Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00377 005557 12419569 na godz. na dobę w sumie
Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej - ebook/pdf
Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Naukowe Wydawnictwo IVG Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-64286-26-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> zarządzanie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Od czasu pamiętnych zamachów z 11 września 2001 roku w USA, a szczególnie od terrorystycznego zamachu bombowego, który zabił 191 osób w Madrycie w marcu 2004 roku, politycy Unii Europejskiej jednogłośnie wypowiadają się na temat wspólnej międzynarodowej współpracy w walce z terroryzmem. Zakładając hipotetycznie, terroryści w Unii Europejskiej mogą się swobodnie przemieszczać i bez większego problemu przekraczać granice państw członkowskich, zwłaszcza tych funkcjonujących w ramach systemu Schengen. Biorąc pod uwagę globalny charakter, takich organizacji jak Al – Kaida1, należy liczyć się z faktem, że mogą one uderzyć w dowolnym miejscu Europy, na dużo większą skalę niż do tej pory działające na terenie naszego kontynentu ETA2, IRA3 czy inne organizacje terrorystyczne.

Oczywiście należy zdawać sobie sprawę z faktu, że międzynarodowy terroryzm, to nie jedyne wyzwanie dla Unii Europejskiej w zakresie problematyki bezpieczeństwa. Państwa członkowskie aktywnie uczestniczyły i uczestniczą w działaniach pokojowych (między innymi szkolenie sił bezpieczeństwa, pomoc humanitarna, etc.) w Iraku, Afganistanie, na Bałkanach czy w Afryce Północnej. Próbują przekonać Iran do zaniechania budowy broni nuklearnej. Rządy państw członkowskich angażują się w pomoc państwom upadłym, takim jak: Sudan czy Kongo, jak również problematykę transgranicznej przestępczości zorganizowanej. W ostatnim okresie czasu, z wielką troską, państwa Unii Europejskiej zwracają się ku Ukrainie i niestabilnej sytuacji w tym państwie ze szczególnym uwzględnieniem negatywnej roli Rosji w tym konflikcie. Nie ulega, jednak wątpliwości, że szczególnie zamach w Madrycie oraz w Londynie i ten najnowszy ze stycznia 2015 r. w Paryżu, w sposób jednoznaczny pokazał, że terroryzm a zwłaszcza radykalne islamskie grupy terrorystyczne pozostają najpoważniejszym zagrożeniem dla Europy dzisiaj i w najbliższej przyszłości.

Wspólna polityka unijna wymaga szczególnej koordynacji i współpracy w zakresie zwalczania terroryzmu, choć nie jest z pewnością sprawą prostą. Istnieje swoisty paradoks w roli Unii Europejskiej w działaniach antyterrorystycznych. Z jednej strony rządy państw członkowskich zgadzają się, że priorytetem powinna być współpraca w tym zakresie na poziomie unijnym, głównie ze względu na procedury dotyczące przekraczania granic wewnątrz unijnych a zagrożeń terrorystycznych. Z drugiej, jednak strony powolne są w oddawaniu Unii sił (takich jak: prowadzenie śledztw i działalność prokuratorów) i środków (takich jak: funkcjonariusze służb specjalnych i środki finansowe przeznaczone na tą walkę). Wynika to głównie z faktu, że polityka bezpieczeństwa – zwłaszcza, kiedy to dotyczy ochrony obywateli – ściśle wiąże się z suwerennością narodową i rządy są niechętne, by dać władze UE, która mogłaby przeszkadzać i mieszać w istniejącym systemie prawa i bezpieczeństwa narodowego4 . Unia Europejska stara się, aby w pełni skoordynować narodowe polityki antyterrorystyczne, ale wymaga to przede wszystkim na wstępie usystematyzowania i ugruntowania własnej polityki przeciw terrorystycznej na poziomie unijnym.

W niniejszej publikacji zaprezentowano wyniki badań i obserwacji, gromadzenia materiałów źródłowych, które prowadzone były przez autora przez kilka lat w dziedzinie organizacji i funkcjonowania systemów antyterrorystycznych państw członkowskich Unii Europejskiej. Część rezultatów, które wykorzystano w niniejszej publikacji, wcześniej publikowana była w monografiach i czasopismach naukowych.

Dostęp do materiałów źródłowych był różny. Autor korzystał oczywiście z całej gamy publikacji i monografii dotyczących wspomnianej problematyki, skorzystano z materiałów udostępnionych przez placówki dyplomatyczne państw UE, jak również materiały pozyskane podczas podróży zagranicznych, konferencji i seminariów.

Głównym celem prowadzonych badań było dokonanie identyfikacji systemów antyterrorystycznych zarówno całej Unii Europejskiej jako organizacji, jak również poszczególnych – wszystkich jej 28 członków.

Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej możemy podzielić na trzy grupy:

posiadające centra antyterrorystyczne;

posiadające powołanych koordynatorów do zwalczania zagrożeń terrorystycznych;

funkcjonujące w ramach ciał kolegialnych, zespołów, komitetów czy nawet departamentów powoływanych lub zwoływanych w momencie pojawiania się zagrożeń.

Zdarza się również, tak jak to było w przypadku Polski, że system antyterrorystyczny ewoluuje z charakteru funkcjonowania Międzyresortowego Zespołu do spraw Zagrożeń Terrorystycznych do powołania Centrum Antyterrorystycznego ABW (CAT).

W państwach UE większość systemów antyterrorystycznych opiera się na podmiotach analizujących i koordynujących działania systemu na poziomie krajowym. Są to przede wszystkim centra antyterrorystyczne i koordynator do walki z terroryzmem. Drugą grupę stanowią gremia kolegialne – komitety i zespoły. Natomiast w niektórych państwach wciąż brak jest powołanych, wyodrębnionych struktur do tego typu działalności. Funkcje przewodnie lub wykonawcze realizowane są za pośrednictwem departamentów czy wydziałów funkcjonujących w poszczególnych służbach, które w swoich obowiązkach posiadają zadania walki z terroryzmem5.

Aby osiągnąć założony powyżej cel główny, konieczne było zrealizowanie następujących celów szczegółowych, w których należało:

1. Określić prawno–organizacyjne aspekty zwalczania terroryzmu w Unii Europejskiej.

2. Zbadać regulacje traktatowe UE w zakresie zwalczania terroryzmu.

3. Dokonać analizy Układu z Prüm i systemu informacji Schengen, jako instrumentów zwalczania i zapobiegania terroryzmu.

4. Określić rolę i zadania instytucji Unii Europejskiej, takich jak: Europejski Koordynator ds. Zwalczania Terroryzmu, Eurojust, Europol, Unijna Grupa Zadaniowa „ATLAS” w zakresie przeciwdziałania i zwalczania terroryzmu.

5. Prześledzić problematykę współpracy międzynarodowej Unii Europejskiej w zakresie zwalczania terroryzmu.

6. Dokonać analizy zamachów terrorystycznych na terenie Unii Europejskiej po 11.09.2001 roku i ich wpływu na kształtowanie systemów antyterrorystycznych państw członkowskich.

7. Zbadać systemy antyterrorystyczne w wybranych (28) państwach Unii Europejskiej, a w tym:

Rozwiązania ustawowe,

Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem,

Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi,

Formy i metody walki z terroryzmem.

Przy tak sformułowanych w procesie badawczym celach, główny problem badawczy zawarto w postaci pytania: Jakie jest miejsce i rola systemów antyterrorystycznych państw Unii Europejskiej w przeciwdziałaniu i zwalczaniu terroryzmu?

Konsekwencją zaprezentowanego procesu badawczego było sformułowanie głównej hipotezy roboczej: Prawidłowo funkcjonujący system antyterrorystyczny państwa ma zasadnicze znaczenie dla odpowiedniego poziomu i funkcjonowania systemu bezpieczeństwa państwa.

Sformułowano także szczegółowe hipotezy robocze:

1. Terroryzm jest najpoważniejszym zagrożeniem dla państw Unii Europejskiej w XXI wieku.

2. Jednym z najistotniejszych elementów przeciwdziałania i zwalczania zagrożeń terrorystycznych jest zbudowanie i funkcjonowanie systemów antyterrorystycznych poszczególnych państw członkowskich UE.

3. Międzynarodowa współpraca poszczególnych państw oraz wymiana do-świadczeń jest warunkiem koniecznym zbudowania właściwego systemu antyterrorystycznego Unii Europejskiej.

4. Doświadczenia i wnioski z dokonanych zamachów terrorystycznych, stanowią cenne źródło wiedzy w procesie tworzenia systemów antyterrorystycznych.

Niniejsza monografia składa się z trzech rozdziałów. Rozdział pierwszy odnosi się do problematyki prawno–organizacyjnych aspektów zwalczania terroryzmu w Unii Europejskiej. Rozdział drugi prezentuje zamachy terrorystyczne na terenie Unii Europejskiej po 11.09.2001 roku. W rozdziale trzecim omówiono problematykę zwalczania terroryzmu we wszystkich 28 państwach Unii Europejskiej.

Książka „Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej” nie powstałaby, gdyby nie pomoc wielu osób. Mając powyższe chciałbym podziękować Płk. rez. prof. dr hab. Jerzemu Kunikowskiemu za opiekę naukową i merytoryczną, Władzą i Pracownikom Wydziału Bezpieczeństwa Narodowego Akademii Obrony Narodowej za koleżeńską pomoc i wsparcie przy tworzeniu tej monografii. Podziękowania pragnę skierować do Przedstawicielstw Dyplomatycznych państw członkowskich Unii Europejskiej, dzięki którym możliwe było zgromadzenie materiałów źródłowych. Dziękuję również Władzom i Pracownikom mojej macierzystej Uczelni – Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie za przychylność i pomoc w wydaniu tej publikacji. Szczególne podziękowania składam mojej żonie Karolinie za stworzenie odpowiednich warunków, które pozwoliły mi na przygotowanie i napisanie tej książki.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej S Y S T E M Y ANTYTERRORYSTYCZNE PAŃSTW UNII EUROPEJSKIEJ Gen. bryg. rez. dr inż. Tomasz Bąk Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie Naukowe Wydawnictwo IVG Rzeszów - Szczecin 2015 1 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej Publikacja została sfinansowana przez Wyższą Szkołę Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie Tytuł monografii naukowej: Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej Autor: Gen. bryg. rez. dr inż. Tomasz Bąk Recenzent naukowy: Prof. dr hab. Grzegorz Sobolewski – Akademia Obrony Narodowej, Wydział Bezpieczeństwa Narodowego Dr hab. Tomasz R. Aleksandrowicz – Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora Projekt okładki: Magdalena Fudali-Mazurek Korekta językowa, skład oraz druk: Jacek Storm Komitet Naukowy: Prof. UG dr hab. Sylwia Pangsy-Kania Prof. dr hab. Włodzimierz Szpringer Prof. zw. dr hab. Jerzy Kisielnicki Prof. UW dr hab. Grzegorz Karasiewicz Prof. UZ dr hab. Arkadiusz Świadek Wydawcy: Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie ul. Sucharskiego 2 35-225 Rzeszów www.wsiz.rzeszow.pl www.ksiegarnia.wsiz.pl email:wsiz@wsiz.rzeszow.pl Naukowe Wydawnictwo IVG ul. Tarpanowa 38/3 70-796 Szczecin www.wydawnictwoivg.pl ISBN 978-83-64286-25-4 Książka ISBN 978-83-64286-26-1 eBook © Copyright by Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie Printed in Poland by Naukowe Wydawnictwo IVG 2 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej Wstęp…………………………………………………………………............... 8 Rozdział I Prawno – organizacyjne aspekty zwalczania terroryzmu w Unii Europejskiej ........................................................................................................ 12 1.1. Regulacje traktatowe i doktrynalne UE w zakresie zwalczania terroryzmu ....................................................................................................... 12 1.2. Układ z Prüm i system informacji Schengen jako instrumenty zwalczania i zapobiegania terroryzmowi ........................................................ 26 1.3. Europejski Koordynator ds. Zwalczania Terroryzmu ..................................... 26 1.4. Eurojust ........................................................................................................... 28 1.5. Europol ............................................................................................................ 30 1.6. Unijna grupa zadaniowa „ATLAS” ................................................................ 33 1.7. Współpraca międzynarodowa Unii Europejskiej w zakresie zwalczania terroryzmu .................................................................................... 34 1.8. Formy i metody zwalczania terroryzmu w Unii Europejskiej ......................... 38 Rozdział II Zamachy terrorystyczne na terenie Unii Europejskiej po 11.09.2001 roku ....................................................................................................................... 42 Rozdział III Systemy antyterrorystyczne w państwach członkowskich Unii Europejskiej ........................................................................................................ 61 3.1. Austria ............................................................................................................ 62 3.1.1. Rozwiązania ustawowe .......................................................................... 62 3.1.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ........................ 66 3.1.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi .......................................................................................... 69 3.1.4. Formy i metody walki z terroryzmem .................................................... 71 3.2. Belgia .............................................................................................................. 73 3.2.1. Rozwiązania ustawowe .......................................................................... 73 3.2.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ........................ 76 3.2.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi .......................................................................................... 79 3.2.4. Formy i metody walki z terroryzmem .................................................... 81 3.3. Bułgaria .......................................................................................................... 83 3.3.1. Rozwiązania ustawowe .......................................................................... 83 3.3.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ........................ 87 3.3.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi .......................................................................................... 90 3.3.4. Formy i metody walki z terroryzmem .................................................... 92 3.4. Chorwacja ...................................................................................................... 93 3.4.1. Rozwiązania ustawowe .......................................................................... 94 3.4.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ...................... 103 3 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej 3.4.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ....................................................................................... 111 3.4.4. Formy i metody walki z terroryzmem ................................................. 114 3.5. Cypr .............................................................................................................. 117 3.5.1. Rozwiązania ustawowe ....................................................................... 117 3.5.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ..................... 118 3.5.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ....................................................................................... 121 3.5.4. Formy i metody walki z terroryzmem ................................................. 123 3.6. Czechy .......................................................................................................... 124 3.6.1. Rozwiązania ustawowe ....................................................................... 125 3.6.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ..................... 130 3.6.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ....................................................................................... 140 3.6.4. Formy i metody walki z terroryzmem ................................................. 141 3.7. Dania ............................................................................................................ 143 3.7.1. Rozwiązania ustawowe ....................................................................... 143 3.7.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ..................... 145 3.7.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ....................................................................................... 148 3.7.4. Formy i metody walki z terroryzmem ................................................. 149 3.8. Estonia .......................................................................................................... 151 3.8.1. Rozwiązania ustawowe ....................................................................... 151 3.8.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ..................... 154 3.8.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ....................................................................................... 155 3.8.4. Formy i metody walki z terroryzmem ................................................. 159 3.9. Finlandia ...................................................................................................... 160 3.9.1. Rozwiązania ustawowe ....................................................................... 160 3.9.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ..................... 163 3.9.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ....................................................................................... 165 3.9.4. Formy i metody walki z terroryzmem ................................................. 166 3.10. Francja ....................................................................................................... 167 3.10.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 168 3.10.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 172 3.10.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 177 3.10.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 179 3.11. Grecja ......................................................................................................... 187 3.11.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 187 3.11.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 190 3.11.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 192 3.11.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 194 3.12. Hiszpania .................................................................................................... 196 4 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej 3.12.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 197 3.12.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 202 3.12.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 207 3.12.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 208 3.13. Holandia ..................................................................................................... 210 3.13.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 210 3.13.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 213 3.13.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 218 3.13.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 219 3.14. Irlandia ....................................................................................................... 222 3.14.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 222 3.14.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 223 3.14.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 225 3.14.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 226 3.15. Litwa ........................................................................................................... 228 3.15.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 229 3.15.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 231 3.15.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 235 3.15.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 236 3.16. Luksemburg ............................................................................................... 237 3.16.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 237 3.16.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 238 3.16.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 240 3.16.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 241 3.17. Łotwa .......................................................................................................... 244 3.17.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 245 3.17.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 246 3.17.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 250 3.17.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 252 3.18. Malta........................................................................................................... 253 3.18.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 253 3.18.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 258 3.18.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 262 3.18.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 266 3.19. Niemcy ........................................................................................................ 269 3.19.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 269 3.19.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 274 3.19.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 277 5 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej 3.19.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 278 3.20. Polska ......................................................................................................... 280 3.20.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 280 3.20.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 284 3.20.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 294 3.20.4. Formy i metody walki z terroryzmem …………….…………….… 297 3.21. Portugalia ................................................................................................... 299 3.21.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 299 3.21.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 301 3.21.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 303 3.21.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 306 3.22. Rumunia ..................................................................................................... 307 3.22.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 307 3.22.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 310 3.22.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 314 3.22.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 317 3.23. Słowacja ..................................................................................................... 319 3.23.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 320 3.23.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 325 3.23.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 328 3.23.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 329 3.24. Słowenia ..................................................................................................... 330 3.24.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 330 3.24.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 332 3.24.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 334 3.24.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 335 3.25. Szwecja ....................................................................................................... 336 3.25.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 337 3.25.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 339 3.25.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 341 3.25.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 343 3.26. Węgry ......................................................................................................... 345 3.26.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 345 3.26.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 351 3.26.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 355 3.26.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 357 6 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej 3.27. Wielka Brytania......................................................................................... 359 3.27.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 359 3.27.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 366 3.27.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 371 3.27.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 373 3.28. Włochy ........................................................................................................ 374 3.28.1. Rozwiązania ustawowe ..................................................................... 374 3.28.2. Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem ................... 379 3.28.3. Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ..................................................................................... 382 3.28.4. Formy i metody walki z terroryzmem ............................................... 382 Zakończenie ........................................................................................................ 384 Recenzja monografii………………………………………………………....... 386 Bibliografia…………………………………………………………………….. 390 7 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej Wstęp Od czasu pamiętnych zamachów z 11 września 2001 roku w USA, a szczególnie od terrorystycznego zamachu bombowego, który zabił 191 osób w Madrycie w marcu 2004 roku, politycy Unii Europejskiej jednogłośnie wypowiadają się na temat wspólnej międzynarodowej współpracy w walce z terroryzmem. Zakładając hipotetycznie, terroryści w Unii Europejskiej mogą się swobodnie przemieszczać i bez większego problemu przekraczać granice państw członkowskich, zwłaszcza tych funkcjonujących w ramach systemu Schengen. Biorąc pod uwagę globalny charakter, takich organizacji jak Al – Kaida1, należy liczyć się z faktem, że mogą one uderzyć w dowolnym miejscu Europy, na dużo większą skalę niż do tej pory działające na terenie naszego kontynentu ETA2, IRA3 czy inne organizacje terrorystyczne. Oczywiście należy zdawać sobie sprawę z faktu, że międzynarodowy terro- ryzm, to nie jedyne wyzwanie dla Unii Europejskiej w zakresie problematyki bezpieczeństwa. Państwa członkowskie aktywnie uczestniczyły i uczestniczą w działaniach pokojowych (między innymi szkolenie sił bezpieczeństwa, pomoc humanitarna, etc.) w Iraku, Afganistanie, na Bałkanach czy w Afryce Północnej. Próbują przekonać Iran do zaniechania budowy broni nuklearnej. Rządy państw członkowskich angażują się w pomoc państwom upadłym, takim jak: Sudan czy Kongo, jak również problematykę transgranicznej przestępczości zorganizowanej. W ostatnim okresie czasu, z wielką troską, państwa Unii Europejskiej zwracają się ku Ukrainie i niestabilnej sytuacji w tym państwie ze szczególnym uwzględnieniem negatywnej roli Rosji w tym konflikcie. Nie ulega, jednak wątpliwości, że szczególnie zamach w Madrycie oraz w Londynie i ten najnowszy ze stycznia 2015 r. w Paryżu, w sposób jednoznaczny pokazał, że terroryzm a zwłaszcza radykalne islamskie grupy terrorystyczne pozostają najpoważniejszym zagrożeniem dla Europy dzisiaj i w najbliższej przyszłości. Wspólna polityka unijna wymaga szczególnej koordynacji i współpracy w zakresie zwalczania terroryzmu, choć nie jest z pewnością sprawą prostą. Istnieje swoisty paradoks w roli Unii Europejskiej w działaniach antyterrorystycznych. Z jednej strony rządy państw członkowskich zgadzają się, że priorytetem powinna być współpraca w tym zakresie na poziomie unijnym, głównie ze względu na procedury dotyczące przekraczania granic wewnątrzunijnych a zagrożeń terro- rystycznych. Z drugiej, jednak strony powolne są w oddawaniu Unii sił (takich jak: prowadzenie śledztw i działalność prokuratorów) i środków (takich jak: funkcjo- 1 Al-Ka’ida - Założona w 1988 r. Abdallaha Azzama organizacja terrorystyczna, wspiera ekstremistyczne ugrupowania islamskie na całym świecie. 2 ETA - Separatystyczna organizacja walcząca o niepodległość kraju Basków (Hiszpania, Francja), tamże. 3 IRA - Organizacja działająca w Irlandii Północnej stanowiąca sobie za cel oderwanie tegoż terytorium spod władzy Wielkiej Brytanii i włączenie go do Republiki Irlandii. Od 1920 r. pozostaje w podziemiu po klęsce w 1916 r. (tzw. powstanie Wielkanocne). Na mocy porozumień wielkanocnych z 1998 r. ograniczyła swoją działalność. Odpowiada za śmierć ok. 3 tyś. osób. 28 lipca 2005 r. faktycznie ogłosiła zakończenie działalności, http://www.wos.net.pl/terroryzm-organizacje-terrorystyczne.html [dostęp: 10.09.2013]. 8 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej nariusze służb specjalnych i środki finansowe przeznaczone na tą walkę). Wynika to głównie z faktu, że polityka bezpieczeństwa – zwłaszcza, kiedy to dotyczy ochrony obywateli – ściśle wiąże się z suwerennością narodową i rządy są niechętne, by dać władze UE, która mogłaby przeszkadzać i mieszać w istniejącym systemie prawa i bezpieczeństwa narodowego 4 . Unia Europejska stara się, aby w pełni skoordynować narodowe polityki antyterrorystyczne, ale wymaga to przede wszystkim na wstępie usystematyzowania i ugruntowania własnej polityki przeciw terrorystycznej na poziomie unijnym. W niniejszej publikacji zaprezentowano wyniki badań i obserwacji, gro- madzenia materiałów źródłowych, które prowadzone były przez autora przez kilka lat w dziedzinie organizacji i funkcjonowania systemów antyterrorystycznych państw członkowskich Unii Europejskiej. Część rezultatów, które wykorzystano w niniejszej publikacji, wcześniej publikowana była w monografiach i czaso- pismach naukowych. Dostęp do materiałów źródłowych był różny. Autor korzystał oczywiście z całej gamy publikacji i monografii dotyczących wspomnianej problematyki, skorzystano z materiałów udostępnionych przez placówki dyplomatyczne państw UE, jak również materiały pozyskane podczas podróży zagranicznych, konferencji i seminariów. Głównym celem prowadzonych badań było dokonanie identyfikacji systemów antyterrorystycznych zarówno całej Unii Europejskiej jako organizacji, jak również poszczególnych – wszystkich jej 28 członków. Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej możemy podzielić na trzy grupy:  posiadające centra antyterrorystyczne;  posiadające powołanych koordynatorów do zwalczania zagrożeń terrorysty-  cznych; funkcjonujące w ramach ciał kolegialnych, zespołów, komitetów czy nawet departamentów powoływanych lub zwoływanych w momencie pojawiania się zagrożeń. Zdarza się również, tak jak to było w przypadku Polski, że system antyterrorystyczny ewoluuje z charakteru funkcjonowania Międzyresortowego Zespołu do spraw Zagrożeń Terrorystycznych do powołania Centrum Antyterro- rystycznego ABW (CAT). W państwach UE większość systemów antyterrorystycznych opiera się na podmiotach analizujących i koordynujących działania systemu na poziomie krajo- wym. Są to przede wszystkim centra antyterrorystyczne i koordynator do walki z terroryzmem. Drugą grupę stanowią gremia kolegialne – komitety i zespoły. Natomiast w niektórych państwach wciąż brak jest powołanych, wyodrębnionych struktur do tego typu działalności. Funkcje przewodnie lub wykonawcze realizowane są za pośrednictwem departamentów czy wydziałów funkcjonujących 4 D. Keohane, The EU and counter-terrorism, Working Paper, Centre for European Reform, 2005, s. 3, tłumaczenie z jez. angielskiego, http://library.coleurope.eu/pdf/CER/keohane.pdf [dostęp: 21.10.2013]. 9 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej w poszczególnych służbach, które w swoich obowiązkach posiadają zadania walki z terroryzmem5. Aby osiągnąć założony powyżej cel główny, konieczne było zrealizowanie następujących celów szczegółowych, w których należało: 1. Określić prawno–organizacyjne aspekty zwalczania terroryzmu w Unii Euro- pejskiej. 2. Zbadać regulacje traktatowe UE w zakresie zwalczania terroryzmu. 3. Dokonać analizy Układu z Prüm i systemu informacji Schengen, jako instrumentów zwalczania i zapobiegania terroryzmu. 4. Określić rolę i zadania instytucji Unii Europejskiej, takich jak: Europejski Koordynator ds. Zwalczania Terroryzmu, Eurojust, Europol, Unijna Grupa Zadaniowa „ATLAS” w zakresie przeciwdziałania i zwalczania terroryzmu. 5. Prześledzić problematykę współpracy międzynarodowej Unii Europejskiej w zakresie zwalczania terroryzmu. 6. Dokonać analizy zamachów terrorystycznych na terenie Unii Europejskiej po 11.09.2001 roku i ich wpływu na kształtowanie systemów antyterrorystycznych państw członkowskich. 7. Zbadać systemy antyterrorystyczne w wybranych (28) państwach Unii Euro- pejskiej, a w tym:  Rozwiązania ustawowe,  Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem,  Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi,  Formy i metody walki z terroryzmem. Przy tak sformułowanych w procesie badawczym celach, główny problem badawczy zawarto w postaci pytania: Jakie jest miejsce i rola systemów antyterrorystycznych państw Unii Europejskiej w przeciwdziałaniu i zwalczaniu terroryzmu? Konsekwencją zaprezentowanego procesu badawczego było sformułowanie głównej hipotezy roboczej: Prawidłowo funkcjonujący system antyterrorystyczny państwa ma zasadnicze znaczenie dla odpowiedniego poziomu i funkcjonowania systemu bezpieczeństwa państwa. Sformułowano także szczegółowe hipotezy robocze: 1. Terroryzm jest najpoważniejszym zagrożeniem dla państw Unii Europejskiej w XXI wieku. 2. Jednym z najistotniejszych elementów przeciwdziałania i zwalczania zagrożeń terrorystycznych jest zbudowanie i funkcjonowanie systemów antyterrory- stycznych poszczególnych państw członkowskich UE. 3. Międzynarodowa współpraca poszczególnych państw oraz wymiana do- świadczeń jest warunkiem koniecznym zbudowania właściwego systemu antyterrorystycznego Unii Europejskiej. 5 P. Chomentowski, Prawnokarne i organizacyjne elementy systemu antyterrorystycznego w Polsce – stan obecny i perspektywy doskonalenia, Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem naukowym prof. zw. dr. hab. Emila Walentego Pływaczewskiego, Białystok 2013. 10 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej 4. Doświadczenia i wnioski z dokonanych zamachów terrorystycznych, stanowią cenne źródło wiedzy w procesie tworzenia systemów antyterrorystycznych. Niniejsza monografia składa się z trzech rozdziałów. Rozdział pierwszy odnosi się do problematyki prawno–organizacyjnych aspektów zwalczania terroryzmu w Unii Europejskiej. Rozdział drugi prezentuje zamachy terrorystyczne na terenie Unii Europejskiej po 11.09.2001 roku. W rozdziale trzecim omówiono problematykę zwalczania terroryzmu we wszystkich 28 państwach Unii Europe- jskiej. Książka „Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej” nie powstałaby, gdyby nie pomoc wielu osób. Mając powyższe chciałbym podziękować Płk. rez. prof. dr hab. Jerzemu Kunikowskiemu za opiekę naukową i merytoryczną, Władzą i Pracownikom Wydziału Bezpieczeństwa Narodowego Akademii Obrony Narodowej za koleżeńską pomoc i wsparcie przy tworzeniu tej monografii. Podziękowania pragnę skierować do Przedstawicielstw Dyplomatycznych państw członkowskich Unii Europejskiej, dzięki którym możliwe było zgromadzenie materiałów źródłowych. Dziękuję również Władzom i Pracownikom mojej macierzystej Uczelni – Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie za przychylność i pomoc w wydaniu tej publikacji. Szczególne podziękowania składam mojej żonie Karolinie za stworzenie odpowiednich warunków, które pozwoliły mi na przygotowanie i napisanie tej książki. 11 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej Rozdział I Prawno – organizacyjne aspekty zwalczania terroryzmu w UE Rys. 1. Flaga Unii Europejskiej. http://pl.wikipedia.org/wiki/Unia_Europejska#mediaviewer/File:Flag_of_Europe.svg. Źródło: 1.1. Regulacje traktatowe i doktrynalne UE w zakresie zwalczania terroryzmu W historii Unii Europejskiej problem terroryzmu, a zarazem jego zwalczania pojawiał się już od samego początku jej istnienia. Z uwagi na fakt wciąż rosnącej fali terroryzmu skierowanej przeciwko państwom europejskim, w ramach Unii powstały podwaliny „polityki antyterrorystycznej”. Działania Wspólnot Euro- pejskich mające na celu przeciwdziałanie i zwalczanie terroryzmu miały w początkowej fazie charakter polityczny, a zapoczątkowane zostały spotkaniem Rady Europejskiej w dniach 1-2 grudnia 1975 r. w Rzymie. W trakcie tego spotkania powołano do życia grupę współpracy między Ministrami Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych państw członkowskich Wspólnot Europejskich w zakresie prze- ciwdziałania oraz zwalczania zjawiska terroryzmu, radykalizmu, ekstremizmu i przemocy, tzw. grupę TREVI (Terrorisme, Radicalisme, Extremisme, Violence 12 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej Internationale)6. Głównym celem tej współpracy były spotkania Ministrów Spraw Wewnętrznych i Sprawiedliwości, podczas których omawiano problematykę za- grożeń terrorystycznych. Państwa TREVI współpracowały w zakresie wymiany informacji oraz doświadczeń. Stworzono również Specjalne Centralne Jednostki Kontaktowe. Ta nieformalna współpraca została zakończona wraz z wejściem w życie Traktatu z Maastricht. Traktat ten dał początek współpracy w sprawach dotyczących:  polityki azylowej,  zasad przekraczania granic zewnętrznych UE i ich kontrolę,  polityki migracyjnej,  walki z narkotykami,  zwalczania nadużyć finansowych,  współpracy sądowej w sprawach cywilnych oraz karnych,  współpracy celnej,  współpracy policyjnej w zakresie zwalczania terroryzmu oraz innych form przestępczości międzynarodowej,  organizacji systemu wymiany informacji w ramach Europolu7. Kolejne istotne nowości wniósł Traktat Amsterdamski8. Poszerzono i pogłę- biono proces tworzenia „obszaru pozbawionego wewnętrznych granic”. Zape- wnienie obywatelom „wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości” powiązane zostało z właściwymi środkami w zakresie kontroli granic zewnętrznych, azylu, imigracji oraz zapobiegania przestępczości i walki z tym zjawiskiem. Zgodnie z powyższymi postanowieniami, środkami zmierzającymi do realizacji tego celu są wspólne działania między państwami członkowskimi w dziedzinie współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych oraz zapobieganie, takim zjawiskom jak przestępczość organizowana, w tym także terroryzm9. Ważnym krokiem w zakresie zwalczania terroryzmu było włączenie do Traktatu Amsterdamskiego osobnego protokołu dotyczącego dorobku prawnego układu z Schengen oraz protokołu w sprawie azylu celem zapobiegania wykorzystywaniu tej instytucji przez 6 T. R. Aleksandrowicz, K. Liedel, Zwalczanie terroryzmu lotniczego. Wybrane zagadnienia i źródła prawa międzynarodowego, Szczytno 2010, s. 56; W. Czapliński, Obszar wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Współpraca w zakresie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, Warszawa 2005, s. 5. 7 Europejski Urząd Policji - Europol stanowi podstawowy organ wykonawczy Unii Europejskiej do walki z przestępczością. Jest on odrębną organizacją odpowiedzialną za zapobieganie i zwalczanie przestępczości zorganizowanej oraz zacieśnianie współpracy właściwych organów państw członkowskich - por. A. Gruszcza, Europol. Wyzwania i zadania na progu XXI w., „Przegląd Policyjny” 2001, nr 3, s. 126; Z.J. Pietraś, Prawo wspólnotowe i integracja europejska, Lublin 2005, s. 588. 8 Traktat Amsterdamski, Umowa międzynarodowa parafowana 17 czerwca 1997 r., podpisana 2 października 1997 r. w Amsterdamie. TA wszedł w życie 1 maja 1999 roku, http://pl.wikipedia.org/wiki/Traktat_amsterdamski [dostęp: 4.11.2014]. 9 D. Pietrzyk-Reeves, Idea społeczeństwa obywatelskiego. Współczesna debata i jej źródła, Wrocław 2004, s. 17. 13 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej terrorystów10. Następny traktat - Traktat Nicejski11 z grudnia 2000 roku zmienił postano- wienia dotyczące funkcjonowania Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Pierwszej Instancji. Dokonał modyfikacji art. 10 protokołu w sprawie statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego. Do Aktu końcowego konferencji z Nicei dołączono 24 protokoły i deklaracje 12 . Traktat podkreślił, że wspólne działanie w dziedzinie współpracy sądowej w sprawach karnych obejmie między innymi stopniowe przyjmowanie środków ustana- wiających minimalne normy dotyczące znamion przestępstw i kar w dziedzinach przestępczości zorganizowanej, terroryzmu i nielegalnego handlu narkotykami. Istotnym krokiem wprowadzającym wiele zmian do Wspólnoty Europejskiej był Traktat Akcesyjny podpisany 16 kwietnia 2003 r. w Atenach13. Najistotniejszym chyba, jednak traktatem, który zmienił Traktat o Unii Europejskiej i traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską był Traktat podpisany 13 grudnia 2007 roku w Lizbonie14. W zakresie bezpieczeństwa oraz przeciwdzia- łania terroryzmowi, Traktat wprowadził istotne zmiany dotyczące solidarności państw członkowskich oraz poprawy ogólnego bezpieczeństwa. Zgodnie z tzw. klauzulą solidarności „Unia i jej Państwa Członkowskie działają wspólnie w duchu solidarności, jeżeli jakiekolwiek Państwo Członkowskie stanie się przedmiotem ataku terrorystycznego lub ofiarą klęski żywiołowej, lub katastrofy spowodowanej przez człowieka”. W przypadku pojawienia się takiej sytuacji, Unia wykorzysta wszelkie dostępne instrumenty, w tym także może użyć siły i środki wojskowe udostępnione jej przez Państwa Członkowskie, celem:  przeciwdziałania zagrożeniu terrorystycznemu na terytorium państw członko- wskich, poprzez: - ochronę instytucji i ludności cywilnej przed ewentualnym atakiem terrorystycznym, - udzielenie pomocy innemu państwu członkowskiemu na jego terytorium, na wniosek jego władz politycznych, w przypadku ataku terrorystycznego; udzielenia pomocy państwu członkowskiemu na jego terytorium, na wniosek jego władz politycznych, w przypadku klęski żywiołowej lub katastrofy spowodowanej przez człowieka. Nie ulega wątpliwości, że po zamachach z 11 września 2001 roku w USA,  10 D. Szacher, Walka z terroryzmem w Unii Europejskiej – nowy impuls, Toruń 2006, s. 104. 11 Traktat Nicejski, Umowa międzynarodowa parafowana w grudniu 2000 r., podpisana 26 lutego 2001 r. w Nicei. TN wszedł w życie 1 lutego 2003 roku., http://pl.wikipedia.org/wiki/Traktat_nicejski [dostęp: 4.11.2014]. 12 J. Barcz, Traktat z Nicei. Zagadnienia prawne i instytucjonalne, Warszawa 2003, s. 15 i in. 13 Traktat Ateński, traktat podpisany 16 kwietnia 2003 r. w Atenach będący prawną podstawą przystąpienia (akcesji) 10 krajów Europy Środkowej i Południowej (Cypru, Czech, Estonii, Litwy, Łotwy, Malty, Polski, Słowacji, Słowenii i Węgier) do Unii Europejskiej, http://pl.wikipedia.org/wiki/Traktat_ate C5 84ski [dostęp: 4.11.2014]. 14 Traktat z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, sporządzony w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 203, poz. 1569). 14 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej większość organizacji międzynarodowych, jak również i poszczególnych państw jeszcze bardziej aktywnie zajęła się kwestiami przeciwdziałania oraz zwalczania terroryzmu. Do grupy tych organizacji zaliczyć możemy Unię Europejską wraz ze swymi 28 członkami. Parlament, Komisja oraz Rada UE bezpośrednio po wspomnianych zamachach potępiły sprawców i mocodawców tych zamachów, zapowiadając doprowadzenie ich przed oblicze sprawiedliwości. Określone zostały zasady ścisłej współpracy z USA oraz innymi państwami w walce z międzynarodowym terroryzmem. 14 września 2001 r. Szefowie państw i Rządów krajów Unii Europejskiej, Przewodniczący Parlamentu, Przewodniczący Komisji oraz Wysoki Przedstawiciel Unii Europejskiej ds. Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa oświadczyli, że atak terrorystyczny na Stany Zjednoczone był skierowany również przeciwko UE. Wezwano wszystkie kraje do globalnej walki z terroryzmem. UE sformułowała, konkretne cele walki z tym zjawiskiem, do których zaliczono:  inicjowanie trwałej oraz mającej światowy zasięg akcji przeciwko terro- ryzmowi; rozwiązanie Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa (WPZiB - ang. CFSP);   wdrażanie Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (EPBiO - ang. ESDP)15;  wzmocnienie wzajemnej współpracy wywiadowczej;  przyspieszenie ustanawiania Europejskiego Obszaru Sądowego16. Unia Europejska uchwaliła szereg regulacji prawnych, które tworzą jednolite rozwiązania zmierzające do zwalczania terroryzmu przez wszystkie państwa unijne. Do najważniejszych z nich można zaliczyć:  Decyzję Rady (WE) nr 2008/615/WSiSW z dnia 23 czerwca 2008 roku w sprawie współpracy transgranicznej, szczególnie w zwalczaniu przestępczości transgranicznej17;  Decyzję Rady (WE) nr 2008/616/WSiSW z dnia 23 czerwca 2008 roku w sprawie wdrożenia Decyzji 2008/616/WSiSW w sprawie identyfikacji 15 Więcej na temat rozwoju CFSP i ESDP po 11 września zob. [w:] S. Parzymies, Unia Euro- pejska a bezpieczeństwo europejskie i globalne po 11 września 2001 roku, [w:] R. Kuźniar, Z. Lachowski, Bezpieczeństwo międzynarodowe czasu przemian, Warszawa 2003, s. 361-391; oraz [w:] R. Zięba, Instytucjonalizacja bezpieczeństwa europejskiego, Warszawa 2004, s. 386-397; R. Zięba, Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa Unii Europejskiej, Warszawa 2005, s. 134-144. Z kolei więcej na temat obecnej roli ESDP w Unijnym zwalczaniu terroryzmu zob. [w:] Conceptual Framework on the European Security and Defence Policy – dimension of the fight against terrorism, http://ue.eu.int/uedocs/cmsUpload/ESDPdimension.pdf [dostęp: 28.11.2013]. 16 A. Gruszczak, Unia Europejska wobec terroryzmu po 11 września 2001 roku, Opinie, Departament Strategii s. 4; Europejski Obszar Sądowy obejmuje wprowadzenie Europejskiego Nakazu Areszto- wania i Ekstradycji oraz wzajemne uznawanie decyzji i orzeczeń sądowych. 17 Dz. Urz. UE Nr L 210 z 06.08.2008 r. i Planowania Polityki Zagranicznej, „MSZ” 2002, nr 54, 15 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej współpracy transgranicznej, szczególnie w zwalczaniu przestępczości transgra- nicznej18;  Decyzję Rady (WE) nr 2008/617/WSiSW z dnia 23 czerwca 2008 roku w sprawie usprawnienia współpracy pomiędzy Specjalnymi Jednostkami Interwencyjnymi państw członkowskich Unii Europejskiej w sytuacjach kry- zysowych;  Decyzję Rady (WE) nr 2008/633/WSiSW z dnia 23 czerwca 2008 roku w sprawie dostępu wyznaczonych organów państw członkowskich i Europolu w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i innym poważnym przestępstwom, ich wykrywania i ścigania19;  Decyzję Rady 2009/62/WE z dnia 26 stycznia 2009 roku wykonująca art. 2 ust. 3 Rozporządzenia (WE) nr 2580-2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom, mająca na celu zwalczanie terroryzmu i uchylającą decyzję 2008/583/WE20;  Decyzję Rady nr 2003/48/WSiSW z 19 grudnia 2002 roku w sprawie wdrażania określonych środków w ramach współpracy policyjnej i sądowej w zakresie walki z terroryzmem, zgodnie z art.4 wspólnego stanowiska 2001/931/WPZiB21;  Decyzję Rady nr 2003/516/WE z 6 czerwca 2003 roku w sprawie podpisania porozumień między Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi w sprawie ekstradycji i wzajemnej pomocy prawnej w sprawach karnych22;  Decyzję Rady nr 2005/671/WSiSW z dnia 20 września 2005 roku w sprawie wymiany informacji i współpracy dotyczącej przestępstw terrorystycznych23;  Decyzję Rady UE nr 2003/725/WSiSW z 2 października 2003 roku zmieniająca przepisy art. 40 ust. 1 i ust. 7 Konwencji Wykonawczej do Układu z Szengen24. W akcie tym odniesiono się bezpośrednio do Decyzji Ramowej Rady UE nr 2002/475/WSiSW z 13 czerwca w sprawie zwalczania terroryzmu;  Decyzję Rady z 20 września 2005 roku w sprawie wymiany informacji i współpracy dotyczącej przestępstw terrorystycznych;  Decyzję Rady z 2007/124/WE z dnia 12 lutego 2007 roku ustanawiającą na lata 2007-2013, jako część ogólnego programu: „Zapobieganie, gotowość i zarzą- dzanie skutkami terroryzmu i innymi rodzajami ryzyka dla bezpieczeństwa”25;  Decyzję Rady z 28 lutego 2002 roku w sprawie utworzenia Eurojustu26; 18 Dz. Urz. UE Nr L 210 z 06.08.2008 r. 19 Dz. Urz. UE Nr L 218 z 13.08.2008 r. 20 Dz. Urz. UE Nr L 23 z 27.01.2009 r. 21 Dz. Urz. UE Nr L 16 z 22.01.2003 r., s. 68. 22 Dz. Urz. UE Nr L 181 z 19.07.2003 r., s. 25. 23 Dz. Urz. UE Nr L 253 z 29.09.2005 r. 24 Dz. Urz. UE Nr L 269 z 11.10.2004 r., s. 37. 25 Dz. Urz. UE Nr L 58 z 24.02.2007 r. 26 Eurojust, Europejska Jednostka Współpracy Sądowej – agencja Unii Europejskiej o charakterze prokuratorskim, utworzona w wyniku porozumień zawartych w ramach Agendy z Tampere. Zadaniem tej agencji jest koordynacja działań prokuratur krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej w celu walki z transgraniczną przestępczością zorganizowaną na terenie UE, http://pl.wikipedia.org/wiki/Eurojust [dostęp: 29.11.2013]. 16 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej  Decyzję Rady z dnia 21 grudnia 2005 roku w sprawie szczególnych środków ograniczających, skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom mające na celu zwalczanie terroryzmu27;  Decyzję Ramową Rady UE nr 2003/577/WSiSW z 22 lipca 2003 roku w sprawie wykonywania w Unii Europejskiej nakazów zamrażania własności lub do- wodów28, nazywana potocznie: nakazem zamrożenia własności (asset freezing order);  Decyzję Ramową Rady 2008/119/WSiSW z dnia 28 listopada 2008 roku29;  Decyzję Ramową Rady dotyczącą prania brudnych pieniędzy, identyfikacji, śledzenia, zamrażania i konfiskaty środków popełnienia przestępstw lub przychodów z przestępstw.  Decyzję Ramową Rady UE nr 2002/996/WSiSW z 28 listopada 2002 roku w sprawie utworzenia mechanizmu oceny systemów prawnych i wdrażania na poziomie krajowym w zakresie walki z terroryzmem30;  Decyzję Ramową Rady z 13 czerwca 2002 roku w sprawie Europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania między państwami członkowskimi;  Decyzję Ramową Rady z 13 czerwca 2002 roku w sprawie wspólnych zespołów dochodzeniowo-śledczych;  Decyzję Ramową Rady z 13 czerwca 2002 roku w sprawie zwalczania terro- ryzmu;  Deklarację o zwalczaniu terroryzmu z 25 marca 2004 roku i Europejski plan działania odnośnie zwalczania terroryzmu;  Dyrektywa Komisji Europejskiej 2006/70/WE z dnia 1 sierpnia 2006 roku ustanawiająca środki wykonawcze do Dyrektywy 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do definicji osoby zajmującej eksponowane stanowisko polityczne, jak również w odniesieniu do technicznych kryteriów stosowania uproszczonych zasad należytej staranności wobec klienta oraz wyłączenia z uwagi na działalność finansową prowadzoną w sposób spora- dyczny lub w bardzo ograniczonym zakresie;  Dyrektywa nr 2008/114/WE 31 w sprawie Europejskiej Infrastruktury Kryty- cznej 32 , przyjęta przez Radę w grudniu 2008 roku, która ma na razie zasto- sowanie do sektora energii i transportu; 27 Dz. Urz. UE Nr. L 340 z 21.12.2005 r. 28 Council Framework Decision 2003/577/JHA of 22 July 2003 on execution In the European Union of orders freezing property or evidence, Dz. U. UE Nr L 196 z 02.08.2003 r., s. 45. 29 Dz. Urz. UE Nr L 146 z 22.06.2002 r. 30 Dz. Urz. UE Nr L 349 z 24.12.2002 r., s. 1. 31 Dz. Urz. UE Nr L 345 z 23.12.2008 r. 32 Zgodnie z art. 2a niniejszej dyrektywy, infrastruktura krytyczna oznacza składnik, system lub część infrastruktury, zlokalizowany na terytorium państw członkowskich, które mają podstawowe znaczenie dla otrzymania niezbędnych funkcji społecznych, zdrowia, bezpieczeństwa, ochrony, dobrobytu materialnego lub społecznego ludności oraz których zakłócenie, lub zniszczenie miałoby istotny wpływ na dane państwo członkowskie w wyniku utracenia tych funkcji. 17 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej  Dyrektywę 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 paździe- rnika 2005 roku w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu;  Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/20/WE z dnia 11 marca 2008 roku zmieniającą Dyrektywę 2005/69/WE w sprawie przeciwdziałania korzy- staniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, w odniesieniu do uprawnień wykonawczych przeznaczonych Komisji33;  Dyrektywę Parlamentu w sprawie przeciwdziałania korzystania z systemu finansowego w celu pranie pieniędzy oraz finansowania terroryzmu z dnia 26 października 2005 roku34;  Dyrektywę Rady 2004/80/WE z dnia 29 kwietnia 2004 roku odnoszącą się do rekompensaty dla ofiar przestępstw35;  Europejską Strategię Bezpieczeństwa (tzw. Strategię Solany) z 12.12.2003 roku;  Plan działania w zwalczaniu terroryzmu przyjęty przez Radę Europejską 21 września 2001 roku (Plan działania został uzupełniony w krótkim czasie, Nadzwyczajny Szczyt Unijny w Gandawie – październik 2001 r.) o bardziej szczegółowy, regularnie aktualizowany dokument, tzw. Mapę drogową – (Road map)36, określającą kompetencje poszczególnych instytucji i organów UE);  Program Haski w zakresie budowy obszaru wolności, bezpieczeństwa i spra- wiedliwości w UE z 5 listopada 2005 roku;  Rozporządzenia Parlamentu i Rady nr 2320/2002/WE z 16 grudnia 2002 roku w sprawie wspólnych zasad w zakresie bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego37;  Rozporządzenie (WE) nr 1781/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 listopada 2006 roku w sprawie informacji o zleceniodawcach, które towarzyszą przekazom pieniężnym;  Rozporządzenie (WE) nr 725/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 roku w sprawie wzmocnienia statków i obiektów portowych38 oraz Dyrektywę 2005/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 paździe- rnika 2005 roku w sprawie wzmocnienia ochrony portów39;  Rozporządzenie Komisji (WE) nr 820/2008 z dnia 8 sierpnia 2008 roku ustanawiające środki w celu wprowadzenia w życie wspólnych podstawowych norm ochrony lotnictwa cywilnego40;  Rozporządzenie Komisji UE nr 110/2010 z dnia 5 lutego 2010 roku zmieniające po raz 120 Rozporządzenie Rady (WE) nr 881/2002 z dnia 27 maja 2002 roku 33 Dz. Urz. UE Nr L 76 z 19.03.2008 r. 34 Dz. Urz. UE Nr L 309 z 26.10.2005 r. 35 Dz. Urz. UE Nr L 261 z 06.08.2004 r. 36 Mapa zawierała wykaz poszczególnych zadań, podsumowanie dotychczasowych osiągnięć oraz plan następnych akcji. Określono w niej również środki i instrumenty właściwe do realizacji celów, a przy tym ostateczną datę ich realizacji. 37 Dz. Urz. UE Nr L 355 z 30.12.2002 r., s. 1. 38 Dz. Urz. UE Nr L 129 z 29.04.2004 r. 39 Dz. Urz. UE Nr L 310 z 25.11.2005 r. 40 Dz. Urz. UE Nr L 221 z 19.08.2008 r. 18 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej wprowadzające niektóre szczególne środki ważne przeciwko niektórym osobom i podmiotom związanym z Osamą bin Ladenem, siecią Al.-Kaida i Talibami41;  Rozporządzenie Parlamentu i Rady nr 460/2004/WE z 10 marca 2004 roku w sprawie powołania Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Sieci i Informacji42;  Rozporządzenie Rady (WE) nr 423/2007 z dnia 19 kwietnia 2007 roku dotyczące środków ograniczających wobec Iranu;  Rozporządzenie Rady (WE) nr 501/2009 z dnia 15 czerwca 2009 roku wyko- nujące art. 2 ust. 3 Rozporządzenia (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmio- tom, mających na celu zwalczanie terroryzmu i uchylające Decyzję 2009/62/WE;  Rozporządzenie Rady Europejskiej nr 2580/2001/WE z 27 grudnia 2001 roku w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i organizacjom w celu zwalczania terroryzmu 43 . Akt ten opiera się na rozwiązaniach przyjętych w Rezolucji RB ONZ nr 1373 (2001 r.);  Rozporządzenie Rady Europejskiej nr 881/2002/WE z 27 maja 2002 roku w sprawie nałożenia określonych środków restrykcyjnych wobec osób fizy- cznych i prawnych powiązanych z Osamą bin Ladenem, siecią Al – Kaida oraz Talibami, odwołujące Rozporządzenie Rady Europejskiej nr 467/2001 WE w sprawie zakazu eksportu określonych towarów oraz usług do Afganistanu, wzmocnienia zakazu lotów i rozszerzenia zamrażania funduszy oraz innych zasobów finansowych Talibów z Afganistanu44;  Rozporządzenie Rady nr 1486/2003/WE z 22 sierpnia 2003 roku w sprawie procedury prowadzenia inspekcji Komisji w obszarze bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego45;  Rozporządzenie Rady nr 68/2004/WE z 15 stycznia 2004 roku zmieniające Rozporządzenie Rady nr 622/2003/WE w sprawie środków wdrażania podstawowych standardów bezpieczeństwa lotniczego46;  Rozporządzenie Wykonawcze Rady UE nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmio- tom mających na celu zwalczanie terroryzmu. Załącznik stanowi listę osób i organizacji terrorystycznych;  Strategia UE na rzecz bezpiecznego społeczeństwa informacyjnego w Europie, przyjęta w 2006 roku zwraca uwagę na problem cyberterroryzmu;  Strategię w sprawie zwalczania radykalizacji postaw i rekrutacji do organizacji terrorystycznych z 2005 roku;  Strategię w sprawie zwalczania terroryzmu z 2005 roku;  System Informacji Schengen47 wraz z Decyzją Rady 2006/628/WE z dnia 24 lipca 2006 roku ustalający datę stosowania art. 1 ust. 4 i 5 Rozporządzenia Rady 41 Dz. Urz. UE Nr L 36 z 09.02.2010 r. 42 Dz. Urz. UE Nr L 77 z 13.03.2004 r. 43 Dz. Urz. UE Nr L 344 z 28.12.2001 r., s. 70. 44 Dz. Urz. UE Nr L 139 z 29.05.2002 r. z późniejszymi wielokrotnymi zmianami, s. 9. 45 Dz. Urz. UE Nr L 213 z 23.07.2003 r., s. 3. 46 Dz. Urz. UE Nr L 10 z 16.01.2004 r., s. 14. 47 Communication from Commission to the Council and the European Parlament: 19 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej (WE) nr 871/2004 dotyczącego wprowadzenia niektórych nowych funkcji Systemu Informacyjnego Schengen, włączając walkę z terroryzmem48;  Szczegółowy program pt.: „Zapobieganie aktom terrorystycznym, gotowość i zarządzanie skutkami na lata 2007-2013”, przyjęty 6 kwietnia 2005 roku;  Wspólne stanowisko 2002/402/WPZiB z dnia 27 maja 2002 roku dotyczące środków ograniczających przeciwko Osamie bin Ladenowi, członkom organizacji Al-Kaida i Talibom oraz innym osobom fizycznym, grupom, przedsiębiorstwom i podmiotom z nimi powiązanym, zmienione Decyzją Rady nr 2011/487/WPZiB z dnia 01 sierpnia 2011 roku;  Wspólne stanowisko Rady nr 2003/468/WPZiB z 23 czerwca 2003 roku w sprawie kontroli pośrednictwa przy obrocie broni49;  Wspólne stanowisko Rady UE nr 2001/930/WPZiB50 z 27 grudnia 2001 roku o zwalczaniu terroryzmu – uwzględniające Rezolucję RB ONZ nr 1373 (2001);  Wspólne stanowisko Rady UE nr 2002/931/WPZiB51 z 27 grudnia 2001 roku w sprawie stosowania szczególnych środków do zwalczania terroryzmu;  Wspólne stanowisko Rady UE nr 2003/805/WPZiB z 17 listopada 2003 roku52 w sprawie uniwersalizacji i wzmocnienia porozumień wielostronnych, doty- czących nieproliferacji broni masowego rażenia i środków przenoszenia53; Powyższe dokumenty stanowią podstawowe uregulowania i wskazania koalicyjne w kwestiach dotyczących:  zachowywania międzypaństwowej solidarności w zwalczaniu terroryzmu;  realizacji zobowiązań, wynikających z Karty Narodów Zjednoczonych oraz z Rezolucji Rady Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych nr 1373 z 2001 roku dotyczących wspólnego zwalczania terroryzmu międzynarodowego;  kształtowania Europejskiej Strategii Bezpieczeństwa w sprawie zwalczania  terroryzmu; tworzenia ram koncepcyjnych dla Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obronności w zakresie zwalczania terroryzmu;  wzmacniania środków bezpieczeństwa na granicach oraz zwiększenia skuteczności wykrywania fałszywych dokumentów;  kształtowania strategicznych celów odnoszących się do zwalczania terroryzmu;  pogłębienia międzynarodowego konsensusu i wzmacniania współpracy w dzie- dzinie zwalczania terroryzmu; Development of Schengen Information System II, COM (2001) 720, 18.12.2001 r. 48 Dz. Urz. UE Nr L 256 z 20.092006; OJ L 76M, 16.03.2007 r. 49 Dz. Urz. UE Nr L 156 z 25.06.2003 r., s.79. 50 Dz. Urz. UE Nr L 344 z 28.12.2001 r., s. 90, uzupełnione wspólnym stanowiskiem Rady UE nr 2002/462/CFSP z 17 czerwca 2002 r., Dz. U. WE Nr L 160 z 18.06.2002. 51 Dz. Urz. UE Nr L 344 z 28.12.2001 r., s. 93. Dokument wciąż ulega wielokrotnym zmianom i uaktualnieniom. 52 Dz. Urz. UE Nr L 302 z 20.11.2003 r., s. 34. 53 D. Jasiński, Polityka antyterrorystyczna Unii Europejskiej po 11 marca 2004 roku, „Sprawy Międzynarodowe” 2004, nr 1, s. 58-59. 20 ebook Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej  redukowania dostępu organizacji terrorystycznych do źródeł finansowania i innych zasobów ekonomicznych;  stosowania profilaktyki antyterrorystycznej w zakresie wykrywania, ścigania i prawnego piętnowania sprawców potencjalnych zagrożeń;  zwiększania zdolności do ograniczania skutków ataków terrorystycznych;   utrzymywania właściwych stosunków zewnętrznych z priorytetowymi krajami redukowania wsparcia terrorystycznego; trzecimi, w których zwalczanie terroryzmu powinno być wzmocnione;  wymiany informacji wywiadowczych;  środków ochrony transportu i ludności,  współpracy międzynarodowej z USA i innymi partnerami;  kompleksowego koordynowania wysiłków unijnych ukierunkowanych na wszechstronne zwalczanie terroryzmu. Jak już wspomniano fundamentalnym dokumentem w zakresie zwalczania terroryzmu była przyjęta w dniu 03.12.2003 r. Europejska Strategia Bezpieczeństwa, zaliczająca terroryzm – obok proliferacji BMR, konfliktów regionalnych, upadku państw (np. Somalia) i przestępczości zorganizowanej – do największych zagrożeń dla bezpieczeństwa europejskiego. Zamachy terrorystyczne w Madrycie w 2004 roku i w Londynie w 2005 roku spowodowały, że UE wzmocniła swoje zaanga- żowanie w walce z terroryzmem. W 2004 r. Rada Europejska przyjęła Deklarację o zwalczaniu terroryzmu54, która stała się podsumowaniem dotychczasowych inicjatyw UE związanych ze zwalczaniem terroryzmu oraz wskazującą na kierunki przyszłych działań. W deklaracji powołano się na Europejską Strategię Bezpieczeństwa z grudnia 2003 roku, w której terroryzm uznano za jedno z najpoważniejszych zagrożeń bezpieczeństwa międzynarodowego. Deklaracja Rady Europejskiej odnosi się do kilku dokumentów, które stanowią ramę zwalczania terroryzmu w Unii Europejskiej. Mowa o takich dokumentach, jak:  Ramowa Decyzja Rady o zwalczaniu terroryzmu;  Ramowa Decyzja Rady o europejskim nakazie aresztowania;  Ramowa Decyzja Rady o wspólnych zespołach dochodzeniowych;  Decyzja Ramowa Rady dotycząca prania brudnych pieni
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: