Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00052 005019 14825581 na godz. na dobę w sumie
Systemy konstytucyjne wybranych państw Azji Południowo-Wschodniej: Singapur, Malezja, Tajlandia, Timor Wschodni - ebook/pdf
Systemy konstytucyjne wybranych państw Azji Południowo-Wschodniej: Singapur, Malezja, Tajlandia, Timor Wschodni - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 151
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8142-538-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W polskiej nauce prawa konstytucyjnego ustroje krajów Azji Południowo-Wschodniej były dotychczas pomijane. W monografii przedstawiono zarys funkcjonowania systemów konstytucyjnych wybranych demokracji w tym regionie.

Podczas dokonywania wyboru państw poddanych badaniom najistotniejsze znaczenie miał wpływ systemu konstytucyjnego państw-kolonizatorów na współczesny kształt państwa. Przeanalizowano więc systemy konstytucyjne Malezji i Singapuru, które przyjęły parlamentarno-gabinetowy system rządów wzorowany na modelu westminsterskim. Z kolei Timor Wschodni, który przyjął konstytucję silnie wzorowaną na ustawie zasadniczej Portugalii, pozostaje istotnym punktem odniesienia dla Singapuru. Tajlandię natomiast wyróżnia to, że nigdy w znaczeniu formalnym nie została skolonizowana, jednak - zarówno przyjmując pierwszą konstytucję w 1932 roku, jak i drugą w 2007 roku - korzystała z modelu westminsterskiego.

Zaprezentowane rozważania stanowią wstęp do dalszych badań nad systemami konstytucyjnymi państw Azji Południowo-Wschodniej, a przede wszystkim umożliwiają analizę funkcji parlamentów w omawianych demokracjach.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Anna Michalak – Uniwersytet Łódzki, Wydział Prawa i Administracji Katedra Prawa Konstytucyjnego, 90-232 Łódź, ul. Kopcińskiego 8/12 RECENZENT Kamil Zeidler REDAKTOR INICJUJĄCY Monika Borowczyk REDAKTOR Izabela Wojciechowska SKŁAD I ŁAMANIE AGENT PR KOREKTA TECHNICZNA Leonora Gralka PROJEKT OKŁADKI Katarzyna Turkowska Zdjęcie wykorzystane na okładce: © Depositphotos.com/nejron, Tristan3D Stan prawny: 1 stycznia 2018 r. Przygotowanie i wydanie publikacji zostało sfinansowane ze środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji nr DEC-2013/09/D/HS5/04458 w związku z realizacją projektu „Znaczenie zasady dwuizbowości w praktyce ustrojowej demokracji parlamentarnych Azji Południowo-Wschodniej” © Copyright by Anna Michalak, Łódź 2018 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2018 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.08083.17.0.M Ark. wyd. 10,0; ark. druk. 9,375 ISBN 978-83-8142-537-7 e-ISBN 978-83-8142-538-4 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego tel. (42) 665 58 63 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl Spis treści Wprowadzenie Rozdział I Specyfika badań prawnoporównawczych nad ustrojami państw Azji Południowo-Wschodniej Rozdział II Wpływ członkostwa w ASEAN na funkcjonowanie demokracji w państwach Azji Południowo-Wschodniej Rozdział III System konstytucyjny Singapuru 1. Zarys historii konstytucjonalizmu 2. Cechy charakterystyczne systemu konstytucyjnego 3. System wyborczy 4. Struktura naczelnych władz 5. Pozycja ustrojowa głowy państwa 6. Pozycja ustrojowa parlamentu 7. Pozycja ustrojowa rządu 8. Prawa i wolności jednostki oraz system ich ochrony Rozdział IV System konstytucyjny Malezji 1. Zarys historii konstytucjonalizmu 2. Cechy charakterystyczne systemu konstytucyjnego 3. System wyborczy 7 13 19 25 25 33 38 47 50 57 60 62 67 67 72 73 6 Spis treści 4. Struktura naczelnych władz 5. Pozycja ustrojowa głowy państwa 6. Pozycja ustrojowa parlamentu 7. Pozycja ustrojowa rządu 8. Prawa i wolności jednostki oraz system ich ochrony Rozdział V System konstytucyjny Tajlandii 1. Zarys historii konstytucjonalizmu 2. Cechy charakterystyczne systemu konstytucyjnego 3. System wyborczy 4. Struktura naczelnych władz 5. Pozycja ustrojowa głowy państwa 6. Pozycja ustrojowa parlamentu 7. Pozycja ustrojowa rządu 8. Prawa i wolności jednostki oraz system ich ochrony Rozdział VI System konstytucyjny Timoru Wschodniego 1. Zarys historii konstytucjonalizmu 2. Cechy charakterystyczne systemu konstytucyjnego 3. System wyborczy 4. Struktura naczelnych władz 5. Pozycja ustrojowa głowy państwa 6. Pozycja ustrojowa parlamentu 7. Pozycja ustrojowa rządu 8. Prawa i wolności jednostki oraz system ich ochrony Zakończenie Bibliografia 76 77 79 81 83 85 85 97 98 101 102 104 106 107 109 109 116 119 123 123 127 133 135 139 143 Wprowadzenie Koniec XX w. przyniósł w Europie Środkowej i Wschodniej przemiany ustrojowe, których konsekwencje zdominowały kierunki badań prawnoporównawczych pol- skich konstytucjonalistów. Problematyka transformacji, ocena funkcjonujących w Europie systemów ustrojowych pod kątem możliwości ich adaptacji do polskie- go prawa, wreszcie analiza przyjętych rozwiązań stanowią trzon prac polskich konstytucjonalistów po 1989 r. Jednocześnie w swych pracach wśród przywoły- wanych systemów ustrojowych przedstawiciele tej gałęzi nauk prawnych sięgali zwykle do „klasycznych”, sprawdzonych modeli zachodnioeuropejskich. Nato- miast zagadnienia konstytucjonalizmu państw Azji Południowo-Wschodniej to nadal terra incognita dla większości polskich konstytucjonalistów1. Tymczasem Azja Południowo-Wschodnia to region bardzo ciekawy dla badaczy systemów konstytucyjnych, choć prawie nieodkryty przez polskich specjalistów tej gałęzi prawa. Obszar ten obejmuje Półwysep Indochiński i Archipelag Malajski wraz z Filipinami, w tym następujące państwa: Myanmar2, Tajlandia3, Kambodża4, Laos5, 1 2 3 4 5 Przygotowanie i wydanie publikacji zostało sfinansowane ze środków Narodowego Cen- trum Nauki przyznanych na podstawie decyzji nr DEC-2013/09/D/HS5/04458 w związku z realizacją projektu „Znaczenie zasady dwuizbowości w praktyce ustrojowej demokra- cji parlamentarnych Azji Południowo-Wschodniej”. Oficjalna nazwa: Republika Związku Mjanmy, por. Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, wydany przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa 2013, s. 459. Oficjalna nazwa: Królestwo Tajlandii, por. Urzędowy wykaz…, s. 482. Oficjalna nazwa: Królestwo Kambodży, por. Urzędowy wykaz…, s. 437. Oficjalna nazwa: Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna, por. Urzędowy wy- kaz…, s. 454. 8 Wprowadzenie Wietnam6, Malezja7, Singapur8, Indonezja9, Timor Wschodni10, Brunei11 i Filipiny12. Zróżnicowany etnicznie, religijnie, kulturowo oraz gospodarczo region ma bardzo bogatą historię. Czynniki te wraz z doświadczeniami okresu kolonizacji powodują, że państwa Azji Południowo-Wschodniej stanowią niezwykle interesujący, choć za- razem bardzo trudny obszar badawczy. Właściwa historia konstytucyjnych demokracji niezależnych państw Azji Po- łudniowo-Wschodniej rozpoczyna się w czasach Zimnej Wojny, kiedy to również ten region stał się obszarem ścierania się dwóch walczących ze sobą bloków. Deko- lonizacja i demokratyzacja w tym regionie rozpoczęła się po zakończeniu II wojny światowej i trwała praktycznie do pierwszej dekady XXI w., choć zdaniem wielu ba- daczy nadal nie można uznać tych procesów za zakończone. W tym czasie, kierując się doświadczeniami historycznymi, wyznawaną przez większość społeczeństwa religią, związkami gospodarczo-ekonomicznymi z byłymi kolonizatorami czy pań- stwami sąsiednimi, dokonywano wyboru co do przyjmowanego ustroju, systemu rządów oraz naczelnych zasad funkcjonowania państwa. Jak wskazałam wyżej, interesujący mnie region obejmuje swym terytorium 11 państw, z przyjętymi w latach 1899 (Filipiny) – 2017 (Tajlandia) konstytucjami. Ustawy zasadnicze w chwili obecnej konstytuują na obszarze Azji Południowo- -Wschodniej monarchię absolutną (Brunei), trzy republiki komunistyczne (Myan- mar, Laos i Wietnam), trzy monarchie konstytucyjne (Tajlandia, Kambodża, Ma- lezja) oraz cztery republiki demokratyczne (Singapur, Indonezja, Filipiny, Timor Wschodni). Należy przy tym podkreślić, że nie można postawić tezy, iż doświad- czenia kolonizacyjne wpływały w ten sam sposób na wybór ustroju przyjętego w danym państwie po uzyskaniu niepodległości. O ile wpływy tradycji prawnej państw-kolonizatorów są widoczne w przyjętych systemach prawnych byłych ko- lonii, o tyle zasada ta nie dotyczy wyboru systemu konstytucyjnego tych państw. Cztery spośród państw regionu to byłe kolonie brytyjskie (Singapur, Brunei, Ma- lezja, Myanmar), trzy – kolonie francuskie (Kambodża, Laos, Wietnam), Filipi- ny wyzwoliły się spod wpływów Hiszpanii, a Timor Wschodni spod panowania Portugalii i Holandii, z kolei Indonezja to była kolonia holenderska. Jednocześnie można wskazać, że Brunei mimo silnych wpływów brytyjskich nie wprowadzi- ła demokratycznej formy rządów, natomiast Filipiny – była kolonia holenderska – przyjęły w 1987 r. konstytucję silnie wzorowaną na ustawie zasadniczej Stanów Zjednoczonych. Z kolei Timor Wschodni, była kolonia portugalska, adaptował in- stytucje i rozwiązania charakterystyczne dla portugalskiej ustawy zasadniczej. Oficjalna nazwa: Socjalistyczna Republika Wietnamu, por. Urzędowy wykaz…, s. 495. Oficjalna nazwa: Malezja, por. Urzędowy wykaz…, s. 458. Oficjalna nazwa: Republika Singapuru, por. Urzędowy wykaz…, s. 475. Oficjalna nazwa: Republika Indonezji, por. Urzędowy wykaz…, s. 416. 6 7 8 9 10 Oficjalna nazwa: Demokratyczna Republika Timoru Wschodniego, por. Urzędowy wy- kaz…, s. 486. 11 Oficjalna nazwa: Państwo Brunei Darussalam, por. Urzędowy wykaz…, s. 390. 12 Oficjalna nazwa: Republika Filipin, por. Urzędowy wykaz…, s. 402. Wprowadzenie 9 Analiza rozwiązań instytucjonalnych przyjętych w konstytucjach państw omawianego regionu pozwala na wyróżnienie dwóch przeważających rodzajów systemów rządów charakterystycznych dla tego obszaru, mianowicie systemu parlamentarnego i prezydenckiego. Pierwszy z nich występuje np. w Malezji, Singapurze, Tajlandii i formalnie w Wietnamie oraz w Kambodży i Laosie (któ- rych ustawa zasadnicza wzorowana była m.in. na modelu wietnamskim). Nato- miast prezydencki system rządów przyjęły m.in. Indonezja, Filipiny oraz Timor Wschodni. Biorąc pod uwagę to, że w latach 1945–2006 (tj. w okresie obejmują- cym tzw. drugą i trzecią falę demokratyzacji) w grupie 26 państw Azji przecho- dzących przemiany demokratyczne 17 wprowadziło system parlamentarny, a pięć system prezydencki (pozostałe cztery państwa przyjęły model mieszany), przy- jęcie systemu prezydenckiego w regionie Azji Południowo-Wschodniej można zatem postrzegać jako wyjątek. W polskiej nauce prawa konstytucyjnego ustroje państw Azji Południowo- -Wschodniej były do tej pory pomijane. Natomiast można zauważyć, że zainte- resowanie systemami politycznymi tego regionu przejawiają politolodzy, którzy w szczególności zajmowali się zachodzącymi tam przemianami demokratyczny- mi. Wśród tej grupy badaczy na uwagę zasługują szczególnie prace Krzysztofa Gawlikowskiego, Adama W. Jelonka i Ewy Trojnar, Marka Bankowicza oraz Marii Ochwat. Jednocześnie ciągle powstające kolejne centra naukowe zaangażowane w badania nad tym obszarem geograficznym potwierdzają tezę o coraz szer- szym zainteresowaniu polskich naukowców kierunkiem wschodnioazjatyckim (np. Centrum Studiów Azji Wschodniej Uniwersytetu Gdańskiego, Centrum Ba- dań Azji i Pacyfiku Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Centrum Cywi- lizacji Azji Wschodniej Uniwersytetu SWPS, Zakład Azji Wschodniej – jednostka Instytutu Studiów Międzynarodowych na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu Łódzkiego, Ośrodek Spraw Azjatyckich Uniwer- sytetu Łódzkiego, Centrum Badań Azji i Pacyfiku Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk), Centrum Studiów Polska-Azja. Ośrodki te nie prowadzą jednak badań nad prawnymi aspektami porządków konstytucyjnych państw Azji Południowo-Wschodniej. Niniejsza publikacja ma w swym założeniu wypełnić tę lukę, choć ze wzglę- du na niewielką objętość może mieć jedynie charakter przyczynkarski i wprowa- dzający. Celem monografii jest przedstawienie zarysu funkcjonowania systemów konstytucyjnych wybranych demokracji Azji Południowo-Wschodniej. Publikacja ta ma być przy tym niejako wstępem do dalszych badań nad systemami konsty- tucyjnymi tych państw, a szczególnie umożliwić dokonanie analizy roli i funkcji pełnionych przez parlamenty w omawianych demokracjach13. Wybór państw poddanych analizie nie miał przy tym charakteru przypadkowe- go, choć niezwykle trudne jest określenie jakiegokolwiek wspólnego mianownika 13 Zob. A. Michalak, Znaczenie zasady dwuizbowości parlamentu w wybranych państwach Azji Południowo-Wschodniej (w druku). 10 Wprowadzenie dla grupy państw tego regionu, na co wskazywano już w literaturze przedmiotu14. Azja Południowo-Wschodnia jest chyba najbardziej skomplikowanym regionem świata. Funkcjonuje tam około 5 tys. języków, czyli połowa wszystkich języków globu, oraz wszystkie światowe religie. Tu właśnie można zaobserwować szczegól- ne nakładanie się różnych wpływów pobliskich cywilizacji – indyjskiej, chińskiej, muzułmańskiej – na substrat miejscowy, który wciąż pozostaje żywotny i jest coraz bardziej widoczny w niemal wszystkich krajach regionu15. Mimo rzucających się w oczy podobieństw dotyczących przejętego modelu ustroju16, praktyka funkcjono- wania poszczególnych instytucji, a w szczególności czynniki społeczne i polityczne mające wpływ na sposób ich adaptowania wpływają na powstawanie dających się zaobserwować rozbieżności w przyjętych systemach politycznych. Omawiane pań- stwa różnią zatem historia, dynamika przemian ustrojowych, struktura kulturowa, religijna, etniczna społeczeństw, wielkość państwa i jego organizacja, forma rządów itd. Niemniej właśnie ta różnorodność, tak charakterystyczna dla tego regionu, pozwoli – w moim przekonaniu – przedstawić (choć czasem tylko zasygnalizować) charakterystyczne dla tutejszego konstytucjonalizmu elementy funkcjonowania ustrojów demokratycznych. Biorąc pod uwagę powyższe, dla wyboru państw poddanych badaniom w ni- niejszej publikacji najistotniejsze znaczenie miał wpływ systemu konstytucyjnego państw-kolonizatorów na współczesny kształt państwa. Z tych względów analizie poddano systemy konstytucyjne Malezji i Singapuru, tj. państw, które przyjęły par- lamentarno-gabinetowy system rządów wzorowany na modelu westminsterskim. Nie bez znaczenia pozostawał również fakt, iż kraje te posiadają wspólną historię związaną nie tylko z brytyjskim kolonializmem, ale również odnoszącą się do krót- kiego okresu wspólnej państwowości, której relikty odnajdziemy np. w systemie prawnym Singapuru, którego część nadal stanowią akty normatywne uchwalone za czasów: kolonialnych, przynależności Singapuru do Malezji, czy wreszcie posta- nowienia konstytucji Malezji17. Z kolei Timor Wschodni, który przyjął konstytucję silnie wzorowaną na usta- wie zasadniczej Portugalii, pozostaje istotnym punktem odniesienia dla Singa- puru. Państwa te łączy nie tylko niewielkie terytorium, ale także stosunkowo krótki okres niepodległości. Dla obu tych krajów istotne znaczenie mają kwe- stie związane ze strukturą religijną społeczeństwa. Dla Singapuru różnorod- ność religijna stała się jednym z powodów odłączenia od Federacji Malezyjskiej. W przypadku Timoru Wschodniego to różnice kulturowe i religijne stanowiły 14 Zob. A. W. Jelonek, W stronę nieliberalnej demokracji, Warszawa 2002, s. 7 i nast. 15 Szerzej na ten temat zob. Zrozumieć Azję, Dyskutują: Maria Krzysztof Byrski, Krzysztof Gawlikowski, Henryk Lipszyc, Stanisław Zapaśnik, Jacek Borkowicz, Wojciech Górecki, „Więź” 2000, nr 7 (http://labo-old.wiez.pl/teksty.php?zrozumiec_azje p=4; dostęp: 19.08.2016). 16 Np. parlamentarno-gabinetowy system rządów wzorowany na modelu westminster- skim przyjęty w Singapurze i Malezji, a także w Tajlandii w konstytucji z 2007 r. 17 Zob. uwagi przedstawione na ten temat w rozdziale dotyczącym Singapuru. Wprowadzenie 11 siłę napędową starań o wyzwolenie się spod okupacji Indonezji – państwa, które pod pozorem obrony mniejszości muzułmańskiej przeprowadziło integrację jego terytorium. Z kolei Tajlandię, na tle wskazanych wyżej państw wyróżnia to, że nigdy w zna- czeniu formalnym nie została skolonizowana. Jednakże zarówno przyjmując pierwszą konstytucję w 1932 r., jak i konstytucję z 2007 r. korzystała z modelu westminsterskiego. Państwo to na tle pozostałych wyróżnia także tendencja do częstej zmiany porządku konstytucyjnego i uchwalania kolejnych ustaw za- sadniczych. Niemniej, podobnie jak w przypadku Malezji, mimo tych zmian nor- matywnych Tajlandia pozostaje monarchią konstytucyjną. Jednocześnie w obu tych krajach głowa państwa pełni istotną rolę przywódcy religijnego narodu. Rozdział I Specyfika badań prawnoporównawczych nad ustrojami państw Azji Południowo-Wschodniej Współcześnie demokracja to najbardziej powszechna forma rządów, a także cel przemian ustrojowych1. Nie ma chyba żadnego państwa na świecie, które otwarcie kwestionowałoby ten system sprawowania władzy. Nawet najbardziej autorytar- ne reżimy uważają się za demokracje, chociaż zawsze opatrują ten termin dodat- kowym określeniem2. Najbardziej popularna forma państwa demokratycznego to państwo przedstawicielskie i pluralistyczne, co oznacza, że jego organy stanowią polityczną reprezentację narodu, pluralizm zaś dopuszcza prezentację rozmaitych opinii, poglądów i interesów. Przyjęte szczegółowe rozwiązania konstytucyjne nie są jednak jednolite, a praktyka funkcjonowania tożsamych wydawałoby się insty- tucji – podobna. Dlatego teoretycy proponują różne modele demokracji i koncepcje rozumienia tego terminu: elitarystyczna koncepcja demokracji Josepha A. Schum- petera3, koncepcja poliarchii Roberta Dahla4, wreszcie tradycyjny już podział na westminsterski i konsensualny model demokracji Arenda Lijpharta5. Wszyst- kie te koncepcje pokazują wielowymiarowość demokracji i jej funkcjonowanie w zmieniających się warunkach społeczno-ekonomicznych oraz demograficznych, etnicznych i kulturowych. Świat realny nie znosi jednak nadmiernych uproszczeń teoretycznych, a różnorodność systemów politycznych wynikająca ze wskazanych wyżej uwarunkowań i przejawiająca się zupełnie odmiennym funkcjonowaniem zasadniczych instytucji życia politycznego kontestuje poprawność jakichkolwiek typologii. Można jednak się zgodzić, że współcześnie postrzegamy demokrację jako 1 2 3 4 5 A. Jamróz, Demokracja, Białystok 1995, s. 3. A. W. Jelonek, W stronę nieliberalnej demokracji, Warszawa 2002, s. 9. J. Schumpeter, Kapitalizm. Socjalizm. Demokracja, Warszawa 1995, s. 336. R. A. Dahl, Polyarchy: Participation and Opposition, New Haven 1971, s. 1–10. A. Lijphart, Patterns of Democracy: Government Forms and Performance in Thirty-six Countries, New Haven 1999, s. 35 i nast. 14 Systemy konstytucyjne wybranych państw Azji Południowo-Wschodniej… system polityczny oparty na idei suwerenności społeczeństwa (społeczności), będą- cej źródłem wyłanianej w nim na zasadzie większości władzy; na płaszczyźnie róż- nych podmiotów, rywalizujących ze sobą w walce o władzę na formalnie równych prawach przez uzyskanie poparcia społecznego6. W mojej ocenie tak zwięźle za- kreślona definicja demokracji pozwala przyjąć omawiane porządki konstytucyjne do grona systemów demokratycznych. Jednak wielu badaczy ma w tym względzie odmienne zdanie. W latach 60. ubiegłego stulecia do nauki został wprowadzony termin soft state (który można tłumaczyć zarówno jako państwo „słabe”, jak i państwo „miękkie”). Gunnar Myrdal, szwedzki ekonomista i socjolog, laureat Nagrody Nobla wydał wówczas trzytomowe studium zatytułowane Dramat Azji, badania nad przyczyna- mi ubóstwa narodów7 będące pokłosiem jego podróży naukowej po państwach Azji Południowo-Wschodniej. Badacz ten określił kraje Azji Południowo-Wschodniej jako „miękkie” w opozycji do nowoczesnych państw Europy Zachodniej. „Mięk- kie państwo” według niego to takie, w którym obywatele nie mają względem jego instytucji wysokich oczekiwań. Polityka nie jest w nim prowadzona na poważ- nie. Jedyna presja, z jaką spotykają się rządzący, to ta wywierana przez nastawione partykularystycznie silne grupy interesu, najczęściej powiązane z oligarchią, prze- stępcami czy zagranicznym kapitałem (oczywiście kategorie te nie są rozłączne). W „miękkim państwie” obecne jest prawo i działają instytucje, lecz kluczowe dzie- dziny życia regulowane są w nim przez mechanizmy nieformalne. Gunnar Myrdal twierdził przy tym, że przyczyną „miękkości” badanych przez niego krajów było zniszczenie przez władze kolonialne tradycyjnych ponadlokalnych ośrodków wła- dzy i dyscypliny społecznej. Kluczowe znaczenie miał też dla niego fakt, że mięk- kość czy słabość państwa jest samopodtrzymującą się cechą. Próby reformy „mięk- kiego państwa” przy pomocy jego instytucji są z góry skazane na porażkę. „Miękkie państwo” pozbawione jest zdolności do twórczej autorefleksji i samonaprawy. Z kolei w 1991 r. Samuel Huntington8 sugestywnie przekonywał, że alternatywą wobec demokracji może być przykład Singapuru („singapurski syndrom”), gdzie niezwykle wysoki poziom codziennego bezpieczeństwa obywateli wraz z wysokim poziomem życia oraz oświecone – choć autokratyczne – przywództwo obywateli satysfakcjonuje, a w każdym razie nie wydaje się konfiguracją destabilizującą ład społeczny, ani też sprzyjającą porywom nakierowanym na obalanie takich ustro- jów. Singapur jest tu prototypowy; dziś takich krajów jest bowiem znacznie więcej, głównie w Azji Południowo-Wschodniej, co ciekawe – w wielu z nich dominującą religią jest islam (Malezja, Indonezja). Zdaniem Huntingtona być może wskazane systemy polityczne nie są autorytarne, ale odpowiadają na takie rozumienie demo- kracji, o którym mówił A. Lincoln (nie tylko jako government of and by the people, 6 7 8 A. Jamróz, op. cit., s. 6. G. Myrdal, Asian Drama: an inquiry into the poverty of nations, Vol. 1–3, Pantheon 1968. S. Huntington, The Third Wave. Democratization in the Late Twentieth Century, Oklahoma 1991, s. 305.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Systemy konstytucyjne wybranych państw Azji Południowo-Wschodniej: Singapur, Malezja, Tajlandia, Timor Wschodni
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: