Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00468 009001 7433583 na godz. na dobę w sumie
System pomiaru i oceny dokonań szpitala - ebook/pdf
System pomiaru i oceny dokonań szpitala - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 220
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-2119-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Prezentowana publikacja, przygotowana przez zespół pracowników naukowych Katedry Rachunku Kosztów Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego pod kierunkiem prof. Marii Hass-Symotiuk, stanowi kompendium wiedzy o zintegrowanym systemie pomiaru i oceny dokonań szpitali. Ukazane w niej zostały zasadnicze problemy związane z budową tego systemu, a wynikające ze specyfiki działalności szpitali oraz wielorakości realizowanych przez nie celów [medycznych, społecznych i finansowych). Zaproponowana koncepcja uwzględnia pięć obszarów: pacjenta, procesy wewnętrzne, rozwój, finanse i interesariuszy. Dla każdego z nich dobrano adekwatne wskaźniki, odzwierciedlające dokonania szpitala.
Książka jest przeznaczona dla kierownictwa szpitali zarówno publicznych, jak i niepublicznych, przedstawicieli rad społecznych i nadzorczych, głównych księgowych, pracowników służb finansowo-księgowych i statystyki medycznej oraz kontrolerów i audytorów wewnętrznych szpitali.
Opracowanie może stanowić także cenną pomoc dla organów założycielskich szpitali w sprawowaniu funkcji kontroli i nadzoru, agend wojewody i Ministerstwa Zdrowia dokonujących kontroli ich działalności oraz płatników (w tym Narodowego Funduszu Zdrowia). Ponadto może być wykorzystane przez słuchaczy studiów podyplomowych z zarządzania w ochronie zdrowia czy studentów studiów ekonomicznych, a także okazać się przydatne podczas projektowania i wdrażania rachunkowości zarządczej oraz stosowania nowoczesnych metod zarządzania w szpitalach.
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

SPIS TREŚCI Wstęp..........................................................................................................................7 Rozdział 1. Szpital jako podmiot oceny przez różnych interesariuszy.........11 1.1..Istota.i.cechy.szpitala.................................................................................. 11 1.2..Typologia.szpitali......................................................................................... 20 1.3..Interesariusze.szpitala,.ich.cele.i.oczekiwania.......................................... 27 1.4..Organy.założycielskie.szpitali.i.ich.rola.w.ocenie.dokonań..................... 33 1.5..Nadzór.i.kontrola.nad.działalnością.szpitali............................................. 50 Rozdział 2. Specyfika systemu pomiaru i oceny dokonań szpitali...............63 2.1..Dokonania.jako.baza.pomiaru.i.oceny...................................................... 63 2.2..Istota.i.elementy.systemu.pomiaru.i.oceny.dokonań.szpitali.................. 75 2.3..Zasady.opracowania.i.wdrożenia.systemu.pomiaru.i.oceny.dokonań......... 86 2.4..Funkcje.systemu.pomiaru.i.oceny.dokonań.w.szpitalach........................ 95 2.5..Mierniki.pomiaru.i.oceny.dokonań.i.ich.typologia................................ 105 Rozdział 3. Rachunkowość jako podstawa systemu oceny dokonań szpitali....................................................................................................117 3.1..Wykorzystanie.rachunkowości.finansowej.do.oceny.dokonań.szpitali........ 117 3.2..Pomiar.dokonań.w.rachunkowości.zarządczej....................................... 132 3.3..Instrumenty.pomiaru.dokonań.w.rachunkowości.zarządczej............... 137 3.3.1..Narzędzia.doskonalące.pomiar.dokonań.finansowych................ 138 3.3.2..Pomiar.dokonań.wykorzystujący.informacje.. ze.sprawozdawczości.finansowej.................................................... 153 3.3.3..Wielokryterialne.narzędzia.pomiaru.dokonań............................. 156 3.4..Komunikacja.informacji.o.dokonaniach.różnym.odbiorcom................ 162 Rozdział 4. Zbilansowana karta wyników jako podstawa systemu pomiaru i oceny dokonań szpitali.....................................................................166 4.1..Założenia.modelu.systemu.pomiaru.i.oceny.dokonań.szpitali............. 166 4.2..Ogólna.charakterystyka.zbilansowanej.karty.wyników.w.szpitalach....... 170 6 SPIS.TREŚCI 4.3..Płaszczyzny.pomiaru.i.oceny.dokonań.w.szpitalach.............................. 177 4.3.1..Perspektywy.według.klasycznej.koncepcji.Kaplana.. i.Nortona.......................................................................................... 178 4.3.2..Perspektywy.według.niemieckich.rozwiązań.Friedaga.. i.Schmidta............................................................................................ 183 4.3.3..Propozycja.perspektyw.pomiaru.i.oceny.dokonań.szpitala......... 185 4.4..Mierniki.i.wskaźniki.proponowane.do.pomiaru.i.oceny.. dokonań.szpitali.i.ich.prezentacja........................................................... 190 4.4.1..Mierniki.i.wskaźniki.w.perspektywie.finansowej.......................... 192 4.4.2..Mierniki.i.wskaźniki.w.perspektywie.klienta................................ 193 4.4.3..Mierniki.i.wskaźniki.w.perspektywie.procesów.wewnętrznych......... 194 4.4.4..Mierniki.i.wskaźniki.w.perspektywie.rozwoju............................... 195 4.4.5..Proponowane.mierniki.i.wskaźniki.dla.szpitala............................ 198 4.4.6..Projekt.modelu.zbilansowanej.karty.wyników.............................. 202 4.5..Warunki.implementacji.zbilansowanej.karty.wyników.. w.polskich.szpitalach................................................................................ 206 Spis tabel i rysunków...........................................................................................211 Wykaz aktów prawnych......................................................................................213 Literatura...............................................................................................................215 WSTęP Zarządzanie.systemem.opieki.zdrowotnej.odbywa.się.na.trzech.szczeblach:. makro.(przede.wszystkim.Ministerstwo.Zdrowia),.mezo.(m.in..organy.za- łożycielskie).i.mikro.(pojedyncze.zakłady.opieki.zdrowotnej)..Ograniczo- ność.środków.finansowych,.ustawiczny.wzrost.kosztów.świadczeń.zdrowot- nych,.a.także.nacisk.na.skuteczność.realizowanych.świadczeń.zdrowotnych. i.racjonalne.wykorzystanie.zasobów.powodują.zwiększone.zainteresowanie. uczestników.procesu.decyzyjnego.różnych.szczebli.zarządzania.ochroną. zdrowia.informacjami.ekonomiczno-statystycznymi..Informacje.te.są.nie- zbędne.do.podejmowania.decyzji.zarówno.dotyczących.kreowania.i.komu- nikowania.polityki.zdrowotnej,.jak.i.formułowania.i.realizacji.strategii.na. odpowiednich.szczeblach.zarządzania.systemem.opieki.zdrowotnej.. Szczególną.rolę.w.tym.systemie.odgrywają.szpitale.publiczne..Są.one. z.jednej.strony.zasadniczym.producentem.informacji.o.prowadzonej.dzia- łalności,.a.z.drugiej.–.przekazują.(komunikują).je.wszystkim.szczeblom. zarządzania..Poprawę.efektywności.gospodarowania.oraz.wykorzystanie. tych.informacji.w.zarządzaniu.całym.systemem.opieki.zdrowotnej,.to.jest. na.szczeblu.mezo.i.na.szczeblu.makro,.powinien.zapewnić.właściwie.zapro- jektowany.i.sprawnie.działający.system.pomiaru.i.oceny.dokonań.szpitali.. Prawidłowo.skonstruowany,.wieloaspektowy.system.pomiaru.i.oceny. dokonań.określający.obszary.działalności.szpitala.podlegające.ocenie,.a.w.ich. ramach.zestaw.odpowiednio.dobranych.mierników.i.wskaźników.tworzy. warunki.do.zwiększenia.skuteczności.zarządzania..Może.też.być.bazą.do. budowy.wewnętrznego.systemu.motywacji..Znajomość.koncepcji.oceny. oraz.dysponowanie.informacjami.w.tym.zakresie.umożliwia.dokonywanie. porównań.szpitali.w.czasie.i.w.przestrzeni.. Pomiar. dokonań. szpitali. nastręcza. wielu. problemów,. co. wynika. ze. specyfiki.działalności.tych.jednostek..Jest.on.uzależniony.od.celów.sta- wianych.szpitalom,.które.są.wielorakie.i.obejmują:.cele.społeczne,.me- dyczne,. ekonomiczne.. Można. je. ujmować. jakościowo,. ilościowo. lub. wartościowo..Każdy.z.celów.wymaga.doboru.stosownej.miary.stopnia.jego. 8 WSTęP osiągnięcia..Przy.tym.za.istotne.cele.szpitali.uznaje.się.zapewnienie.wy- sokiej.jakości.świadczeń.zdrowotnych,.ich.dostępności,.ciągłości.i.kom- pleksowości. oraz. efektywności.. Z.tego. powodu. dokonywane. aktualnie. oceny.szpitali.na.podstawie.wyników.finansowych.mają.ograniczoną.war- tość.poznawczą.. Przygotowana.książka.stanowi.kompendium.wiedzy.o.systemie.pomia- ru.i.oceny.dokonań.szpitali.publicznych.i.niepublicznych..Jest.ona.rezul- tatem.studiów.literatury.światowej.i.krajowej.oraz.wyników.badań.prowa- dzonych.przez.zespół.Katedry.Rachunku.Kosztów.Wydziału.Nauk.Ekono- micznych.i.Zarządzania.Uniwersytetu.Szczecińskiego.w.ramach.projektu. finansowanego.przez.Ministerstwo.Nauki.i.Szkolnictwa.Wyższego. Prezentowane.w.niej.treści.zostały.dostosowane.do.specyfiki.działal- ności.szpitali.oraz.realizowanych.przez.nie.celów.i.zadań. Treści. pracy. ujęto. w.czterech. rozdziałach.. W.rozdziale. pierwszym. omówiono.istotę.i.rodzaje.szpitali.pełniących.w.systemie.opieki.zdrowot- nej.szczególną.rolę,.ze.względu.na.wielość.konsumowanych.środków.fi- nansowych.oraz.pełnione.funkcje..Zwrócono.w.nim.uwagę.na.specyficzne. cechy. tych. jednostek. i.wytwarzanych. przez. nie. produktów. (świadczeń. zdrowotnych),. a.także. na. różnych. interesariuszy. dokonujących. oceny. działalności.szpitali..Ukazano.także.rolę,.jaką.pełnią.organy.założycielskie,. Narodowy.Fundusz.Zdrowia.oraz.Ministerstwo.Zdrowia.w.systemie.oce- ny.dokonań.szpitali.. W.rozdziale.drugim.ukazano.specyficzne.problemy.systemu.pomiaru. i.oceny.dokonań.szpitali..Na.tle.identyfikacji.dokonań.szpitali.będących. przedmiotem. pomiaru. i.oceny. zwrócono. uwagę. na. wielorakość. celów. realizowanych.przez.te.podmioty.oraz.potrzebę.ich.kwantyfikacji.(opisu). i.pomiaru,.a.także.istotne.płaszczyzny.(obszary).pomiaru.i.oceny.dokonań. szpitali,.a.w.ich.ramach.mierniki.i.wskaźniki.wykorzystywane.do.pomiaru. i.oceny.działalności.szpitali..Przedmiotem.dociekań.są.obszary:.medyczny. (ukierunkowany.na.realizację.świadczeń.zdrowotnych,.w.którym.central- ną.pozycję.zajmuje.pacjent.i.kadra.medyczna).oraz.niemedyczny.–.doty- czący.innowacji,.administracji.i.zarządzania.zakładu.opieki.zdrowotnej.. Ponadto. zaprezentowano. w.nim. zasady. opracowania. i.wdrażania. tego. systemu,.koszty.i.korzyści.zeń.wynikające.oraz.funkcje,.jakie.powinien.on. pełnić.w.zarządzaniu.szpitalem. W.rozdziale.trzecim.ukazano.rolę.rachunkowości.stanowiącej.podsta- wowe.źródło.informacji.generowanych.na.potrzeby.oceny.dokonań.szpi- WSTęP 9 tali..Wskazano.przy.tym.na.ograniczone.możliwości.wykorzystania.rachun- kowości. finansowej. do. całościowej. oceny. dokonań. tych. jednostek. z.uwagi.na.ich.ukierunkowanie.na.wymiar.finansowy,.które.obrazują.sy- tuację. finansową,. majątkową. i.dochodową. zakładu. opieki. zdrowotnej,. a.pomijają.wiele.istotnych.aspektów.oceny.działalności.szpitali.(w.tym. realizacji.celów.medycznych,.społecznych.i.ekonomicznych)..Te.ostatnie. wymagają.uwzględnienia.mierników.ilościowych.i.jakościowych.dotyczą- cych.zasobów.zużywanych.w.prowadzonej.działalności,.procesów.doty- czących.realizacji.świadczeń.zdrowotnych.oraz.uzyskanych.efektów.za- równo.finansowych,.jak.i.niefinansowych..Ukazano.także.narzędzia.po- miaru.i.oceny.dokonań.stosowane.w.rachunkowości.zarządczej,.takie.jak:. zrównoważona.karta.wyników,.francuska.karta.wyników,.nawigator.Skan- dii,.różnorodne.panele.kontrolne.oraz.problemy.związane.z.komuniko- waniem.informacji.różnym.interesariuszom. W.rozdziale.czwartym.zaprezentowano.zbilansowaną.(zrównoważoną). kartę. wyników. (BSC). stanowiącą. podstawę. budowy. systemu. pomiaru. i.oceny.dokonań.dla.szpitali..Na.bazie.karty.wyników.Kaplana.i.Nortona. przedstawiono.perspektywy.pomiaru.i.oceny.dokonań.dla.polskich.szpi- tali,.wskazując.obszary.(płaszczyzny).istotne.do.pomiaru.i.oceny.przez. różnych.interesariuszy.oraz.zestaw.mierników.i.wskaźników.dla.każdej. z.nich..Monitorowanie.i.pomiar.dokonań.umożliwiają.dokonywanie.oce- ny.działalności.szpitali.w.czasie.i.w.przestrzeni..Omówiono.także.warun- ki.organizacyjno-techniczne.wdrożenia.koncepcji.zrównoważonej.karty. wyników.w.polskich.szpitalach. Zaproponowana.koncepcja.uwzględnia.perspektywy:.pacjenta,.proce- sów.wewnętrznych,.rozwoju,.finansową.i.interesariuszy..Dla.każdej.z.nich. dobrano. adekwatne. mierniki. i.wskaźniki,. odzwierciedlające. dokonania. szpitala..Zestaw.tych.wskaźników.może.być.uzupełniany.i.poszerzany.sto- sownie.do.potrzeb. Wykorzystanie. systemu. pomiaru. i.oceny. dokonań. szpitali. powinno. doprowadzić.do.poprawy.efektywności.wykorzystania.zasobów.będących. w.ich.dyspozycji,.rozumianej.jako.osiągnięcie.założonych.efektów.zdro- wotnych. przy. optymalnych. kosztach,. bądź. do. maksymalizacji. efektów. zdrowotnych.przy.ściśle.określonych.środkach.finansowych. Opracowanie.jest.przeznaczone.dla.szpitali.zarówno.publicznych,.jak. i.niepublicznych..Jego.adresatem.są:.kierownictwo.szpitali,.w.tym.także. przedstawiciele.rad.społecznych.i.nadzorczych.odpowiedzialne.za.efek- 10 WSTęP tywne.wykorzystanie.zasobów.będących.w.ich.dyspozycji.oraz.osoby.opra- cowujące.informacje.finansowe.i.statystyczne.(to.jest.pracownicy.służb.fi- nansowo-księgowych,.główni.księgowi.oraz.pracownicy.służby.statystyki. medycznej),.jak.też.kontrolerzy.czy.audytorzy.wewnętrzni.szpitali. Książka.może.stanowić.również.pomoc.dla.organów.założycielskich. szpitali.w.sprawowaniu.funkcji.kontroli.i.nadzoru.oraz.płatników.(w.tym. Narodowego.Funduszu.Zdrowia)..Może.być.ona.także.wykorzystana.przez. słuchaczy. studiów. podyplomowych. z.zakresu. zarządzania. w.ochronie. zdrowia,.studentów.studiów.ekonomicznych,.a.także.przez.agendy.woje- wody.i.Ministerstwa.Zdrowia.dokonujące.kontroli.działalności.zakładów. opieki.zdrowotnej.. Autorzy.wyrażają.nadzieję,.że.może.ona.również.służyć.pomocą.przy.pro- jektowaniu.i.wdrażaniu.rachunkowości.zarządczej,.jak.też.stosowaniu.nowo- czesnych.metod.zarządzania.w.szpitalach.publicznych.i.niepublicznych. Maria Hass-Symotiuk Rozdział 1 SzPITal jako PodmIoT oCEny PRzEz RóżnyCh InTERESaRIuSzy 1.1. Istota i cechy szpitala Najistotniejszą.pozycję.w.systemie.opieki.zdrowotnej.zarówno.ze.względu. na.wielkość.środków.finansowych.przeznaczonych.na.ten.cel,.jak.i.pełnio- ne.funkcje.zajmuje.lecznictwo.stacjonarne1..Obejmuje.ono.różnego.typu. zakłady.opieki.zdrowotnej.wykonujące.świadczenia.związane.z.leczeniem. oraz.organizacją.całodobowej.opieki.nad.chorymi.wynikające.z.ich.sepa- racji.przestrzennej. Wśród.tych.zakładów.istotną.rolę.odgrywają.szpitale..Leczenie.szpi- talne.jest.bardzo.kosztowne.i.absorbuje.w.większości.państw.świata.naj- większą.i.wciąż.rosnącą.część.zasobów.przeznaczonych.na.zaspokojenie. potrzeb.zdrowotnych.społeczeństwa2. Szpitale. są. zakładami. przeznaczonymi. do. leczenia. chorych,. którzy. wymagają. ciągłej. opieki. lekarskiej. i.pielęgniarskiej. oraz. postępowania. leczniczego.przez.całą.dobę..Charakteryzują.się.one.stałą.gotowością.do. udzielania.specjalistycznych.świadczeń.zdrowotnych..Zakresem.działal- ności.szpitali.obejmuje.się.między.innymi:.diagnostykę,.wysokospecjali- styczne. usługi. i.zabiegi. lecznicze,. opiekę. medyczną. oraz. wiele. usług. świadczonych.ambulatoryjnie,.na.przykład.badania.kontrolne.dokonywa- ne.po.wyjściu.ze.szpitala..Jednostki.te.występują.w.roli.koordynatora.opie.ki. 1.W.obowiązującym.ustawodawstwie.stacjonarnym.zakładem.opieki.zdrowotnej. jest.w.szczególności.szpital,.zakład.opiekuńczo-leczniczy,.zakład.pielęgnacyjno-opie- kuńczy,.sanatorium,.prewentorium,.hospicjum.stacjonarne. 2.S..Golinowska,.Z..Czepulis-Rutkowska,.M..Sitek,.A..Sowa,.Ch..Sowad,.C..Wło- darczyk,.Opieka zdrowotna w Polsce po reformie,.Centrum.Analiz.Społeczno-Ekono- micznych,.Raporty.Case.2002,.nr.53,.s..161.i.n. 12 ROZDZIAł.1 zdrowotnej,.zapewniając.powiązania.między.wszystkimi.uczestnikami.pro- cesu.świadczenia.usług.opieki.zdrowotnej. W.literaturze.fachowej.obserwuje.się.brak.jednoznacznej.i.powszech- nie.akceptowanej.definicji.szpitala..Jest.to.spowodowane,.jak.się.wydaje,. stosowaniem.różnego.nazewnictwa,.na.przykład.lecznica,.klinika,.centrum. zdrowia..Niejednoznaczność.określeń.może.wynikać.z.niejasnego.charak- teru. określonej. instytucji,. dążenia. do. używania. „imponującej. nazwy”,. trudności.rozgraniczenia.szpitala.od.innych.zakładów.lecznictwa.stacjonar- nego,.na.przykład.od.zakładu.dla.przewlekle.chorych,.czy.też.przejmowania. przez.szpitale.zadań.specjalistycznego.lecznictwa.ambulatoryjnego.(przy- chodni)..Powoduje.to.trudności.w.porównywaniu.danych.zarówno.w.skali. regionu,.kraju,.jak.i.międzynarodowej..Dotyczy.to.szczególnie.takich.para- metrów,.jak.liczba.łóżek,.liczba.zatrudnionego.personelu.medycznego,. liczba.leczonych.pacjentów,.czy.też.wskaźników.techniczno-ekonomicznych. (np..wskaźnik.wykorzystania.łóżek,.średni.czas.pobytu.pacjenta.w.szpitalu,. liczba.lekarzy).i.efektywności.działania.szpitali.(np..liczba.leczonych.pa- cjentów. przypadająca. na. jednego. lekarza,. liczba. leczonych. pacjentów. przypadająca.na.jedną.pielęgniarkę,.liczba.łóżek.przypadająca.na.jednego. lekarza,.koszty.leczenia.określonej.jednostki.chorobowej,.wielkość.uzyski- wanych.przychodów.na.jednego.lekarza.itp.). Zdaniem. R.. Jachowicza:. „Szpital. jest. to. zakład. opieki. zdrowotnej. charakteryzujący.się.stałą.gotowością.do.przyjęcia.i.umieszczenia.w.nim. pacjenta.oraz.zapewniający.przebywającemu.w.nim.pacjentowi.całodo- bową,. wszechstronną. i.kwalifikowaną. opiekę. medyczną. polegającą. na. obserwacji,.rozpoznaniu,.pielęgnowaniu.i.leczeniu”3..Podobnego.zdania. są.autorzy.raportu.Centrum.Analiz.Społeczno-Ekonomicznych.„Opieka. zdrowotna.w.Polsce.po.reformie”..Ich.zdaniem:.„Szpital.jest.zakładem. lecznictwa. zamkniętego,. przeznaczonym. do. diagnozowania,. leczenia. i.rehabilitacji.chorych,.których.stan.zdrowia.wymaga.całodobowej.opieki. lekarskiej.i.pielęgniarskiej”4..Szpital.bywa.też.określany.mianem.„przed- siębiorstwa.medycznego”.czy.„instytucji.realizującej.opiekę.nad.chorymi”5.. 3.R..Jachowicz,.Zarys technologii współczesnego szpitala,.Warszawa.1970,.s..23. 4.S..Golinowska,.Z..Czepulis-Rutkowska,.M..Sitek,.A..Sowa,.Ch..Sowad,.C..Wło- darczyk,.Opieka zdrowotna w Polsce…,.s..161. 5.T.E..Genzen,. Ekonomika zdrowia. Teoria i praktyka,.Warszawa.2000,.s..196;.. I..Witczak,.Ekonomika szpitala. Uwarunkowania. Elementy. Zasady,.Warszawa.2009,. s..16–20. SZPITAL.JAKO.PODMIOT.OCENy.PRZEZ.RóżNyCh.INTERESARIUSZy 13 W.innej.definicji.traktuje.się.szpital.jako.podmiot.gospodarczy.o.specyficznym. charakterze.lub.złożoną.instytucję.dążącą.do.maksymalizacji.celu.swojej. działalności.przez.świadczenie.zestawu.różnorodnych.usług.przy.uwzględ- nieniu.wewnętrznych.i.zewnętrznych.ograniczeń.oraz.popytu.na.te.usługi6.. W.tej.definicji.punkt.ciężkości.został.położony.na.cel.działalności.szpitala,. którym.nie.jest.maksymalizacja.wartości.dla.właścicieli.(nawet.w.szpitalach. niepublicznych.–.jednostkach.działających.dla.zysku),.a.zaspokojenie.potrzeb. zdrowotnych.ludności.przez.realizację.świadczeń.zdrowotnych. Przedstawione.definicje.zostały.uwzględnione.w.obowiązujących.re- gulacjach.prawnych7..W.ustawie.o.zakładach.opieki.zdrowotnej.szpitale. wymienia.się.obok.innych.kategorii.zakładów.opieki.zdrowotnej..W.myśl. jej.postanowień.szpital.jest.wyodrębnionym.organizacyjnie.zespołem.osób. i.środków.majątkowych,.utworzonym.i.utrzymywanym.w.celu.udzielenia. świadczeń.zdrowotnych.i.promocji.zdrowia,.a.także.prowadzenia.badań. naukowych.i.prac.badawczo-rozwojowych.lub.realizacji.zadań.dydaktycz- nych.i.badawczych.w.powiązaniu.z.udzielaniem.świadczeń.zdrowotnych8. i.promocją.zdrowia..W.tej.definicji.akcentuje.się.powinności.szpitala,.do. których.należy.zapewnienie.przyjętym.pacjentom.świadczeń.zdrowotnych,. środków. farmaceutycznych. i.materiałów. medycznych,. pomieszczeń. i.wyżywienia.odpowiedniego.do.stanu.zdrowia,.a.w.wypadku.jego.pogor- szenia.powodującego.zagrożenie.życia.lub.w.razie.jego.śmierci.niezwłocz- ne.zawiadomienie.wskazanej.przez.chorego.osoby.lub.instytucji.(przed- stawiciela.ustawowego),.albo.opiekuna.faktycznego.. Szpital.(będący.zakładem.opieki.zdrowotnej).jest.jednostką.organiza- cyjną.zatrudniającą.odpowiednio.wykwalifikowaną.kadrę,.która.na.jego. zlecenie. wykonuje. świadczenia. zdrowotne,. działania. medyczne,. usługi. nieposiadające.cech.świadczeń.zdrowotnych,.a.związane.z.udzielaniem. świadczeń.zdrowotnych.(tzw..usługi.medyczne).oraz.inne.usługi.mające. za. zadanie. wspomaganie. świadczeń. zdrowotnych.i.usług. medycznych9.. 6.S.E..Berki,.Hospital Economics,.Toronto.1974,.s..19. 7.Art..1.i.2.ustawy.z.dnia.30.sierpnia.1991.r..o.zakładach.opieki.zdrowotnej.(tekst. jedn.:.Dz..U..z.2007.r..Nr.14,.poz..89.z.późn..zm.). 8. Do. udzielenia. świadczeń. zdrowotnych. stosuje. się. przepisy. ustawy. z.dnia.. 27.sierpnia.2004.r..o.świadczeniach.opieki.zdrowotnej.finansowanych.ze.środków. publicznych.(tekst.jedn.:.Dz..U..z.2008.r..Nr.164,.poz..1027.z.późn..zm.). 9.M..Dercz,.T..Rek,.Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej. Komentarz,.Warszawa. 2007,.s..17–18. 14 ROZDZIAł.1 Zasadniczą. grupę. osób. pracujących. lub. współpracujących. z.zakładem. opieki. zdrowotnej. stanowi. profesjonalna. kadra. medyczna. (lekarze. i.pielęgniarki.oraz.średni.personel.medyczny,.np..laboranci,.technicy).. Ponadto. w.zakładzie. pracuje. kadra. administracyjno-finansowa. (w. tym. kierownictwo).oraz.eksploatacyjno-techniczna..W.praktyce.ogół.pracow- ników. i.współpracowników. tych. jednostek. dzieli. się. według. kategorii. zakładów.opieki.zdrowotnej.na.działających.w.ramach.lecznictwa.stacjo- narnego.(np..w.szpitalach),.podstawowej.opieki.zdrowotnej.(np..ośrodkach. zdrowia,.przychodniach),.specjalistycznej.opieki.zdrowotnej.(w.przychod- niach.przyszpitalnych,.w.przychodniach.ambulatoryjnych).oraz.diagno- styki.medycznej.(np..w.laboratorium.analitycznym). Należy. podkreślić,. że. świadczeń. zdrowotnych. mogą. udzielać. tylko. osoby.wykonujące.zawód.medyczny. Ważnym.zasobem.zakładu.opieki.zdrowotnej.są.składniki.majątkowe,. takie.jak:.majątek.ruchomy.(sprzęt,.aparatura.medyczna,.wyposażenie. itp.),.majątek.nieruchomy.(np..budynki.i.budowle).oraz.środki.finansowe.. Celem. działania. zakładu. opieki. zdrowotnej. jest. udzielanie. świadczeń. zdrowotnych.potrzebującym.i.promocja.zdrowia10. Zakład.opieki.zdrowotnej.może.prowadzić.także.badania.naukowe. i.prace.badawczo-rozwojowe,.realizować.zadania.dydaktyczne.i.badawcze. w.powiązaniu. z.udzielanymi. świadczeniami. zdrowotnymi. i.promocją. zdrowia.oraz.uczestniczyć.w.przygotowaniu.osób.do.wykonywania.zawo- du.medycznego.i.kształcenia.osób.wykonujących.zawód.medyczny11. Realizacja.świadczeń.zdrowotnych.nie.jest.możliwa.bez.wyodrębnienia. organizacyjnego.wymienionych.zasobów.i.utworzenia.podmiotu.działania,. jakim.jest.zakład.opieki.zdrowotnej..Należy.podkreślić,.że.szpital.zdefi- niowany.w.ustawie.o.zakładach.opieki.zdrowotnej.może.być.traktowany. 10.Promocja.zdrowia,.będąca.elementem.ochrony.zdrowia,.stanowi.ogół.działań. i.inicjatyw.podejmowanych.przez.organy.i.instytucje.powołane.do.realizacji.zadań. z.zakresu.ochrony.zdrowia,.jak.i.przez.inne.podmioty,.mające.na.celu.propagowanie. zdrowego. stylu. życia,. pobudzanie. troski. o.środowiskowe. i.indywidualne. czynniki. sprzyjające. zdrowiu. oraz. rozwijanie. indywidualnej. odpowiedzialności. za. własne. zdrowie.. Wiąże. się. ona. z.działalnością. edukacyjną,. wychowawczą. i.informacyjną. w.zakresie.zdrowia..Promocja.zdrowia.powinna.stanowić.podstawowy.element.treści. nauczania,.wychowania.i.informowania.w.tej.dziedzinie..Szerzej.np..J..Karski,.Prak- tyka i teoria promocji zdrowia,.Warszawa.2003;.J..Karski,.Postępy promocji zdrowia – przegląd międzynarodowy,.Warszawa.2006. 11.Art..1.i.2.ustawy.o.zakładach.opieki.zdrowotnej. SZPITAL.JAKO.PODMIOT.OCENy.PRZEZ.RóżNyCh.INTERESARIUSZy 15 jako.synonim.przedsiębiorstwa..Posiada.on.bowiem.atrybuty.właściwe.dla. przedsiębiorstwa,.takie.jak12: a). wyodrębnienie.ekonomiczne.(posiada.odrębność.majątkową,.repro- dukuje.we.własnym.zakresie.zużywane.zasoby.majątkowe,.odpłatnie. zbywa.realizowane.świadczenia.zdrowotne,.ponosi.ryzyko.ekonomicz- ne,.jego.rozwój.zależny.jest.w.znacznym.stopniu.od.możliwości.pokry- cia. nakładów. na. powiększenie. zasobów. trwałych. z.wypracowanych. nadwyżek); b). wyodrębnienie.prawne.(może.być.podmiotem.obrotu.cywilnego.z.pra- wem.nawiązywania.umów.i.zaciągania.zobowiązań); c). wyodrębnienie. techniczno-organizacyjne. (zakład. opieki. zdrowotnej. tworzy.wyodrębnioną.całość,.ma.własną.strukturę.organizacyjną,.po- siada.odrębny.zarząd,.który.pełni.funkcje.kierownicze.w.odniesieniu. do.jego.załogi). Szpital.może.być.odrębną.jednostką.organizacyjną,.częścią.innej.jed- nostki.organizacyjnej,.jak.też.zespołem.jednostek.organizacyjnych.(w.tym. przypadku.zakład.staje.się.wewnętrzną.jednostką.organizacyjną.zespołu. zakładów)..Jednakże.w.każdym.z.tych.rozwiązań.musi.być.on.organiza- cyjnie.wyodrębniony..Oznacza.to,.że.w.przypadku.gdy.jest.częścią.innej. jednostki.organizacyjnej,.musi.zostać.wyodrębniony.w.jej.ramach..Przy. tym.to.wyodrębnienie.powinno.zostać.odzwierciedlone.w.statucie.. Produktem.szpitala.są.realizowane.świadczenia.zdrowotne..Tym.mia- nem.w.obowiązujących.regulacjach.prawnych.określa.się.działania.służą- ce. profilaktyce,. zachowaniu,. ratowaniu,. przywracaniu. lub. poprawie. zdrowia.oraz.inne.działania.medyczne.wynikające.z.procesu.leczenia.lub. przepisów.odrębnych.regulujących.zasady.ich.udzielania..Stanowią.one. element. pojęcia. „świadczenia. opieki. zdrowotnej”,. których. zakresem. obejmuje.się.ponadto.świadczenia.zdrowotne.rzeczowe.(związane.z.pro- cesem.leczenia.leki,.wyroby.medyczne,.w.tym.wyroby.medyczne.będące. przedmiotami.ortopedycznymi.i.środki.pomocnicze).i.świadczenia.towa- rzyszące.(np..zakwaterowanie.i.wyżywienie.w.szpitalu,.całodobowa.lub. całodzienna.opieka.medyczna,.transport.sanitarny)13..Warto.dodać,.że. 12.Charakterystykę.przedsiębiorstwa.prezentuje.np..J..Lichtarski,.Podstawy nauki o przedsiębiorstwie,.Akademia.Ekonomiczna.we.Wrocławiu,.Wrocław.1997. 13.Art..5.ustawy.o.świadczeniach.opieki.zdrowotnej.finansowanych.ze.środków.pub- licznych.. 16 ROZDZIAł.1 w.ustawie. o.świadczeniach. finansowanych. ze. środków. publicznych. wy- szczególniono.ponadto.takie.rodzaje.świadczeń.opieki.zdrowotnej,.jak: a). świadczenia.gwarantowane.–.świadczenia.opieki.zdrowotnej.finanso- wane.w.całości.ze.środków.publicznych,.na.zasadach.i.w.trybie.okreś- lonym.w.ustawie; b). świadczenia.specjalistyczne.–.świadczenia.opieki.zdrowotnej.we.wszyst- kich. dziedzinach. medycyny. z.wyłączeniem. świadczeń. udzielonych. w.zakresie.podstawowej.opieki.zdrowotnej; c). świadczenia.wysokospecjalistyczne.–.świadczenia.opieki.zdrowotnej. lub.procedury.medyczne.spełniające.łącznie.następujące.kryteria: –. udzielenie.świadczenia.wymaga.wysokiego.poziomu.zaawansowa- nia.technicznego.świadczeniodawcy.i.zaawansowanych.umiejętno- ści.osób.udzielających.świadczenia, –. koszt.jednostkowy.świadczenia.jest.wysoki. Z.kolei.w.ustawie.o.zakładach.opieki.zdrowotnej.za.świadczenia.zdro- wotne.uznaje.się.trzy.zbiory.działań,.a.mianowicie14: a). działania. służące. zachowaniu,. ratowaniu,. przywracaniu. i.poprawie. stanu.zdrowia.oraz b). inne.działania.medyczne.wynikające.z.procesu.leczenia.lub.przepisów. odrębnych.regulujących.zasady.ich.wykonywania, c). a.w.szczególności.związane.z:.badaniem.i.poradą.lekarską,.leczeniem,. badaniem.i.terapią.psychologiczną,.rehabilitacją.leczniczą,.opieką.nad. kobietą.ciężarną.i.jej.płodem,.porodem,.połogiem.oraz.nad.noworod- kiem,. opieką. nad. zdrowym. dzieckiem,. badaniem. diagnostycznym,. w.tym.z.analityką.medyczną,.pielęgnacją.chorych,.pielęgnacją.niepeł- nosprawnych.i.opieką.nad.nimi,.opieką.paliatywno-hospicyjną,.orze- kaniem.i.opiniowaniem.o.stanie.zdrowia,.zapobieganiem.powstawa-. niu.urazów.i.chorób.przez.działania.profilaktyczne.oraz.szczepienia. ochronne,.czynnościami.technicznymi.z.zakresu.protetyki.i.ortodoncji,. czynnościami.z.zakresu.zaopatrzenia.w.przedmioty.ortopedyczne.i.środ- ki.pomocnicze. Świadczeniem.zdrowotnym.jest.zatem.zespół.profesjonalnych.działań. z.wykorzystaniem. dostępnej,. specjalistycznej. wiedzy. medycznej. oraz. aparatury. i.sprzętu. medycznego.. Obejmują. one. diagnostykę,. leczenie,. 14.Art..3.ustawy.o.zakładach.opieki.zdrowotnej. SZPITAL.JAKO.PODMIOT.OCENy.PRZEZ.RóżNyCh.INTERESARIUSZy 17 rehabilitację,.opiekę.medyczną,.opiekę.pielęgniarską,.hotel,.wyżywienie,. których.rezultatem.powinno.być.przywracanie.(wyleczenie,.zaleczenie),. zachowanie.czy.poprawa.stanu.zdrowia.pacjenta,.umożliwiająca.mu.peł- ną.sprawność.oraz.dobre.samopoczucie.fizyczne.i.psychiczne..Świadcze- niem.zdrowotnym.jest.zarówno.porada,.procedura.medyczna,.proces.le- czenia.określonego.pacjenta.czy.jednostki.chorobowej. Specyficzne.cechy.świadczeń.zdrowotnych.przedstawia.tabela.1.1. Tabela 1.1..Atrybuty.świadczeń.zdrowotnych lp. Cecha świadczeń zdrowotnych uwagi 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Trudność.określenia. jednostki.usługowej Niematerialność Różnorodność,. zindywidualizowany. charakter Aktywny.udział. pacjenta.w.procesie. leczenia Swoboda.wyboru. technologii.procesu. ich.świadczenia.przez. fachowy.personel. medyczny Nierozdzielność Nietrwałość Środowiskowy. charakter Asymetria.informacji. między.pacjentem. a.świadczeniodawcą Pacjent.korzysta.jednocześnie.z.wielu.świadczeń.(może.to. być.pojedyncza.usługa.lub.pakiet.usług). Usługi.zdrowotne.są.nieuchwytne,.trudne.do.wyodrębnie- nia.i.oceny.przez.świadczeniobiorcę.(pacjenta). Usługi.są.niejednolite,.niestandardowe.i.bardzo.urozma- icone,.co.wynika.ze.zróżnicowania.wykształcenia,.doświad- czenia.personelu.medycznego.i.różnych.„sytuacji.wyjścio- wych”.w.zakresie.stanu.zdrowia.pacjenta. Potrzeba.zaangażowania.i.akceptacji.przebiegu.procesu. leczenia.i.zastosowanych.w.nim.metod.przez.pacjenta. Wybór. sposobu. leczenia. znajduje. odzwierciedlenie. w.zróżnicowaniu.kosztów.leczenia.pacjentów. Świadczenia.zdrowotne.są.równocześnie.„produkowane”. i.konsumowane.przez.pacjenta. Brak.możliwości.magazynowania.świadczeń.zdrowotnych,. dlatego.konieczna.jest.odpowiednia.organizacja.procesu. ich.realizacji. Wymaga.rozmieszczenia.zdolności.usługowych.w.bezpo- średnim.sąsiedztwie.ich.odbiorców. Pacjent.jest.uzależniony.w.zdrowiu.czy.w.chorobie.od.le- karza..Nie.posiada.on.profesjonalnej.wiedzy,.jakie.świad- czenia,. w.jakiej. ilości,. są. mu. potrzebne,. co. zmusza. do. przekazania.prawa.podejmowania.decyzji.w.tym.zakresie. lekarzowi,.który.staje.się.„agentem.pacjenta”. 18 ROZDZIAł.1 10. Abstrakcyjny. 11. charakter Brak.gwarancji.ich. skuteczności Nieuchwytność. i.trudność. „wypróbowania”. świadczeń. zdrowotnych. Pacjent.nie.ma.pewności,.że.po.uzyskaniu.pomocy.będzie. wyleczony,.podobnie.nie.jest.świadomy.skutków.zaniecha- nia.leczenia. Źródło:.opracowanie.własne.na.podstawie:.M..Daszkowski,.Usługi, produkcja, rynek, marketing,.Warsza- wa.1998,.s..37–44;.A..Bukowska-Piestrzyńska,.Marketing usług zdrowotnych od budowania wizerunku placówki do zadowolenia klientów,.Warszawa.2007,.s..15–18. Warto.dodać,.że.szpitale.udzielają.świadczeń.zdrowotnych.ogółowi.lub. docelowej.grupie.ludności..Specyficzny.charakter.świadczeń.zdrowotnych. sprawia,.że.niektóre.z.nich.są.kierowane.do.określonej.grupy,.na.przykład. kobiet.w.ciąży,.dzieci,.osób.niepełnosprawnych.lub.grupy.zawodowej.(np.. wojskowych)..Świadczenia.te.są.udzielane.pacjentom.bezpłatnie,.za.częś- ciową.lub.pełną.odpłatnością..Przy.tym.bezpłatność.nie.oznacza,.że.szpi- tal.nie.uzyskuje.zapłaty.za.wykonane.świadczenia.zdrowotne..Zapłata.ta. jest.dokonywana.(za.pacjenta).przez.płatnika.(którym.może.być.Narodo- wy.Fundusz.Zdrowia,.Skarb.Państwa.czy.jednostki.samorządu.terytorial- nego,.inne.zakłady.opieki.zdrowotnej.lub.osoby.prywatne.—.nieubezpie- czone). Z.tego,.co.zostało.powiedziane,.wynika,.że.szpitale.stanowią.podmio- ty.o.szczególnym.charakterze..Cechuje.je15: a). stała.gotowość.do.przyjęcia.pacjenta.i.zapewnienia.mu.całodobowej,. wszechstronnej.i.wykwalifikowanej.opieki.zdrowotnej.z.zastosowaniem. odpowiednich.technologii.medycznych; b). opłaty.za.świadczone.usługi.zdrowotne.są.wnoszone.przez.płatnika,. co.oznacza.ich.bezpłatność.dla.pacjenta; c). realizacja.wiązki.celów;.społeczne.(specjalne).o.unikatowym.charak- terze,.ekonomiczne.i.medyczne.(kliniczne); d). ukierunkowanie.na.realizację.określonego.zakresu.świadczeń,.ustalo- nych.w.statucie; e). skupienie.odpowiedniego.potencjału.ludzkiego,.rzeczowego.i.finan- sowego.niezbędnego.do.realizacji.wyznaczonych.celów.i.zadań; 15.J..Rój,.J..Sobiech,.Zarządzanie finansami szpitala,.Warszawa.2006,.s..57;.T.E..Genzen,. Ekonomika zdrowia…,.s..213–214. SZPITAL.JAKO.PODMIOT.OCENy.PRZEZ.RóżNyCh.INTERESARIUSZy 19 f). udzielanie.świadczeń.zdrowotnych.wyłącznie.przez.osoby.wykonujące. zawód.medyczny.oraz.specjalnie.określone.wymagania; g). posiadanie. wewnętrznego. układu. organizacyjnego. właściwego. dla. procesu.realizacji.wyznaczonych.zadań. Szczególny.i.zróżnicowany.charakter.szpitali,.w.tym.także.specyficzne. właściwości. świadczeń. zdrowotnych,. wielość. realizowanych. celów,. jak. również.pilny.charakter.potrzeb.zdrowotnych.pacjentów.sprawiają,.że.są. one.określane.mianem.niepowtarzalnych,.specyficznych.albo.przynajmniej. odmiennych.niż.inne.podmioty.gospodarcze..Do.najczęściej.wymienianych. różnic.zalicza.się16: –. trudniejsze.normowanie.i.pomiar.wyników.pracy,.które.są.bardziej.zróż- nicowane.i.kompleksowe; –. natychmiastowy.charakter.większości.prac.(nie.można.ich.odłożyć.na. później).oraz.wysoka.niezależność.od.siebie.wykonywanych.czynności,. z.jednoczesną.potrzebą.ich.koordynacji.między.różnymi.grupami.spe- cjalistów; –. niezmiernie.wysoki.stopień.specjalizacji.pracy; –. wysoka.specjalizacja.członków.organizacji,.którzy.są.bardziej.lojalni. wobec.swoich.grup.zawodowych.niż.wobec.organizacji; –. mała. skuteczność. kontroli. lekarzy. pod. względem. organizacyjnym. i.kierowniczym,.tj..grupy.najbardziej.odpowiedzialnej.za.generowanie. usług.i.koszty; –. występowanie.podwójnego.podporządkowania.służbowego.(klinicz- nego.i.administracyjnego),.co.utrudnia.koordynację.działań.i.egzekwo- wanie.za.nie.odpowiedzialności; –. brak.uzależnienia.prowadzenia.działalności.od.korzyści.o.charakterze. ekonomicznym. Szpitale.należy.rozpatrywać.w.powiązaniu.z.innymi.zakładami.opieki. zdrowotnej,.szczególnie.z.placówkami.lecznictwa.ambulatoryjnego..Szpi- tale.mogą.realizować.wiele.różnorodnych.funkcji,.a.mianowicie17: 16.S.M..Shortell,.A.D..Kałużny,.Podstawy zarządzania opieką zdrowotną,.Kraków. 2001,.s..26. 17.Organizacja ochrony zdrowia,.pod.red..J..Indulskiego,.Warszawa.1984,.s..256–257;. Szpital publiczny w polskim systemie ochrony zdrowia. Zarządzanie i gospodarka fi- nansowa,.pod.red..R..holly’ego,.J..Sucheckiej,.łódź–Warszawa.2009,.s..45.i.46. 20 ROZDZIAł.1 a). naprawcze.(rozpoznanie.chorób,.leczenie.zachowawcze.i.operacyjne,. rehabilitacja,.pomoc.doraźna.dotycząca.ostrych.zachorowań.czy.wy- padków); b). zapobiegawcze.(monitoring.prawidłowego.rozwoju.fizycznego.i.psy- chicznego. dzieci. i.młodzieży,. kontrola. medyczna. fizjologicznego. przebiegu.ciąży,.porodu.i.okresu.noworodkowego,.kontrola.chorób. zakaźnych,.zapobieganie.chorobom.przewlekłym,.oświata.zdrowotna,. działania.profilaktyczne.i.prewencyjne.dotyczące.zdrowia); c). szkoleniowe.(szkolenie.podstawowe.personelu.medycznego,.szkolenia. i.specjalizacja. podyplomowa. personelu. medycznego. oraz. kadry. za- rządczej); d). naukowo-badawcze.(fizyczne,.psychiczne.i.socjalne.aspekty.zdrowia. i.choroby,. organizacyjne. i.techniczne. aspekty. działalności. szpitala,. wypracowywanie.nowych.metod.leczenia.i.organizacji.opieki,.nowych. procedur.leczniczych.i.ich.weryfikacja,.testowanie.sprzętu.medyczne- go.i.środków.farmakologicznych); e). kulturotwórcze. (przez. kształtowanie. świadomości. zdrowotnej. oby- wateli).. 1.2. Typologia szpitali liczbę.i.rodzaj.realizowanych.specjalności.medycznych; Szpitale.można.klasyfikować.według.różnych.kryteriów..Do.zasadniczych. z.nich.można.zaliczyć: –. podmiot.tworzący; –. –. zakres.prowadzonej.działalności; –. rodzaje.oferowanych.świadczeń.zdrowotnych; –. okres.leczenia;. –. terytorialny.zasięg.działania; –. wielkość.szpitala; –. typ.własności. Typologię.szpitali.prezentuje.tabela.1.2. SZPITAL.JAKO.PODMIOT.OCENy.PRZEZ.RóżNyCh.INTERESARIUSZy 21 Tabela 1.2..Klasyfikacja.szpitali lp. 1. 2. kryteria podziału Charakter.podmiotu. tworzącego Podmiot.(organ). założycielski Rodzaje szpitali –. publiczne –. niepubliczne –. samorządowe.(gmina,.gmina.miejska.na.prawach.powia- tu,.powiat,.województwo,.urząd.marszałkowski) 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Terytorialny.zasięg. działania Liczba.i.rodzaj. realizowanych. specjalności.. medycznych Dostępność.. świadczeń Zakres.i.rodzaje. oferowanych. świadczeń Okres.leczenia Wielkość.szpitala Własność.szpitala –. resortowe.(MZ,.MON,.MS,.MSWiA) –. kościół.lub.związek.wyznaniowy –. spółki.prawa.handlowego –. spółki.prawa.cywilnego –. organizacje.pozarządowe –. miejskie,.powiatowe,.rejonowe –. wojewódzkie –. regionalne –. ogólnokrajowe –. specjalistyczne.dla.określonej.grupy.zawodowej –. ogólne –. specjalistyczne udzielające.świadczeń.dla:. –. ogółu.ludności –. ludności.określonego.obszaru –. określonej. grupy,. np.. szpital. polowy,. szpital. zakładu. karnego –. podstawowe –. jednospecjalistyczne –. wielospecjalistyczne –. opieki.krótkoterminowej –. dzienny –. nocny –. hospitalizacja.domowa –. opieki.długoterminowej –. hospicja.i.oddziały.opieki.paliatywnej –. mały –. średni –. duży –. państwowe –. samorządowe –. spółdzielcze –. prywatne Źródło:.opracowano.na.podstawie:.C..Włodarczyk,.S..Sitko,.Zarządzanie ochroną zdrowia w powiecie. Poradnik dla samorządowców,.Kraków.1999,.s..27.i.32;.J..Rój,.J..Sobiech,.Zarządzanie finansami szpitala,. Warszawa.2006,.s..58–64. 22 ROZDZIAł.1 W.Polsce.każdy.szpital,.bez.względu.na.wielkość,.typ.własności.czy. formę.organizacyjno-prawną,.jest.zakładem.opieki.zdrowotnej..Podlega. on.przepisom.ustawy.o.zakładach.opieki.zdrowotnej..Większość.szpitali. to. samodzielne. publiczne. zakłady. opieki. zdrowotnej.. Ich. atrybutami. szczególnymi.są.cel.działania,.organy.i.zasady.gospodarowania.przekaza- nym.mieniem.państwowym.i.komunalnym.oraz.przydzielonymi.im.środ- kami. Publiczne.zakłady.opieki.zdrowotnej.udzielają.świadczeń.zdrowotnych. finansowanych.ze.środków.publicznych18.nieodpłatnie19,.za.częściową.lub. pełną.odpłatnością20..Mają.one.konstytucyjny.obowiązek.udzielania.po- mocy.każdemu.obywatelowi,.którego.życie.jest.zagrożone,.bez.względu. na.swoją.sytuację.finansową..Publiczny.zakład.opieki.zdrowotnej.nie.może. żądać.od.pacjenta.zapłaty.za.udzielone.świadczenia,.nawet.wówczas.gdy. wyczerpał.limit.świadczeń.określonych.w.kontrakcie.z.Narodowym.Fun- duszem.Zdrowia..Przy.tym.mają.one.kierować.się.efektywnością.wyko- rzystania.zasobów.będących.w.ich.dyspozycji..Zasady.gospodarki.finan- sowej.publicznych.szpitali.muszą.respektować.reguły.określone.dla.jed- nostek.sektora.finansów.publicznych21..Należy.podkreślić,.że.działalność. publicznych. szpitali. nie. jest. nastawiona. na. zysk.. Ustawa. o.zakładach. opieki.zdrowotnej.dopuszcza.generowanie.przez.nie.nadwyżek.finanso- wych.(zysków). Charakterystykę.publicznych.i.niepublicznych.szpitali.ilustruje.tabela.1.3. 18.Środkami.publicznymi.są.środki.finansowe.pozyskiwane.z.Narodowego.Fun- duszu.Zdrowia,.środki.przekazywane.przez.organy.administracji.publicznej.(np.. z.Ministerstwa. Zdrowia. na. finansowanie. procedur. wysokospecjalizacyjnych),. jednostki. samorządu. terytorialnego. (np.. na. finansowanie. programów. zdrowot- nych). 19.Świadczenia.udzielone.osobom.znajdującym.się.w.stanie.nietrzeźwym.nieza- leżnie. od. ich. uprawnień. do. bezpłatnych. świadczeń. zdrowotnych. są. odpłatne. w.publicznym.zakładzie.opieki.zdrowotnej. 20. Odpłatność. (dokonywana. przez. pacjenta). za. świadczenia. finansowane. ze. środków.publicznych.jest.możliwa.tylko.wówczas,.gdy.przewidują.to.wyraźne.prze- pisy.odrębne.i.tylko.po.cenach.urzędowych;.por..np..ustawa.o.świadczeniach.opieki. zdrowotnej.finansowanych.ze.środków.publicznych. 21. Ustawa. z.dnia. 27. sierpnia. 2009.r.. o.finansach. publicznych. (Dz..U.. Nr.157,. poz..1240.z.późn..zm.).
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

System pomiaru i oceny dokonań szpitala
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: