Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00880 011059 7491833 na godz. na dobę w sumie
Synteza prawa polskiego 1918-1939 - ebook/pdf
Synteza prawa polskiego 1918-1939 - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 1167
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-2893-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Synteza prawa polskiego 1918-1939.

Niniejsza praca ściśle nawiązuje do publikacji 'Prawo polskie. Próba syntezy' (Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009). Ze względów merytorycznych najwięcej uwagi poświęcono prawu cywilnemu, prezentując w odrębnych opracowaniach część ogólną, prawo rzeczowe i zobowiązania. Dopełnieniem problematyki cywilistycznej, słusznie postrzeganej jako korona prawa, jest prawo konstytucyjne, administracyjne, karne, skarbowe (obecnie finansowe), gospodarcze, handlowe, pracy i kanoniczne. Przedstawione zostały również zagadnienia z zakresu prawa spadkowego, rodzinnego, opiekuńczego i małżeńskiego, medycznego, proceduralnego oraz koncepcji własności intelektualnej. Całość opracowania rozpoczyna prezentacja filozofii prawa w okresie międzywojennym.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

SYNTEZA PRAWA POLSKIEGO 1918–1939 Najjaśniejszej Rzeczpospolitej Polskiej na 90-lecie odzyskania niepodległości i Katolickiemu Uniwersytetowi Lubelskiemu Jana Pawła II w 90 rocznicę powstania SYNTEZA PRAWA POLSKIEGO 1918–1939 Redakcja Tadeusz Guz Jan Głuchowski Maria R. Pałubska Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2013 Synteza prawa polskiego 1918–1939 Redakcja: Joanna Ablewicz © Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. 2013 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: DTP Service Druk i oprawa: ELPIL, Siedlce ISBN: 978-83-255-2892-8 ISBN ebook: 978-83-255-2893-5 Spis treści Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . LV Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . LXI Wykaz literatury i źródeł . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . LXVII Część pierwsza. Filozofia i międzynarodowy kontekst prawa polskiego Rozdział I. Zarys filozofii prawa (Tadeusz Guz) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Neotomistyczno-realistyczna koncepcja filozofii prawa Czesława Martyniaka, o. Jacka Woronieckiego OP oraz Ignacego Czumy, Edmunda Eltera, Feliksa Konecznego, Edmunda Krzymuskiego, Andrzeja Mycielskiego, Jana Piwowarczyka, ks. Antoniego Szymańskiego, Władysława Wichra . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Czy nauki prawne potrzebują metafizyki? . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Prawo a etyka i teologia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3. Pytanie o osobę jako podstawę ontyczną dla bytu prawa . . . 2.4. Problematyka rozumienia bytowości prawa stanowionego . . 2.5. Formalna i materialna pozytywizacja prawa naturalnego . . 2.6. Konieczność powrotu filozofii prawa jako nauki do jej 3 3 4 5 7 9 9 11 realistycznych metafizyczno-chrześcijańskich źródeł . . . . . . 12 2.7. Pytanie o rozumienie Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa i dobra wspólnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 3. Psychologistyczna względnie „pluralistyczna i ewolucyjna” „teoria prawa” Leona Petrażyckiego, Jerzego Landego, Eugeniusza Jarry, Szymona Kachana i Jerzego Ossowskiego oraz Eugeniusza Bautro i Bronisława Wróblewskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Idealistyczno-pozytywistycznie inspirowana teoria prawa psychologiczno-socjologiczna Henryka Piętki, Czesława Znamierowskiego, Sawy Frydmana (Czesława Nowińskiego), Józefa Zajkowskiego oraz Ignacego Koschembahra-Łyskowskiego i Romana Rybarskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Normatywistyczna teoria pozytywizmu prawniczego Szymona Rundsteina i Władysława L. Jaworskiego oraz Stanisława Druksa, Antoniego Peretiatkowicza i Wiktora Sukiennickiego . . . . . . . . . . . 6. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 38 42 45 V Rozdział II. Polska myśl prawna i prawnicza (Aleksander Stępkowski) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Leon Petrażycki i psychologiczna teoria prawa . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Szukając tożsamości zjawisk prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Polityka prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Oddziaływanie psychologicznej teorii prawa . . . . . . . . . . . . . . . . 3.1. W kręgu uczniów Petrażyckiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Teoria prawa w Wilnie: między psychologizmem a filozofią analityczną . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.1. Socjologiczna korekta neokantyzmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2. Psychologizm i jurysprudencja interesów w świetle reizmu ontologicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.3. Od filozofii języka do realizmu prawniczego . . . . . . . . . . . . . 5. Poznańscy krytycy Petrażyckiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6. Między prawem i moralnością . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.1. Przeciw rozdziałowi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.2. Inspiracje tomistyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7. Czysta nauka prawa à la polonaise . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7.1. Poza normatywizm ku moralności Chrystusowej? . . . . . . . . 7.2. Między normatywizmem a szkołą wolnego prawa . . . . . . . . 8. Teoretyczne koncepcje cywilistów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8.1. Socjologizm inspirowany prawem rzymskim . . . . . . . . . . . . . 9. Socjologizm na gruncie prawa karnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9.1. Prawo karne w perspektywie chadeckiej . . . . . . . . . . . . . . . . 9.2. Prawo karne w państwie społecznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział III. Status prawnomiędzynarodowy II Rzeczypospolitej (Lech Antonowicz) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Powstanie II Rzeczypospolitej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Uznanie międzynarodowe II Rzeczypospolitej . . . . . . . . . . . . . . . 3. Konstytucyjne organy II Rzeczypospolitej dla spraw zagranicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. II Rzeczypospolita w społeczności międzynarodowej . . . . . . . . . . 4.1. Umowy międzynarodowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2. Stosunki dyplomatyczne i konsularne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.3. Organizacje międzynarodowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51 51 51 52 54 55 56 57 57 59 60 62 63 63 65 66 66 68 69 69 72 72 74 75 79 79 82 85 89 89 91 93 VI Spis treści Część druga. Prawo konstytucyjne, administracyjne i procedura administracyjna oraz prawo wyborcze Rozdział I. Prawo konstytucyjne II Rzeczypospolitej Polskiej 99 (Dariusz Dudek) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 1. Odrodzenie państwowości polskiej i prowizorium ustrojowe . . . 2. Konstytucja marcowa – demokracja parlamentarna . . . . . . . . . . . 106 3. Konstytucja kwietniowa – republika prezydencka . . . . . . . . . . . . 119 Rozdział II. Ustrój sądów powszechnych (Waldemar Bednaruk) . . . 137 1. Organizacja sądownictwa w pierwszych latach niepodległości . . 137 1.1. Sądownictwo na ziemiach polskich po odzyskaniu niepodległości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137 1.2. Struktura sądów na obszarze byłego zaboru rosyjskiego . . . 137 1.3. Struktura sądów na obszarze byłego zaboru austriackiego . . 139 1.4. Struktura sądów na obszarze byłego zaboru pruskiego . . . . 140 1.5. Zasady przewodnie sądownictwa zawarte w Konstytucji marcowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 1.6. Prace nad prawem o ustroju sądów powszechnych . . . . . . . . 146 2. Ustrój sądów powszechnych po unifikacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 2.1. Struktura sądów powszechnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 2.2. Zmiany zasad przewodnich wprowadzone przez Konstytucję kwietniową . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 Rozdział III. Prawo administracyjne (Stanisław Wrzosek) . . . . . . . . . 158 1. Nauka prawa administracyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 2. Część ogólna prawa administracyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 2.1. Stosunek administracyjnoprawny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 2.2. Źródła prawa administracyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 2.3. Podział administracyjny państwa i organy terenowe administracji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164 2.4. Centralna administracja rządowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 2.5. Rządowa administracja terenowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 a. Administracja ogólna (zespolona) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 b. Administracja specjalna (niezespolona) . . . . . . . . . . . . . . . 170 2.6. Prawo samorządu terytorialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 2.7. Prawo samorządu gospodarczego i zawodowego . . . . . . . . . 177 2.8. Prawno-organizacyjne aspekty reform administracji publicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 2.9. Nauka administracji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179 3. Materialne prawo administracyjne (wybrane przykłady) . . . . . . 182 3.1. Prawo urzędnicze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 3.2. Prawo ochrony przyrody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184 3.3. Unormowania dotyczące fundacji prawa publicznego . . . . . 186 VII Spis treści 3.4. Prawo zamówień publicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187 3.5. Unormowania dotyczące koncesjonowania działalności gospodarczej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 3.6. Administracyjnoprawne uwarunkowania obrotu nieruchomościami z udziałem cudzoziemców . . . . . . . . . . . 190 4. Zwyczaj w prawie administracyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191 Rozdział IV. Procedura administracyjna (Jerzy Parchomiuk) . . . . . . 195 1. Procedura administracyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195 1.1. Pierwsze regulacje prawne procedury administracyjnej w okresie międzywojennym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195 1.2. Kodyfikacja procedury z roku 1928 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197 1.3. Podmioty postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 199 1.4. Przebieg postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202 1.5. Rozstrzygnięcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207 1.6. Weryfikacja rozstrzygnięć w postępowaniu administracyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 1.7. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219 2. Sądownictwo administracyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 220 2.1. Prawne podstawy funkcjonowania sądów administracyjnych w okresie międzywojennym . . . . . . . . . . 220 2.2. Ustrój i wewnętrzna organizacja NTA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 224 2.3. Kompetencje i podstawowe zasady funkcjonowania NTA . . . 226 2.4. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230 Rozdział V. Prawo wyborcze (Maciej P. Gapski) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235 2. Ordynacja wyborcza do Sejmu Ustawodawczego . . . . . . . . . . . . . 236 3. Prawo wyborcze pod rządami Konstytucji marcowej . . . . . . . . . . 239 3.1. Prawo wyborcze do Sejmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239 3.2. Prawo wyborcze do Senatu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 3.3. Prawo wyborcze na urząd Prezydenta RP . . . . . . . . . . . . . . . . 244 3.4. Prawo wyborcze do organów samorządu terytorialnego . . . 245 4. Prawo wyborcze pod rządami Konstytucji kwietniowej . . . . . . . . 246 4.1. Prawo wyborcze do Sejmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 247 4.2. Prawo wyborcze do Senatu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250 4.3. Prawo wyborcze na urząd Prezydenta RP . . . . . . . . . . . . . . . . 252 4.4. Prawo wyborcze do organów samorządu terytorialnego . . . 254 5. Podsumowanie i wnioski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254 VIII Spis treści Część trzecia. Prawo cywilne i procedura cywilna oraz prawo rodzinne i prawo prywatne międzynarodowe Rozdział I. Prawo cywilne – część ogólna (Marzena Dyjakowska) . . 263 1. Część ogólna prawa cywilnego w okresie międzywojennym . . . . 263 1.1. Źródła prawa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 1.2. Prace kodyfikacyjne nad częścią ogólną prawa cywilnego . . 268 1.3. Osoby fizyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 275 1.4. Osoby prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 280 1.5. Czynność prawna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 284 1.6. Zagadnienia należące do części ogólnej unormowane w Kodeksie zobowiązań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 Rozdział II. Prawa rzeczowe (Leonard Górnicki) . . . . . . . . . . . . . . . . . 300 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 300 2. Prawa rzeczowe i ich system w doktrynie oraz  w ustawodawstwach dzielnicowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 303 3. Własność i posiadanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 319 4. Prawa na rzeczy cudzej. Prawa zastawnicze . . . . . . . . . . . . . . . . . 337 Rozdział III. Prawa na dobrach niematerialnych (Leonard Górnicki) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355 1. Początki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355 2. Nowe ustawodawstwo polskie w zakresie ochrony wynalazków, wzorów i znaków towarowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 364 3. Polska ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji . . . . . . . . . 380 4. Polska ustawa o prawie autorskim – ogólna charakterystyka . . . 389 Rozdział IV. Charakterystyka polskiego prawa zobowiązań okresu II Rzeczypospolitej (Juliusz Seweryn Petraniuk) . . . . . . . . . . . 406 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 406 1.1. Przyczyny obowiązywania obcego prawa na terenach polskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 406 1.2. Komisja Kodyfikacyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 413 2. Stosunek prawa partykularnego do nowo tworzonego . . . . . . . . 416 2.1. Klauzule derogacyjne w przepisach Kodeksu zobowiązań oraz przepisach wprowadzających . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 416 2.2. Prawo międzyczasowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 418 3. Miejsce oświadczenia woli w systemie Kodeksu zobowiązań . . . 421 3.1. Wpływ prawa obcego na kształt Kodeksu zobowiązań . . . . . 421 3.2. Charakterystyka źródeł stosunków obligacyjnych . . . . . . . . . 423 3.3. Wymogi co do formy oświadczeń woli . . . . . . . . . . . . . . . . . . 426 4. Wymogi ważności oświadczeń woli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 429 4.1. Rodzaje oświadczeń woli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 429 IX Spis treści 4.2. Oświadczenie woli a czynność prawna . . . . . . . . . . . . . . . . . . 431 4.3. Wady oświadczenia woli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 433 4.4. Wykładnia oświadczeń woli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 436 5. Klauzula rebus sic stantibus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 440 5.1. Wyzysk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 440 5.2. Wyjątki od zasady pacta sunt servanda . . . . . . . . . . . . . . . . . . 442 6. Wykonanie zobowiązania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 443 7. Regulacje dodatkowych zastrzeżeń umownych na przykładzie odstąpienia od umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 444 7.1. Zastrzeżenie i wykonanie prawa odstąpienie od umowy . . . 444 7.2. Odstąpienie a warunek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 448 8. Zastosowanie norm Kodeksu zobowiązań do stosunków między kupcami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 449 9. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 451 Rozdział V. Prawo spadkowe (Marzena Dyjakowska) . . . . . . . . . . . . . 460 1. Źródła prawa spadkowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 460 2. Prace kodyfikacyjne nad prawem spadkowym . . . . . . . . . . . . . . . 464 3. Pojęcie i skład spadku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 470 4. Forma testamentu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 473 5. Próby regulacji dziedziczenia gospodarstw rolnych . . . . . . . . . . . 476 Rozdział VI. Prawo rodzinne (Stanisław Paździor) . . . . . . . . . . . . . . . 486 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 486 2. Charakter prawny pochodzenia dzieci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 487 3. Dzieci nieślubne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 489 4. Legitymacja potomstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 490 5. Prawo zaskarżania nieślubności dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 492 6. Przysposobienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 497 7. Usamowolnienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 502 8. Rada familijna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 508 9. Opiekun główny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 509 10. Opiekun przydany . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 513 11. Dzieci nieślubne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 515 12. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 518 Rozdział VII. Prawo małżeńskie (Stanisław Paździor) . . . . . . . . . . . . 522 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 522 2. Prawo małżeńskie poszczególnych wyznań . . . . . . . . . . . . . . . . . . 523 2.1. Małżeństwo katolików . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 523 2.2. Małżeństwo prawosławnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 525 2.3. Małżeństwo greko-katolików . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 527 2.4. Małżeństwa osób wyznań ewangelickich: augsburskiego i reformowanego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 528 X Spis treści 2.5. Małżeństwo osób wyznania Mojżeszowego . . . . . . . . . . . . . . 529 2.6. Małżeństwo w wyznaniu mahometańskim . . . . . . . . . . . . . . 530 3. Przeszkody małżeńskie w różnych zaborach . . . . . . . . . . . . . . . . . 531 3.1. Prawo w zaborze pruskim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 531 3.2. Prawo w zaborze austriackim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 532 3.3. Prawo w zaborze rosyjskim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 534 4. Inne przepisy małżeńskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 537 4.1. Zaręczyny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 537 4.2. Zapowiedzi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 539 4.3. Forma zawarcia małżeństwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 540 4.4. Rozwód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 541 4.5. Uznanie małżonka za zmarłego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 543 5. Prace nad ujednoliceniem prawa osobowego . . . . . . . . . . . . . . . . 544 6. Prawo małżeńskie majątkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 548 6.1. Prawo niemieckie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 549 6.2. Prawo Królestwa Polskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 551 6.3. Prawo austriackie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 556 7. Prace nad prawem małżeńskim majątkowym . . . . . . . . . . . . . . . . 558 8. Wnioski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 562 Rozdział VIII. Procedura cywilna (Grzegorz Trojanowski) . . . . . . . . . 566 Rozdział IX. Prawo prywatne międzynarodowe i międzydzielnicowe (Jacek Widło) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 601 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 601 2. Geneza polskich ustaw – Prawo prywatne międzynarodowe i Prawo prywatne międzydzielnicowe. Podstawowe zasady, myśli przewodnie i instytucje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 604 2.1. Funkcja prawa prywatnego międzynarodowego i międzydzielnicowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 607 2.2. Norma kolizyjna. Problematyka łącznika . . . . . . . . . . . . . . . . 608 2.3. Zakres działania norm. Wykładnia i luki. Zasady dotyczące pojmowania i stosowania prawa właściwego . . . . . . . . . . . . . 610 2.4. Budowa ustawy z 1926 r. Część ogólna i część szczegółowa 612 2.5. Odesłanie do innego prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 613 2.6. Niejednolite prawo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 613 2.7. Klauzula porządku publicznego. Ograniczenie stosowania obcego prawa merytorycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 614 2.8. Stwierdzenie treści prawa obcego. Posiłkowy charakter prawa polskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 614 2.9. Odwet (zasada wzajemności) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 615 2.10. Kwalifikacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 615 2.11. Zmiana statutu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 616 2.12. Obejście prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 617 XI Spis treści 3. Część szczegółowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 618 3.1. Statut personalny. Zdolność prawna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 618 3.2. Forma czynności prawnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 619 3.3. Prawa rzeczowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 620 3.4. Zobowiązania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 621 3.5. Zawarcie małżeństwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 623 3.6. Stosunki osobiste i majątkowe między małżonkami . . . . . . . 624 3.7. Rozwód i rozdział od stołu i łoża . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 625 4. Stosunki między rodzicami a dziećmi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 626 4.1. Pochodzenie ślubne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 626 4.2. Rodzice a dzieci ślubne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 626 4.3. Dzieci nieślubne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 626 4.4. Uprawnienie dzieci nieślubnych. (Legitymacja) . . . . . . . . . . 627 4.5. Przysposobienie. (Adopcja), Opieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 627 5. Prawo spadkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 627 5.1. Spuścizny po obywatelach polskich i po cudzoziemcach . . . 628 5.2. Prawo prywatne międzydzielnicowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 628 6. Opinie znawców zagranicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 631 Część czwarta. Prawo karne, karne wykonawcze i procedura karna Rozdział I. Prawo karne materialne (Anna Komadowska) . . . . . . . . . 637 1. Prawo karne w dzielnicach porozbiorowych (1918–1932) . . . . . 637 1.1. Prawo karne w byłym zaborze rosyjskim . . . . . . . . . . . . . . . . 638 1.2. Prawo karne w byłym zaborze pruskim . . . . . . . . . . . . . . . . . 645 1.3. Prawo karne w byłym zaborze austriackim . . . . . . . . . . . . . . 648 2. Prawo karne w okresie 1932–1939 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 654 2.1. Zasady odpowiedzialności karnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 655 2.2. Odpowiedzialność nieletnich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 658 2.3. Kary i sposoby ich wymierzania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 659 2.4. Środki zabezpieczające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 661 2.5. Część szczególna kodeksu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 663 3. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 668 Rozdział II. Polskie prawo penitencjarne (Małgorzata Kuć) . . . . . . . 671 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 671 2. Stan więzień . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 671 3. Organizacja więziennictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 673 4. Warunki socjalno-bytowe i opieka medyczna . . . . . . . . . . . . . . . . 677 5. Nadzór penitencjarny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 679 6. Klasyfikacja skazanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 682 7. Więźniowie polityczni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 686 8. System progresywny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 687 XII Spis treści 9. Zatrudnienie skazanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 689 10. Nauczanie skazanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 692 11. Działalność kulturalno-oświatowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 694 12. Opieka religijna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 694 13. Prawo więźniów do kontaktów ze światem zewnętrznym . . . . . . 697 14. Nagradzanie i karanie dyscyplinarne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 698 15. Udział przedstawicieli społeczeństwa w wykonywaniu kary . . . . 701 16. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 703 Rozdział III. Polskie postępowanie karne w świetle przepisów Kodeksu postępowania karnego z 1928 roku (Grzegorz Gozdór) . . . 707 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 707 2. Założenia ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 708 3. Zakres działania sądów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 709 4. Strony, obrońcy i pełnomocnicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 710 5. Reprezentanci stron procesowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 711 6. Postępowanie dowodowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 712 7. Środki zapobiegawcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 715 8. Przepisy porządkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 717 9. Postępowanie przygotowawcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 718 10. Postępowanie jurysdykcyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 720 11. Środki odwoławcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 723 12. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 724 Część piąta. Prawo skarbowe, gospodarcze, handlowe oraz prawo pracy i prawo ochrony środowiska Rozdział I. Skarbowość i prawo skarbowe (Hubert Izdebski) . . . . . . 731 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 731 2. System walutowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 733 3. Władze skarbowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 735 4. Podatki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 739 5. Budżet państwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 742 6. Skarbowość komunalna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 745 7. Banki państwowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 746 8. Kontrola państwowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 748 Rozdział II. Administracyjnoprawna regulacja działalności gospodarczej (Piotr Fiedorczyk) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 752 1. Konstytucyjne podstawy organizacji ustroju gospodarczego w II RP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 752 2. Ustawodawstwo przemysłowe na ziemiach polskich w chwili odzyskania niepodległości. Prace nad unifikacją . . . . . . . . . . . . . 754 3. Prawo przemysłowe z 1927 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 757 XIII Spis treści 3.1. Podstawowe pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 757 3.2. Rodzaje przemysłu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 759 3.3. Administracja przemysłowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 767 3.4. Uwagi końcowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 767 4. Działalność gospodarcza uregulowana poza prawem przemysłowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 769 5. Samorząd gospodarczy i zawodowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 772 5.1. Samorząd gospodarczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 772 5.2. Samorząd zawodowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 775 5.3. Samorząd giełdowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 778 6. Ustawa kartelowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 779 Rozdział III. Prawo handlowe (Andrzej Herbet / Adam Redzik) . . . . . 784 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 784 2. Pojęcie i miejsce prawa handlowego w systemie prawa . . . . . . . . 785 3. Unifikacja i kodyfikacja prawa handlowego; źródła prawa . . . . . 787 4. Doktryna i nauczanie prawa handlowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 791 5. Kodeks handlowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 796 6. Prawo spółdzielcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 801 7. Ochrona konkurencji i prawo własności przemysłowej . . . . . . . . 803 8. Prawo wekslowe i czekowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 807 Rozdział IV. Rozwój polskiego prawa pracy (Grzegorz Goździewicz) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 812 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 812 2. Lata 1918–1926 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 814 3. Lata 1926–1939 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 818 4. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 824 Rozdział V. Geneza prawa ochrony środowiska (Piotr Korzeniowski) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 831 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 831 2. Ochrona prawna lasów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 833 3. Ochrona prawna wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 844 4. Regulacje prawne dotyczące gospodarki rybackiej . . . . . . . . . . . . 847 5. Przepisy prawne dotyczące łowiectwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 849 6. Próba stworzenia modelu kompleksowej ochrony prawnej przyrody w prawodawstwie II Rzeczypospolitej . . . . . . . . . . . . . . 853 7. Podstawy teoretyczne ochrony prawnej przyrody w II Rzeczypospolitej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 859 8. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 863 XIV Spis treści Część szósta. Prawo wyznaniowe i polskie prawo kanoniczne Rozdział I. Stosunki państwo–kościół (Józef Krukowski) . . . . . . . . . . 869 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 869 2. Zasady konstytucyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 870 2.1. Wolność religijna w wymiarze indywidualnym . . . . . . . . . . . 870 2.2. Zasady relacji instytucjonalnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 871 3. Sytuacja prawna Kościoła katolickiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 872 3.1. Gwarancje konstytucyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 872 3.2. Gwarancje konkordatowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 874 4. Sytuacja prawna związków wyznaniowych mniejszości religijnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 879 Rozdział II. Prawo kanoniczne (Mirosław Sitarz) . . . . . . . . . . . . . . . . 884 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 884 2. Charakterystyka Kościoła w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 885 3. Podmioty kompetentne do stanowienia prawa partykularnego . . 889 4. Źródła polskiego prawa kanonicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 893 5. Ośrodki naukowe i kanoniści . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 903 5.1. Ośrodki naukowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 903 5.2. Kanoniści . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 905 6. Literatura polskiego prawa kanonicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 911 7. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 917 Część siódma. Nauczanie prawa rzymskiego oraz medycyny sądowej Rozdział I. Nauczanie medycyny sądowej na Wydziałach Prawa w Polsce (Władysław Witczak / Igor Szwiec) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 923 1. Przedmiot medycyny sądowej i jej znaczenie dla praktyki wymiaru sprawiedliwości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 923 2. Nauczanie medycyny sądowej na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego w latach 1919–1939 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 927 3. Nauczanie medycyny sądowej w Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie w latach 1919–1939 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 930 4. Nauczanie medycyny sądowej na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie 1918–1939 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 933 5. Nauczanie medycyny sądowej na Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1918–1939 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 936 6. Nauczanie medycyny sądowej na Uniwersytecie Warszawskim w latach 1918–1939 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 940 XV Spis treści Rozdział II. Prawo rzymskie i jego nauczanie w Polsce (Bożena Anna Czech-Jezierska) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 946 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 946 2. Nauczanie prawa rzymskiego w polskich uniwersytetach . . . . . . 948 2.1. Zarys organizacji życia naukowego po 1918 r. . . . . . . . . . . . 948 2.2. Miejsce prawa rzymskiego w programie studiów prawniczych w okresie międzywojennym . . . . . . . . . . . . . . . 949 2.3. Uniwersytet Jagielloński . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 951 2.4. Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie . . . . . . . . . . . . . . . . 954 2.5. Uniwersytet Warszawski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 957 2.6. Katolicki Uniwersytet Lubelski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 958 2.7. Uniwersytet Poznański . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 960 2.8. Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie . . . . . . . . . . . . . . . . . 961 3. Dorobek naukowy polskich romanistów z zakresu prawa rzymskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 962 3.1. Podręczniki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 962 3.2. Historia źródeł prawa rzymskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 967 3.3. Papirologia prawnicza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 971 3.4. Proces cywilny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 973 3.5. Prawo osobowe i czynności prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 973 3.6. Prawo rodzinne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 974 3.7. Prawo rzeczowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 976 3.8. Zobowiązania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 977 4. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 978 Noty o Autorach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 983 Indeks osobowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 987 Indeks rzeczowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 989 XVI Spis treści Contents Introduction . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . LV Abbreviations . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . LXI Sources of law and literature . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . LXVII Part one. Philosophy and the international context of Polish law Chapter I. An outline of philosophy of law (Tadeusz Guz) . . . . . . . . . 1. Introduction . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Neo-Thomist realistic concept of philosophy of law by Czesława Martyniak, Father Jacek Woroniecki OP and Ignacy Czuma, Edmund Elter, Feliks Koneczny, Edmund Krzymuski, Andrzej Mycielski, Jan Piwowarczya, Rev. Antonie Szymański, Władysława Wicher . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Do legal sciences need metaphysics? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Law vs. ethics and theology . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3. The question about a person as the ontic basis for the existence of law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4. Problems of understanding the being of statutory law . . . . . 2.5. Formal and material positivization of natural law . . . . . . . . . 2.6. The necessity of the return of philosophy of law as a science to its realistic metaphysical and Christian sources . . . . . . . . 2.7. The question about understanding the Republic of Poland as the state and common good . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. The psychologistic or “pluralist and evolutionary” “theory of law” by Leon Petrażycki, Jerzy Lande, Eugeniusz Jarry, Szymon Kachan, Jerzy Ossowski and Eugeniusz Bautro and Bronisław Wróblewski . . 4. The psychological-sociological theory of law with idealistic and positivistic inspirations by Henryk Piętka, Czesław Znamierowsk, Sawa Frydman (Czesław Nowiński), Józef Zajkowski and Ignacy Kooschembahr-Łyskowski and Roman Rybarski . . . . . . . . . . . . . . . 5. The normativist theory of legal positivism by Szymon Rundstein and Władysław L. Jaworski and Stanisław Druks, Antoni Peretiatkowicz and Wiktor Sukiennicki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6. Conclusions . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 3 4 5 7 9 9 11 12 16 18 38 42 45 XVII Chapter II. The Polish legal thought (Aleksander Stępkowski) . . . . . . 1. Introduction . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Leon Petrażycki and the psychological theory of law Leon Petrażycki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Looking for the identity of legal phenomena . . . . . . . . . . . . . 2.2. Legal policy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. The psychological effect of the theory of law . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.1. Within the circle of Petrażycki’s disciples . . . . . . . . . . . . . . . . 4. The theory of law in Vilnius: between psychologism and analytic philosophy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.1. Sociological correction of neo-Kantism . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2. Psychologism and jurisprudence of interests in the light of ontological reism . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.3. From the philosophy of language to legal realism . . . . . . . . . 5. Critics from Poznań on Petrażycki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6. Between law and morality . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.1. Against division . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.2. Thomist inspirations . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7. Pure science of law a la polonaise . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7.1. Beyond normativism towards Christ’s morality? . . . . . . . . . . 7.2 Between noramitivism and the school of free law . . . . . . . . . 8. Theoretical concepts of civilists . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8.1. Sociologism inspired by Roman law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9. Sociologism on the ground of penal law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9.1. Penal law in the Christian democratic perspective . . . . . . . . 9.2. Penal law in a social state . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10. Conclusions . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Chapter III. The international status of the Second Republic of Poland (Lech Antonowicz) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. The creation of the Second Republic of Poland . . . . . . . . . . . . . . . 2. International recognition of the Second Republic of Poland . . . . 3. Constitutional organs of the Second Republic for foreign affairs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. The Second Republic in the international community . . . . . . . . . 4.1. International agreements . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2. Diplomatic and consular relations . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.3. International organizations . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51 51 51 52 54 55 56 57 57 59 60 62 63 63 65 66 66 68 69 69 72 72 74 75 79 79 82 85 89 89 91 93 XVIII Contents Part two. Constitutional law, administrative law and administrative procedure, electoral law Chapter I. Constitutional law of the Second Republic of Poland 99 (Dariusz Dudek) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 1. The revival of Polish statehood and political provisorium . . . . . . 2. The March Constitution – parliamentary democracy . . . . . . . . . . 106 3. The April Constitution – presidential republic . . . . . . . . . . . . . . . . 119 Chapter II. The system of common courts of law (Waldemar Bednaruk) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137 1. Organization of jurisdiction in the first years of independence . . 137 1.1. Jurisdiction in the Polish areas after regaining independence . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137 1.2. The structure of courts in the area of the former Russian partitioning zone . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137 1.3. The structure of courts in the area of the former Austrian partitioning zone . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 1.4. The structure of courts in the area of the former Prussian partitioning zone . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 1.5. The guiding principles of jurisdiction included in the March Constitution . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 1.6. Work upon the law on the system of common courts of law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 2. The system of common courts of law after unification . . . . . . . . . 148 2.1. The structure of common courts of law . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 2.2. Changes of the guiding principles introduced by the April Constitution . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 Chapter III. Administrative law (Stanisław Wrzosek) . . . . . . . . . . . . . 158 1. The science of administrative law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 2. The general part of administrative law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 2.1. The administrative-legal relation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 2.2. The sources of administrative law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 2.3. Administrative division of the state and the local organs of administration . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164 2.4. Government central administration . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 2.5. Government local administration . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 a. General (combined) administration . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 b. Special (non-combined) administration . . . . . . . . . . . . . . . 170 2.6. The law of the local government . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 2.7. The law of economic and professional local government . . . 177 2.8. Legal and organizational aspects of reforms of public administration . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 XIX Contents
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Synteza prawa polskiego 1918-1939
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: