Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00277 006347 13427358 na godz. na dobę w sumie
System prawa żywnościowego - ebook/pdf
System prawa żywnościowego - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 576
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8107-473-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
'Recenzowana praca znanych i uznanych Autorów stanowi pierwsze w polskiej literaturze, tak szerokie i pogłębione, opracowanie prawa żywnościowego, nowej dziedziny prawa znajdującej się w toku wyodrębniania. Dzieło obejmuje niemalże całość bardzo rozległej i skomplikowanej problematyki prawnej dotyczącej żywności i choćby już tylko z tego względu zasługuje na miano 'Systemu prawa żywnościowego'. Przedmiotem analizy są zarówno regulacje unijne, jak i polskie, tzw. międzynarodowe prawo żywnościowe oraz w niezbędnym zakresie prawo żywnościowe niektórych państw. (...) Bez wątpienia recenzowana praca jest dziełem oryginalnym i pionierskim, wypełniającym dotkliwą lukę w dotychczasowej literaturze'.
Prof. dr hab. Roman Budzinowski

Opracowanie, mające charakter systemu prawa, ujmuje prawo żywnościowe jako wyodrębnioną dyscyplinę o znaczącym obszarze regulacji bezpieczeństwa i jakości żywności, zawierającą wymagania wobec rolników i przedsiębiorców w całym łańcuchu żywnościowym, w szczególności w zakresie higieny żywności, jej urzędowej kontroli, znakowania, reklamy i prezentacji. Obejmuje również problematykę analizy ryzyka (ocena, zarządzanie, informowanie) oraz systemów jakości żywności prawa publicznego (żywność ekologiczna, żywność genetycznie zmodyfikowana, żywność regionalna i tradycyjna, żywność wyróżniana znakiem władzy publicznej) i prywatnego. Omawia ponadto szczególne zagadnienia suplementów diety oraz praw człowieka w prawie żywnościowym, będących wyznacznikiem konstytucyjnej i międzynarodowej ochrony udzielanej prawu do odpowiedniej żywności.

System prawa żywnościowego przeznaczony jest dla naukowców, doktorantów i studentów prawa, administracji, zarządzania oraz kierunków związanych z żywnością i dietetyką. Może być w dużym stopniu przydatny pracownikom instytutów badawczych, zajmujących się żywnością i organów urzędowej kontroli żywności. Będzie pomocny sędziom, radcom prawnym, adwokatom. Producenci i dystrybutorzy żywności znajdą w nim nie tylko informacje o obowiązującej regulacji prawnej, ale też rozstrzygnięcie wielu problemów. Adresatem opracowania są również konsumenci żywności, którzy - by dokonywać świadomych wyborów - muszą mieć wiedzę właśnie z zakresu prawa żywnościowego.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

System prawa żywnościowego Małgorzata Korzycka, Paweł Wojciechowski WARSZAWA 2017 Publikacja została dofinansowana przez Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Stan prawny na 1 lutego 2017 r. Recenzent Prof. dr hab. Roman Budzinowski Wydawca Agata Jędrasik Redaktor prowadzący Joanna Maź Opracowanie redakcyjne Katarzyna Paterak-Kondek Łamanie Andrzej Gudowski Zdjęcie na okładce iStock/stevanovicigor Poszczególne rozdziały napisali: Małgorzata Korzycka – rozdziały: 3, 5, 6, 8 pkt 1 i 2, rozdział 10 Paweł Wojciechowski – rozdziały: 2, 4, 7, 8 pkt 3, 4, rozdział 9 Małgorzata Korzycka, Paweł Wojciechowski – wstęp, rozdziały: 1 i 11, podsumowanie, bibliografia © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2017 ISBN: 978-83-8092-879-4 Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profinfo.pl SpiS treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział i. Prawo żywnościowe jako dziedzina prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Wyodrębnienie prawa żywnościowego jako nowej dziedziny prawa . . . . . . . . . . . . . . 2 . prawo żywnościowe a inne dziedziny prawa (prawo rolne, prawo konsumenckie, prawo handlowe, prawo administracyjne) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 . prawo żywnościowe a prawo rolne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 . prawo żywnościowe a prawo handlowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .3 . prawo żywnościowe a prawo konsumenckie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Metody regulacji w prawie żywnościowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . ewolucja prawa żywnościowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .1 . Dawne prawo żywnościowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .2 . rozwój prawa żywnościowego w polskim prawodawstwie . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 . rozwój prawa żywnościowego w Unii europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .4 . rozwój prawa żywnościowego w wybranych państwach spoza Ue . . . . . . . . . . . 4 .4 .1 . Stany Zjednoczone Ameryki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .4 .2 . chiny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .4 .3 . Brazylia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .4 .4 . Australia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .4 .5 . Kodeks żywnościowy (codex Alimentarius) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział ii. Unijne prawo żywnościowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . podstawy traktatowe unijnych regulacji z zakresu prawa żywnościowego . . . . . . . . . . 1 .1 . regulacja odnosząca się do funkcjonowania rynku wewnętrznego jako podstawa aktów z zakresu prawa żywnościowego (art . 114 tFUe, dawniej art . 95 tWe) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .2 . regulacja dotycząca wspólnej polityki rolnej jako podstawa aktów z zakresu prawa żywnościowego (art . 43 tFUe, dawniej art . 37 tWe) . . . . . . . 1 .3 . regulacja dotycząca ochrony zdrowia publicznego jako podstawa aktów z zakresu prawa żywnościowego (art . 168 ust . 4 lit . b tFUe, dawniej art . 152 ust . 4 lit . b tWe) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .4 . regulacja dotycząca polityki handlowej jako podstawa aktów z zakresu prawa żywnościowego (art . 207 tFUe, dawniej art . 133 tWe) . . . . . . . . . . . . 1 .5 . Wpływ traktatu akcesyjnego na akty prawne z zakresu prawa żywnościowego . . . 2 . rodzaje i formy unijnych aktów prawa wtórnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Zastosowanie zasady pomocniczości i proporcjonalności w regulacjach z zakresu prawa żywnościowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 19 23 29 36 36 43 48 54 57 57 60 64 68 68 77 82 87 89 96 97 100 104 107 109 110 111 115  Spis treści 3 .1 . Zasada pomocniczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 . Zasada proporcjonalności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . cele unijnego prawa żywnościowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .1 . Ochrona życia i zdrowia człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .2 . Ochrona interesów ekonomicznych konsumentów i uczciwych praktyk rynkowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 . Swobodny przepływ żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .4 . Ochrona środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .5 . Ochrona zdrowia i dobrostanu zwierząt oraz zdrowia roślin . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Struktura unijnego prawa żywnościowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . Zasady ogólne unijnego prawa żywnościowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .1 . Zasada regulacji łańcucha żywnościowego od produkcji pierwotnej do konsumenta finalnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .2 . Zasada odpowiedzialności podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa spożywcze za zapewnienie bezpieczeństwa żywności i pasz . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .3 . Zasada możliwości śledzenia (traceability) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .4 . Zasada analizy ryzyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .4 .1 . pojęcie ryzyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .4 .2 . Analiza ryzyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .5 . Zasada ostrożności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .6 . Zasada informowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział iii. zakres przedmiotowy prawa żywnościowego . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . pojęcie żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Funkcje żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Definicje żywności w prawie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Suplement diety . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .1 . ewolucja kryteriów klasyfikacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .2 . Kryteria rozróżnienia produktu leczniczego i suplementu w orzecznictwie etS/tSUe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 . Suplementy diety w prawie polskim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 .1 . Notyfikacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 .2 . postępowanie wyjaśniające prowadzone przez GiS . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 .3 . Opinia Urzędu rejestracji produktów Leczniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 .4 . produkty roślinne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 .5 . inne podmioty wydające opinie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .4 . Suplement diety a produkt leczniczy . produkt „z pogranicza” (borderline) . . . . . 4 .5 . Znakowanie suplementu diety . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .6 . Zasady reklamy suplementu diety . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Definicja artykułu rolno-spożywczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . pojęcie łańcucha żywnościowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .1 . produkcja podstawowa (pierwotna) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .2 . przetwarzanie żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .3 . Dystrybucja żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział iV. Przedsiębiorstwo spożywcze, podmiot prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze i zakład w prawie żywnościowym . . . . . . . . . . . . . . 1 . przedsiębiorstwo spożywcze w prawie żywnościowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . podmiot prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze w prawie żywnościowym . . . . . . .  116 117 119 125 130 134 136 138 141 141 143 145 147 149 149 152 162 165 172 172 173 175 178 184 185 191 192 193 193 195 196 198 202 204 209 210 210 213 213 216 219 224 Spis treści 3 . Zakład w unijnym prawie żywnościowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Odmienność prawa krajowego w używaniu nazw „podmiot działający na rynku spożywczym” i „zakład” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział V. Bezpieczeństwo żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Życie i zdrowie konsumenta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Wybór unifikacji dla systemu bezpieczeństwa w prawie Unii europejskiej . . . . . . . . 3 . relacje prawa unijnego i polskiego w zakresie bezpieczeństwa żywności . . . . . . . . . . 4 . System bezpieczeństwa żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział Vi. Jakość żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . próby definicji jakości żywności w teorii i w legislacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . relacje standardów produktów żywnościowych w prawie unijnym, krajowym oraz w codex Alimentarius . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 . Kazus „marmolady” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 . porozumienia światowej Organizacji Handlu w odniesieniu do standardu produktu żywnościowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .3 . Wybrane standardy w ramach światowej Organizacji Handlu . . . . . . . . . . . . . . Rozdział Vii. odpowiedzialność w prawie żywnościowym . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . pojęcie odpowiedzialności prawnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Funkcje odpowiedzialności w prawie żywnościowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Wymagania w odniesieniu do sankcji w prawie żywnościowym . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Odpowiedzialność karna w prawie żywnościowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Odpowiedzialność administracyjna w prawie żywnościowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .1 . Odpowiedzialność oparta na sankcjach policyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .2 . Odpowiedzialność oparta na sankcjach w postaci kar pieniężnych . . . . . . . . . . . 6 . Odpowiedzialność cywilna w prawie żywnościowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .1 . pojęcie produktu a pojęcie żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .2 . pojęcie produktu niebezpiecznego żywnościowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .3 . producent i inne osoby zobowiązane do wynagrodzenia szkody . . . . . . . . . . . . . 6 .4 . Szkoda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .5 . przesłanki egzoneracyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .6 . przedawnienie roszczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 . Zbieg odpowiedzialności w prawie żywnościowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział Viii. Wybrane obszary szczegółowej regulacji prawa żywnościowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . regulacje dotyczące wybranych produktów lub grup produktów (standard produktów) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .1 . Żywność GMO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .2 . Żywność ekologiczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .3 . Żywność regionalna i tradycyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . regulacje dotyczące higieny żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . regulacje dotyczące informacji na temat żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 . pojęcie informacji na temat żywności, etykietowania, reklamy i prezentacji żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 . Funkcje etykietowania, reklamy i prezentacji żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .3 . podstawowe wymogi dotyczące informacji na temat żywności . . . . . . . . . . . . . . 3 .4 . Obowiązkowe i dobrowolne informacje na temat żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . 230 233 235 235 242 249 253 265 265 271 271 273 277 284 284 287 290 292 294 295 295 300 302 303 305 308 311 315 317 320 320 320 351 381 404 411 413 416 419 421  Spis treści 3 .5 . informacje na temat żywności sprzedawanej konsumentowi bez opakowania . . . 3 .6 . podmiot odpowiedzialny za zapewnienie informacji na temat żywności . . . . . . . 3 .7 . Zakres delegacji dla Komisji w zakresie informacji na temat żywności . . . . . . . . 3 .8 . Oświadczenia żywieniowe i zdrowotne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . regulacje związane z analizą ryzyka oraz kontrolą i monitoringiem w łańcuchu żywnościowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .1 . Urzędowa kontrola żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .1 .1 . Unijny model urzędowych kontroli żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .1 .2 . polska regulacja urzędowych kontroli żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .2 . Struktura i funkcje europejskiego Urzędu ds . Bezpieczeństwa Żywności . . . . . . 4 .3 . System wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach (rASFF) i zarządzanie kryzysowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział iX. Prywatne prawo żywnościowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . pojęcie prawa żywnościowego prywatnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Samoregulacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Odpowiedzialność cywilna w łańcuchu żywnościowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział X. Prawa człowieka w prawie żywnościowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . prawo do odpowiedniej żywności w systemie praw człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Koncepcje prawa do odpowiedniej żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . prawo do wody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Obowiązek poszanowania (duty to respect) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Obowiązek ochrony (duty to protect) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . Obowiązek realizacji (duty to fulfill) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 . Obowiązek sprzyjania realizacji (duty to facilitate) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 . Obowiązek całkowitej realizacji (duty to provide) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 . Znaczenie Ogólnego Komentarza nr 12 dla oceny realizacji prawa do odpowiedniej żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 . Ochrona praw człowieka w stosunkach zewnętrznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 . Wspólna polityka rolna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 . Karta praw podstawowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 . regulacja krajowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział Xi. zasady i pojęcia wypracowane w orzecznictwie TSUE . . . . . . . . . . 1 . regulacje zastrzegające oznaczenie towaru w orzecznictwie tSUe . . . . . . . . . . . . . . 2 . regulacje nakazujące zastosowanie oznaczenia towaru w orzecznictwie tSUe . . . . . 3 . Oznakowanie o charakterze promocyjnym – sprawa Mars . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Ochrona konsumenta przy wyróżnianiu środków spożywczych w orzecznictwie tSUe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . programy promocji towarów w orzecznictwie tSUe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . inne wybrane orzeczenia tSUe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . autorzy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 426 427 428 430 437 437 437 446 455 459 467 469 470 482 490 493 495 498 499 500 501 501 502 502 503 504 504 505 511 521 522 524 527 530 533 537 551 569  tABLe OF cONteNtS List of abbreviations . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . introduction . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CHaPTER i. Food law as a branch of law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Separation of food law as a new branch of law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Food law vis-ŕ-vis other branches of law (agricultural law, consumer law, commercial law, administrative law) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 . Food law and agricultural law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 . Food law and commercial law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .3 . Food law and consumer law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Methods of regulation in food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . evolution of food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .1 . Old food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .2 . Development of food law in polish legislation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 . Development of food law in the european Union . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .4 . Development of food law in selected non-eU countries . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .4 .1 . United States of North America . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .4 .2 . china . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .4 .3 . Brazil . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .4 .4 . Australia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .4 .5 . the Food code (codex Alimentarius) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CHaPTER ii. European Union food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . treaty bases for eU regulations concerning food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .1 . regulation concerning the functioning of the internal market as the basis for food law acts (Art . 114 of tFeU, formerly Art . 95 of tec) . . . . . . . . . . . . . 1 .2 . regulation concerning common agricultural policy as the basis for acts regarding the food law area (Art . 43 of tFeU, formerly Art . 37 of tec) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .3 . regulation concerning the protection of public health as the basis for acts regarding the food law area (Art . 168, par . 4, letter b) of tFeU, formerly Art . 152, par . 4, letter b) of tec) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .4 . regulation concerning common trade policy as the basis for acts regarding the food law area (Art . 207 of tFeU, formerly Art . 133 of tec) . . . 1 .5 . influence of the Accession treaty on legal acts concerning food law . . . . . . . . . 2 . types and forms of eU secondary sources of law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Application of the subsidiarity and proportionality principles in regulations concerning food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 21 23 29 36 36 43 48 54 57 57 60 64 68 68 77 82 87 89 96 97 100 104 107 109 110 111 115  Table of contents 3 .1 . principle of subsidiarity . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 . principle of proportionality . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Objectives of eU food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .1 . protection of human life and health . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .2 . protection of economic interests of consumers and of fair market practices . . . . 4 .3 . Free movement of food . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .4 . protection of the natural environment . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .5 . protection of health and wellbeing of animals and of plant health . . . . . . . . . . . 5 . Structure of eU food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . General rules of eU food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .1 . principle of food chain regulation from primary production to final consumer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .2 . principle of liability of food business operators for ensuring safety of food and feed . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .3 . principle of traceability . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .4 . principle of risk analysis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .4 .1 . the concept of risk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .4 .2 . risk analysis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .5 . principle of prudence . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .6 . principle of information . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CHaPTER iii. Scope of application of food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . the concept of food . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Functions of food . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . Definitions of food in law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Dietary supplement . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .1 . evolution of classification criteria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .2 . criteria of distinction between medicinal products and supplements in judicial decisions of the ecJ/cJeU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 . Dietary supplements in polish law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 .1 . Notification . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 .2 . preliminary investigation conducted by the chief Sanitary inspectorate . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 .3 . Opinion of the Office for registration of Medicinal products . . . . . . . . 4 .3 .4 . plant products . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .3 .5 . Other entities issuing opinions . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .4 . Dietary supplements versus medicinal products . Borderline products . . . . . . . . . 4 .5 . Labelling dietary supplements . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .6 . rules concerning advertising dietary supplements . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Definition of agri-food products . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . the concept of food chain . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .1 . primary production . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .2 . Food processing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .3 . Food distribution . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CHaPTER iV. Food business, food business operators and establishment in food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Food business in food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Food business operators in food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 116 117 119 125 130 134 136 138 141 141 143 145 147 149 149 152 162 165 172 172 173 175 178 184 185 191 192 193 193 195 196 198 202 204 209 210 210 213 213 216 219 224 Table of contents 3 . establishment in eU food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Differences in national laws regarding the use of terms ‘food business operator’ and ‘establishment’ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CHaPTER V. Food safety . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . consumer life and health . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . choice of unification for the safety system in the european Union law . . . . . . . . . . . 3 . relations of eU and polish law as regards food safety . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Food safety system . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CHaPTER Vi. Food quality . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Attempts at defining food quality in theory and in legislation . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . relations of food product standards in eU and national laws and in codex Alimentarius . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .1 . the case of ‘marmalade’ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .2 . the World trade Organization agreements regarding food product standards . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .3 . Selected standards under the World trade Organization . . . . . . . . . . . . . . . . . . CHaPTER Vii. Liability in food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . the concept of legal liability . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Functions of liability in food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . requirements concerning sanctions in food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . penal liability in food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Administrative liability in food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .1 . Liability based on police sanctions . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 .2 . Liability based on sanctions in the form of monetary fines . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . civil liability in food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .1 . the concept of product versus the concept of food . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .2 . the concept of unsafe food product . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .3 . producers and other entities obliged to redress damage . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .4 . Damage . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .5 . Statutory defence . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 .6 . period of limitation of claims . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 . concurrence of legal liability in food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CHaPTER Viii. Selected areas of detailed regulation of food law . . . . . . . . . . . . . . 1 . regulations concerning selected products or product groups (product standard) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .1 . GMO food . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .2 . Organic food . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 .3 . regional and traditional food . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . regulations concerning food hygiene . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . regulations concerning food information . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .1 . the concept of food information, food labelling, food advertising and presentation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .2 . the functions of labelling, advertising and presentation of food . . . . . . . . . . . . . 3 .3 . Basic requirements concerning food information . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .4 . Mandatory and voluntary food information . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .5 . information regarding food sold to consumers with no packaging . . . . . . . . . . . 230 233 235 235 242 249 253 265 265 271 271 273 277 284 284 287 290 292 294 295 295 300 302 303 305 308 311 315 317 320 320 320 351 381 404 411 413 415 419 421 426 11 Table of contents 3 .6 . entities responsible for providing food information . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 .7 . the scope of delegation for the commission concerning food information . . . . 3 .8 . Nutrition and health statements . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . regulations concerning risk analysis and control and monitoring in the food chain . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .1 . Official food control . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .1 .1 . eU model of official food control . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .1 .2 . polish regulation of official food control . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 .2 . Structure and functions of the european Food Safety Authority . . . . . . . . . . . . 4 .3 . rapid Alert System for Food and Feed of the european Union (rASFF) and crisis management . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CHaPTER iX. Private food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . the concept of private food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . Self-regulation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . civil liability in the food chain . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CHaPTER X. Human rights in food law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . the right to adequate food in the human rights system . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . the concepts of the right to adequate food . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 . the right to water . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . Duty to respect . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Duty to protect . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . Duty to fulfill . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 . Duty to facilitate . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 . Duty to provide . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 . the significance of the General comment no . 12 to the exercise of the right to adequate food . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 . Human rights protection in external relations . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 . common agricultural policy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 . charter of Fundamental rights . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 . National regulation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CHaPTER Xi. Principles and concepts worked out in the judicial decisions of the CJEU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . regulations reserving goods labelling in the judicial decisions of the cJeU . . . . . . . 2 . regulations ordering goods labelling in the judicial decisions of the cJeU . . . . . . . . 3 . promotional labelling – the Mars case . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 . consumer protection in distinguishing foodstuffs in the judicial decisions of the cJeU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . Goods promotion programs in the judicial decisions of the cJeU . . . . . . . . . . . . . . . 6 . Other selected judicial decisions of the cJeU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Summary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bibliography . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . authors . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 427 428 430 437 437 437 446 455 459 467 469 470 482 490 493 495 498 499 500 501 501 502 502 503 504 504 505 511 521 522 524 527 530 533 545 551 569 12 WyKAZ SKrótóW akty prawne Biała Księga – Biała Księga w sprawie bezpieczeństwa żywności, przyjęta dnia 12 stycznia 2000 r . w Brukseli [cOM (1999) 719 final] dyrektywa 85/374/eWG – dyrektywa rady 85/374/eWG z dnia 25 lipca 1985 r . w sprawie zbli- żania przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących odpowiedzialności za wadliwe produkty (Dz . Urz . We L 210 z 7 .08 .1985 r ., s . 29 z późn . zm .) dyrektywa 89/397/eWG – dyrektywa rady 89/397/eWG z dnia 14 czerwca 1989 r . w spra- wie urzędowej kontroli środków spożywczych (Dz . Urz . We L 186 z 30 .06 .1989 r ., s . 23) dyrektywa 92/59/We – dyrektywa rady 92/59/We z dnia 29 czerwca 1992 r . w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktu (Dz . Urz . We L 228 z 11 .08 .1992 r ., s . 24) dyrektywa 2000/13/We – dyrektywa parlamentu europejskiego i rady 2000/13/We z dnia 20 marca 2000 r . w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw człon- kowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych (Dz . Urz . We L 109 z 6 .05 .2000 r ., s . 29) dyrektywa 2001/18/We – dyrektywa parlamentu europejskiego i rady 2001/18/We z dnia 12 marca 2001 r . w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylająca dyrektywę rady 90/220/eWG (Dz . Urz . We L 106 z 17 .04 .2001 r ., s . 1) dyrektywa 2001/83/We – dyrektywa parlamentu europejskiego i rady 2001/83/We z dnia 6 listopada 2001 r . w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi (Dz . Urz . We L 311 z 28 .11 .2001 r ., s . 67) dyrektywa 2002/46/We – dyrektywa parlamentu europejskiego i rady 2002/46/We z dnia 10 czerwca 2002 r . w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do suplementów żywnościowych (Dz . Urz . We L 183 z 12 .07 .2002 r ., s . 51) dyrektywa 2006/114/We – dyrektywa parlamentu europejskiego i rady 2006/114/We z dnia 12 grudnia 2006 r . dotycząca reklamy wprowadzającej w błąd i rekla- my porównawczej (Dz . Urz . Ue L 376 z 27 .12 .2006 r ., s . 21–27) k .c . – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r . – Kodeks cywilny (tekst jedn .: Konstytucja rp Dz . U . z 2016 r . poz . 380 z późn . zm .) – Konstytucja rzeczypospolitej polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r . (Dz . U . Nr 78, poz . 483 z późn . zm ., sprost . Dz . U . z 2001 r . Nr 28, poz . 319) 13 Wykaz skrótów k .w . MppSGiK – ustawa z dnia 20 maja 1971 r . – Kodeks wykroczeń (tekst jedn .: Dz . U . z 2015 r . poz . 1094 z późn . zm .) – Międzynarodowy pakt praw Gospodarczych, Społecznych i Kultu- ralnych rozporządzenie 2081/92 – rozporządzenie rady (eWG) 2081/92 z dnia 14 lipca 1992 r . o ochronie oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia żywności i środków spożywczych (Dz . Urz . We L 208 z 24 .07 .1992 r ., s . 1) rozporządzenie nr 178/2002 rozporządzenie nr 1829/2003 rozporządzenie nr 1830/2003 rozporządzenie nr 852/2004 rozporządzenie nr 853/2004 rozporządzenie nr 854/2004 rozporządzenie nr 882/2004 rozporządzenie nr 1935/2004 rozporządzenie nr 509/2006 14 – rozporządzenie parlamentu europejskiego i rady (We) nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r . ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące europejski Urząd ds . Bezpieczeń- stwa Żywności oraz ustalające procedury w sprawie bezpieczeństwa żywności (Dz . Urz . We L 31 z 1 .02 .2002 r ., s . 1) – rozporządzenie parlamentu europejskiego i rady (We) nr 1829/2003 z dnia 22 września 2003 r . w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy (Dz . Urz . Ue L 268 z 18 .10 .2003 r ., s . 1) – rozporządzenie parlamentu europejskiego i rady (We) nr 1830/2003 z dnia 22 września 2003 r . dotyczące możliwości śledzenia i etykieto- wania organizmów zmodyfikowanych genetycznie oraz możliwości śledzenia żywności i produktów paszowych wyprodukowanych z or- ganizmów zmodyfikowanych genetycznie i zmieniające dyrektywę 2001/18/We (Dz . Urz . Ue L 268 z 18 .10 .2003 r ., s . 24) – rozporządzenie parlamentu europejskiego i rady (We) nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r . w sprawie higieny środków spożywczych (Dz . Urz . Ue L 139 z 30 .04 .2004 r ., s . 1) – rozporządzenie parlamentu europejskiego i rady (We) nr 853/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r . ustanawiające szczególne przepisy doty- czące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz . Urz . Ue L 139 z 30 .04 .2004 r ., s . 55) – rozporządzenie parlamentu europejskiego i rady (We) nr 854/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r . ustanawiające szczególne przepisy doty- czące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi (Dz . Urz . Ue L 139 z 30 .04 .2004 r ., s . 206) – rozporządzenie parlamentu europejskiego i rady (We) nr 882/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r . w sprawie kontroli urzędowych prze- prowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i do- brostanu zwierząt (Dz . Urz . Ue L 165 z 30 .04 .2004 r ., s . 1) – rozporządzenie parlamentu europejskiego i rady (We) nr 1935/2004 z dnia 27 października 2004 r . w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz uchylające dyrektywy 80/590/eWG i 89/109/eWG (Dz . Urz . Ue L 338 z 13 .11 .2004 r ., s . 4) – rozporządzenie rady (We) nr 509/2006 z dnia 20 marca 2006 r . w sprawie produktów rolnych i środków spożywczych będących gwarantowanymi tradycyjnymi specjalnościami (Dz . Urz . Ue L 93 z 31 .03 .2006 r ., s . 1) rozporządzenie nr 1924/2006 rozporządzenie nr 1925/2006 rozporządzenie nr 834/2007 rozporządzenie nr 889/2008 rozporządzenie nr 1235/2008 rozporządzenie nr 1334/2008 rozporządzenie nr 16/2011 rozporządzenie nr 1169/2011 rozporządzenie nr 1151/2012 tFUe Wykaz skrótów – rozporządzenie parlamentu europejskiego i rady (We) nr 1924/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r . w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdro- wotnych dotyczących żywności (Dz . Urz . Ue L 404 z 30 .12 .2006 r ., s . 9 z późn . zm .) – rozporządzenie parlamentu europejskiego i rady (We) nr 1925/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r . w sprawie dodawania do żywności wita- min i składników mineralnych oraz niektórych innych substancji (Dz . Urz . Ue L 404 z 30 .12 .2006 r ., s . 24) – rozporządzenie rady nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r . w spra- wie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych (Dz . Urz . Ue L 189 z 20 .07 .2007 r ., s . 1) – rozporządzenie Komisji (We) nr 889/2008 z dniu 5 września 2008 r . ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia rady (We) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz . Urz . Ue L 25 z 18 .09 .2008 r ., s . 1) – rozporządzenie Komisji (We) nr 1235/2008 z dnia 8 grudnia 2008 r . ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządze- nia rady (We) nr 834/2007 w odniesieniu do ustaleń dotyczących przywozu produktów ekologicznych z krajów trzecich (Dz . Urz . Ue L 334 z 12 .12 .2008 r ., s . 25) – rozporządzenie parlamentu europejskiego i rady (We) nr 1334/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r . w sprawie środków aro- matyzujących i niektórych składników żywności o właściwościach aromatyzujących do użycia w oraz na środkach spożywczych oraz zmieniające rozporządzenie rady (eWG) nr 1601/91, rozporzą- dzenia (We) nr 2232/96 oraz (We) nr 110/2008 oraz dyrektywę 2000/13/We (Dz . Urz . Ue L 354 z 30 .12 .2008 r ., s . 34) – rozporządzenie Komisji (Ue) nr 16/2011 z dnia 10 stycznia 2011 r . ustanawiające środki wykonawcze dla systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach żywnościowych i środkach żywienia zwierząt (Dz . Urz . Ue L 6 z 11 .01 .2011 r ., s . 7) – rozporządzenie parlamentu europejskiego i rady (Ue) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r . w sprawie przekazywania konsumen- tom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń parlamen- tu europejskiego i rady (We) nr 1924/2006 i (We) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/eWG, dyrektywy rady 90/496/eWG, dyrektywy Komisji 1999/10/We, dyrektywy 2000/13/We parlamentu europejskiego i rady, dyrektyw Komi- sji 2002/67/We i 2008/5/We oraz rozporządzenia Komisji (We) nr 608/2004 (Dz . Urz . Ue L 304 z 22 .11 .2011 r ., s . 18) – rozporządzenie parlamentu europejskiego i rady (Ue) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r . w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków (Dz . Urz . Ue L 343 z 14 .12 .2012 r ., s . 1) – traktat o funkcjonowaniu Unii europejskiej (wersja skonsolidowana: Dz . Urz . Ue c 202 z 7 .06 .2016 r ., s . 47) 1 Wykaz skrótów – traktat o Unii europejskiej (wersja skonsolidowana: Dz . Urz . Ue c 202 z 7 .06 .2016 r ., s . 13) – traktat ustanawiający Wspólnotę europejską (wersja skonsolidowa- na: Dz . Urz . Ue c 321e z 29 .12 .2006 r ., s . 37) – ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r . o bezpieczeństwie żywności i ży- wienia (tekst jedn .: Dz . U . z 2015 r . poz . 594 z późn . zm .) – ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r . o inspekcji Handlowej (tekst jedn .: Dz . U . z 2016 r . poz . 1059) – ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r . o inspekcji Weterynaryjnej (tekst jedn .: Dz . U . z 2016 r . poz . 1077) – ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r . o jakości handlowej artyku- łów rolno-spożywczych (tekst jedn .: Dz . U . z 2015 r . poz . 678 z późn . zm .) – ustawa z dnia 22 czerwca 2001 r . o mikroorganizmach i organi- zmach genetycznie zmodyfikowanych (tekst jedn .: Dz . U . z 2015 r . poz . 806) – ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r . o ochronie roślin (tekst jedn .: Dz . U . z 2016 r . poz . 17 z późn . zm .) – ustawa z dnia 14 marca 1985 r . o państwowej inspekcji Sanitarnej (tekst jedn .: Dz . U . z 2015 r . poz . 1412 z późn . zm .) – ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r . o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (tekst jedn .: Dz . U . z 2016 r . poz . 3) – ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r . o produktach pochodzenia zwie- rzęcego (tekst jedn .: Dz . U . z 2014 r . poz . 1577 z późn . zm .) – ustawa z dnia 2 lipca 2004 r . o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn .: Dz . U . z 2015 r . poz . 584 z późn . zm .) – niemiecka ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r . o zwalczaniu nieuczciwej konku- rencji (tekst jedn .: Dz . U . z 2003 r . Nr 153, poz . 1503 z późn . zm .) – centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – Kompleksowa umowa gospodarczo-handlowa – european Food and Feed Law review – european Food Safety Authority – Organizacja Narodów Zjednoczonych ds . Wyżywienia i rolnictwa – Główny inspektorat Sanitarny – organizmy modyfikowane genetycznie – analiza zagrożeń i krytyczne punkty kontroli – inspekcja Handlowa – inspekcja Jakości Handlowej Artykułów rolno-Spożywczych – Kwartalnik prawa publicznego – Kwartalnik prawa podatkowego – Naczelny Sąd Administracyjny – państwowa inspekcja Ochrony roślin i Nasiennictwa – państwo i prawo tUe tWe u .b .ż .ż . u .iH u .iW u .j .h .a .r . u .m .o .g .z . u .o .r . u .piS u .p .n .p .r . u .p .p .z . u .s .d .g . UWG u .z .n .k . inne cBOSA cetA eFFL eFSA FAO GiS GMO HAccp iH iJHArS Kpp Kppod . NSA piOriN pip 1 ppr rASFF SN Sp tSUe ttip u .k .ż . UOKiK WHO Wpr WSA WtO Wykaz skrótów – przegląd prawa rolnego – System Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznych produktach Żyw- nościowych i środkach Żywienia Zwierząt – Sąd Najwyższy – Studia prawnicze – trybunał Sprawiedliwości Unii europejskiej – transatlantyckie partnerstwo w dziedzinie Handlu i inwestycji – urzędowa kontrola żywności – Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów – światowa Organizacja Zdrowia – wspólna polityka rolna – wojewódzki sąd administracyjny – światowa Organizacja Handlu 1 1 WStęp Jeszcze na początku lat 90 . XX w . prawo żywnościowe zarówno w polsce, jak i w Unii europejskiej było zasadniczo utożsamiane z przepisami o cha- rakterze sanitarnym albo z unormowaniami dotyczącymi handlu żywnością i to raczej o charakterze technicznym . W okresie stowarzyszeniowym, a na- stępnie po wejściu polski do Unii europejskiej w 2004 r . nastąpiło zetknięcie się z innym porządkiem prawnym w zakresie ochrony zdrowia oraz interesów ekonomicznych konsumenta, jak i w zakresie handlu produktami żywnoś- ciowymi . rzeczpospolita polska znalazła się w krótkim czasie w orbicie sil- nego oddziaływania nie tylko prawa europejskiego, ale również porozumień międzynarodowych oraz standardów organizacji międzynarodowych, których stroną jest Unia europejska, a które z kolei oddziałują na rozwój unijnego prawa żywnościowego . Osadzenie prawa żywnościowego w unormowaniach międzynarodowych, unijnych i krajowych skłania do poszukiwania zasad ogólnych i wewnętrznej systematyki tego prawa we wzajemnych relacjach różnych porządków praw- nych . Dwa rozwijające się równolegle zasadnicze nurty tego prawa, tj . bezpie- czeństwo żywności i jakość rynkowa żywności, po okresie fragmentarycznego i niespójnego rozwoju mają już znaczący dorobek w postaci zasad wiodących i procedur . Jeżeli chodzi o zaistnienie prawa żywnościowego w rodzimym szkolni- ctwie akademickim, to przedmiot taki funkcjonował przede wszystkim jako dyscyplina tzw . dodatkowa czy pomocnicza w różnego rodzaju szkołach wyż- szych o profilu rolniczym lub medycznym i był wykładany przez przedstawi- cieli dyscyplin pozaprawnych . W latach 90 . XX w . pewne zagadnienia tego prawa pod nazwą „instru- menty prawne chroniące zdrowie ludzi i zwierząt” zostały wprowadzone do akademickiego podręcznika prawa rolnego pod redakcją prof . Andrzeja Stel- machowskiego, a następnie ‒ już pod nazwą „prawo żywnościowe” ‒ jako część tego podręcznika . po raz pierwszy prawo żywnościowe jako przedmiot kształcenia prawni- ków zostało wyodrębnione na Wydziale prawa i Administracji Uniwersytetu 1 MAłGOrZAtA KOrZycKA, pAWeł WOJciecHOWSKi Wstęp Warszawskiego . Z inicjatywy ówczesnego dziekana tego wydziału, prof . Józefa Okolskiego, na skutek sugestii Jego Małżonki, dr Grażyny Okolskiej (zatrud- nionej wówczas w instytucie Żywności i Żywienia im . prof . Aleksandra Szczy- gła), została powołana w 1999 r ., na podstawie uchwały Senatu Uniwersytetu Warszawskiego, pracownia prawa Żywnościowego w ówczesnym Zakładzie prawa rolnego (obecnie Katedra prawa rolnego i Systemu Ochrony Żywno- ści) . Do chwili obecnej powstało około 140 prac magisterskich i obroniono trzy prace doktorskie (czwarta ukończona) dotyczące problematyki tego pra- wa, powstała również praca habilitacyjna . pragniemy wyrazić ogromną wdzięczność śp . panu profesorowi Andrze- jowi Stelmachowskiemu, twórcy polskiej szkoły prawa rolnego, za Jego nie- zwykle cenne wskazania i r
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

System prawa żywnościowego
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: