Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00179 003277 18799468 na godz. na dobę w sumie
Święty Jacek. Życie i cuda. Źródła z tradycji dominikańskiej - ebook/pdf
Święty Jacek. Życie i cuda. Źródła z tradycji dominikańskiej - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 196
Wydawca: W drodze Język publikacji: polski
ISBN: 9788379063055 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> religia i rozwój duchowy >> religia
Porównaj ceny (książka, ebook (-22%), audiobook).

Święty Jacek Odrowąż (ok. 11831257), dominikanin, który przyjął habit z rąk samego założyciela Zakonu Braci Kaznodziejów, wytrwale i z pasją realizował swoje powołanie. Wędrując po świecie, głosił Ewangelię, zakładał klasztory, uzdrawiał i czynił cuda. Na opinię świętości nie trzeba było długo czekać. Już za życia świeccy i bracia zakonni dostrzegali w św. Jacku nieprzeciętną dobroć i liczne cnoty. Wkrótce po śmierci zakonnika współbracia zaczęli odnotowywać świadectwa o jego świętości w niezachowanej do naszych czasów księdze cudów. Sto lat później lektor Stanisław z Konwentu Świętej Trójcy w Krakowie spisał je ponownie; jego dzieło zatytułowane Życie i cuda św. Jacka z Zakonu Kaznodziejów wraz z bogatym materiałem źródłowym związanym z procesem kanonizacyjnym prezentujemy Czytelnikom w nowym przekładzie i opracowaniu badaczy z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Kazanie 1 Wstęp Wstęp Wstęp © Copyright for this edition by Wydawnictwo W drodze, 2019 Redaktor prowadzący – Ewa Kubiak Redakcja – Lidia Kozłowska Korekta – paulina Jeske-Choińska, Lidia Kozłowska skład i łamanie – Biobooks Redakcja techniczna – Krzysztof Lorczyk Op projekt okładki i stron tytułowych – Krzysztof Lorczyk Op IsBN 978-83-7906-305-5 Wydawnictwo polskiej prowincji Dominikanów W drodze sp. z o.o. Wydanie i, 2019 ul. Kościuszki 99, 61-716 poznań tel. 61 852 39 62 sprzedaz@wdrodze.pl www.wdrodze.pl Wstęp Wstęp Elżbieta Wiater JaCEK ODROWąż NIE JEst łatWym śWIętym. Bynaj- mniej nie ze względu na ciężki charakter. po prostu podobnie jak u innych dominikanów, którzy zostali wyniesieni na ołtarze, jego miłosierdzie jest zaprawione dużą dozą konsekwencji. pe- nitent ma przede wszystkim się nawrócić, spełnienie jego prośby to tylko skutek uboczny. Co nie zmienia tego, że Jacek ma olbrzymią skuteczność za- równo jako wstawiennik, jak i przewodnik na drodze do świętości. Ci, którzy trafili pod jego opiekę, dobrze wiedzą, że potrafi działać błyskawicznie i długofalowo oraz że nie odpuści, dopóki nie osią- gnie celu. Z psich ras (jeśli trzymać się metafory dominikanów jako Domini canes – psów pańskich) najlepiej pasuje do Jacka sympatyczny, wybitnie inteligentny, nadaktywny i opiekuńczy pasterski border collie. Oczywiście biało-czarny. 5 śWIęty JaCEK – żyCIE I CuDa Źródła mimo że Jacek Odrowąż żył i działał na przełomie XII i XIII wieku, mamy całkiem obfite dossier tego świętego. Jego dosko- nałą większość zawiera ta książka. Niestety, nie zachowała się oryginalna księga cudów, którą zaczęto spisywać niedługo po śmierci dominikanina. Na szczęście jednak autor jego hagiogra- fii, lektor stanisław, hojnie z niej czerpał, pisząc swoje dzieło. O zebranie relacji o życiu i cudach św. Jacka zadbali bracia, którzy – co istotne – żyli z nim pod jednym dachem. Już to świadczy, że opinia o świętości Odrowąża nie była efektem je- dynie egzaltowanych zachwytów świeckich, którzy nie znali go z bliska, jako domownika. ta grupa dominikanów nie była też przypadkowa. Należało do niej trzech ludzi o świetnym wy- kształceniu i sporej praktyce w prowadzeniu procesów kanoniza- cyjnych. Na początku trzeba wymienić Wincentego z Kielczy, autora najbardziej znanych żywotów św. stanisława ze szczepanowa, który brał udział w trudnym procesie kanonizacyjnym tego kra- kowskiego biskupa. Ze względu na to, że proces przebiegał po- nad sto lat po śmierci kandydata na ołtarze i istniało podejrzenie, że kult może być stymulowany raczej politycznie niż religijnie, po raz pierwszy w dziejach w procesie brał udział advocatus diaboli (łac. adwokat diabła), czyli osoba, która miała za zada- nie podważanie wszelkich przesłanek do kanonizacji. to wy- mogło bardzo wysoki poziom prawny i formalny procesu. Brat Wincenty przeniósł te doświadczenia na prace w biurze cudów św. Jacka, podobnie zresztą jak brat Bogusław, który także miał swój udział w kanonizacji św. stanisława. trzecim członkiem tej 6 Wstęp grupy był brat szymon. On swoje doświadczenie w prowadzeniu tego typu prac zawdzięczał udziałowi w procesie św. Jadwigi śląskiej. Efekt ich prac był tak świetny, że kiedy proces Jacka w XVI wieku wreszcie zmierzał ku zakończeniu, watykańska komisja (a mówimy o czasie po soborze trydenckim, kiedy ponownie zaostrzono wymogi dotyczące kanonizacji) była pod wrażeniem fachowości i wierności wymogom prawnym trzynastowiecznych polskich dominikanów. Ich działalność do końca lat osiemdziesiątych kontynuował brat Klemens. Niestety, po zakończeniu przez niego prac na pół wieku zapadła cisza. Kolejne cuda, o jakich donosi nam lektor stanisław, to lata trzydzieste XIV wieku. Około dwadzieścia lat później powstaje zawarty w tym tomie żywot św. Jacka. autor tego dzieła był wykładowcą w krakowskim konwencie (to właśnie znaczy tytuł „lektor”), co oznacza, że musiał skoń- czyć jedno z dominikańskich studiów generalnych. Nie wiemy o nim nic ponadto. stworzone przez niego dzieło jest wysokiej klasy hagiografią, umiejętnie korzystającą z czternastowiecznych wzorców tego gatunku, tropów charakterystycznych dla żywotów świętych zakonu (wyraźne jest, na przykład, dążenie do znalezie- nia jak największej liczby podobieństw między św. Dominikiem a Jackiem), przy jednoczesnej wierności przekazowi historyczne- mu zachowanemu w tradycji ustnej oraz zapisach biura cudów. stanisław ubiera je w piękną szatę literacką, która wymaga od czytelnika znajomości historii zakonu, a przede wszystkim pisma świętego. Wiemy też, że nie do końca możemy ufać podawanej przez niego chronologii, jednak sekwencja wydarzeń i one same są prawdziwe. 7 śWIęty JaCEK – żyCIE I CuDa Impuls dla kultu, jaki stanowiło powstanie tego dzieła, okazał się zbyt słaby, by doprowadzić do kanonizacji. Zresztą ówczesna sytuacja w Kościele krakowskim nie sprzyjała dążeniu do wynie- sienia na ołtarze Jacka Odrowąża. Dogodny moment nastał niecałe sto lat później, kiedy biskupem Krakowa został Zbigniew Ole- śnicki. W ramach podnoszenia znaczenia swojej stolicy biskupiej postanowił on rozpocząć starania o kanonizację trzech osób, które były z jego diecezją związane: Jadwigi andegaweńskiej, biskupa Iwona Odrowąża i jego kuzyna w biało-czarnym habicie. starania te wspierał także kronikarz Jan Długosz, który w swoim dziele na temat historii Królestwa polskiego odmalował wszystkie trzy wspomniane postacie w bardzo jasnym świetle. Z okresu tych właśnie starań pochodzą trzy listy umieszczone w tym tomie: jeden królowej Zofii (sonki) Holszańskiej, żony Jagiełły i matki jego synów, oraz dwa biskupa Oleśnickiego. Do tego dołączone są mowy posłów, którzy oddawali papieżowi tę korespondencję. Jednak na kanonizację trzeba było poczekać do końcówki XVI wieku. W międzyczasie, w latach dwudziestych tego wie- ku, papież Klemens VII wyraził zgodę na stworzenie specjal- nego oficjum (mowa o tekstach własnych w Liturgii godzin), formularza mszy świętej o Jacku oraz sprawowanie publicznego (choć jeszcze nie powszechnego) kultu. Współcześnie te przy- wileje przysługują osobom beatyfikowanym, wtedy nie znano jeszcze tego pojęcia, jednak tego typu zabieg sprawił, że domi- nikanin stał się szerzej znany w Rzeczpospolitej, a na pewno wśród wiernych należących do kręgu oddziaływania braci kazno- dziejów. 8 Wstęp Dokumenty dające te przywileje oraz ten, który zezwala kró- lowi Zygmuntowi staremu na wyznaczenie kościołów, gdzie będzie można obchodzić święto św. Jacka, także znajdują się w tym tomie. Warto zwrócić uwagę, że w każdym z nich po- wtarza się fraza: „Nie chcemy jednak, żeby ze względu na to, co zostało powiedziane, bł. Jacek był uważany za kanonizo- wanego”. Wtedy jeszcze nie dokończono procesu na etapie rzymskim i nie można było podjąć decyzji o uznaniu Odrowąża za świętego. Nastąpiło to dopiero w 1594 roku. W Niedzielę przewodnią, czyli w oktawie Wielkanocy, która wtedy wypadała 17 kwiet- nia, odbyła się uroczysta kanonizacja. Na niej odczytano bullę kanonizacyjną papieża Klemensa VIII. Był on jako kardynał nuncjuszem apostolskim w polsce i wiedział, jak wygląda kult Jacka, zresztą wspomina o tym w swojej bulli, także zamiesz- czonej w tym zbiorze. przy okazji kanonizacji powstały także dwie hagiografie św. Jacka. Jedna autorstwa promotora procesu z ramienia pol- skiej prowincji, czyli ojca seweryna Lubomelczyka, a druga ojca abrahama Bzowskiego, budowniczego pierwszego klasztoru pod wezwaniem nowego świętego (mowa o konwencie przy ul. Freta w Warszawie), który to ojciec później zostanie słynnym history- kiem Kościoła. Nie wnoszą one szczególnie dużo do opowieści o życiu Jacka, choć mówią wiele o jego duchowości. żywoty te przez wieki będą kształtować obraz świętego dominikanina na całym świecie, jednak mają raczej charakter opracowań niż ma- teriału źródłowego, przynajmniej jeśli chodzi o biografię jednego z pierwszych polskich braci kaznodziejów. 9 spIs tREśCI został posłany przez świętego Dominika do polski . . 31 IV. O surowości życia świętego Jacka . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 V. Jak Najświętsza Dziewica objawiła się świętemu Jackowi czuwającemu na modlitwie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 37 Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 Lektor stanisław z Krakowa życie i cuda świętego Jacka z Zakonu Braci Kaznodziejów . . . . . . . . . 23 Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 I. Objaśnienie imienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 II. O narodzinach i dorastaniu świętego Jacka . . . . . . . . 28 III. O tym jak święty Jacek wraz ze swoimi towarzyszami Wisłę oraz założył konwent w Kijowie oraz inny (konwent) w Gdańsku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 IXa: Jak święty Jacek wraz z braćmi suchą stopą przebył poprzedniego stanu wybite przez grad zboże. . . . . . . . 49 VI. Jak święty Jacek wskrzesił z martwych rycerza piotra VII. Jak święty Jacek jeszcze za swojego życia uzdrowił sparaliżowaną. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 VIII. Jak święty Jacek jeszcze za swojego życia uleczył pewną niewiastę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 IX. Jak święty Jacek przybył do Kijowa i wysłał brata Czesława do pragi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 X. Jak święty Jacek swoją modlitwą przywrócił do 201 spIs tREśCI XIII. Jak święty Jacek wskrzesił z martwych panicza prędota, biskup krakowski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61 XVI. O wizji świętego Jacka, jaką miała siostra XVII O uzdrowieniu pani małgorzaty, mieszczki XIX. O wielce niezwykłym uleczeniu ze śmiertelnej choroby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 XX. O niebiańskim świetle widzianym u grobu świętego Jacka. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72 Bronisława . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 XI. O potomku uproszonym modlitwą świętego Jacka. . . . 51 XII. Jak święty Jacek przywrócił wzrok dwóm ślepym braciom . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 Wisława . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 XIV. O odejściu świętego Jacka z tego świata. . . . . . . . . . . . 57 XV. O wizji świętego Jacka, jaką miał czcigodny ojciec krakowskiej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 XVIII. Następuje cud uleczenia panicza świętosława . . . . . . . 68 XXIII. Następuje cud uwolnienia pewnej kobiety od demonów XXIV. Następuje cud przywrócenia do życia pewnego XXVI. Następuje cud uzdrowienia śmiertelnie chorego człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 XXVII. Następuje cud pomocy przy trudnym porodzie . . . . . . . 85 XXVIII. Cud uleczenia ręki pewnej niewiasty . . . . . . . . . . . . . . . 87 XXIX. O uzdrowieniu oczu przy grobie świętego Jacka . . . . 89 świętego Jacka. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 XXXI. O natychmiastowym uzdrowieniu całego ciała . . . . . . 93 XXXII. Następuje cud uleczenia ślepego oka pewnego szlachcica. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 XXV. O przywróceniu życia jałówce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81 XXI. O wskrzeszeniu zmarłego chłopca przez zasługi świętego Jacka. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 XXII. Następuje dobry cud uzdrowienia pewnej śmiertelnie chorej dziewczyny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 i jej uleczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 rycerza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94 XXX. Następuje cud uleczenia z głuchoty przy grobie 202 spIs tREśCI chorego chłopca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 i rękach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 grobie świętego Jacka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 XL. O cudownym uzdrowieniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 XLI. O nagłym uzdrowieniu całego ciała . . . . . . . . . . . . . . . 112 XLII. O uzdrowieniu z gorączki za sprawą zasług XXXIII. Następuje cud uzdrowienia całego ciała . . . . . . . . . . . 96 XXXIV. Następuje cud uleczenia śmiertelnych ran na głowie XXXV. Następuje dobry cud uzdrowienia śmiertelnie XXXVI. O niezwykłym podwójnym zapachu przy grobie świętych Jacka i biskupa Wita. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 XXXVII. O uzdrowieniu przy grobie świętego Jacka . . . . . . . . . 104 XXXVIII. O uzdrowieniu śmiertelnie chorego młodzieńca . . . . . 106 XXXIX. O całkowitym uzdrowieniu z zupełnej ślepoty przy świętego Jacka. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 XLIII. O uzdrowieniu z wielkiego bólu serca . . . . . . . . . . . . . 116 XLIV. O uzdrowieniu palców za sprawą zasług świętego i ślepoty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120 XLVa. O wybawieniu człowieka od śmierci . . . . . . . . . . . . . . . . 122 XLVI. O uzdrowieniu z gruźlicy za sprawą zasług świętego XLVII. O uzdrowieniu bólu stóp za sprawą zasług świętego Jacka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 XLVIII. O przywróceniu życia koniowi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 XLIX. Jak demony przepowiedziały kanonizację Błogosławionego Jacka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 L. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 LI. O wskrzeszeniu chłopca dzięki zasługom świętego Jacka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 Jacka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 XLV. O uzdrowieniu człowieka ze śmiertelnej choroby Jacka. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 LII. O uzdrowieniu pewnego kapłana ze śmiertelnej choroby za sprawą świętego Jacka. . . . . . . . . . . . . . . . . 137 Kontynuacja spisu cudów, jakie miały miejsce za sprawą świętego Jacka. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 203 tomasz z sycowa O znalezieniu i dwukrotnym przeniesieniu kości świętego Jacka . . . . . 144 seweryn Lubomelczyk Wzniesienie nowej kaplicy i ołtarzy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 pieśni wyrzeźbione w alabastrze na nowo wybudowanym ołtarzu Błogosławionego Jacka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 Listy i mowy w sprawie kanonizacji świętego Jacka z połowy XV wieku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166 Klemens VIII Bulla kanonizacyjna świętego Jacka. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Święty Jacek. Życie i cuda. Źródła z tradycji dominikańskiej
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: