Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00102 009832 7505976 na godz. na dobę w sumie
Systemy transportu pasażerskiego w regionach - ebook/pdf
Systemy transportu pasażerskiego w regionach - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 286
Wydawca: BEL Studio Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3779-8333-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zarządzanie
Porównaj ceny (książka, ebook (-18%), audiobook).
Książka podejmuje, na płaszczyźnie teoretycznej, empirycznej oraz koncepcyjnej, problematykę funkcjonowania, kształtowania, a także przyszłego rozwoju systemów transportu pasażerskiego w ujęciu regionalnym. Prezentuje wybrane wyniki badań pierwotnych, zrealizowanych wśród jednostek samorządowych oraz użytkowników systemu transportu pasażerskiego regionu zachodniopomorskiego, a także autorską koncepcję kształtowania systemu transportu pasażerskiego w województwie zachodniopomorskim.Podjęta w publikacji problematyka wynika głównie z zachodzących w ostatnich latach w otoczeniu systemów transportowych przemian społeczno-gospodarczych, które zdefiniowały konieczność poszukiwania rozwiązań zapewniających jak najwyższy stopień zaspokojenia potrzeb komunikacyjnych użytkowników systemów transportowych, przy zachowaniu równowagi postrzeganej w wymiarze społecznym, ekonomicznym oraz środowiskowym.
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Rozdział 3. CHARAKTERYSTYKA I OCENA SYSTEMU TRANSPORTU PASAŻERSKIEGO W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPO- MORSKIM 3.1. Specyfika społeczno-gospodarcza województwa zachodniopomor- skiego Podjęcie próby opracowania koncepcji kształtowania systemu transportu pasa- żerskiego w określonym regionie wymaga poznania jego charakteru w wymiarze: - przestrzennym – istotą bowiem transportu jest pokonywanie przestrzeni, a ponadto, jak zauważa D. Rucińska, przestrzenna niezgodność pomiędzy elementami niezbędnymi do dowolnej działalności człowieka jest najważ- niejszym i pierwotnym źródłem potrzeb transportowych408; - administracyjnym – transport pasażerski w regionie stanowi bowiem, zgod- nie z obowiązującym stanem prawnym, w znacznej mierze obszar działań i odpowiedzialności administracji samorządowej; - społecznym – gdyż, jak zauważa J. Burnewicz, transport służy „zbliżaniu ludzi”; dzięki kontaktom kulturalnym, naukowym, technicznym, turystycz- nym, religijnym i rodzinnym następuje przepływ różnych wartości, wzbo- gacający życie społeczności każdego kraju i każdego regionu409; - gospodarczym – transport umożliwia bowiem sprawne i efektywne funkcjo- nowanie każdej innej sfery gospodarowania i przyczynia się do wzrostu i rozwoju społeczno-gospodarczego regionów410. Województwo stanowi regionalną wspólnotę samorządową i największą jed- nostkę administracyjną podziału terytorialnego kraju. Posiada osobowość prawną – co niesie za sobą pełną zdolność do czynności prawnych – posiada własne mie- nie oraz środki finansowe na prowadzenie swojej działalności411. Działanie samo- rządu województwa nie narusza samodzielności jednostek niższego szczebla (po- wiatów i gmin), a jego organy nie stanowią wobec powiatu i gminy organów nad- zoru ani kontroli412. Województwo zachodniopomorskie położone jest w północno-zachodniej czę- ści Polski, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Powołane zostało jako jedna z szesnastu wojewódzkich jednostek administracyjnego podziału kraju w roku 408 Transport. Problemy transportu…, op. cit., s. 28. 409 Burnewicz J., Ekonomika transportu…, op. cit., s. 27. 410 Koźlak A., Ekonomika…, op. cit., s. 63. 411 Gąsiorowska E., Samorząd województwa po reformie organizacji terytorialnej państwa, w: III Sympozjum Instytutu Ekonomii i Zrządzania Politechniki Świętokrzyskiej: Ekonomia, technika, zarządzanie, Wydawnictwo Politechniki Świętokrzyskiej, Kielce 2002, s. 402. 412 Gawroński H., Zarządzanie strategiczne w samorządach lokalnych, Oficyna Wydawnicza Wolters Kluwer Business, Warszawa 2010, s. 19. Systemy transportu pasażerskiego w regionach – funkcjonowanie, kształtowanie, rozwój … 116 1999, w związku z przeprowadzoną reformą administracji publicznej, w miejsce dawnych województw: szczecińskiego i koszalińskiego oraz części województw: słupskiego, pilskiego i gorzowskiego. Region graniczy na wschodzie z wojewódz- twem pomorskim, na południu z województwami: wielkopolskim i lubuskim, a na zachodzie z Niemcami – niemieckimi krajami związkowymi: Brandenburgią oraz Meklemburgią-Pomorzem Przednim. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) na dzień 1 stycznia 2014 r.413 województwo zachodniopomorskie zajmowało obszar nieco ponad 22 890 km², co plasowało region na wysokiej piątej pozycji względem pozostałych województw w Polsce, za województwami: mazowieckim, wielkopolskim, lubel- skim oraz warmińsko-mazurskim. Powierzchnia terenów miejskich w regionie wyniosła około 1 414 km2, co stanowiło niewiele ponad 6 powierzchni woje- wództwa ogółem i uplasowało go pod tym względem również na piątym miejscu, za regionami: dolnośląskim, małopolskim, mazowieckim oraz wielkopolskim. Zdaniem D. Rucińskiej, zbiór różnorodnych tradycyjnych i współczesnych czynników przestrzennych, ekonomicznych, technologicznych, produkcyjnych, kooperacyjnych i społecznych kreuje powstawanie potrzeb transportowych414. Określając źródła potrzeb transportowych, należy zatem w każdym wyodrębnio- nym przypadku (także w aspekcie regionów) wskazać na lokalizację zasobów i działalności. W przewozach pasażerskich mogą to być np. liczba ludności, czy też demograficzna i społeczna struktura ludności415. Próby opracowania koncepcji kształtowania systemów transportu pasażerskiego w regionach (w tym dla woj. zachodniopomorskiego) wymagają przeprowadzenia analizy sytuacji demogra- ficznej danego obszaru, zarówno w aspekcie interregionalnym, jak i w aspekcie wewnętrznego podziału administracyjnego. Biorąc pod uwagę dane dotyczące ogólnej liczby osób zamieszkujących w po- szczególnych województwach w kraju na dzień 1 stycznia 2014 r., region zachod- niopomorski, z niewiele ponad 1,71 mln mieszkańców, zajął odległe jedenaste miejsce, przed województwami: lubuskim, opolskim, podlaskim, świętokrzyskim oraz warmińsko-mazurskim. Analizując liczbę ludności w stosunku do obszaru zajmowanego przez dany region, a zatem gęstość zaludnienia, województwo za- chodniopomorskie również zajęło odległą – trzynastą pozycję (75 os/km2) przed województwami podlaskim, warmińsko-mazurskim oraz lubuskim; świadczy to o stosunkowo niskim poziomie zaludnienia regionu. Nieco inaczej kształtowała się sytuacja w odniesieniu do liczby osób zamiesz- kujących tereny miejskie. Pod tym względem województwo zachodniopomorskie zajęło dziewiątą pozycję, przed regionami: lubelskim, lubuskim, opolskim, pod- karpackim, podlaskim, świętokrzyskim i warmińsko-mazurskim – tereny miejskie zamieszkiwało ok. 1 182 011 osób. Analizując dane w ujęciu procentowym, re- 413 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2014 r., Informacje i opracowania staty- styczne, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2014 r. 414 Transport. Problemy transportu…, op. cit., s. 28. 415 Ibidem. Charakterystyka i ocena systemu transportu pasażerskiego w województwie zachodniopomorskim 117 gion uplasował się na wysokiej trzeciej pozycji, tereny miejskie zamieszkiwało bowiem prawie 69 ludności regionu; jedynie w województwach dolnośląskim i śląskim odsetek ten był większy. Taka sytuacja świadczy o znacznej koncentracji zaludnienia na obszarach miejskich, co bezpośrednio wpływa na strukturę potrzeb w zakresie realizacji procesów transportowych w regionie. Analizując dane dotyczące gęstości zaludnienia zarówno na terenach miej- skich, jak i wiejskich, należy zauważyć, iż wskaźnik ten w porównaniu do innych regionów dla województwa zachodniopomorskiego był bardzo niski. Gęstość za- ludnienia na terenach miejskich wyniosła 836 os/km2 – niższa było tylko w woje- wództwach: opolskim, podkarpackim i podlaskim; w odniesieniu do terenów wiej- skich natomiast, województwo zachodniopomorskie wraz z podlaskim i warmiń- sko-mazurskim posiadało najniższy wskaźnik gęstości zaludnienia spośród wszystkich regionów Polski – 25 os/km2. Rysunek 16. Województwo zachodniopomorskie – podział administracyjny, stan na dzień 1 stycznia 2014 r. Źródło: Rocznik Statystyczny Województwa Zachodniopomorskiego, Urząd Statystyczny w Szczecinie, Szczecin 2014 r. Systemy transportu pasażerskiego w regionach – funkcjonowanie, kształtowanie, rozwój … 118 Rysunek 16. prezentuje podział administracyjny woj. zachodniopomorskiego. Re- gion w swojej strukturze obejmuje 21 jednostek II stopnia podziału terytorialnego oraz administracyjnego – powiatów. Trzy spośród nich stanowią powiaty grodzkie416 – Koszalin, Szczecin oraz Świnoujście, pozostałe 18 to powiaty ziemskie – białogardz- ki, choszczeński, drawski, goleniowski, gryficki, gryfiński, kamieński, kołobrzeski, koszaliński, łobeski, myśliborski, policki, pyrzycki, sławieński, stargardzki, szczeci- necki, świdwiński, wałecki. Region tworzy 114 jednostek najniższego stopnia podzia- łu terytorialnego oraz administracyjnego – gmin. 11 spośród nich to gminy miejskie, 54 – gminy miejsko-wiejskie, pozostałe 49 stanowią gminy wiejskie417. Liczba gmin ogółem oraz w podziale na gminy miejskie, wiejskie oraz miej- sko-wiejskie (na dzień 1 stycznia 2014 r.) w poszczególnych powiatach regionu zachodniopomorskiego zaprezentowano w tabeli 7. Pod względem obszaru zaj- mowanego przez poszczególne rodzaje gmin, a także ich zaludnienia, sytuacja w regionie zachodniopomorskim na dzień 1 stycznia 2014 r., w stosunku do pozo- stałych województw, kształtowała się następująco418: - gminy miejskie w regionie zachodniopomorskim zajmowały 840 km2, co dało 6. miejsce w stosunku do pozostałych województw pod tym względem; za- mieszkiwało na ich obszarze 809 363 osoby, plasując pod tym względem wo- jewództwo na miejscu 10.; - gminy wiejskie w analizowanym województwie zajmowały obszar 8 672 km2, dając tym samym 12. miejsce pod tym względem przed innymi regionami i zamieszkiwane były przez 287 848 osób, plasując województwo na 14. miejscu; - gminy miejsko-wiejskie natomiast zajmowały w regionie zachodniopomorskim obszar 13 380 km2, co dało regionowi 2. miejsce pod tym względem, a zamieszkiwało je 621 650 osób, zapewniając regionowi 5. miejsce. Ilościowe ujęcie poszczególnych rodzajów gmin w badanym regionie (por. ta- bela 7), wskazuje, iż najwięcej było gmin miejsko-wiejskich (54) oraz wiejskich (49); gminy miejskie stanowiły zdecydowaną mniejszość – było ich zaledwie je- denaście, w tym trzy stanowiły miasta na prawach powiatu, obejmując główne ośrodki zurbanizowane regionu – Szczecin oraz Koszalin, a także Świnoujście. Warto zauważyć, iż na obszarze jedenastu powiatów ziemskich w regionie nie występowała żadna gmina miejska. 416 Powiaty grodzkie, zwane też „powiatami miejskimi”, to gminy o statucie miasta, wykonujące zadania powiatu, in. miasta na prawach powiatu. 417 Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2010 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw, M.P. 2010 Nr 48, poz. 654. 418 Powierzchnia i ludność…, op. cit., s. 29 – 30. Charakterystyka i ocena systemu transportu pasażerskiego w województwie zachodniopomorskim 119 Tabela 7. Liczba gmin ogółem oraz według ich rodzaju w województwie zachodniopomorskim w podziale na powiaty, stan na dzień 1 stycznia 2014 r. jednostka samorządu terytorialnego liczba gmin ogółem miejskich wiejskich miejsko- wiejskich powiat białogardzki powiat choszczeński powiat drawski powiat goleniowski powiat gryficki powiat gryfiński powiat kamieński powiat kołobrzeski powiat koszaliński powiat łobeski powiat myśliborski powiat policki powiat pyrzycki powiat sławieński powiat stargardzki powiat szczecinecki powiat świdwiński powiat wałecki Koszalin (m.p.) Szczecin (m.p.) Świnoujście (m.p.) woj zachodniopomorskie 4 6 6 6 6 9 6 7 8 5 5 4 6 6 10 6 6 5 1 1 1 1 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 2 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 3 3 1 5 5 1 2 2 4 4 5 2 4 1 0 0 0 2 4 4 4 3 6 5 1 3 4 3 2 2 0 4 3 1 3 0 0 0 114 11 49 54 Legenda: m.p. – miasto na prawach powiatu, in. powiat grodzki Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Powierzchnia i ludność..., op. cit., s. 166 – 172. Według danych Urzędu Statystycznego w Szczecinie (na dzień 1 stycznia 2014 r.), na obszarze województwa zachodniopomorskiego zlokalizowane były 64 miasta (spośród 908 w całym kraju), 3 019 miejscowości wiejskich (spośród 52 543 w całym kraju) oraz 1 710 sołectw (spośród 40 583 w całym kraju)419. Dane w zakresie powierzchni oraz zaludnienia w poszczególnych strukturach podziału terytorialnego w badanym regionie przedstawione zostały w tabeli 8. 419 Rocznik statystyczny województwa zachodniopomorskiego 2014, Urząd Statystyczny w Szczecinie, Szczecin 2014 r., s. 28.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Systemy transportu pasażerskiego w regionach
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: