Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00334 007744 11494461 na godz. na dobę w sumie
System Prawa Karnego Procesowego. Tom VI. Strony i inni uczestnicy postępowania karnego - ebook/pdf
System Prawa Karnego Procesowego. Tom VI. Strony i inni uczestnicy postępowania karnego - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8107-198-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> karne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Przekazywany do rąk Czytelników VI tom Systemu Prawa Karnego Procesowego poświęcony jest problematyce stron i innych uczestników postępowania karnego.

Główną ideą Systemu, zgodnie z charakterem tego wielotomowego cyklu publikacji, jest zebranie dotychczasowego dorobku literatury i po części orzecznictwa dotyczącego polskiego procesu karnego. Z drugiej jednak strony, Autorzy musieli zaprezentować własne poglądy w opisywanej materii. Pewien wkład we wzbogacenie opisanej tu problematyki wniósł także ustawodawca, dokonując w ostatnich latach licznych nowelizacji polskiej procedury karnej, w tym 'wielkiej reformy', która weszła w życie z dniem 1 lipca 2015 r., i 'kontrreformy' wprowadzonej zasadniczo z dniem 15 kwietnia 2016 r. Obie nowelizacje wpłynęły także, w większym lub mniejszym stopniu, na status prawny stron i innych uczestników postępowania karnego. W związku z powyższym należało także w niniejszej publikacji odnieść się do często sprzecznych zmian, wprowadzonych na przestrzeni zaledwie dwóch lat, co nadało poświęconym im rozważaniom charakter dynamiczny.

Pojęcie uczestnika postępowania budzi wątpliwości nie tylko w literaturze, ale i aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego, równie wiele kontrowersji budzi także tradycyjne pojęcie strony procesowej, rodzaje stron, pojęcia zdolności procesowej i zdolności do czynności procesowych. Problematyka ta, stanowiąca swoisty wstęp do zagadnień opisywanych w niniejszym tomie, została obszernie opisana w rozdziale I.

W rozdziale II opisano instytucję oskarżyciela publicznego w odniesieniu do prokuratora, jak i nieprokuratorskich organów oskarżycielskich. W przypadku prokuratora sięgnięto nie tylko do regulacji kodeksu postępowania karnego, ale i ustawy z 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury.

Rozdział III zawiera szerokie rozważania dotyczące pokrzywdzonego. Przeprowadzona w nim analiza standardów ochrony praw pokrzywdzonego w świetle dokumentów europejskich oraz Konstytucji RP i obowiązującego kodeksu postępowania karnego przekonuje, że nie jest on już w polskim procesie karnym postacią zapomnianą. Jednocześnie wykazuje, jak istotną rolę w ukształtowaniu tych wzorców odegrało szeroko rozumiane ustawodawstwo europejskie.

Rozdział IV opisuje ewolucję uprawnień i obecny status prawny oskarżyciela posiłkowego występującego w procesie karnym zarówno jako oskarżyciel posiłkowy uboczny, jak i oskarżyciel posiłkowy subsydiarny.

Problematyka oskarżyciela prywatnego jest przedmiotem rozważań rozdziału V niniejszego tomu. Godne uwagi są rozważania dotyczące pojęcia i statusu prawnego oskarżyciela prywatnego w obowiązującym ustawodawstwie. Obejmują one w szczególności analizę jego praw do dysponowania skargą i pojednania (w tym w trybie mediacji) oraz uprawnień jako strony procesu. Opisano również instytucję ingerencji prokuratora w postępowanie prywatnoskargowe.

Rozdział VI omawia instytucję powoda cywilnego, która z dniem 1 lipca 2015 r. stała się w polskim procesie karnym instytucją historyczną. W podsumowaniu rozdziału zawarto krótką refleksję co do zniesienia z dniem 1 lipca 2015 r. w polskim procesie karnym instytucji powództwa cywilnego, czemu towarzyszyło jednak wprowadzenie w art. 59a k.k. instytucji tzw. umorzenia restytucyjnego oraz likwidacji tegoż w dacie 15 kwietnia 2016 r.

Najobszerniejszy, VII rozdział poświęcono biernej stronie procesowej, czyli oskarżonemu sensu largo. Było to założenie świadome, uzasadnione faktem, że to właśnie oskarżony (podejrzany) był na przestrzeni wieków i jest obecnie centralną postacią procesu karnego.

Rozdział VIII obejmuje problematykę szczególnych stron procesowych i analizę innych niż kodeks postępowania karnego ustaw. Zawarte w nim rozważania dotyczą podmiotu zbiorowego (opisanego na podstawie ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary), instytucji interwenienta i podmiotu pociągniętego do odpowiedzialności posiłkowej (przewidzianych przez kodeks karny skarbowy) oraz rodziców nieletniego (w świetle ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich).

W rozdziale IX tomu zawarto rozważania dotyczące przedstawiciela ustawowego pokrzywdzonego małoletniego, ubezwłasnowolnionego lub nieporadnego, a także przedstawiciela ustawowego oskarżonego nieletniego lub ubezwłasnowolnionego.

Stosunkowo obszerne rozważania rozdziału X dotyczą obrońcy. Równie istotną rolę w procesie karnym pełni pełnomocnik, którego rola jest przedmiotem rozważań rozdziału XI niniejszego tomu. Instytucja ta została poddana analizie na tle kodeksu postępowania karnego oraz przepisów pozakodeksowych.

XII rozdział dotyczy występujących w procesie karnym rzeczników interesu społecznego, a mianowicie: Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka, Prokuratora Generalnego, prokuratora, przedstawiciela społecznego, amicus curiae i instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej. Podmioty te, być może niezbyt eksponowane w orzecznictwie sądowym i literaturze przedmiotu, zasługują niewątpliwie na uwagę. Należy wyrazić zasadną nadzieję, że zainteresowanie nimi wzrośnie chociażby ze względu na interesujące rozważania autorytetów nauki polskiej doktryny postępowania karnego zamieszczone w niniejszym tomie.

Szósty tom Systemu wieńczą rozważania rozdziału XIII poświęcone innym niż wskazane powyżej uczestnikom procesu karnego: świadkom, biegłym, tłumaczom, stenografom, ekspertom, osobom przybranym do czynności i protokolantom. Ich służebna rola w procesie karnym jest rzadko dostrzegana, a tym bardziej doceniana, ale niewątpliwie niezbędna.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

SYSTEM Prawa Karnego Procesowego Redaktor Naczelny Piotr Hofmański Członkowie Rady Programowej prof. dr hab. Andrzej Bulsiewicz dr hab. Wojciech Cieślak prof. dr hab. Wiesław Daszkiewicz prof. dr hab. Tomasz Grzegorczyk prof. dr hab. Jerzy Kasprzak dr hab. Monika Klejnowska prof. dr hab. Piotr Kruszyński prof. dr hab. Cezary Kulesza dr hab. Zbigniew Kwiatkowski prof. dr hab. Kazimierz Marszał dr hab. Ireneusz Nowikowski prof. dr hab. Lech Paprzycki prof. dr hab. Feliks Prusak prof. dr hab. Jerzy Skorupka prof. dr hab. Stanisław Stachowiak prof. dr hab. Ryszard A. Stefański prof. dr hab. Janusz Tylman prof. dr hab. Stanisław Waltoś prof. dr hab. Paweł Wiliński sędzia SN Stanisław Zabłocki prof. dr hab. Kazimierz Zgryzek Tom I. Tom II. Tom III. Tom IV. Tom V. Tom VI. ZAGADNIENIA OGÓLNE Piotr Hofmański PROCES KARNY – ROZWIĄZANIA MODELOWE W UJĘCIU PRAWNOPORÓWNAWCZYM Piotr Kruszyński ZASADY PROCESU KARNEGO Paweł Wiliński DOPUSZCZALNOŚĆ PROCESU Maria Jeż-Ludwichowska Arkadiusz Lach SĄDY I INNE ORGANY POSTĘPOWANIA KARNEGO Zbigniew Kwiatkowski STRONY I INNI UCZESTNICY POSTĘPOWANIA KARNEGO Cezary Kulesza Tom VII. CZYNNOŚCI PROCESOWE Ireneusz Nowikowski Tom VIII. DOWODY Jerzy Skorupka Tom IX. Tom X. ŚRODKI PRZYMUSU Tomasz Grzegorczyk POSTĘPOWANIE PRZYGOTOWAWCZE Ryszard A. Stefański Tom XI. Tom XII. POSTĘPOWANIE PRZED SĄDEM PIERWSZEJ INSTANCJI Kazimierz Zgryzek POSTĘPOWANIE ODWOŁAWCZE Sławomir Steinborn Krzysztof Woźniewski Tom XIII. NADZWYCZAJNE ŚRODKI ZASKARŻENIA I ŚRODKI POZAPROCESOWE Stanisław Zabłocki Tom XIV. TRYBY SZCZEGÓLNE Feliks Prusak Tom XV. POZAKODEKSOWE POSTĘPOWANIA SZCZEGÓLNE Tomasz Grzegorczyk Tom XVI. POSTĘPOWANIA PO UPRAWOMOCNIENIU SIĘ ORZECZENIA Andrzej Światłowski Tom XVII. OBRÓT PRAWNY Z ZAGRANICĄ I POSTĘPOWANIA PRZED TRYBUNAŁAMI MIĘDZYNARODOWYMI Lech Paprzycki Tom XVIII. KOSZTY PROCESU I OPŁATY W SPRAWACH KARNYCH Monika Klejnowska STRONY I INNI UCZESTNICY POSTĘPOWANIA KARNEGO Redakcja naukowa Cezary Kulesza Autorzy: Ewa Bieńkowska, Katarzyna T. Boratyńska Rossana Broniecka, Łukasz Chojniak Katarzyna Dudka, Ewa Kowalewska-Borys Cezary Kulesza, Dariusz Kużelewski Lidia Mazowiecka, Ireneusz Nowikowski Andrzej Sakowicz, Piotr Starzyński Ryszard A. Stefański, Sławomir Steinborn Andrzej Światłowski, Izabela Urbaniak-Mastalerz Marcin Warchoł, Małgorzata Wąsek-Wiaderek Paweł Wiliński, Krzysztof Woźniewski VI Warszawa 2016 Poszczególne rozdziały tomu VI napisali: Ewa Bieńkowska rozdział 3 pkt 3.1 Katarzyna T. Boratyńska rozdział 7 pkt 7.2.2 Rossana Broniecka rozdział 6 pkt 6.1–6.3 Łukasz Chojniak Katarzyna Dudka rozdział 6 pkt 6.4–6.7 rozdział 4 Ewa Kowalewska-Borys rozdział 5, rozdział 7 pkt 7.2.1 Cezary Kulesza rozdział 10 Dariusz Kużelewski rozdział 3 pkt 3.2 Lidia Mazowiecka rozdział 12 pkt 12.3 Ireneusz Nowikowski rozdział 1 Andrzej Sakowicz Piotr Starzyński rozdział 7 pkt 7.2.3.1–7.2.3.3, 7.2.3.5 rozdział 7 pkt 7.1.2, 7.2.3.4, rozdział 11 pkt 11.1 Ryszard A. Stefański rozdział 2 pkt 2.1, rozdział 12 pkt 12.4 Sławomir Steinborn rozdział 2 pkt 2.2 Andrzej Światłowski rozdział 8, rozdział 9, rozdział 11 pkt 11.2 Izabela Urbaniak-Mastalerz rozdzia 12 pkt 12.2, rozdział 13 Marcin Warchoł rozdział 12 pkt 12.1 Małgorzata Wąsek-Wiaderek rozdział 7 pkt 7.1.1 Paweł Wiliński rozdział 7 pkt 7.1.3 Krzysztof Woźniewski rozdział 12 pkt 12.5–12.7 SpiS treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wykaz podstawowej literatury podawanej wyłącznie w zapisie skróconym . . . . . . . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 1. zagadnienia ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .1 . pojęcie strony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .1 .1 . Uwagi o pojęciu uczestnika postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .1 .2 . Kwestia pojęcia strony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .2 . rodzaje stron . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .2 .1 . pojęcie quasi-strony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .2 .2 . Strony zasadnicze i szczególne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .2 .3 . Kwestia strony zbiorowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .2 .4 . Strony czynne i bierne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .2 .5 . Strony zastępcze i strony nowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .3 . Zdolność procesowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .3 .1 . pojęcie zdolności procesowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .3 .2 . Zdolność procesowa a legitymacja do procesu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .4 . Zdolność do czynności procesowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 2. oskarżyciel publiczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 . prokurator . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 .1 . Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 .2 . pojęcie oskarżyciela publicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 .3 . prokurator jako organ procesowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 .4 . Zadania prokuratury a zadania oskarżyciela publicznego . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 .5 . pozycja prokuratora wśród innych oskarżycieli publicznych . . . . . . . . . . . . 2 .1 .6 . prokurator występujący w charakterze oskarżyciela publicznego jako strona . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 .7 . Uprawnienia prokuratora jako oskarżyciela publicznego w postępowaniu sądowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 .7 .1 . Udział w rozprawie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 .7 .2 . Udział w posiedzeniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 .8 . cofnięcie aktu oskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 .9 . Wyłączenie prokuratora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 .9 .1 . Wyłączenie prokuratora z mocy prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 .9 .2 . Wyłączenie prokuratora na mocy orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . . 19 25 35 41 49 49 53 67 67 74 78 83 85 119 119 126 128 146 146 150 151 154 165 167 174 178 178 184 187 197 198 199  Spis treści 2 .1 .9 .3 . postępowanie w przedmiocie wyłączenia prokuratora . . . . . . . . . 2 .1 .9 .3 .1 . Organy uprawnione do orzekania o wyłączeniu prokuratora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 .9 .3 .2 . postępowanie w przedmiocie wyłączenia prokuratora z mocy prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 .9 .3 .3 . postępowanie w przedmiocie wyłączenia na mocy orzeczenia prokuratora . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 .9 .4 . Skutki w zakresie czynności dokonanej przez prokuratora podlegającego wyłączeniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 . Nieprokuratorskie organy oskarżycielskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 .1 . Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 .2 . Uprawnione organy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 .2 .1 . Nieprokuratorscy oskarżyciele publiczni w sprawach o przestępstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 .2 .1 .1 . Strażnicy Straży Leśnej i inni pracownicy Służby Leśnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 .2 .1 .2 . Strażnicy państwowej Straży Łowieckiej . . . . . . . . . . 2 .2 .2 .1 .3 . państwowa Agencja rozwiązywania problemów Alkoholowych i gminne komisje rozwiązywania problemów alkoholowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 .2 .1 .4 . Organy inspekcji Handlowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 .2 .1 .5 . Organy państwowej inspekcji Sanitarnej . . . . . . . . . 2 .2 .2 .1 .6 . Urzędy skarbowe i inspektorzy kontroli skarbowej . . . 2 .2 .2 .1 .7 . prezes Urzędu Komunikacji elektronicznej . . . . . . . 2 .2 .2 .1 .8 . Organy Straży Granicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 .2 .2 . Nieprokuratorscy oskarżyciele publiczni w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 .3 . reprezentacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 .4 . Zakres praw i obowiązków procesowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 .5 . relacja między nieprokuratorskim organem oskarżycielskim a prokuratorem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 3. Pokrzywdzony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 . Standardy ochrony praw pokrzywdzonego w świetle dokumentów europejskich i ustaw zasadniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 .1 . Wprowadzenie: o genezie praw ofiar przestępstw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 .2 . przełom – deklaracja Narodów Zjednoczonych o podstawowych zasadach sprawiedliwości dla ofiar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 .3 . Ofiary w postępowaniu przed Międzynarodowym trybunałem Karnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 .4 . Ofiary ciężkich pogwałceń międzynarodowego prawa praw człowieka i poważnych naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego . . . . . . . 3 .1 .5 . W kierunku konwencji Narodów Zjednoczonych o sprawiedliwości oraz wsparciu dla ofiar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 .6 . prawa ofiar przestępstw w dokumentach rady europy . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 .6 .1 . Konwencja o kompensacji dla ofiar przestępstw popełnionych z użyciem przemocy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 .6 .2 . rekomendacje Komitetu Ministrów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  203 203 205 207 210 211 213 218 218 218 221 223 226 227 230 230 231 233 237 243 248 254 254 261 264 269 272 274 277 277 280 Spis treści 3 .1 .7 . pierwszy dokument unijny – decyzja ramowa rady w sprawie pozycji ofiar w postępowaniu karnym 2001/220/WSiSW . . . . . 3 .1 .8 . Dyrektywa 2012/29/Ue ustanawiająca normy minimalne w zakresie praw ofiar przestępstw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 .9 . Szczególne środki ochrony i wsparcia niektórych grup ofiar w innych unijnych aktach prawnych i w dokumentach rady europy . . . . . 3 .1 .9 .1 . Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 .9 .2 . Ofiary handlu ludźmi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 .9 .3 . Dzieci-ofiary wykorzystywania seksualnego . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 .9 .4 . Ofiary przemocy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 .9 .5 . Ofiary terroryzmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 .9 .6 . Ofiary przestępstw z nienawiści . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 .10 . Dyrektywa odnosząca się do kompensaty dla ofiar przestępstw . . . . . . . . . 3 .1 .11 . W kierunku zrównania sytuacji ofiar i sprawców przestępstw w postępowaniu karnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 .11 .1 . O potrzebie uwzględnienia praw ofiar przestępstw w konwencji rady europy o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 .11 .2 . prawa ofiar przestępstw w ustawach zasadniczych – dziś i jutro . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 .12 . podsumowanie i konkluzja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 . pokrzywdzony w polskim procesie karnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .1 . Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .2 . Definicja pokrzywdzonego i jej elementy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .2 .1 . Zakres podmiotowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .2 .1 .1 . Osoba fizyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .2 .1 .2 . Osoba prawna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .2 .1 .3 . instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .2 .2 . Dobro prawne naruszone lub zagrożone . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .2 .3 . Bezpośredniość naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego . . . . . 3 .2 .3 . podmioty uważane przez ustawę za pokrzywdzonego . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .4 . podmioty wykonujące prawa pokrzywdzonego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .4 .1 . Osoby najbliższe (strona zastępcza i nowa) oraz pozostające na utrzymaniu pokrzywdzonego . . . . . . . . . . . . 3 .2 .4 .2 . przedstawiciel ustawowy oraz osoba sprawująca pieczę . . . . . . . . 3 .2 .4 .3 . prokurator . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .4 .4 . Organy kontroli państwowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .4 .5 . Organy państwowej inspekcji pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .4 .6 . inne podmioty wskazane w przepisach szczególnych . . . . . . . . . . 3 .2 .5 . Uprawnienia pokrzywdzonego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .5 .1 . Uprawnienia przysługujące przed wszczęciem postępowania karnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .5 .2 . Uprawnienia w postępowaniu przygotowawczym . . . . . . . . . . . . 3 .2 .5 .3 . Uprawnienia w postępowaniu jurysdykcyjnym . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .5 .4 . Uprawnienia niezależne od etapu postępowania karnego . . . . . . 285 289 306 306 307 309 310 317 318 320 322 322 325 328 331 333 334 338 338 339 342 344 349 352 353 354 354 358 359 361 363 365 365 367 376 381  Spis treści 3 .2 .6 . Obowiązki pokrzywdzonego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .7 . Kumulacja roli procesowej pokrzywdzonego z rolą świadka . . . . . . . . . . . . Rozdział 4. oskarżyciel posiłkowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .1 . Zagadnienia ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .2 . Oskarżyciel posiłkowy uboczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 . Oskarżyciel posiłkowy subsydiarny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .4 . Odstąpienie oskarżyciela posiłkowego od oskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 5. oskarżyciel prywatny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .1 . rys historyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .2 . Oskarżyciel prywatny w prawie niemieckim (Privatkläger) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .3 . Definicja oskarżyciela prywatnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .4 . Uzyskanie statusu oskarżyciela prywatnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .5 . Zakres przedmiotowy oskarżenia prywatnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .6 . Ograniczenia uprawnień oskarżyciela prywatnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .7 . Uprawnienia oskarżyciela w postępowaniu sądowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .7 .1 . prawo dysponowania skargą prywatną . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .7 .2 . prawo do zawarcia pojednania lub ugody (art . 489 § 1 k .p .k .) . . . . . . . . . . 5 .7 .3 . prawo do mediacji (art . 489 § 2 k .p .k .) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .7 .4 . prawo do pełnomocnika (art . 59 § 1, art . 87 § 1 k .p .k .) . . . . . . . . . . . . . . . 5 .7 .5 . prawo ubogich do zastępstwa procesowego (art . 88 k .p .k . w zw . z art . 78 § 1 k .p .k .) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .7 .6 . prawo inicjatywy dowodowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .7 .7 . prawo zadawania pytań oskarżonemu, świadkom, biegłym (art . 171 § 2 k .p .k . w zw . z art . 485 k .p .k .) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .7 .8 . prawo wypowiadania się co do każdej kwestii poruszanej podczas postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .7 .9 . prawo do wygłoszenia przemówienia końcowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .7 .10 . prawo wnoszenia środków odwoławczych oraz środków zaskarżenia . . . . . 5 .8 . Kumulacje ról procesowych w trybie prywatnoskargowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .9 . Udział prokuratora w postępowaniu z oskarżenia prywatnego . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .10 . pojęcie interesu społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .11 . Zmiana kwalifikacji prawnej czynu w trakcie postępowania karnego prowadzonego w trybie publicznoskargowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .12 . Konsensualizm procesowy w trybie prywatnoskargowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 6. Powód cywilny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .1 . Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .2 . Zarys historii instytucji powództwa cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .3 . powództwo cywilne a inne formy kompensacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .4 . Wzajemne relacje powództwa cywilnego i procesu karnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .5 . Uczestnicy procesu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .5 .1 . powód cywilny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .5 .2 . Oskarżony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .5 .3 . pełnomocnik i obrońca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .5 .4 . prokurator . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 386 387 390 391 397 412 429 432 434 439 443 446 447 447 449 449 450 452 453 454 454 455 455 456 456 457 458 458 463 464 466 468 470 476 489 492 492 495 497 499 10 Spis treści 6 .6 . przebieg procesu adhezyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .6 .1 . Wytoczenie powództwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .6 .2 . Kontrola formalna powództwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .6 .3 . Zabezpieczenie roszczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .6 .4 . przekazanie powództwa sądowi cywilnemu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .6 .5 . przebieg postępowania przed sądem i instancji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .6 .6 . rozstrzygnięcie sądu i instancji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .6 .7 . Apelacja i kasacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .6 .8 . egzekucja prawomocnego wyroku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .7 . podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 7. Bierna strona procesowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 . Standardy ochrony biernej strony procesowej w świetle dokumentów europejskich oraz Konstytucji rp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .1 . Standard ochrony praw oskarżonego w świetle europejskiej Konwencji praw człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .1 .1 . Uwagi wprowadzające – katalog praw oskarżonego zagwarantowanych w eKpc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .1 .2 . Autonomiczne rozumienie pojęcia „oskarżenie” jako wyznacznik zakresu konwencyjnej ochrony biernej strony procesowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .1 .3 . Koncepcja zrzeczenia się praw przysługujących biernej stronie procesowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .1 .4 . prawo oskarżonego do dostępu do sądu w świetle eKpc . . . . . . 7 .1 .1 .4 .1 . Dostęp do sądu niezawisłego, bezstronnego, ustanowionego ustawą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .1 .4 .2 . prawo oskarżonego do dostępu do sądu a zawieranie porozumień karnoprocesowych i orzekanie o odpowiedzialności karnej w sposób uproszczony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .1 .4 .3 . Dostęp oskarżonego do sądu (etapu postępowania sądowego) a wymogi formalne dokonania czynności procesowej . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .1 .5 . czy oskarżony samodzielnie dysponuje prawem do publicznego rozpoznania jego sprawy przez sąd? . . . . . . . . . . . 7 .1 .1 .6 . prawo oskarżonego do obrony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .1 .6 .1 . prawo do bronienia się osobiście . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .1 .6 .2 . prawo do realizowania obrony za pomocą obrońcy z wyboru lub z urzędu . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .1 .7 . Ochrona oskarżonego wynikająca z domniemania niewinności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .1 .7 .1 . Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .1 .7 .2 . Ochrona oskarżonego w toku postępowania karnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .1 .7 .3 . Ochrona wynikająca z wydania prawomocnego wyroku uniewinniającego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 501 502 505 511 513 514 517 518 521 522 524 524 524 528 532 537 539 540 550 553 557 563 563 578 593 593 593 597 11 Spis treści 7 .1 .1 .8 . prawo strony biernej postępowania do uruchomienia kontroli instancyjnej orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .1 .9 . prawo do odszkodowania za niesłuszne skazanie . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .1 .10 . podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .2 . Ochrona praw oskarżonego na podstawie przepisów prawa unijnego . . . . . 7 .1 .2 .1 . Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .2 .2 . Od ścigania oskarżonego do jego ochrony . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .2 .3 . Autonomiczny charakter standardu ochrony praw oskarżonego w Ue? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .2 .4 . Akty prawa wtórnego i zalecenia Komisji europejskiej . . . . . . . . 7 .1 .2 .5 . podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .3 . Standard ochrony praw oskarżonego w świetle przepisów Konstytucji . . . . 7 .1 .3 .1 . potrzeba ochrony konstytucyjnej oskarżonego . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .3 .2 . pojęcie konstytucyjnego standardu ochrony oskarżonego . . . . . . 7 .1 .3 .3 . Zakres podmiotowy standardu ochrony praw oskarżonego . . . . . 7 .1 .3 .4 . trzy stopnie gwarancji konstytucyjnych oskarżonego . . . . . . . . . 7 .1 .3 .5 . pierwszy stopień – gwarancje konstytucyjne ogólne . . . . . . . . . . 7 .1 .3 .5 .1 . podstawowe zasady prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .3 .5 .2 . Zasada proporcjonalności stosowania środków i dolegliwości wobec oskarżonego . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .3 .5 .3 . prawo do prywatności, ochrona własności, nietykalności osobistej i inne ogólne gwarancje . . . . 7 .1 .3 .6 . Drugi stopień – gwarancje konstytucyjne wspólne uczestników postępowania karnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .3 .6 .1 . istota gwarancji drugiego stopnia . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .3 .6 .2 . Sprawiedliwość proceduralna . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .3 .6 .3 . prawo do sądu – prawo do rozpoznania sprawy . . . . 7 .1 .3 .6 .4 . prawo do sądu – niezależnego, właściwego . . . . . . . . 7 .1 .3 .6 .5 . prawo do sędziego – bezstronnego i niezawisłego . . . 7 .1 .3 .6 .6 . prawo do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki . . 7 .1 .3 .6 .7 . prawo do jawnego rozpoznania sprawy . . . . . . . . . . . 7 .1 .3 .6 .8 . prawo do kontroli sądowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .3 .6 .9 . prawo do dwuinstancyjnego postępowania . . . . . . . . na status oskarżonego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .3 .7 .1 . Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .3 .7 .2 . prawo do obrony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .3 .7 .3 . Domniemanie niewinności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .3 .7 .4 . Szczególny, podwyższony standard ochrony oskarżonego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .1 .3 .7 .5 . prawo do wolności osobistej . tymczasowe aresztowanie i obserwacja psychiatryczna . . . . . . . . . 7 .1 .3 .7 . trzeci stopień – gwarancje konstytucyjne ze względu 7 .1 .3 .8 . tendencje rozwojowe w zakresie standardu ochrony oskarżonego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 . Bierna strona procesowa w polskim procesie karnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .1 . Osoba podejrzana . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .2 . podejrzany . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 603 608 611 613 614 615 623 637 661 662 665 666 667 669 671 671 673 675 679 679 680 681 682 684 685 686 688 689 692 692 693 695 697 699 704 705 711 722 Spis treści 7 .2 .2 .1 . Zagadnienia wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .2 .1 .1 . Definicja podejrzanego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .2 .1 .2 . instytucja przedstawienia zarzutów . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .2 .2 . Uprawnienia podejrzanego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .2 .2 .1 . prawo do informacji o przysługujących mu uprawnieniach i ciążących na nim obowiązkach . . . . 7 .2 .2 .2 .2 . prawo podejrzanego do milczenia oraz wolność od zmuszania do samooskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .2 .2 .3 . prawo podejrzanego do niekaralności za fałszywe wyjaśnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .2 .2 .4 . prawo podejrzanego do wyjaśnień na piśmie . . . . . . 7 .2 .2 .2 .5 . prawo podejrzanego składania wniosków o dokonanie czynności dochodzenia lub śledztwa . . . 7 .2 .2 .2 .6 . prawo podejrzanego do korzystania z pomocy obrońcy i do przesłuchania z jego udziałem . . . . . . . 7 .2 .2 .2 .7 . prawo podejrzanego do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim . . . . . . 7 .2 .2 .2 .8 . prawo podejrzanego do końcowego zapoznania się z materiałami postępowania przygotowawczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .2 .2 .9 . Końcowe zaznajomienie podejrzanego z aktami postępowania przygotowawczego przed 1 lipca 2015 r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .2 .2 .10 . Końcowe zaznajamianie podejrzanego z materiałami postępowania przygotowawczego od 1 lipca 2015 r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .2 .2 .11 . prawo podejrzanego do końcowego zapoznawania się z aktami postępowania przygotowawczego po 15 kwietnia 2016 r . . . . . . . . . 7 .2 .2 .2 .12 . Udostępnianie podejrzanemu akt postępowania przygotowawczego w związku z zastosowaniem tymczasowego aresztowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .2 .2 .13 . prawo podejrzanego do składania zażalenia . Stosowanie zakazu reformationis in peius . . . . . . . . . . 7 .2 .3 . Oskarżony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .3 .1 . Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .3 .2 . pojęcie oskarżonego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .3 .3 . Gwarancje i prawa oskarżonego w świetle kodeksu postępowania karnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .3 .3 .1 . prawo do obrony jako podstawowe uprawnienie oskarżonego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .3 .3 .2 . prawo oskarżonego do informacji procesowej . . . . . . 7 .2 .3 .3 .3 . prawo do tłumacza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .3 .4 . Obowiązki oskarżonego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .3 .4 .1 . Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 722 722 727 730 730 732 734 737 738 741 744 745 748 749 750 752 755 757 757 758 761 761 779 783 786 786 13 Spis treści 7 .2 .3 .4 .2 . Obowiązek stawiennictwa na każde wezwanie organów procesowych w przypadku, gdy oskarżony pozostaje na wolności . . . . . . . . . . . . 7 .2 .3 .4 .3 . Obowiązek zawiadomienia organu, który prowadzi postępowanie o każdej zmianie miejsca swojego zamieszkania lub pobytu . . . . . . . . . 7 .2 .3 .4 .4 . Obowiązek wskazania adresu dla doręczeń w kraju w przypadku, gdy oskarżony przebywa za granicą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .3 .4 .5 . Obowiązek poddania się czynnościom dowodowym określonym w art . 74 § 2 k .p .k . . . . . . . 7 .2 .3 .4 .6 . podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 .2 .3 .5 . Dopuszczalność kumulacji roli procesowej oskarżonego z innymi rolami procesowymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 8. Strony szczególne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 .1 . podmiot zbiorowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 .2 . interwenient . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 .2 .1 . istota interwencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 .2 .2 . początki instytucji interwenienta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 .2 .3 . pozycja interwenienta w postępowaniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 .2 .4 . Zgłoszenie interwencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 .2 .5 . Wpływ interwencji na możliwości skróconego zakończenia postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 .2 .6 . Kumulacja ról procesowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 .2 .7 . poszczególne uprawnienia interwenienta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 .3 . podmiot pociągnięty do odpowiedzialności posiłkowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 .3 .1 . istota odpowiedzialności posiłkowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 .3 .2 . pozycja podmiotu pociągniętego do odpowiedzialności posiłkowej w kolejnych regulacjach prawa karnego skarbowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 .3 .3 . pociągnięcie do odpowiedzialności posiłkowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 .3 .4 . Kumulacja i zmiana roli procesowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 .3 .5 . pozycja podmiotu pociągniętego do odpowiedzialności posiłkowej w postępowaniu karnym skarbowym – zagadnienia ogólne . . . . . . . . . . . . 8 .3 .6 . Udział podmiotu pociągniętego do odpowiedzialności posiłkowej w czynnościach procesowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 .4 . rodzice i opiekun nieletniego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 9. Przedstawiciel ustawowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 .1 . przedstawiciel ustawowy pokrzywdzonego małoletniego, ubezwłasnowolnionego lub nieporadnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 .2 . przedstawiciel ustawowy oskarżonego nieletniego lub ubezwłasnowolnionego . . . Rozdział 10. obrońca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .1 . rys historyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .2 . rozważania prawnoporównawcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .2 .1 . Belgia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .2 .2 . Francja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 787 789 792 796 801 802 806 808 815 815 823 825 826 828 829 831 832 832 836 837 839 841 844 847 852 853 859 862 867 882 883 885 14 Spis treści 10 .2 .3 . Włochy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .2 .4 . Niemcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .2 .5 . Austria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .2 .6 . Anglia i Walia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .3 . tryby powołania obrońcy w polskim w procesie karnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .3 .1 . Obrona obligatoryjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .3 .2 . Obrońca z wyboru i obrońca z urzędu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .4 . Stanowisko prawne obrońcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .5 . efektywność obrońcy w procesie karnym i jej kodeksowe uwarunkowania . . . . . . 10 .5 .1 . próba zdefiniowania efektywności udziału obrońcy w procesie karnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .5 .2 . Wybrane przepisy k .p .k . z 1997 r . warunkujące efektywny udział obrońcy w procesie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .5 .2 .1 . Nakaz działania na korzyść oskarżonego (art . 86 § 1 k .p .k .) . . . . 10 .5 .2 .2 . Sprzeczność interesów oskarżonych reprezentowanych 888 890 897 899 902 902 909 917 927 927 929 929 933 935 939 939 952 952 957 969 976 976 980 15 przez jednego obrońcę (art . 85 § 1 k .p .k .) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .5 .2 .3 . tajemnica obrończa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .6 . Znaczenie udziału i uprawnienia obrońcy w postępowaniu sądowym . . . . . . . . . . 10 .6 .1 . rola obrońcy w porozumieniach procesowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .6 .2 . rola obrońcy na rozprawie sądowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .6 .2 .1 . przygotowanie do rozprawy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .6 .2 .2 . rola obrońcy w przeprowadzaniu postępowania dowodowego na rozprawie głównej po 1 lipca 2015 r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 .7 . Kilka refleksji o wpływie nowelizacji z 11 marca 2016 r . na rolę obrońcy w postępowaniu sądowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 11. Pełnomocnik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 .1 . pełnomocnik w kodeksie postępowania karnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 .1 .1 . Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 .1 .2 . prawo do pełnomocnika w świetle dokumentów europejskich 985 oraz Konstytucji rp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 997 11 .1 .3 . charakter prawny udzielenia pełnomocnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 999 11 .1 .4 . Udzielenie pełnomocnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1011 11 .1 .5 . Ustanie pełnomocnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 .1 .6 . Zakres pełnomocnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1019 11 .1 .7 . pełnomocnictwo z urzędu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1030 11 .1 .8 . pełnomocnictwo obligatoryjne, przymus adwokacki . . . . . . . . . . . . . . . . . 1039 11 .1 .9 . rola pełnomocnika strony w postępowaniu karnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1049 11 .1 .10 . pełnomocnik osoby niebędącej stroną . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1058 11 .2 . pełnomocnik w postępowaniach pozakodeksowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1064 11 .2 .1 . Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1064 11 .2 .2 . pełnomocnik w postępowaniu karnym skarbowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1065 11 .2 .3 . pełnomocnik w postępowaniu w sprawach o wykroczenia . . . . . . . . . . . . . 1074 11 .2 .4 . pełnomocnik w postępowaniu w sprawach nieletnich . . . . . . . . . . . . . . . . 1076 11 .2 .5 . pełnomocnik w postępowaniu przeciwko podmiotowi zbiorowemu . . . . . . 1079 Spis treści Rozdział 12. Rzecznicy interesu społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1080 12 .1 . rzecznik praw Obywatelskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1080 12 .1 .1 . charakterystyka instytucji ombudsmana . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1081 12 .1 .2 . rola rzecznika praw Obywatelskich w postępowaniu karnym . . . . . . . . . 1084 12 .1 .2 .1 . środki procesowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1084 12 .1 .2 .1 .1 . Żądanie wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego (art . 14 pkt 5 ustawy o rpO) . . . . . . . . 1084 12 .1 .2 .1 .2 . Kasacja (art . 14 pkt 8 ustawy o rpO) . . . . . . . . . . . . 1092 12 .1 .2 .1 .3 . pytanie prawne (art . 16 ust . 2 pkt 4 ustawy o rpO) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1092 12 .1 .2 .1 .4 . Żądanie wszczęcia postępowania w sprawie cywilnej i udział w każdym toczącym się już w tej kwestii postępowaniu – na prawach przysługujących prokuratorowi (art . 14 pkt 4 ustawy o rpO) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 .1 .2 .2 . środki w sprawach indywidualnych o charakterze 1101 1103 1103 postulatywnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 .1 .2 .2 .1 . Skierowanie wystąpienia do organu, organizacji lub instytucji, w których działalności rzecznik stwierdził naruszenie wolności i praw człowieka i obywatela (art . 14 pkt 2 ustawy o rpO) . . . . . . . . . 12 .1 .2 .2 .2 . Zwrócenie się do organu nadrzędnego nad jednostką (organem, organizacją lub instytucją), w której działalności rzecznik stwierdził naruszenie wolności i praw człowieka i obywatela z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa (art . 14 pkt 3 ustawy o rpO) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1109 12 .1 .2 .3 . Wnioski do trybunału Konstytucyjnego i do właściwych 12 .3 . prokurator Generalny jako rzecznik interesu społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . organów o podjęcie inicjatywy ustawodawczej . . . . . . . . . . . . . . 12 .2 . rzecznik praw Dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1117 1119 12 .2 .1 . Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1120 12 .2 .2 . Kompetencje rzecznika praw Dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1124 12 .2 .3 . rola rzecznika praw Dziecka w procesie karnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1126 12 .2 .4 . Konkluzje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1134 1141 12 .3 .1 . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1143 12 .3 .2 . prokurator Generalny w ii rzeczypospolitej (1918–1989) . . . . . . . . . . . . . 1144 12 .3 .2 .1 . Do 1950 r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1144 12 .3 .2 .2 . Lata 1950–1985 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1150 1154 12 .3 .2 .3 . Lata 1985–1989 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1157 12 .3 .3 . prokurator Generalny w iii rzeczypospolitej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1157 12 .3 .3 .1 . Do 2009 r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 .3 .3 .2 . Do wejścia w życie ustawy prawo o prokuraturze . . . . . . . . . . . . 1159 1161 12 .3 .3 .3 . Aktualny stan prawny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 .3 .4 . pojęcie działania w interesie społecznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1163 16 Spis treści 1163 12 .3 .4 .1 . Dobro wspólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1171 12 .3 .4 .2 . pojęcie „interes” i jego rodzaje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1176 12 .3 .5 . Kiedy prokurator Generalny jest rzecznikiem interesu społecznego . . . . . . 12 .3 .6 . podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1186 1189 12 .4 . prokurator jako rzecznik interesu społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1194 12 .4 .1 . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 .4 .2 . pojęcie „interes społeczny” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1197 12 .4 .3 . przejawy działalności prokuratora jako rzecznika interesu społecznego . . . 1200 12 .4 .3 .1 . Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1200 12 .4 .3 .2 . prokurator jako rzecznik interesu społecznego w poglądach doktryny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1201 12 .4 .3 .3 . prokurator niebędący rzecznikiem interesu społecznego . . . . . . . 1204 12 .4 .3 .3 .1 . prokurator cofający akt oskarżenia . . . . . . . . . . . . . . 1204 12 .4 .3 .3 .2 . prokurator składający wnioski dowodowe . . . . . . . . . 1206 12 .4 .3 .3 .3 . prokurator zaskarżający orzeczenie na korzyść oskarżonego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1207 12 .4 .3 .3 .4 . prokurator uczestniczący w rozprawie wytoczonej przez oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego . . . . . 1208 12 .4 .3 .3 .5 . prokurator uczestniczący w postępowaniu o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie lub niesłuszne stosowanie środków przymusu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1214 12 .4 .3 .3 .6 . prokurator Generalny wnoszący kasację 12 .4 .3 .4 . prokurator jako rzecznik interesu społecznego . . . . . . . . . . . . . . . nadzwyczajną . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1216 1217 12 .4 .3 .4 .1 . prokurator w postępowaniu sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego . . . . 1217 12 .4 .3 .4 .2 . prokurator składający wniosek o orzeczenie środka kompensacyjnego obowiązku naprawienia szkody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1239 12 .4 .3 .4 .3 . prokurator wykonujący prawa zmarłego pokrzywdzonego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1242 12 .4 .3 .4 .4 . prokurator w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1247 12 .4 .4 . prokurator w postępowaniu adhezyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1247 12 .5 . przedstawiciel społeczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1254 12 .5 .1 . rys historyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1255 12 .5 .2 . charakter prawny przedstawiciela społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1260 12 .5 .3 . Status przedstawiciela społecznego w postępowaniu sądowym . . . . . . . . . . 1263 12 .5 .3 .1 . przesłanki materialne dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym przedstawiciela społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1264 12 .5 .3 .2 . przesłanki formalne dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym przedstawiciela społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1265 12 .5 .3 .2 .1 . Zdolność procesowa organizacji społecznych . . . . . . 1265 12 .5 .3 .2 .2 . prawidłowa delegacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1267 12 .5 .3 .2 .3 . treść uchwały . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1268 12 .5 .3 .2 .4 . Osoba przedstawiciela społecznego . . . . . . . . . . . . . . 1269 1 Spis treści 12 .5 .3 .2 .5 . termin . Orzeczenie o dopuszczeniu . . . . . . . . . . . . . 1272 12 .5 .3 .2 .6 . cofnięcie zgłoszenia przedstawiciela społecznego oraz odwołanie decyzji o dopuszczeniu organizacji społecznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1274 12 .5 .3 .2 .7 . problem wielości przedstawicieli społecznych . . . . . . 1277 12 .5 .4 . Uprawnienia przedstawiciela społecznego w postępowaniu sądowym . . . . 1280 12 .5 .4 .1 . Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1280 12 .5 .4 .2 . prawo do uczestniczenia w rozprawie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1280 12 .5 .4 .3 . prawo do znajomości materiałów postępowania . . . . . . . . . . . . . 1282 12 .5 .4 .4 . Uczestnictwo w posiedzeniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1283 12 .5 .4 .5 . prawo do wypowiadania się i składania oświadczeń na piśmie . . 1284 12 .5 .4 .6 . Zagadnienie prawa do składania wniosków dowodowych . . . . . . 1286 12 .6 . Amicus curiae . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1291 12 .7 . instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna jako rzecznik interesu społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1293 12 .7 .1 . Minister Sprawiedliwości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1294 12 .7 .2 . Organy kontroli państwowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1296 12 .7 .2 .1 . państwowa inspekcja pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1297 12 .7 .2 .2 . przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego . . . . . . . . . . . . . 1298 12 .7 .2 .3 . podmioty państwowe zobowiązane do zawiadomienia o przestępstwie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1298 12 .7 .3 . Wnioski końcowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1299 Rozdział 13. inni uczestnicy postępowania karnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1302 13 .1 . świadek, biegły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1302 13 .1 .1 . Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1307 13 .1 .2 . świadek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1308 13 .1 .3 . Biegły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1326 13 .1 .4 . podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1349 13 .2 . tłumacz, stenograf, ekspert, osoba przybrana do czynności, protokolant . . . . . . . 1352 13 .2 .1 . Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1354 13 .2 .2 . tłumacz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1355 13 .2 .3 . Stenograf . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1360 13 .2 .4 . ekspert . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1365 13 .2 .5 . Osoba przybrana do czynności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1369 13 .2 .6 . protokolant . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1371 13 .2 .7 . podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1378 autorzy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1381 Skorowidz przedmiotowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1385 1 WyKAZ SKrótóW 1. akty PRaWne cic – code d’instruction criminelle (kodeks postępowania karnego Fran- cji z 1811 r .) – code de procédure pénale (kodeks postępowania karnego Francji) cpp cpp – codice di procedura penale (kodeks postępowania karnego Włoch) dyrektywa 2012/29/Ue – dyrektywa parlamentu europejskiego i rady 2012/29/Ue z 25 paź- dziernika 2012 r . ustanawiająca normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz zastępująca decyzję ra- mową rady 2001/220/WSiSW (Dz .Urz . Ue L 315 z 14 .11 .2012, s . 57) eKpc k .c . k .k . k .k . z 1932 r . k .k . z 1969 r . k .k .s .
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

System Prawa Karnego Procesowego. Tom VI. Strony i inni uczestnicy postępowania karnego
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: