Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00509 009877 17908410 na godz. na dobę w sumie
Swoboda w kształtowaniu treści umów i statutów spółek kapitałowych (na tle prawa niemieckiego) - ebook/pdf
Swoboda w kształtowaniu treści umów i statutów spółek kapitałowych (na tle prawa niemieckiego) - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 275
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-1380-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> gospodarcze i handlowe
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Pytanie o zakres swobody w kształtowaniu treści postanowień umowy (aktu założycielskiego) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz statutu spółki akcyjnej stanowi jedno z wyzwań współczesnego polskiego prawa spółek handlowych.

Znaczenie tego zagadnienia – dla teorii, jak i praktyki – trudno przecenić mając na względzie częste, nierzadko bardzo uzasadnione, wątpliwości twórców projektów umów i statutów spółek (najczęściej radców prawnych, adwokatów), ich pierwszych (notariuszy), drugich (sądy rejestrowe) i kolejnych (sądy procesowe) oficjalnych recenzentów, a w końcu wspólników, akcjonariuszy oraz członków organów spółek kapitałowych, którzy to nierzadko z trudem poszukują wskazówek niezbędnych do rozwiązania wątpliwości, „czy dane postanowienie jest dopuszczalne (ważne), czy też jest zgoła inaczej”?

Książka podejmuje tę problematykę formułując odpowiedzi na postawione powyżej pytanie. Uwzględnia osiągnięcia doktryny i judykatury krajowej, równocześnie biorąc pod uwagę zagraniczne doświadczenia na tytułowej płaszczyźnie. Nie może jej zabraknąć na biurkach osób zajmujących się „na poważnie” prawem spółek.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

PRAWO GOSPODARCZE I HANDLOWE Radosław L. Kwaśnicki Swoboda w kształtowaniu treści umów i statutów spółek kapitałowych (na tle prawa niemieckiego) Pytanie o zakres swobody w kształtowaniu treści postanowień umo- wy (aktu założycielskiego) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz statutu spółki akcyjnej stanowi jedno z wyzwań współczesnego polskiego prawa spółek handlowych. Znaczenie tego zagadnienia – dla teorii, jak i praktyki – trudno prze- cenić mając na względzie częste, nierzadko bardzo uzasadnione, wątpliwości twórców projektów umów i statutów spółek (najczęś- ciej radców prawnych, adwokatów), ich pierwszych (notariuszy), drugich (sądy rejestrowe) i kolejnych (sądy procesowe) oficjalnych recenzentów, a w końcu wspólników, akcjonariuszy oraz członków organów spółek kapitałowych, którzy to nierzadko z trudem po- szukują wskazówek niezbędnych do rozwiązania wątpliwości, „czy dane postanowienie jest dopuszczalne (ważne), czy też jest zgoła inaczej”? Książka podejmuje tę problematykę formułując odpowiedzi na po stawione powyżej pytanie. Uwzględnia osiągnięcia doktryny i judykatury krajowej, równocześnie biorąc pod uwagę zagraniczne doświadczenia na tytułowej płaszczyźnie. Nie może jej zabraknąć na biurkach osób zajmujących się „na poważnie” prawem spółek. Dr Radosław L. Kwaśnicki – radca prawny, Partner Zarządzają- cy Kancelarii KWAŚNICKI, WRÓBEL Partnerzy (www.rkkw.pl). Arbiter Sądu Arbitrażowego przy Polskiej Konfederacji Pracodaw- ców Prywatnych „Lewiatan” oraz Sądu Arbitrażowego przy Krajo- wej Izbie Gospodarczej. Członek Kolegium Redakcyjnego „Monitora Prawniczego” (C.H. Beck). Od 2008 r. pełni funkcję eksperta Sejmo- wej Komisji „Przyjazne Państwo” w zakresie zmian w prawie spółek handlowych (z ramienia Okręgowej Izby Radców Prawnych w War- szawie). Autor i współautor ponad dwustu pięćdziesięciu publikacji, w tym książek i komentarzy, poświęconych praktycznym aspektom prawa gospodarczego. www.sklep.beck.pl, e-mail: dz.handlowy@beck.pl http://www.beck.pl, tel.: 22 31 12 222, fax: 22 33 77 601 ISBN 978-83-255-1380-1 w ó t u t a t s i w ó m u i c ś e r t u i n a w o t ł a t z s k w a d o b o w S ) o g e i k c e i m e i n a w a r p e l t a n ( h c y w o ł a t i p a k k e ł ó p s i k c i n ś a w K . L . R Cena 69,00 zł Wydawnictwo C. H. Beck PRAWO GOSPODARCZE I HANDLOWE Swoboda w kształtowaniu treści umów i statutów spółek kapitałowych (na tle prawa niemieckiego) Polecamy następujące publikacje: M. Michałowska (tłum.) THE COMMERCIAL COMPANIES CODE. KODEKS SPÓŁEK HANDLOWYCH, wyd. 5 Literatura Obcojęzyczna Angielska PRAWO HANDLOWE 2010 Teksty Ustaw Becka E. Skibińska KODEKS SPÓŁEK HANDLOWYCH. EDYCJA CZWARTA Kodeks System A. Szumański (red.) ARBITRAŻ HANDLOWY. Tom 8 System Prawa Handlowego S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja KODEKS SPÓŁEK HANDLOWYCH. SUPLEMENT DO TOMÓW I–IV. KOMENTARZ DO NOWELIZACJI Duże Komentarze Becka S. Włodyka (red.) PRAWO HANDLOWE – CZĘŚĆ OGÓLNA. Tom 1 System Prawa Handlowego A. Kidyba SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ. KOMENTARZ, wyd. 5 Komentarze Becka J. Strzępka (red.) KODEKS SPÓŁEK HANDLOWYCH. KOMENTARZ, wyd. 4 Komentarze Kodeksowe www.sklep.beck.pl Radosław L. Kwaśnicki ! Swoboda w kształtowaniu treści umów i statutów spółek kapitałowych (na tle prawa niemieckiego) WYDAWNICTWO C. H. BECK WARSZAWA 2010 Seria Prawo Gospodarcze i Handlowe pod redakcją Profesora Stanisława Włodyki Redakcja: Izabela Politowska Wydawnictwo C. H. Beck 2010 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: TiM-Print, Warszawa Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-1380-1 Książkę tę dedykuję Żonie i Synowi Konradowi Spis treści Wprowadzenie ............................................................................................ XIII Wykaz skr(cid:243)t(cid:243)w ........................................................................................... XVII Literatura .................................................................................................... XXI Rozdział 1. Autonomia woli w prawie prywatnym i jej ewolucja w ujęciu historycznym ............................................................................... 1.1. Historyczny rozw(cid:243)j zasady autonomii woli ........................................ 1.1.1. Wstęp ........................................................................................ 1.1.2. Prawo rzymskie ......................................................................... 1.1.3. Glosatorzy (cid:150) początki średniowiecza ........................................ 1.1.4. Komentatorzy (cid:150) wieki średnie .................................................. 1.1.5. Filozofia prawnonaturalna (XVII w.) ........................................ 1.1.6. Filozofia liberalna (XVIII(cid:150)XIX w.) .......................................... 1.1.7. Szkoła historyczna (cid:150) XIX w. ..................................................... 1.1.8. Szkoła socjologiczna (cid:150) II poł. XIX w. ...................................... 1.1.9. Początki XX w. ......................................................................... 1.1.10. Polskie kodyfikacje okresu międzywojennego ......................... 1.1.11. Prawo natury w XX w. nie tylko na kontynencie 1 1 1 2 4 5 6 8 10 11 13 15 17 19 21 23 27 27 30 30 33 36 37 40 42 VII amerykańskim ........................................................................... 1.1.12. Polska Ludowa .......................................................................... 1.1.13. Neoliberalizm ............................................................................ 1.1.14. Poglądy wsp(cid:243)łczesne (cid:150) zarys .................................................... 1.2. (cid:132)Autonomia woli(cid:148) a (cid:132)swoboda um(cid:243)w(cid:148) ............................................... 1.2.1. Zasada autonomii woli a jedno- i wielostronne czynności prawne ....................................................................................... 1.2.2. Zasada autonomii woli na płaszczyźnie czynności prawnych o charakterze innym niż zobowiązaniowy ............... 1.2.3. Znaczenie cywilnoprawnego podejścia do zasady autonomii woli na płaszczyźnie akt(cid:243)w korporacyjnych sp(cid:243)łek kapitałowych .............................................................................. 1.3. Zakres autonomii woli na gruncie polskiego i niemieckiego prawa cywilnego (cid:150) aktualny stan prawny ...................................................... 1.4. Autonomia woli a nadużycie prawa podmiotowego ........................... 1.5. Ograniczenia autonomii woli według art. 3531 KC ............................ 1.5.1. Ograniczenia autonomii woli wynikające z ustawy .................. 1.5.2. Ograniczenia autonomii woli wynikające z zasad wsp(cid:243)łżycia społecznego ............................................................. Spis treści 1.5.3. Ograniczenia autonomii woli wynikające z właściwości (natury) stosunku prawnego ...................................................... 1.6. Konsekwencje przekroczenia granic autonomii woli ......................... Rozdział 2. Prawo sp(cid:243)łek handlowych w systemie prawa prywatnego 2.1. Źr(cid:243)dła niemieckiego prawa sp(cid:243)łek handlowych ................................. 2.2. Źr(cid:243)dła polskiego prawa sp(cid:243)łek handlowych ....................................... 2.3. Sp(cid:243)łka z ograniczoną odpowiedzialnością w niemieckim systemie prawnym ............................................................................................. 2.3.1. Uwagi wprowadzające .............................................................. 2.3.2. Niemiecki (cid:132)ustawowy(cid:148) model sp(cid:243)łki z o.o. oraz dopuszczalne warianty jego modyfikacji ........................................................ 2.4. Sp(cid:243)łka z o.o. w polskim systemie prawa ............................................ 2.4.1. Uwagi wprowadzające .............................................................. 2.4.2. (cid:132)Kodeksowy(cid:148) model sp(cid:243)łki z o.o. ............................................ 2.5. Sp(cid:243)łka akcyjna w niemieckim systemie prawnym ............................. 2.5.1. Źr(cid:243)dła niemieckiego prawa akcyjnego ..................................... 2.5.2. Niemiecki (cid:132)ustawowy(cid:148) model sp(cid:243)łki akcyjnej ........................ 2.6. Sp(cid:243)łka akcyjna w polskim systemie prawnym ................................... 2.6.1. Uwagi wprowadzające .............................................................. 2.6.2. (cid:132)Kodeksowy(cid:148) model sp(cid:243)łki akcyjnej ........................................ 2.7. Prawo sp(cid:243)łek handlowych w systemie prawa prywatnego ................. 2.7.1. Koncepcja jedności prawa cywilnego pod rządami KH ........... 2.7.2. Znaczenie prawa cywilnego w przypadku sp(cid:243)łek handlowych w świetle art. 2 KSH ................................................................. 2.8. Artykuł 2 KSH a autonomia woli w kształtowaniu postanowień akt(cid:243)w korporacyjnych sp(cid:243)łek kapitałowych (cid:150) uwagi wstępne ........... Rozdział 3. Charakter prawny umowy (aktu założycielskiego) sp(cid:243)łki z o.o. oraz statutu sp(cid:243)łki akcyjnej ............................................................ 3.1. Uwagi wstępne .................................................................................... 3.2. Pr(cid:243)ba stworzenia definicji akt(cid:243)w korporacyjnych sp(cid:243)łek kapitałowych ....................................................................................... 3.2.1. Poglądy przedstawicieli niemieckiej doktryny prawniczej ....... 3.2.2. Poglądy przedstawicieli polskiej doktryny prawniczej ............. 3.2.3. Pr(cid:243)ba stworzenia definicji akt(cid:243)w korporacyjnych sp(cid:243)łek kapitałowych ............................................................................. 3.3. Zawartość akt(cid:243)w korporacyjnych sp(cid:243)łek kapitałowych ..................... 3.3.1. Redakcja akt(cid:243)w korporacyjnych sp(cid:243)łek kapitałowych ............. 3.3.2. Rodzaje postanowień akt(cid:243)w korporacyjnych sp(cid:243)łek kapitałowych ............................................................................. 3.3.2.1. Kryterium znaczenia postanowień aktu korporacyjnego sp(cid:243)łki kapitałowej ........................................................ 3.3.2.1.1. Uwagi og(cid:243)lne .............................................. 3.3.2.1.2. Postanowienia obligatoryjne akt(cid:243)w korporacyjnych sp(cid:243)łek kapitałowych .......... VIII 44 47 51 51 51 52 52 53 55 55 59 63 63 64 67 67 67 70 70 74 78 80 80 82 82 84 92 93 93 96 96 96 97 3.3.2.1.3. Postanowienia umieszczane w treści akt(cid:243)w korporacyjnych sp(cid:243)łek kapitałowych pod rygorem bezskuteczności wobec sp(cid:243)łki ...... 3.3.2.1.4. Postanowienia fakultatywne akt(cid:243)w korporacyjnych sp(cid:243)łek kapitałowych .......... 3.3.2.2. Kryterium regulacji postanowień aktu korporacyjnego sp(cid:243)łki kapitałowej ........................................................ 3.3.2.2.1. Uwagi og(cid:243)lne .............................................. 3.3.2.2.2. Postanowienia korporacyjne akt(cid:243)w korporacyjnych sp(cid:243)łek kapitałowych .......... 3.3.2.2.3. Postanowienia akt(cid:243)w korporacyjnych sp(cid:243)łek kapitałowych o charakterze zobowiązaniowym ....................................... 3.3.2.2.4. Znaczenie podziału postanowień akt(cid:243)w korporacyjnych sp(cid:243)łek kapitałowych wg kryterium regulacji ................................ Rozdział 4. Autonomia woli w kształtowaniu fakultatywnych postanowień umowy (aktu założycielskiego) sp(cid:243)łki z o.o. w prawie polskim i niemieckim ................................................................ 4.1. Autonomia woli w kształtowaniu fakultatywnych postanowień umowy (aktu założycielskiego) sp(cid:243)łki z o.o. w prawie niemieckim .......................................................................................... 4.1.1. Uwagi wstępne .......................................................................... 4.1.2. Poglądy przedstawicieli niemieckiej doktryny prawniczej ....... 4.1.3. Poszukiwania reguły interpretacyjnej wyznaczającej zakres autonomii woli w kształtowaniu treści fakultatywnych postanowień korporacyjnych umowy (aktu założycielskiego) sp(cid:243)łki z o.o. w prawie niemieckim ........................................... 4.2. Autonomia woli w kształtowaniu fakultatywnych postanowień umowy (aktu założycielskiego) sp(cid:243)łki z o.o. w prawie polskim ........ 4.2.1. Uwagi wstępne .......................................................................... 4.2.1.1. Pogląd pierwszy ........................................................... 4.2.1.2. Pogląd drugi ................................................................. 4.2.1.3. Pogląd trzeci ................................................................ 4.2.2. Autonomia woli w kształtowaniu fakultatywnych postanowień umowy (aktu założycielskiego) sp(cid:243)łki z o.o. o treści odmiennej, niż przewiduje ustawa ............................................ 4.2.2.1. Konkurencja pomiędzy stosowaniem art. 304 § 3 KSH per analogiam a art. 2 KSH w zw. z art. 3531 KC oraz art. 2 KSH w zw. z art. 58 § 1 KC w przypadku posta- nowień o treści odmiennej, niż przewiduje ustawa ...... 4.2.2.2. Autonomia woli w kształtowaniu postanowień umowy (aktu założycielskiego) sp(cid:243)łki z o.o. w spos(cid:243)b odmien- ny, niż przewiduje ustawa ............................................ Spis treści 100 101 103 103 104 104 106 109 109 109 111 116 118 118 119 121 122 124 126 128 IX Spis treści 4.2.2.2.1. Zastosowanie art. 304 § 4 KSH w przypadku fakultatywnych postanowień umowy (aktu założycielskiego) sp(cid:243)łki z o.o. .................... 4.2.2.2.2. Zastosowanie art. 2 KSH w związku z art. 3531 KC w przypadku postanowień umowy (aktu założycielskiego) sp(cid:243)łki z o.o. o treści odmiennej, niż przewiduje ustawa .. 4.2.2. Autonomia woli w kształtowaniu dodatkowych postanowień umowy (aktu założycielskiego) sp(cid:243)łki z o.o. ............................ 4.2.3. Podstawa prawna określenia zakresu autonomii woli w kształtowaniu postanowień umowy (aktu założycielskiego) sp(cid:243)łki z o.o. (cid:150) znaczenie praktyczne ......................................... Rozdział 5. Autonomia woli w kształtowaniu fakultatywnych postanowień statutu sp(cid:243)łki akcyjnej w prawie polskim i niemieckim .. 5.1. Wprowadzenie ..................................................................................... 5.2. Autonomia woli w kształtowaniu fakultatywnych postanowień statutu sp(cid:243)łki akcyjnej w prawie niemieckim ..................................... 5.2.1. Uwagi wstępne .......................................................................... 5.2.2. Autonomia woli w kształtowaniu fakultatywnych postanowień statutu sp(cid:243)łki akcyjnej w prawie niemieckim ...... 5.2.2.1. Uwagi og(cid:243)lne ............................................................... 5.2.2.2. § 23 V AktG jako proklamacja zasady ścisłości statutu 5.2.2.3. Postanowienia odmienne statutu sp(cid:243)łki akcyjnej w prawie niemieckim ................................................... 5.2.2.4. Postanowienia dodatkowe statutu sp(cid:243)łki akcyjnej w prawie niemieckim ................................................... 5.3. Autonomia woli w kształtowaniu fakultatywnych postanowień statutu sp(cid:243)łki akcyjnej w prawie polskim ........................................... 5.3.1. Uwagi wstępne .......................................................................... 5.3.2. Regulacje KH ............................................................................ 5.3.3. Regulacje KSH (cid:150) uwagi og(cid:243)lne ................................................ 5.3.4. Postanowienia statutu sp(cid:243)łki akcyjnej o treści odmiennej, niż przewiduje ustawa ..................................................................... 5.3.4.1. Uwagi og(cid:243)lne ............................................................... 5.3.4.2. (cid:132)Ustawa(cid:148) w rozumieniu art. 304 § 3 KSH ................... 5.3.4.3. Dyspozycja art. 304 § 3 KSH ...................................... 5.3.5. Dodatkowe postanowienia statutu sp(cid:243)łki akcyjnej w prawie polskim ...................................................................... 5.3.5.1. Uwagi og(cid:243)lne ............................................................... 5.3.5.2. Nieważność postanowień statutu sp(cid:243)łki akcyjnej w sytuacji, gdy (cid:132)z ustawy wynika, że przewiduje ona wyczerpujące uregulowanie(cid:148) ....................................... 5.3.5.3. Nieważność postanowień statutu sp(cid:243)łki akcyjnej (cid:132)sprzecznych z dobrymi obyczajami(cid:148) ......................... X 130 132 137 139 142 142 144 144 145 145 147 148 148 150 150 153 158 161 161 161 163 166 166 168 172 Spis treści 5.3.5.4. Nieważność postanowień statutu sp(cid:243)łki akcyjnej (cid:132)sprzecznych z naturą sp(cid:243)łki akcyjnej(cid:148) ....................... 5.3.5.4.1. Natura sp(cid:243)łki akcyjnej w świetle regulacji prawa krajowego .......................................................... 5.3.5.4.2. Natura europejskiej sp(cid:243)łki akcyjnej ............................. 5.3.6. Zbieg norm art. 304 § 3 KSH oraz art. 304 § 4 KSH ................ 5.4. § 23 V AktG a art. 304 § 3(cid:150)4 KSH (cid:150) uwagi prawnopor(cid:243)wnawcze .... Rozdział 6. Zakres autonomii woli w kształtowaniu obligatoryjnych postanowień akt(cid:243)w korporacyjnych sp(cid:243)łek kapitałowych (na przykładzie firmy sp(cid:243)łki kapitałowej) ............................................... 6.1. Uwagi wprowadzające ........................................................................ 6.2. Charakter prawny firmy sp(cid:243)łek kapitałowych .................................... 6.3. Podstawa prawna wyznaczająca zakres autonomii woli w kształtowaniu firmy sp(cid:243)łek kapitałowych ....................................... 6.3.1. Uwagi wstępne .......................................................................... 6.3.2. Autonomia woli w kształtowaniu obligatoryjnych postanowień akt(cid:243)w korporacyjnych sp(cid:243)łek kapitałowych (cid:150) zasada og(cid:243)lna ......................................................................... 6.3.3. Autonomia woli w kształtowaniu firmy sp(cid:243)łek kapitałowych .. 6.4. Autonomia woli w kształtowaniu rdzenia firmy sp(cid:243)łek kapitałowych 6.4.1. Zasada jedności firmy sp(cid:243)łek kapitałowych ............................. 6.4.2. Zasada prawdziwości firmy sp(cid:243)łek kapitałowych .................... 6.4.3. Zasada wyłączności firmy sp(cid:243)łek kapitałowych ....................... 6.5. Wybrane przykłady ograniczenia autonomii woli w kształtowaniu rdzenia firmy sp(cid:243)łek kapitałowych w orzecznictwie sąd(cid:243)w niemieckich ......................................................................................... 6.6. Autonomia woli w aspekcie wyboru języka firmy sp(cid:243)łek kapitałowych 6.7. Dopuszczalność skracania rdzenia firmy sp(cid:243)łek kapitałowych .......... 6.8. Autonomia woli w kształtowaniu obligatoryjnego dodatku firmy sp(cid:243)łek kapitałowych ............................................................................ 6.9. Dopuszczalność skracania obligatoryjnego dodatku firmy sp(cid:243)łek kapitałowych ....................................................................................... 6.10. Umieszczenie obligatoryjnego dodatku firmy .................................... Zakończenie ................................................................................................ Załącznik nr 1 ............................................................................................ Załącznik nr 2 ............................................................................................. Indeks rzeczowy ......................................................................................... 174 174 178 179 181 183 183 184 186 186 186 187 189 189 190 193 195 196 196 198 199 202 204 210 224 239 XI Wprowadzenie Pytanie o zakres swobody w kształtowaniu treści postanowień umowy (aktu założycielskiego) sp(cid:243)łki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz statutu sp(cid:243)łki ak- cyjnej stanowi jedno z wyzwań wsp(cid:243)łczesnego polskiego prawa sp(cid:243)łek handlo- wych. Znaczenie tego zagadnienia (cid:150) tak dla teorii, jak i praktyki stosowania prawa (cid:150) trudno doprawdy przecenić, mając na względzie częste, nierzadko bardzo uza- sadnione, wątpliwości tw(cid:243)rc(cid:243)w projekt(cid:243)w um(cid:243)w i statut(cid:243)w sp(cid:243)łek (najczęściej radc(cid:243)w prawnych, adwokat(cid:243)w), ich pierwszych (notariuszy), drugich (sądy reje- strowe) i kolejnych (sądy procesowe) oficjalnych recenzent(cid:243)w, a w końcu wsp(cid:243)l- nik(cid:243)w, akcjonariuszy oraz członk(cid:243)w organ(cid:243)w sp(cid:243)łek kapitałowych, kt(cid:243)rzy to nie- rzadko z trudem poszukują wskaz(cid:243)wek niezbędnych do rozwiązania wątpliwości: Czy dane postanowienie jest dopuszczalne (ważne), czy też jest zgoła inaczej? Szczeg(cid:243)łowe pytania dot. tego (prima facie teoretycznego) zagadnienia można w zasadzie dowolnie mnożyć, a najwięcej dostarcza ich(cid:133) właśnie praktyka. Je- dynie dla przykładu wskazać należy na wątpliwości, czy (cid:150) jedynie w drodze in- korporowania stosownego postanowienia w umowie (akcie założycielskim) sp(cid:243)łki z ograniczoną odpowiedzialnością lub statucie sp(cid:243)łki akcyjnej (cid:150) dopuszczalne jest: przekazanie podmiotowi, kt(cid:243)ry nie jest ani wsp(cid:243)lnikiem (akcjonariuszem) sp(cid:243)ł- ki kapitałowej, ani też nie ma charakteru (członka) jej organu, prawa do doo- kreślenia minimalnej liczby rady nadzorczej lub zarządu; przyznanie prawa do powoływania/odwoływania członk(cid:243)w organ(cid:243)w sp(cid:243)łek kapitałowych osobom, kt(cid:243)re nie są ich wsp(cid:243)lnikami/akcjonariuszami (ani też nigdy nimi (cid:150) w tym nawet założycielami tych sp(cid:243)łek (cid:150) nie były); wyposażenie rady nadzorczej sp(cid:243)łki z ograniczoną odpowiedzialnością w kom- petencję do delegowania jej członk(cid:243)w do czasowego pełnienia funkcji członka zarządu; przyznanie akcjonariuszowi sp(cid:243)łki akcyjnej tak szerokich uprawnień w za- kresie indywidualnej kontroli i nadzoru, jak ustawa czyni to w odniesieniu do wsp(cid:243)lnik(cid:243)w sp(cid:243)łki z ograniczoną odpowiedzialnością; zwoływanie obrad zgromadzeń wsp(cid:243)lnik(cid:243)w sp(cid:243)łki z ograniczoną odpowie- dzialnością jedynie w drodze ogłoszenia zamieszczonego w Monitorze Sądo- wym i Gospodarczym (co może być zasadne w przypadku sp(cid:243)łek (cid:132)posiadają- cych(cid:148) np. kilkuset wsp(cid:243)lnik(cid:243)w). Książka podejmuje tę problematykę, formułując og(cid:243)lną odpowiedź na posta- wione powyżej pytanie. Zagadnienie to jest analizowane na płaszczyźnie prawa polskiego z uwzględnieniem wybranych instytucji prawa niemieckiego. Problematyka ta zasługuje na szczeg(cid:243)lną uwagę, ponieważ zar(cid:243)wno umowa i akt założycielski sp(cid:243)łki z ograniczoną odpowiedzialnością, jak i statut sp(cid:243)łki akcyjnej (w dalszej części określane także jako akty korporacyjne sp(cid:243)łek kapi- tałowych) zawierają postanowienia mające znaczenie nie tylko dla wsp(cid:243)lnik(cid:243)w XIII Wprowadzenie lub akcjonariuszy, ale też wpływają w spos(cid:243)b istotny na sytuację prawną in- nych (cid:150) tj. niebiorących udziału w kształtowaniu ich treści (cid:150) podmiot(cid:243)w prawa, a w szczeg(cid:243)lności przyszłych wsp(cid:243)lnik(cid:243)w (akcjonariuszy) lub sensu largo kontra- hent(cid:243)w sp(cid:243)łki (m.in. jej wierzycieli oraz pracownik(cid:243)w). Postanowienia korpora- cyjne (cid:150) w przeciwieństwie do postanowień zobowiązaniowych (cid:150) niejako odrywa- ją się od podmiot(cid:243)w, kt(cid:243)rym zawdzięczają sw(cid:243)j byt1, i wywołują skutki prawne o charakterze generalnym (erga omnes). Taka sytuacja oznaczać może z kolei po- wstanie ryzyka nadużycia szerokich uprawnień kreacyjnych i (cid:132)powoływanie do życia(cid:148) (cid:150) w spos(cid:243)b pierwotny lub wt(cid:243)rny2 (cid:150) wyposażonych w osobowość prawną sp(cid:243)łek kapitałowych zagrażających uczestnikom obrotu prawnego lub wręcz nie- bezpiecznych dla (cid:132)samych siebie(cid:148). Doświadczenia powstałe podczas ostatniego (cid:132)kryzysu(cid:148) (mianem kt(cid:243)rego często określano stan gospodarki światowej pod ko- niec 2008 r. i w 2009 r.) z całą pewnością skłaniają właśnie do takiego (cid:132)protekcjo- nistycznego(cid:148), a przez to mało liberalnego podejścia. Z drugiej jednak strony na płaszczyźnie prawa sp(cid:243)łek handlowych (cid:150) jako części prawa cywilnego (cid:150) obowiązuje zasada autonomii woli. Ma ona, jak potwierdził to m.in. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 29.4.2003 r.3, walor kon- stytucyjny, a wyjątki od niej powinny podlegać bardzo restrykcyjnej wykładni. Jej respektowanie powinno być szczeg(cid:243)lnie pielęgnowane w obrocie gospodarczym, kt(cid:243)ry (cid:150) ze względu na dynamikę rozwoju i coraz nowsze wyzwania (cid:150) powinien, oczywiście w miarę możliwości, być możliwie elastyczny i akceptować jak naj- więcej (niekiedy nawet bardzo szczeg(cid:243)lnych) potrzeb uczestnik(cid:243)w gry rynkowej. Co więcej, zasada autonomii woli obowiązuje nie tylko na płaszczyźnie stosun- k(cid:243)w prawnych mogących powstać pomiędzy podmiotami krajowymi, lecz (cid:150) jak wskazywał J. Skąpski (cid:150) jej znaczenie trudno byłoby r(cid:243)wnież przecenić na gruncie prawa prywatnego międzynarodowego4. Nie spos(cid:243)b pominąć także, że (cid:150) jak pod- kreślają niekt(cid:243)rzy wsp(cid:243)łcześni autorzy (cid:150) w prawie akcyjnym to właśnie inwestor (tj. potencjalny lub akcjonariusz) jest najlepszym recenzentem postanowień statu- tu sp(cid:243)łki. Tak więc, przyjmując ten punkt widzenia, nie ma uzasadnionej potrzeby, by inwestor był szczeg(cid:243)lnie chroniony przepisami prawa prywatnego, skoro wy- starczające gwarancje jego ochrony zapewnić powinny mechanizmy (cid:132)przejrzyste- go(cid:148) rynku kapitałowego5.Także jednak z tym zapatrywaniem, choć ograniczonym jedynie do sp(cid:243)łek publicznych, trudno jest bezkrytycznie się zgodzić (pamiętając o nadużyciach, kt(cid:243)re miały miejsce w ostatnim czasie także wśr(cid:243)d uczestnik(cid:243)w rynku kapitałowego). 1 Tj. założycieli lub (cid:150) w przypadku zmiany umowy i aktu założycielskiego sp(cid:243)łki z ogra- niczoną odpowiedzialnością lub statutu sp(cid:243)łki akcyjnej (cid:150) wsp(cid:243)lnik(cid:243)w lub akcjonariuszy. 2 W przypadku zmiany umowy i aktu założycielskiego sp(cid:243)łki z ograniczoną odpowie- dzialnością lub statutu sp(cid:243)łki akcyjnej. ta, MoP 2003, Nr 15, s. 705(cid:150)708. 3 SK 24/02, Dz.U. Nr 83, poz. 773 oraz Wypowiedzenie umowy najmu, oprac. A. Herbe- 4 J. Skąpski, Autonomia woli w prawie prywatnym międzynarodowym w zakresie zobo- wiązań z um(cid:243)w, ZNUJ CVI, Prace Prawnicze 1964, z. 19. 5 J. Bąk, K. Oplustil, Ius cogens w prawie sp(cid:243)łki akcyjnej (cid:150) analiza prawno-ekonomiczna, HUK 2007, Nr 2, s. 144 i n. XIV Wprowadzenie Przedstawione w opracowaniu badania mogą być pomocne w ustaleniu, kt(cid:243)ra z wartości (cid:150) pewność obrotu prawnego czy też zasada autonomii woli (cid:150) powin- na wziąć g(cid:243)rę. Jak się wydaje, godna rozważenia jest także możliwość spełnienia obydwu opisanych postulat(cid:243)w (choć niekoniecznie w tym samym stopniu w przy- padku każdej z analizowanych sp(cid:243)łek kapitałowych). Interesujące mogą być przy tym wnioski płynące z por(cid:243)wnania regulacji prawa polskiego i powstałych na tej płaszczyźnie pogląd(cid:243)w przedstawicieli doktryny prawniczej z ich niemieckimi odpowiednikami. Dlatego też opracowanie zawiera wiele wątk(cid:243)w prawnopor(cid:243)w- nawczych, jako że niemieckie rozwiązania prawne były nierzadko gł(cid:243)wnym źr(cid:243)d- łem inspiracji dla polskiego ustawodawcy. Ponadto zasadnicza jego część została poprzedzona kr(cid:243)tkim zarysem omawianej problematyki na gruncie doświadczeń amerykańskich. W pierwszej części opracowania podjąłem pr(cid:243)bę zdefiniowania pojęcia au- tonomii woli w prawie prywatnym oraz przedstawienia jego ewolucji w uję- ciu historycznym (rozdział 1). Rozdział 2 z kolei określa miejsce prawa sp(cid:243)łek handlowych w systemie prawa prywatnego. Dzięki wnioskom płynącym z (cid:150) prze- prowadzonych na łamach rozdziału 3 (cid:150) badań charakteru prawnego umowy (aktu założycielskiego) sp(cid:243)łki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz statutu sp(cid:243)łki ak- cyjnej możliwe było przybliżenie tytułowego zagadnienia oraz szczeg(cid:243)łowe za- kreślenie kierunku dalszych poszukiwań. Analiza przeprowadzona w trzech pierwszych rozdziałach opracowania umoż- liwiła podjęcie pr(cid:243)by ustalenia zakresu autonomii woli w kształtowaniu posta- nowień korporacyjnych umowy (aktu założycielskiego) sp(cid:243)łki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz statutu sp(cid:243)łki akcyjnej. Ma to miejsce w dotyczących postanowień fakultatywnych rozdziałach 4 oraz 5, a także rozdziale 6 poświęco- nym firmie sp(cid:243)łki kapitałowej (tj. postanowieniu obligatoryjnemu). Dzięki powstałej w ten spos(cid:243)b regule interpretacyjnej poszukiwanie właściwe- go rozwiązania w konkretnym przypadku (por. m.in. postawione powyżej pyta- nia) winno napotykać na mniej problem(cid:243)w i budzić mniej wątpliwości. *** Niniejsze opracowanie jest częściowo zmodyfikowaną wersją pracy doktor- skiej obronionej przez niżej podpisanego na Wydziale Prawa i Administracji Uni- wersytetu Jagiellońskiego w Krakowie na przełomie 2008 i 2009 r. Serdecznie dziękuję promotorowi (cid:150) profesorowi Januszowi Szwaji (cid:150) za inspirację, życzli- wość oraz poświęcony czas. Wyrazy wdzięczności za cenne, uwzględnione w tre- ści książki uwagi składam r(cid:243)wnież recenzentom pracy (cid:150) profesorowi Stanisławo- wi Sołtysińskiemu oraz profesorowi Tadeuszowi Włudyce. Nie spos(cid:243)b pominąć wsparcia Najbliższych, bez kt(cid:243)rych nie byłoby możliwe powstanie książki. dr Radosław L. Kwaśnicki XV Wykaz skr(cid:243)t(cid:243)w 1. Źr(cid:243)dła prawa AktG . . . . . . . . . . . . . . Aktiengesetz z 6.9.1965 r. (BGBI. I S. 1089) BGB . . . . . . . . . . . . . . B(cid:252)rgerliches Gesetzbuch z 18.8.1896 r. (R GBL. S. 195) BGHZ . . . . . . . . . . . . . Sammlung der Entscheidungen des BGH in Zivilsachen BGH (cid:150) Bundesgerichtshof GmbHG . . . . . . . . . . . Gesetz betreffend die Gesellschaften mit beschr(cid:228)nkter HGB . . . . . . . . . . . . . . Handelsgesetzbuch z 10.5.1897 r. (RGBl. S. 219, BGBl. Haftung z 20.4.1892 r. (R GBL. S. 477) III 4100(cid:150)1) poz. 93 ze zm.) KC . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 23.4.1964 r. (cid:150) Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, Konstytucja . . . . . . . . Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze sprostowaniem) KH . . . . . . . . . . . . . . . . rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 27.6.1934 r. (cid:150) Kodeks handlowy (Dz.U. Nr 57, poz. 502) KPC . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) KRSU . . . . . . . . . . . . . ustawa z 20.8.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.jedn.: Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209 ze zm.) KSH . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 15.9.2000 r. (cid:150) Kodeks sp(cid:243)łek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) KZ . . . . . . . . . . . . . . . . . rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 27.10.1933 r. (cid:150) Kodeks zobowiązań (Dz.U. Nr 82, poz. 598 ze zm.) ZmKSHU . . . . . . . . . . ustawa z 12.12.2003 r. o zmianie ustawy (cid:150) Kodeks sp(cid:243)- łek handlowych oraz niekt(cid:243)rych innych ustaw (Dz.U. Nr 229, poz. 2276) RachunkU . . . . . . . . . ustawa z 29.10.1994 r. o rachunkowości (t.jedn.: Dz.U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223 ze zm.) rozporządzenie 2157/2001 . . . . . . . . . rozporządzenie Rady (WE) nr 2157/2001 z 8.10.2001 r. w sprawie statutu sp(cid:243)łki europejskiej (SE) (Dz.Urz. L Nr 294 z 10.11.2001 r., s. 1) 2. Organy orzekające NSA . . . . . . . . . . . . . . Naczelny Sąd Administracyjny SA . . . . . . . . . . . . . . . . Sąd Apelacyjny SN . . . . . . . . . . . . . . . Sąd Najwyższy SN (7) . . . . . . . . . . . . . Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędzi(cid:243)w XVII Wykaz skr(cid:243)t(cid:243)w SO . . . . . . . . . . . . . . . Sąd Okręgowy SW . . . . . . . . . . . . . . . Sąd Wojew(cid:243)dzki 3. Czasopisma Dz.U. . . . . . . . . . . . . . Dziennik Ustaw GP . . . . . . . . . . . . . . . . Gazeta Prawna GSP . . . . . . . . . . . . . . Gdańskie Studia Prawnicze HUK . . . . . . . . . . . . . . Czasopismo Kwartalne Całego Prawa Handlowego, Upad łościowego oraz Rynku Kapitałowego KPP . . . . . . . . . . . . . . Kwartalnik Prawa Prywatnego OG . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Gospodarcze OSN . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego OSNAPiUS . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego (cid:150) Izba Administracyj- OSNCP . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego (cid:150) Izba Cywilna, Pra- na, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych cy i Ubezpieczeń Społecznych OSPiKA . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sąd(cid:243)w Polskich i Komisji Arbitrażowych OTK . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego PUG . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego MoP . . . . . . . . . . . . . . Monitor Prawniczy OSA . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sąd(cid:243)w Apelacyjnych OSN . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego OSNC . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego (cid:150) Izba Cywilna OTK . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Pal. . . . . . . . . . . . . . . . Palestra PiP . . . . . . . . . . . . . . . Państwo i Prawo PPH . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Prawa Handlowego Pr. Sp. . . . . . . . . . . . . Prawo Sp(cid:243)łek PS . . . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Sądowy PUG . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego R. Pr. . . . . . . . . . . . . . . Radca Prawny Rej. . . . . . . . . . . . . . . Rejent RPEiS . . . . . . . . . . . . . Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny Rzeczp. . . . . . . . . . . . Rzeczpospolita SP . . . . . . . . . . . . . . . . Studia Prawnicze ZNUJ . . . . . . . . . . . . . Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego 4. Inne skr(cid:243)ty ang. . . . . . . . . . . . . . . . angielski (a, e) art. . . . . . . . . . . . . . . . artykuł cyt. . . . . . . . . . . . . . . . cytowany (a, e) cz. . . . . . . . . . . . . . . . . część fr. . . . . . . . . . . . . . . . . jw. . . . . . . . . . . . . . . . . m.in. . . . . . . . . . . . . . . między innymi francuski (a, e) jak wyżej XVIII Wykaz skr(cid:243)t(cid:243)w n. . . . . . . . . . . . . . . . . . następny (a, e) niem. . . . . . . . . . . . . . . niemiecki (a, e) niepubl. . . . . . . . . . . . . niepublikowany np. . . . . . . . . . . . . . . . . na przykład Nr . . . . . . . . . . . . . . . . numer op. cit. . . . . . . . . . . . . . opus citatum pkt . . . . . . . . . . . . . . . punkt por. . . . . . . . . . . . . . . . por(cid:243)wnaj poz. . . . . . . . . . . . . . . . pozycja ppkt . . . . . . . . . . . . . . podpunkt rok r. . . . . . . . . . . . . . . . . . red. . . . . . . . . . . . . . . . redakcja s. . . . . . . . . . . . . . . . . . strona (y) sp(cid:243)łka z o.o. . . . . . . . . sp(cid:243)łka z ograniczoną odpowiedzialnością t. . . . . . . . . . . . . . . . . . t.jedn. . . . . . . . . . . . . . tzn. . . . . . . . . . . . . . . . UE . . . . . . . . . . . . . . . Unia Europejska ust. . . . . . . . . . . . . . . . ustęp w zw. . . . . . . . . . . . . . w związku wg . . . . . . . . . . . . . . . . według ww. . . . . . . . . . . . . . . . wyżej wymieniony (a, e) wyd. . . . . . . . . . . . . . . wydanie z. . . . . . . . . . . . . . . . . . zeszyt ze zm. . . . . . . . . . . . . . ze zmianami zob. . . . . . . . . . . . . . . . zobacz tom tekst jednolity to znaczy XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Swoboda w kształtowaniu treści umów i statutów spółek kapitałowych (na tle prawa niemieckiego)
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: