Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00491 007259 13410485 na godz. na dobę w sumie
Syndrom NIMBY w przestrzeni wielkomiejskiej. Przykład Łodzi - ebook/pdf
Syndrom NIMBY w przestrzeni wielkomiejskiej. Przykład Łodzi - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 200
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7969-211-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> geologia i geografia
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Przedmiotem publikacji  jest syndrom NIMBY w przestrzeni wielkomiejskiej rozumiany jako zespół zjawisk – rozpatrywanych w płaszczyźnie przestrzennej i społecznej na przykładzie Łodzi – które towarzyszą niechcianym inwestycjom. Lokalizacja niechcianej inwestycji powoduje zmiany zarówno w przestrzeni fizycznej jak i społecznej danego fragmentu miasta, przez co wpływa na całą jego strukturę funkcjonalno-przestrzenną. Badania skoncentrowano na przemianach zachodzących w przestrzeni społecznej, jednak ze względu na relacje pomiędzy społeczeństwem a jego otoczeniem, badaniu poddano również pewne elementy przestrzeni fizycznej m. in. zagospodarowanie przestrzenne sąsiedztwa obiektów NIMBY. Pojawienie się obiektu NIMBY w bezpośrednim sąsiedztwie terenów mieszkaniowych powoduje pogorszenie warunków środowiskowych i obniżenie statusu społecznego danego obszaru.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Karolina Dmochowska-Dudek – Katedra Gospodarki Przestrzennej i Planowania Przestrzennego Wydział Nauk Geograficznych, Uniwersytet Łódzki, 90-142 Łódź, ul. Kopcińskiego 31 RECENZENT Stanisław Ciok SKŁAD I ŁAMANIE Aleksandra Retkiewicz OKŁADKĘ PROJEKTOWAŁA Karolina Dmochowska-Dudek Na okładce wykorzystano fotografię D. Kuleszy ze zbiorów AGORA S.A. Wydrukowano z gotowych materiałów dostarczonych do Wydawnictwa UŁ © Copyright by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2013 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.06249.13.0.D ISBN (wersja drukowana) 978-83-7525-897-4 ISBN (ebook) 978-83-7969-211-8 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63, faks (42) 665 58 62 Spis treści 1. WSTĘP ........................................................................................................................ 7 1.1.  Problematyka badawcza ..........................................................................7  1.2.  Przedmiot i cele pracy ........................................................................... 14  1.3.  Przegląd literatury .................................................................................. 17  1.4.  Materiały źródłowe i metody badań ...................................................... 20  1.5.  Układ pracy ........................................................................................... 21  2. SYNDROM NIMBY W KONTEKŚCIE TEORII KONFLIKTÓW SPOŁECZNO-PRZESTRZENNYCH ................................................................ 23  2.1.  Konflikt w teoriach socjologicznych ..................................................... 23  2.2.  Definicje konfliktu społecznego, lokalnego i miejskiego ...................... 26  2.3.  Konflikty przestrzenne .......................................................................... 30  2.4.  Podsumowanie ....................................................................................... 38  3. SPOŁECZNA PERCEPCJA OBIEKTÓW NIMBY ....................................... 39 3.1.  Atrybuty obiektów NIMBY ................................................................... 39  3.2.  Społeczne naznaczenie obiektów NIMBY ............................................ 47  3.2.1.  Proces stygmatyzacji obiektów NIMBY ............................................ 47  3.2.2.  Zagrożenia odczuwane przez ludność zamieszkałą w pobliżu obiektów NIMBY ............................................................................ 49  4. OBIEKTY NIMBY W ŁODZI I STREFY ICH ODDZIAŁYWANIA ......... 57 4.1.  Identyfikacja obiektów NIMBY ............................................................ 57  4.2.  Charakterystyka obiektów NIMBY i towarzyszących im konfliktów ... 75  4.2.1.  Obiekty infrastruktury drogowej ...................................................... 75  4.2.2.  Lotnisko Lublinek ........................................................................... 89  4.2.3.  Hale magazynowo-biurowe „Panattoni Park Łódź East” .................. 91  4.2.4.  Spalarnia odpadów ........................................................................ 92  4.2.5.  Hospicjum w Szpitalu im. Jordana ................................................... 96  4.3.  Strefy oddziaływania obiektów NIMBY ............................................... 98  4.3.1.  Teoretyczne podstawy wyznaczania stref .......................................... 98  4.3.2.  Zagospodarowanie przestrzeni wokół obiektów NIMBY ................... 104  4.4.  Posumowanie ....................................................................................... 111  5. SYNDROM NIMBY W ŚWIETLE PRZEPROWADZONYCH BADAŃ ANKIETOWYCH ................................................................................................ 113  5.1.  Mieszkańcy stref NIMBY ................................................................... 113  5.2.  Poziom akceptacji obiektów NIMBY .................................................. 121  5.3.  Determinanty syndromu NIMBY ........................................................ 133  5.3.1.  Wyobrażenia obiektów NIMBY przez okolicznych mieszkańców ....... 133  5.3.2.  Wyobrażenia otoczenia obiektów NIMBY ....................................... 143  5.3.3.  Wpływ odległości od niechcianych inwestycji na intensywność syndromu NIMBY ......................................................................... 147  5.4.  Zaangażowanie respondentów w konflikty ......................................... 149  5.5.  Profil Nimbystów ................................................................................ 153  5.5.1.  Model regresji logistycznej ........................................................... 153  5.5.2.  Drzewo klasyfikacyjne CART ........................................................ 164  5.6.  Podsumowanie ..................................................................................... 171  6. ZAKOŃCZENIE .................................................................................................. 173 BIBLIOGRAFIA ............................................................................................................. 179  SPIS TABEL ................................................................................................................... 190  SPIS RYCIN .................................................................................................................... 191 ZAŁĄCZNIKI ................................................................................................................. 191  „Every siting effort starts with a small percentage of people who favor whatever is being proposed, probably less than 10 ... and (…) an equally small percentage of people usually start out opposed… While there are some people in every com- munity who pay no attention to anything (maybe 10 ), the vast majority – 60 -65 – fall into a category called «Guardians». It s what that this middle group does that leads to most facility siting controversies. We know two things about Guardians… First, if they think a licensing or permitting decision is unfair, they will side with the opponents. And, second, they want to hear whatever the ar- guments are for and against a proposed facility «on their mer- its». If believable information isn t presented in an open forum where questions can be asked of experts and proponents in a problem-solving format, they will side with the opponents. NIMBYism occurs when these two facts about Guardians are ignored”. Lawrence Susskind1, sierpień 2010 roku. 1. WSTĘP 1.1. Problematyka badawcza Konflikt o przestrzeń – jej zagospodarowanie, kształt, wartość, jest wynikiem rywalizacji o dobro, które ma ograniczony charakter. Szczególnie w wielkich miastach, gdzie – używając języka B. Jałowieckiego (1992) – wielu „aktorów gra o miasto”, ograniczoność tego zasobu jest silnie odczuwalna. Niewątpliwie tłem dla rozgrywających się obecnie konfliktów społeczno-przestrzennych w polskich miastach są przemiany ustrojowe, gospodarcze i społeczne wynika- jące z upadku komunizmu. Urynkowienie gospodarki i upodmiotowienie społe- czeństwa stało się w latach 90. XX wieku impulsem do rozpoczęcia konflikto- wej gry o korzyści płynące z faktu posiadania atrakcyjnej przestrzeni. Elemen- tem owej gry o przestrzeń jest również sprzeciw lokalnych społeczności wobec niechcianych inwestycji, które stają się uciążliwym „sąsiadem” i negatywnie wpływają na otoczenie, co z kolei nierzadko prowadzi do spadku cen nierucho- mości w okolicy. Mechanizm ten, już od wieków obserwowany zwłaszcza w społecznościach miejskich, w latach 80. XX wieku określono w Stanach Zjednoczonych mianem syndromu NIMBY. 1 Lawrence Susskind jest profesorem na wydziale Urban Studies and Planning na Massachu- setts Instistute of Technology (MIT) i uczestniczy w programach realizowanych przez Harvard Law School: Public Disputes Program i Program on Negotiation. W swojej pracy naukowej zajmuje się szeroko rozumianymi konfliktami lokalizacyjnymi i metodami ich rozwiązywania. 8 Wstęp Termin NIMBY jest akronimem angielskich słów „Not In My BackYard” – co w dosłownym tłumaczeniu oznacza „nie na moim podwórku”. Terminem tym określa się postawę osób, które wyrażają sprzeciw wobec lokalizacji w ich najbliższym otoczeniu obiektów niebezpiecznych lub takich, które przyniosą straty miejscowej ludności (por. Hermansson 2001). Jak podkreślają E. Pol, A. Di Masso i in. (2006), cechą wyróżniającą syndrom NIMBY spośród różnego rodzaju konfliktów społecznych jest fakt, iż jego przedmiotem są obiekty (inwe- stycje), które co prawda budzą negatywne konotacje, ale są równocześnie akcep- towalne społecznie, natomiast problem stanowi jedynie ich lokalizacja. Wpływ syndromu NIMBY na proces decyzyjny dotyczący lokalizacji no- wych inwestycji, bądź zmiany sposobu użytkowania już istniejących, jest nie- wątpliwie ogromny. W krajach zachodnich, głównie anglosaskich, badania poświęcone konfliktom przestrzennym prowadzone są już od lat 60., natomiast syndromowi NIMBY sensu stricto – od lat 80. XX wieku. Niemniej jednak, samo zjawisko uprzedzenia w stosunku do pewnych obiektów nie jest niczym nowym (Dear 1992). Autor przywołuje chociażby zjawisko średniowiecznych gett żydowskich2, czy sytuację, która miała miejsce w końcu XIX wieku w Kanadzie. Otóż protest zrelacjonowany przez T. W. Burgessa (1898) a doty- czący lokalizacji szpitala dla obłąkanych (asylum) opierał się na argumentach mieszkańców dotyczących m. in. spadku wartości nieruchomości (szczególnie willi i eleganckich mieszkań) położonych w pobliżu szpitala, ciągłego narażenia na „kłopoty, niedogodności i niebezpieczeństwo”, a także dotyczące zagrożenia związanego z zakażeniem chorobami spowodowanym odprowadzaniem przez szpital ścieków do miejscowych rzek. Ponadto, współczesne badania ukazują, że intensywność występowania konfliktów lokalizacyjnych nie różni się zanadto w miastach XIX-wiecznych i współczesnych3 – inne są jedynie uciążliwe obiek- ty: wówczas protestowano przeciw rzeźniom, domom publicznym, saloonom i młynom wodnym4, a obecnie kontrowersje budzi lokalizacja elektrowni ato- mowych i schronisk dla bezdomnych (Lake 2001). Jak pokażą kolejne rozdziały 2 Nazwa getto wywodzi się z dialektu weneckiego i pochodzi od czasownika gettare – odle- wać. Gettem nazywana była wyspa w Wenecji, na której pierwotnie mieściła się odlewnia żelaza, a która później stała się „miejscem zamkniętym”, w którym zmuszeni byli zamieszkiwać Żydzi. Za początek getta weneckiego uznaje się 29 marca 1516 roku, kiedy to ogłoszono dekret nakazują- cy Żydom zamieszkanie na wyspie i zabraniający im opuszczania tego terenu w określonych porach (Szczepański, Ślęzak-Tazbir 2007). 3 Badania porównawcze przeprowadził R. W. Lake odnosząc się do pracy W. Meyera i M. Browna (1989) poświęconej konfliktom lokalizacyjnym w dziewiętnastowiecznych miastach oraz prac współczesnych dotyczących miast kanadyjskich i amerykańskich (szerzej: Lake 2001). 4 Młyny wodne były źródłem protestów ze względu na zlokalizowane przy nich stawy, które podejrzewano o to, iż ze względu na zachodzące w nich procesy gnilne, są przyczyną występowa- nia „miazmy” (predyspozycji do zapadalności na niektóre choroby chroniczne) wśród okolicznych mieszkańców (por. Lake 2001). Problematyka badawcza 9 tej pracy, również argumenty obecnie wysuwane przez mieszkańców oprotesto- wujących jakieś inwestycje, w niewielkim stopniu różnią się od tych przedsta- wionych przez mieszkańców dziwiętnastowiecznego Montrealu. Badacze nie są zgodni co do faktu, kto po raz pierwszy posłużył się terminem NIMBY. Słownik The Oxford Dictionary of New Words podaje, iż autorem tego akronimu jest Walton Rogers pełniący w latach 80. funkcję przewodniczącego American Nuclear Society – stowarzyszenia promującego energetykę jądrową (por. Burningham i in. 2006), natomiast inne źródła wskazują, iż akronim NIM- BY po raz pierwszy pojawił się w 1980 roku w tekście autorstwa Emilie T. Live- zey (felietonistki brytyjskiego magazynu The Christian Science Monitor), który dotyczył składowania niebezpiecznych odpadów. Następnie hasło NIMBY zostało rozpropagowane w Wielkiej Brytanii przez Nicholasa Ridley’a5 – mini- stra środowiska w latach 1987–1989 w rządzie Margaret Thatcher. Niemniej jednak kontekst, w którym Livezey użyła tego terminu pozwala uznać za ojczy- znę NIMBY Stany Zjednoczone: „People are now thoroughly alert to the dangers of hazardous chemical wastes. The very thought of having even a secure landfill anywhere near them is anathema to most Americans today. It’s an attitude referred to in the trade as NIMBY – «not in my back- yard»” (Livezey 1980). W języku angielskim termin NIMBY używany jest w formie rzeczownika w dwóch znaczeniach. Po pierwsze NIMBY to postawa osób, które sprzeciwiają się lokalizacji w ich sąsiedztwie obiektów uznanych za niebezpieczne, ale nie mają nic przeciwko ich umiejscowieniu gdziekolwiek indziej, a po drugie, NIMBY to osoba mająca takie właśnie stanowisko6. Poza postacią źródłową, w literaturze przedmiotu funkcjonują obecnie również formy pochodne: „nimby- ism” i „nimbyist”7, które również w języku polskim doczekały się swoich odpo- wiedników „nimbyizm” – czyli występowanie syndromu NIMBY i „Nimbysta” – osoba prezentująca postawę NIMBY. Wprawdzie polskie formy nie znalazły się jeszcze w słownikach języka polskiego, ale są powszechnie używane przez badaczy przedmiotu (m. in. Łucki, Misiak 2010). Jako że syndrom NIMBY z upływem czasu i dojrzewania ustroju demokra- tycznego nabierał coraz większego znaczenia i stał się wszechobecny, w zależ- 5 Nicholas Ridley określił mianem “self interested NIMBYs” mieszkańców terenów podmiej- skich (głównie głosujących na partię konserwatywną), którzy sprzeciwiali się intensywnemu rozwojowi budownictwa mieszkaniowego w ich sąsiedztwie (Hubbard 2009). 6 “1. An attitude ascribed to persons who object to the siting of something they regard as det- rimental or hazardous in their own neighbourhood, while by implication raising no such objec- tions to similar developments elsewhere. (…) 2. A person holding such an attitude; an objector to local (esp. building) development” (Oxford English Dictionary). 7 Ze względu na źródło (akronim NIMBY), oba terminy zapisywane są również w postaci „NIMBYism” lub „Nimbyism” i odpowiednio „NIMBYist” lub „Nimbyist”. 10 Wstęp ności od konkretnych typów sytuacji konfliktowych, zarówno w języku potocz- nym, jak i w literaturze naukowej (głównie anglojęzycznej) pojawiło się wiele innych akronimów oddających różnorodną naturę protestów lokalizacyjnych. I tak, określenie NOOS (Not On Our Street) oznacza sprzeciw wobec lokalizacji jakiegoś obiektu „na naszej ulicy” – a więc zawęża się kontekst przestrzenny zjawiska. NIABY (Not In Anybody’s BackYard), BANANA (Build Absolutely Nothing And Near Anyone), NOPE (Not On Planet Earth) oraz CAVEs (Citizens Against Virtually Everything) określają natomiast brak akceptacji dla realizacji jakichkolwiek „niechcianych” inwestycji w ogóle i gdziekolwiek. Z kolei sytuacje określane mianem NIMEY (Not In My Election Year) – „nie w roku wybor- czym” i NIMTOO (Not In my Term Of Office) – „nie za mojej kadencji”, pod- kreślają stosunek władz do niechcianych inwestycji. W podobnej konwencji utworzono również akronimy YIMBY (Yes, In My BackYard), YIMBY-FAP (Yes, In My BackYard – For A Price) i PIMBY (Please, In My BackYard), które oznaczają zgodę lokalnej społeczności na budowę niechcianej inwestycji, jednak pod pewnymi warunkami – najczęściej dotyczącymi finansowego zadośćuczy- nienia w związku z ewentualnymi niedogodnościami. Podejmując próbę pewnego uogólnienia problemu można przyjąć, że syn- drom NIMBY dotyczy trzech podstawowych elementów: obiektu NIMBY, społeczności lokalnej (w tym władz lokalnych, decydentów, inwestorów) i pew- nego obszaru – rozumianego jako terytorium zamieszkane przez daną społecz- ność lokalną (ryc. 1). Wyodrębnienie tych elementów pozwala stwierdzić, że syndrom NIMBY ma zarówno wymiar społeczny jak i przestrzenny (terytorialny), jednak zdecydowanie należy unikać badania syndromu NIMBY ograniczając się do analiz w jednym tylko wymiarze, gdyż może to prowadzić do błędnych wnio- sków. W sytuacji, gdy pojawia się konflikt wokół lokalizacji obiektu NIMBY, uruchamia się ciąg wydarzeń, które najjaskrawiej rozgrywają się w warstwie społecznej (polaryzacja postaw, protesty ludności itd.) i to właśnie te kwestie najczęściej stają się przedmiotem badań nad syndromem NIMBY. Jednak nie należy pomijać faktu, że zmienia się również przestrzeń konfliktu: rozpoczyna się realizacja inwestycji, część mieszkańców może się wyprowadzić, inni mogą zająć ich miejsce… i co najważniejsze, zmiany te prowadzą do nadania tej przestrzeni nowej wartości – często w przypadku syndromu NIMBY wartości zdecydowanie niższej. Zjawisko stygmatyzacji jest nierozerwalnie zawiązane z syndromem NIMBY i dotyczy zarówno niechcianej inwestycji, przestrzeni w której ma się znajdować, jak i ludzi, którzy ją zamieszkują, bądź korzystają z obiektu NIMBY – np. z ośrodka leczenia uzależnień (por. Takahashi i Dear 1997). Podejmując badania nad syndromem NIMBY wkracza się do świata pełnego niezwykle złożonych problemów, gdzie rozmaite zjawiska i elementy są ze sobą silnie powiązane, a wszystko rozpoczyna się, gdy w danej przestrzeni pojawia się obiekt NIMBY, czyli niechciana inwestycja. Najczęściej inwestycja ta ozna- cza budowę nowego obiektu (np. autostrady, spalarni odpadów), lecz jak już Problematyka badawcza 11 wspomniano może również wiązać się ze zmianą funkcji dotychczas istniejącego obiektu (np. zmiana profilu produkcji zakładu przemysłowego na bardziej uciąż- liwy dla mieszkańców). W anglojęzycznej literaturze obiekty NIMBY określane są jako „NIMBY facilities”8 lub LULUs9 czyli Locally Unwanted (Undesirable) Land Use, przy czym należy podkreślić, że nie są to pojęcia tożsame, gdyż obiektom LULU nie zawsze towarzyszyć musi wystąpienie syndromu NIMBY. I choć to właśnie LULU są pierwotną przyczyną pojawienia się syndromu NIMBY, stają się obiektami NIMBY dopiero wówczas, gdy wokół nich zaistnie- je konflikt o charakterze NIMBY. Inną, subtelną różnicę między NIMBY i LULU wskazują W. Freudenberg i S. Pastor (1992) podkreślając, że upatrując źródło problemu w społeczności lokalnej mówi się głównie o NIMBY, nato- miast gdy problem analizuje się pod kątem niechcianych obiektów, badacze częściej posługują się terminem LULU. Ryc. 1. Elementy syndromu NIMBY Źródło: opracowanie własne Wokół obiektu NIMBY narasta konflikt, w którym stroną protestującą jest lokalna społeczność, czyli ludność zamieszkała w sąsiedztwie niechcianej inwe- stycji. Kwestia „lokalności” wystąpienia konfliktu jest kolejnym, trudnym do 8 „NIMBY facilities” jako określenie niechcianych obiektów pojawia się m. in. w pracach Quah i Tan (1998), Ando (2003) oraz Barak i Boerner (2006). 9 Termin LULU został wprowadzony do literatury przez amerykańskiego planistę Franka J. Poppera na początku lat 80. XX wieku w serii publikacji poświęconej lokalizacji niechcianych inwestycji (por. m. in. Popper 1981a, Popper 1981b, Popper 1983, Popper 1985, Popper 1991). 12 Wstęp jednoznacznego sprecyzowania, zagadnieniem w badaniach nad syndromem NIMBY. Wymiar przestrzenny syndromu NIMBY zależy bowiem od wielu czynników, do których B. Davy (1997) zalicza m. in. warunki polityczne i kultu- rowe panujące w danym społeczeństwie, przypuszczalne skutki lokalizacji niechcianej inwestycji czy oczekiwania grup zaangażowanych w konflikt: „The word local may refer to very different spatial subdivisions. Its meaning depends on political and cultural context of facility siting, on the likely effects of the proposed fa- cility, and on the expectations of the stakeholders” (Davy 1997). Ponadto, dotychczasowe badania dowodzą, że zasięg przestrzenny występo- wania syndromu NIMBY różni się na terenach wiejskich, czy zurbanizowanych w niewielkim stopniu (obejmuje większy obszar – np. kilku wsi, miasteczek czy wręcz gmin) i w warunkach wielkomiejskich, gdzie ograniczać się może jedynie do powierzchni kwartału miejskiego. Kolejnym czynnikiem wpływającym na zasięg przestrzenny syndromu NIMBY jest skala realizowanej inwestycji (co pośrednio można odnieść do wymienionych przez Davy’ego skutków lokaliza- cji). Z jednej strony można mówić o skali inwestycji w sensie fizycznym (kuba- tury) – np. duża autostrada i mała osiedlowa droga, miejska elektrociepłownia i osiedlowa kotłownia, z drugiej natomiast o skali projektu charakterystycznej dla poszczególnych typów obiektów, np. przepustowość oczyszczalni, moc elektrociepłowni itp. Nie można jednak z całą pewnością zakładać, że im więk- sza skala inwestycji, tym większy obszar konfliktu. Generalnie, w dotychczas przeprowadzonych badaniach zauważa się taką zależność, jednak nie jest ona regułą. Może się bowiem zdarzyć, że realizowana budowa autostrady będzie zarzewiem konfliktu jedynie na krótkim odcinku (protestować będą jedynie osoby, którym grozi wywłaszczenie), natomiast budowa drogi osiedlowej w pobliżu szkoły stanie się przyczyną protestów większości rodziców dzieci uczęszczających do owej szkoły – nawet spoza danego osiedla. Na zasięg prze- strzenny syndromu NIMBY ma również wpływ kwestia lokalizacji niechcianych inwestycji w pobliżu granic jednostek administracyjnych – szczególnie w ukła- dach gminnych, gdyż pojawia się wówczas problem transgranicznej emisji zanieczyszczeń, czy ogólniej: „niekorzystnych efektów zewnętrznych” na jed- nostki niemające żadnych korzyści z inwestycji. Przykładem takiej sytuacji może być lokalizacja składowiska odpadów komunalnych danej gminy w pobli- żu granicy z inną gminą (Lake 2001). Przywołane przykłady skłaniają do za- chowania szczególnej ostrożności w dokonywaniu uogólnień (co do zależności przestrzennych między wystąpieniem syndromu a obiektem NIMBY) i do stosowania indywidualnego podejścia w analizie rozmaitych sytuacji konflikto- wych. Syndrom NIMBY jest zatem zjawiskiem, które cechuje występowanie na pewnym dającym się określić terytorium i które dotyczy pewnej określonej grupy ludzi, a ponieważ konflikt sam w sobie jest zjawiskiem społecznym, to właśnie charakter społeczności uwikłanej w konflikt będzie determinować jego Problematyka badawcza 13 przebieg. W zasadzie w przypadku syndromu NIMBY, wszystko sprowadza się do owej grupy protestujących i ich widzenia (odbierania, percepcji) rzeczywisto- ści, a raczej tego jej fragmentu, który wiąże się z obiektem NIMBY. Trudno w ogóle mówić o obiektywnie istniejących uwarunkowaniach wystąpienia syndromu NIMBY, trudno nawet jednoznacznie wskazać obiekty, które zawsze będą obiektami NIMBY, albo nigdy się nimi nie staną. Wszystko zależy od tego jak są (czy będą) postrzegane przez lokalną społeczność. Gdy pojawia się syn- drom NIMBY, to nie chodzi o to, czy spalarnia odpadów faktycznie zanieczysz- cza środowisko (w obecnych czasach raczej rzadko się to zdarza), tylko o to, że mieszkańcy sąsiednich terenów są przekonani, że tak jest, a raczej będzie w ich sąsiedztwie. Nie chodzi również o to, czy władze lokalne są skorumpowane przez prywatnych inwestorów, czy też mają na uwadze rozwój gospodarczy miasta lub gminy. Jeśli społeczeństwo jest nieufne wobec władz, będzie prote- stować przeciwko budowie zakładu przemysłowego (w którym spora jego część mogłaby znaleźć pracę), gdyż uzna, że pozwolenie na budowę zostało „kupio- ne”… Przyglądając się konfliktom o charakterze NIMBY na świecie i w Polsce, można dojść do wniosku, że spora ich część ma lekko irracjonalne zabarwienie. Jednak włączając się w naukowy dyskurs na ten temat, należałoby dokładnie przeanalizować motywy protestujących i determinanty wystąpienia syndromu NIMBY. Natomiast zdecydowanie powinno się unikać lekceważenia problemu i głosu społeczeństwa, które mówi „Not In MY BackYard!!!”, nawet jeśli część badaczy (szczególnie w latach 90.) określa Nimbystów słowami „irracjonalny”, „egoistyczny” czy „zaściankowy/ prowincjonalny”: „This unwillingness to accept a locally unwanted land use, or the NIMBY phenome- na, has result in resistant communities being regarded as parochial, irrational, and selfish” (Steelman i Carmin 1998)10, a słowo NIMBY miewa pejoratywne zabarwienie i odbierane bywa jako pogar- dliwe, czy wręcz obraźliwe. Z drugiej strony, w dyskusji naukowej toczącej się na łamach poważnych periodyków dotyczącej etycznego wymiaru syndromu NIMBY, głos zabierają również autorzy, którzy ukazują Nimbystów w zdecy- dowanie pozytywnym świetle – A. Jay (2005) rozpoczyna swoją książkę słowa- mi „Proud to be a NIMBY” i podkreśla, że gdy zagrożenie ze strony niechcianej inwestycji dotyka nas samych, wszyscy stajemy się Nimbystami: „[NIMBY is] any citizen, who tries to defend their home and their neighbourhood from plans which would destroy the view, pollute the environment, overload the transport network, upset the ecosystem and knock £50,000 off the value of their house. When it comes to our own back yard, we are all nimbys…”. 10 Autorki odwołują się do stanowiska prezentowanego m. in. w pracach Mazmaniana i Morel- la (1990) oraz Glabersona (1988).
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Syndrom NIMBY w przestrzeni wielkomiejskiej. Przykład Łodzi
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: