Zasiłek macierzyński 245 Przez ile dni przysługuje zasiłek macierzyński za urlop ojcowski z tytułu urodzenia bliźniąt 245 Czy można korzystać z zasiłku za urlop ojcowski gdy matka jest na dodatkowym macierzyńskim 246 Czy babcia ma prawo do zasiłku macierzyńskiego, jeśli matka porzuciła dziecko 247 Jakie świadczenia przysługują w przypadku urodzenia kolejnego dziecka w czasie urlopu rodzicielskiego 249 Czy skrócić okres wypłaty zasiłku za urlop ojcowski, gdy dziecko kończy 12 miesięcy 250 Jak można korzystać z zasiłku macierzyńskiego za urlop ojcowski u dwóch pracodawców 250 Kiedy można przerwać pobieranie zasiłku z powodu pobytu dziecka w szpitalu 251 Czy można złożyć wniosek o 80 zasiłku macierzyńskiego przed porodem 252 Zasiłek opiekuńczy 253 Czy warunkiem wypłaty zasiłku opiekuńczego jest wspólne zamieszkiwanie z chorym 253 Czy z zasiłku z tytułu opieki nad zdrowym dzieckiem może skorzystać ojciec niebędący mężem matki 253 Jak ustalić okres wypłaty zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad chorą matką dla jej córek 254 Czy przysługuje prawo do zasiłku z tytułu opieki nad chorym dzieckiem małżonka 255 9 Spis treści Czy pracownikom naukowym jednostek badawczo-rozwojowych przysługuje zasiłek opiekuńczy 255 Czy wypłacić zasiłek za opiekę nad dzieckiem przyjętym na wychowanie 256 Czy przysługuje zasiłek opiekuńczy, gdy zachoruje niania opiekująca się dzieckiem 256 Zasiłek chorobowy z tytułu wypadku przy pracy 258 Kto sporządza protokół, gdy wypadek zdarzył się u obcego pracodawcy 258 Czy obowiązuje okres wyczekiwania na świadczenia wypadkowe 259 Spis aktów prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 260 10 Rozdział 1 Świadczenia z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia chorobowego Jednym z obowiązków, jakie spoczywają na pracodawcy, jest obliczanie i wy- płacanie osobom zatrudnionym, podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu, świadczeń w razie choroby. Niektóre firmy wypłacają tylko wynagrodzenie za okres choroby, inne jeszcze dodatkowo zasiłki. Prawo do zasiłków, tj. świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ich wysokość, zasady obliczania i wypłaty regulują przepisy ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.) – zwanej dalej ustawą chorobową. Niezdolność do pracy może być również spowodowana wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową. W takim przypadku wysokość świadczeń, zasady obliczania i wypłaty określają przepisy ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 ze zm.). Świadczenia określone tą ustawą, zwaną dalej ustawą wypadkową, przysługują osobom podlegającym ubezpieczeniu wypadkowemu. Warto zaznaczyć, że krąg osób ubezpieczonych, do których mają zastosowanie przepisy obu wskazanych wyżej ustaw, określa ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.) – zwana dalej ustawą systemową. 11 Rodzaje świadczeń Świadczenia pieniężne z ubezpieczenia chorobowego, przysługujące w razie cho- roby, to: f zasiłek chorobowy, f świadczenie rehabilitacyjne, f zasiłek wyrównawczy. Osoby uprawnione Świadczenia pieniężne z ubezpieczenia chorobowego przysługują osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym obowiązkowo i dobrowolnie. I tak ubezpieczeni obowiązkowo są: f pracownicy, z wyłączeniem prokuratorów i sędziów, f członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolni- czych, f osoby odbywające służbę zastępczą. Dobrowolnie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu: f osoby wykonujące pracę nakładczą, f osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlece- nia, lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz osoby z nimi współ- pracujące, f osoby prowadzące pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracu- jące, f duchowni, f osoby wykonujące odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresz- towania. Zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, zasiłek macierzyński i zasi- łek opiekuńczy przysługują wszystkim osobom, które są objęte ubezpiecze- niem chorobowym. Natomiast zasiłek wyrównawczy przysługuje wyłącznie pracownikom. 12 Rozdział 1. Świadczenia z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia chorobowego Obowiązek wypłacania świadczeń Świadczeniem pieniężnym z tytułu choroby, które nie jest finansowane z ubezpieczenia chorobowego, jest wynagrodzenie, które przysługuje pracownikom, osobom wykonującym pracę nakładczą oraz osobom odbywającym służbę zastępczą, na zasadach określonych w art. 92 Kodeksu pracy. Obowiązek wypłacania świadczeń Ustalanie prawa do zasiłków, ich wysokości, a także wypłata świadczeń z ubez- pieczeń społecznych należą do pracodawcy bądź ZUS. Kryterium wyznaczającym płatnika zasiłków na cały kolejny rok kalendarzowy jest liczba osób zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego na dzień 30 listopada bieżącego roku. Płatnik składek, który 30 listopada nie zgłasza nikogo do ubezpieczenia chorobowego, ustala liczbę ubezpieczonych według stanu na pierwszy miesiąc, w którym do- konał takiego zgłoszenia. Osobom zatrudnionym u płatnika, który zgłasza do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 osób, zasiłki wypłaca bezpośrednio ZUS. Do pracodawcy należy jedynie złożenie w ZUS zaświadczenia (ZUS Z-3 – w przypadku pracowników lub ZUS Z-3a – w przypadku pozostałych ubezpieczonych) zawierającego ze- stawienie składników przychodu stanowiących podstawę wymiaru zasiłku oraz przekazanie dostarczonych przez ubezpieczonego zaświadczeń lekarskich lub innych dokumentów niezbędnych do wypłaty zasiłku. Od 9 maja 2012 r. został wprowadzony nowy druk ZUS Z-3b, który jest dowodem stanowiącym podstawę przyznania i wypłaty przez ZUS zasiłku chorobowego w przypadku ubezpieczonego wykonującego pozarolniczą działalność, ubezpie- czonego współpracującego z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność oraz duchownego. Jeśli 30 listopada 2012 r. pracodawca zgłaszał do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób, w 2013 r. ma obowiązek obliczania i wypłaty należnych zatrudnionym osobom zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego, wyrównawczego oraz świad- czenia rehabilitacyjnego. Zasiłki te powinien wypłacać w przyjętym w firmie terminie wypłaty wynagrodzeń. 13 Liczba ubezpieczonych Przy ustalaniu liczby ubezpieczonych – czy jest ich więcej niż 20 osób, czy mniej – pracodawca bierze pod uwagę zarówno osoby, za które opłaca obowiązkowo składkę na ubezpieczenie chorobowe, jak i te, które przystąpiły do tego ubezpie- czenia dobrowolnie. W liczbie ubezpieczonych, która decyduje o obowiązkach pracodawcy związa- nych z wypłatą zasiłków, uwzględnia się osoby zatrudnione w zakładzie pracy, które są: f pracownikami – w tym także młodocianymi (uczniami), f osobami ubezpieczonymi dobrowolnie, tj. zleceniobiorcami, ich współpra- cownikami, osobami wykonującymi pracę nakładczą. Jeśli pracodawcą jest osoba prowadząca działalność gospodarczą, która przy- stąpiła do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, ją również uwzględ- nia się w liczbie ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego, mimo że osoby prowadzące działalność gospodarczą zawsze otrzymują zasiłki z ZUS. Do tej liczby wlicza się także osobę współpracującą przy prowadzeniu pozarolniczej działalności, jeśli podlega ona dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Przy ustalaniu liczby ubezpieczonych pomija się osoby przebywające na urlopach wycho- wawczych oraz bezpłatnych, ze względu na niepodleganie w tych okresach ubezpieczeniu chorobowemu (pod warunkiem że przebywają na tych urlopach przez cały miesiąc). Jeżeli pracodawca zgłasza do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 osób, wypłaca im tylko wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy (przez 33 albo 14 dni, w przypadku pracowników po 50. roku życia). Pozostałe świadczenia, tzn. zasiłki w razie choroby, wypłaca pracownikom ZUS. W przypadku gdy pracodawca zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powy- żej 20 osób, wypłaca im nie tylko wynagrodzenie za okres choroby, ale także zasiłki w razie choroby. Wynagrodzenie za okres choroby wypłaca z własnych środków. 14 Rozdział 1. Świadczenia z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia chorobowego Obowiązek wypłacania świadczeń Przykład 1 Firma remontowo-budowlana zatrudnia: 12 pracowników, 3 pracowników młodocia- nych, 2 zleceniobiorców, dla których zlecenie jest jedynym tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń i którzy przystąpili do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i opłacają składkę chorobową, 1 zleceniobiorcę, który podlega tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu ze względu na zatrudnienie w innej firmie i osiąganie wynagrodzenia wyższego od mi- nimalnego. Dodatkowo pracodawca opłaca za siebie i córkę jako osobę współpracującą dobrowolnie składkę na ubezpieczenie chorobowe. Pracownicy (12) + pracownicy młodociani (3) + zleceniobiorcy opłacający składki na ZUS z tytułu zlecenia (2) + pracodawca i jego córka (2) = 19. Do liczby ubezpieczonych w tym przypadku nie wlicza się zleceniobiorcy, który podlega w tej firmie tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jeśli stan zatrudnienia nie zmieni się do 30 listopada 2013 r., i w tym dniu firma będzie zgłaszała do ubezpieczenia chorobowego 19 ubezpieczonych, to nie będzie ona płatni- kiem zasiłków przez cały 2014 rok. Wypłata zasiłków chorobowych po ustaniu ubezpieczenia ZUS wypłaca zasiłki za okres po ustaniu ubezpieczenia tym ubezpieczonym, którzy zachorowali: f już po ustaniu ubezpieczenia, f jeszcze w czasie trwania ubezpieczenia, ale są niezdolni do pracy również po jego ustaniu. Świadczenia do których prawo powstało po ustaniu ubezpieczenia wypłaca byłym pra- cownikom ten oddział ZUS, który jest właściwy dla ich miejsca zamieszkania. Jeżeli pracodawca wypłacał świadczenia w trakcie trwania stosunku pracy, a niezdolność do pracy trwa nadal po jego rozwiązaniu, to świadczenia byłemu pracownikowi wypłaca oddział ZUS właściwy ze względu na jego miejsce zamieszkania. 15 Wynagrodzenie i zasiłek chorobowy – kiedy i komu przysługują Stosownie do przepisów z art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.), pracownik niezdolny do pracy z powodu choroby ma prawo do wynagrodzenia za okres niezdol- ności do pracy trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego. W przypadku pracownika, który ukończył 50. rok życia – wynagrodzenie chorobowe przysługuje za okres niezdolności do pracy trwającej łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego. Jeżeli niezdolność do pracy trwa po upływie 14 i 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy. Pamiętajmy, że 14-dniowe wynagrodzenie chorobowe stosuje się do pracowni- ka w wieku powyżej 50. roku życia, w sytuacji gdy jego niezdolność do pracy przypada w następnych latach po roku kalendarzowym, w którym pracownik ukończył 50. rok życia. Przykład 2 Pracownica Ewa Zaleska urodzona 4 stycznia 1963 r. była niezdolna do pracy z po- wodu choroby od 9 stycznia 2013 r. do 5 marca 2013 r. Ponieważ pani Ewa skończyła 50 lat 4 stycznia 2013 r., w tym roku kalendarzowym zachowuje prawo do pobierania wynagrodzenia chorobowego przez 33 dni. Dopiero z początkiem kolejnego 2014 r. pracownica będzie miała prawo do krótszego, 14-dniowego okresu pobierania wyna- grodzenia za czas choroby w roku kalendarzowym, a od 15. dnia niezdolności do pracy nabędzie prawo do zasiłku chorobowego. W tej sytuacji pani Ewa miała prawo do wynagrodzenia chorobowego za okres od 9 stycz- nia do 10 lutego 2013 r., zaś od 11 lutego do 5 marca 2013 r. przysługiwał jej zasiłek chorobowy. Wynagrodzenie chorobowe wypłaca się również za okres niezdolności do pracy z tytułu poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kan- dydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów. 16 Rozdział 1. Świadczenia z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia chorobowego Wynagrodzenie i zasiłek chorobowy – kiedy i komu przysługują Świadczenie to wypłaca się niezależnie od tego, czy pracodawca pochodzi z sektora publicznego, czy z prywatnego i ilu zatrudnia pracowników. Finansuje je z własnych środków, a więc nie może, jak to jest w przypadku zasiłku choro- bowego, zaliczyć tego wydatku na poczet składek na ubezpieczenia społeczne. Okres wyczekiwania na świadczenia Okres wyczekiwania na prawo do wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku cho- robowego jest zróżnicowany w zależności od charakteru ubezpieczenia. Tabela 1 – Dłuższy i krótszy okres wyczekiwania Dłuższy okres wyczekiwania Krótszy okres wyczekiwania 90 dni ubezpieczenia chorobowego 30 dni ubezpieczenia chorobowego Obowiązuje osoby podlegające ubezpie- czeniu chorobowemu dobrowolnie, np.: y zleceniobiorców, y osoby prowadzące pozarolniczą dzia- łalność gospodarczą, którzy zgłosili wniosek o objęcie ich dobrowolnym ubezpieczeniem choro- bowym. Obowiązuje osoby podlegające ubez- pieczeniu chorobowemu obowiązkowo (pracowników). Okres ten jest wymagany bez względu na rodzaj umowy o pracę, jaka została zawarta z pracownikiem, a więc dotyczy umowy na okres próbny, na czas okre- ślony, na czas wykonywania określonej pracy czy na czas nieokreślony. Prawo do świadczeń chorobowych w pierwszym miesiącu zatrudnienia Jeżeli pracownik zachoruje w pierwszych dniach zatrudnienia w firmie, może nie nabyć prawa do świadczeń. Jak wynika z tabeli 1, pracownik ma prawo do świadczeń chorobowych dopiero po 30-dniowym okresie wyczekiwania. Aby pracodawca mógł bez wątpliwości i dodatkowych ustaleń stwierdzić, że pra- cownik ma prawo do świadczeń chorobowych, pracownik powinien być zatrud- niony w firmie co najmniej 30 dni. 17 Jeśli nowy pracownik zachoruje przed upływem 30 dni zatrudnienia, może on nie otrzy- mać ani wynagrodzenia chorobowego, ani zasiłku chorobowego. Przykład 3 Pracodawca zatrudnił nowego pracownika Macieja Pawlińskiego od 1 grudnia 2012 r. Niestety, już 12 grudnia pracownik zachorował. Prawo do świadczeń chorobowych pan Maciej nabył dopiero od 31 grudnia, czyli od 31. dnia zatrudnienia (okres od 1 do 31 grudnia, tj. 31 dni). Okres niezdolności do pracy od 12 do 30 grudnia 2012 r. był dla niego okresem usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Pracodawca nie płacił za ten okres ani wynagrodzenia, ani zasiłku chorobowego. Okres choroby przypadający w pierwszym miesiącu zatrudnienia, mimo że za ten czas pracownik nie otrzymuje przychodu, od którego były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne, jest wliczany do 30 dni okresu wyczekiwania, po upływie którego pracownik nabywa prawo do świadczeń chorobowych. Okresu choroby pracownika przypadającego w okresie wyczekiwania nie wlicza się natomiast do okresu 33 (14) dni wypłaty wynagrodzenia chorobowego, po upływie których w danym roku kalendarzowym pracownik nabywa prawo do zasiłku chorobowego. Okresu tego nie należy również wliczać do okresu, w którym pracownik ma prawo do świadczeń chorobowych, zwanego potocznie okresem za- siłkowym (art. 9 ust. 3 ustawy chorobowej), wynoszącym 182 dni lub trwającym nie dłużej niż przez 270 dni, jeśli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub wystąpiła w trakcie ciąży. Okres niezdolności do pracy w czasie wyczekiwania nie pomniejsza okresu wypłaty wynagrodzenia chorobowego w roku kalendarzowym ani okresu zasiłkowego. 18 Rozdział 1. Świadczenia z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia chorobowego Wynagrodzenie i zasiłek chorobowy – kiedy i komu przysługują Uprawnienia przed upływem 30 dni zatrudnienia W pewnych sytuacjach pracownik będzie miał prawo do świadczeń chorobowych, mimo że zachoruje przed upływem 30 dni zatrudnienia w firmie. Do okresu ubezpieczenia (30 albo 90 dni), od którego zależy prawo do wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku chorobowego, można doliczyć okresy ubezpieczenia choro- bowego, które ubezpieczony miał przed zatrudnieniem w firmie. Nie ma przy tym znaczenia, czy poprzedni okres ubezpieczenia chorobowego był okresem ubezpieczenia obowiązkowego (np. pracownik przed zatrudnie- niem w firmie A wykonywał pracę w firmie B), czy był to okres ubezpieczenia dobrowolnego (np. pracownik przed zatrudnieniem się w firmie A prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą, z której tytułu przystąpił dobrowolnie do ubezpieczenia chorobowego). Ważna jest jedynie długość przerwy, która wystąpiła między okresami ubezpieczenia chorobowego. Wcześniejsze okresy ubezpieczenia chorobowego płatnik może doliczyć wtedy, gdy przerwa w ubezpieczeniu choro- bowym nie przekroczyła 30 dni (art. 4 ust. 2 ustawy chorobowej). Przykład 4 Pracodawca zawarł z pracownikiem Jerzym Walickim umowę o pracę na czas nieokreślony od 1 stycznia 2013 r. Dnia 14 stycznia 2013 r. pracownik zachorował. Przed podjęciem pracy był zatrudniony u innego pracodawcy przez 10 miesięcy, do 17 grudnia 2012 r. W tym przypadku, ponieważ łączny okres ubezpieczenia chorobowego, z przerwą nieprzekraczającą 30 dni, wynosi ponad 30 dni, pan Jerzy ma prawo do wynagrodzenia za okres choroby już od 14 stycznia 2013 r., czyli od pierwszego dnia niezdolności do pracy. Tylko w niektórych przypadkach, ustalając okres wyczekiwania, można do- liczyć poprzedni okres ubezpieczenia, choć przerwa między nim a obecnym była dłuższa niż 30 dni. Dotyczy to szczególnych przerw w ubezpieczeniu, tj. spowodowanych: f urlopem wychowawczym, f urlopem bezpłatnym, 19 f odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego (art. 4 ust. 2 ustawy chorobowej). Prawo do świadczeń chorobowych od pierwszego dnia zatrudnienia W pewnych przypadkach prawo do świadczeń chorobowych przysługuje bez okre- su wyczekiwania, a więc nawet od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego. Dzieje się to wtedy, gdy pracownik: f jest absolwentem szkoły lub szkoły wyższej i pracodawca przyjął go do pracy w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły, za który uważa się dzień poda- ny w świadectwie, lub od dnia złożenia egzaminu dyplomowego w szkole wyższej, f ma wcześniejszy, co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia f sprawował mandat posła lub senatora i został zatrudniony w ciągu 90 dni od chorobowego, zakończenia kadencji, f stał się niezdolny do pracy z powodu wypadku w drodze do pracy lub z pracy (art. 4 ust. 3 ustawy chorobowej). Należy zaznaczyć, że do 10-letniego okresu ubezpieczenia wlicza się okresy pod- legania obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu niezależnie od długości przerw między poszczególnymi okresami. Do tego okresu wchodzą także okresy obowiązkowego ubezpieczenia społecznego przed 1 stycznia 1999 r. Ubezpieczenie to dawało prawo do świadczeń chorobowych i macierzyńskich m.in. z tytułu wykonywania umowy zlecenia czy prowadzenia działalności gospodarczej. Do 10-letniego okresu ubezpieczenia nie wlicza się okresów:  urlopu wychowawczego,  urlopu bezpłatnego,  pobierania zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyń- skiego, przysługujących po ustaniu tytułu ubezpieczenia,  pozostawania bezrobotnym. 20 Rozdział 1. Świadczenia z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia chorobowego Wynagrodzenie i zasiłek chorobowy – kiedy i komu przysługują Wysokość wynagrodzenia chorobowego Wysokość wynagrodzenia chorobowego jest niezależna od stażu pracy i wynosi co najmniej 80 podstawy wymiaru. Również za czas pobytu pracownika w szpitalu wynagrodzenie za czas choroby wynosi nie mniej niż 80 podstawy wymiaru. W wysokości 70 wypłaca się wyłącznie zasiłek chorobowy przysługujący za czas pobytu pracownika w szpitalu. Pracodawca ma możliwość przyznania pracownikom prawa do wyższego niż 80 wynagrodzenia za czas choroby. Może to być nawet wynagrodzenie wynoszące 100 podstawy wymiaru. Są sytuacje, gdy pracodawca ma obowiązek wypłacać swoim pracownikom wy- nagrodzenie chorobowe w wysokości 100 . Dotyczy to niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy oraz choroby przy- padającej w czasie ciąży. Podobnie jeśli nieobecność w pracy została spowodowana poddaniem się pra- cownika niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek, narządów lub zabiegowi pobrania komórek, tkanek, narządów – pracownik również zachowuje prawo o 100 wynagrodzenia. Zmiana pracodawcy albo dodatkowe zatrudnienie w trakcie roku Wypłacając wynagrodzenie za okres choroby, trzeba wiedzieć, że jeżeli pracownik zmienia pracę w trakcie roku kalendarzowego, to w jego świadectwie pracy należy zamieścić informację o liczbie dni, za które w roku kalendarzowym wypłacone zostało mu wynagrodzenie chorobowe. Informacja ta służy kolejnemu pracodaw cy do ustalenia liczby dni, za które pracownikowi, w przypadku wystąpienia dalszej niezdolności do pracy, nadal przysługuje wynagrodzenie chorobowe, a następnie określenia terminu, od którego pracownik będzie uprawniony do otrzymania za- siłku chorobowego. 21 Przykład 5 Od 1 września 2013 r. 49-letni Michał Chwałek podjął pracę u nowego pracodawcy. U poprzedniego pracodawcy pan Michał był zatrudniony do 31 lipca 2013 r. Praco- dawca ten wypłacił panu Michałowi w 2013 r. wynagrodzenie chorobowe za 28 dni. Informację o tym podał w świadectwie pracy, które pracownik przedłożył nowemu pracodawcy. Pracownik był niezdolny do pracy u nowego pracodawcy w okresie od 11 do 25 listopada 2013 r. (15 dni). W związku z tym, że pan Michał u poprzedniego pracodawcy otrzymał wynagrodzenie chorobowe za 28 dni, u obecnego miał prawo do wynagrodzenia chorobowego jeszcze za okres 5 dni (33 dni – 28 dni). Zatem za okres od 11 do 15 listopada 2013 r. panu Michałowi przysługiwało wynagrodzenie chorobowe wypłacane ze środków pracodawcy, natomiast za okres od 16 do 25 listopada 2013 r. miał prawo do zasiłku chorobowego. Pracodawca powinien pamiętać, aby zatrudniając nowego pracownika, żądać od niego świadectwa pracy z poprzednich miejsc pracy w danym roku kalendarzowym. Jeżeli praca u pracodawcy jest dla pracownika zatrudnieniem dodatkowym, należy żądać zaświadczenia o liczbie dni, za które wypłacono wynagrodzenie chorobowe z podstawowego miejsca pracy. W ten sposób drugi pracodawca zabezpieczy się przed ryzykiem wypłacenia wynagrodzenia chorobowego za zbyt długi okres. Do obliczenia wynagrodzenia przysługującego za okres niezdolności do pracy z powodu choroby na podstawie art. 92 kp stosuje się przepisy dotyczące zasiłku chorobowego, ale nie wszystkie. Pracodawca powinien wiedzieć, że do wynagro- dzenia tego nie stosuje się przepisów o: f zmniejszaniu do 70 wysokości wynagrodzenia za okres pobytu w szpitalu, f zmniejszaniu o 25 wysokości wynagrodzenia z tytułu opóźnienia w dostar- czeniu pracodawcy zwolnienia lekarskiego. Wynagrodzenie za okres niezdolności do pracy z powodu choroby powinno być obliczane według zasad obowiązujących przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Powinno być wypłacane za okres orzeczonej niezdolności do pracy, w tym również za niedziele i święta oraz inne dni wolne od pracy objęte zaświadczeniem lekarskim ZUS ZLA. 22 Rozdział 1. Świadczenia z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia chorobowego Wynagrodzenie i zasiłek chorobowy – kiedy i komu przysługują Wynagrodzenia chorobowego nie wypłaca się w przypadkach, w których pracownik nie miałby prawa do zasiłku chorobowego. Każdy pracodawca musi pamiętać, że w sytuacji gdy wynagrodzenie za okres choroby nie przysługuje, ponieważ: f pracownik zachorował w okresie wyczekiwania i nie posiada wymaganych 30 dni okresu ubezpieczenia chorobowego, f okres niezdolności do pracy przypada w czasie urlopu bezpłatnego, urlopu wychowawczego albo pozostawania w areszcie tymczasowym lub odbywania kary pozbawienia wolności, okresy niezdolności do pracy nie są wliczane do 33 albo 14 dni, po których upły- wie pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy. Jeśli jednak pracownik został pozbawiony prawa do wynagrodzenia chorobo- wego, ponieważ: f niezdolność do pracy spowodowana została w wyniku popełnionego przez niego umyślnego przestępstwa lub wykroczenia, f w czasie zwolnienia lekarskiego pracownik wykonywał pracę zarobkową lub wykorzystywał ZUS ZLA niezgodnie z jego celem, f niezdolność do pracy spowodowana została nadużyciem przez pracownika alkoholu, w związku z czym stracił on prawo do wynagrodzenia za okres pierwszych 5 dni niezdolności do pracy, okresy niezdolności do pracy podlegają wliczeniu do 33 albo 14 dni, za któ- re pracodawca jest zobowiązany do wypłaty pracownikowi wynagrodzenia chorobowego. Warto wiedzieć, iż niezależnie od wysokości wynagrodzenia za czas choroby – nigdy nie stanowi ono podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Wynagrodzenie chorobowe stanowi natomiast podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 81 ust. 5 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadcze- niach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – tekst jednolity: Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm., oraz art. 18 ust. 2 ustawy z 13 paździer- nika 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.). 23 Może się zdarzyć, że pracownik w trakcie roku kalendarzowego podejmuje do- datkowe zatrudnienie. Jeżeli przed podjęciem dodatkowego zatrudnienia był niezdolny do pracy z powodu choroby i otrzymał z tego tytu
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Świadczenia chorobowe i macierzyńskie po zmianach 2014
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: