Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00469 008265 11004458 na godz. na dobę w sumie
Szkoła bez lęku. Jak wygrać z lękiem separacyjnym u dziecka? - książka
Szkoła bez lęku. Jak wygrać z lękiem separacyjnym u dziecka? - książka
Autor: , Liczba stron: 168
Wydawca: Sensus Język publikacji: polski
ISBN: 83-246-0868-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia >> rodzicielstwo i psychologia dziecka
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Podręcznik dla rodziców, opiekunów, pedagogów i terapeutów

Czas odciąć niewidzialną pępowinę
Więź łącząca dziecko z rodzicem -- ostoją spokoju i ucieleśnieniem miłości -- jest najsilniejsza na świecie. Nic dziwnego, że maluchy tak rozpaczliwie reagują na próbę odizolowania ich od jedynego źródła poczucia bezpieczeństwa. Ale jeśli paniczny strach przed rozłąką utrzymuje się wciąż po przekroczeniu przez dziecko wieku typowego dla tej przypadłości (czyli od trzech do sześciu lat), najprawdopodobniej mamy do czynienia z lękiem separacyjnym. Ten stan może powodować dalsze problemy, zachowania unikowe i zaburzenia w rozwoju młodego człowieka.

Autorzy, czołowi naukowcy w dziedzinie lęków dziecięcych, w sposób staranny i szczegółowy przygotowali propozycje różnych sposobów przeciwdziałania takim zachowaniom. Uwzględnili przy tym wiele strategii i terapii, adaptując je do potrzeb dzieci z poszczególnych grup wiekowych. Szczególną uwagę poświęcają oni niechęci do szkoły, rozróżniając jej powierzchowne i bardziej zakorzenione postaci. Jasny, zrozumiały język, praktyczne ćwiczenia oraz przykłady z życia wywodzące się z klinicznego doświadczenia oraz metod potwierdzonych naukowo pozwolą Ci pomóc Twojej córce lub synowi w:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Idź do Przykładowy rozdział Spis tre(cid:156)ci Katalog ksiazek Nowo(cid:156)ci Bestesllery Zam(cid:243)w drukowany katalog Tw(cid:243)j koszyk Dodaj do koszyka Cennik i informacje Zam(cid:243)w cennik Zam(cid:243)w informacje o nowo(cid:156)ciach Wydawnictwo Helion SA 44-100 Gliwice tel. 032 230 98 63 e-mail: sensus@sensus.pl Szko‡a bez lŒku. Jak wygra(cid:230) z lŒkiem separacyjnym u dziecka? Autor: Andrew R. Eisen, Linda B. Engler T‡umaczenie: Joanna Krzemieæ-Rusche ISBN: 978-83-246-0868-3 Tytu‡ orygina‡u: Helping Your Child Overcome Separation Anxiety or School Refusal: A Step-by-Step Guide For Parents Format: A5, stron: 168 PodrŒcznik dla rodzic(cid:243)w, opiekun(cid:243)w, pedagog(cid:243)w i terapeut(cid:243)w Czas odci„(cid:230) niewidzialn„ pŒpowinŒ WiŒ(cid:159) ‡„cz„ca dziecko z rodzicem (cid:150) ostoj„ spokoju i uciele(cid:156)nieniem mi‡o(cid:156)ci (cid:150) jest najsilniejsza na (cid:156)wiecie. Nic dziwnego, ¿e maluchy tak rozpaczliwie reaguj„ na pr(cid:243)bŒ odizolowania ich od jedynego (cid:159)r(cid:243)d‡a poczucia bezpieczeæstwa. Ale je(cid:156)li paniczny strach przed roz‡„k„ utrzymuje siŒ wci„¿ po przekroczeniu przez dziecko wieku typowego dla tej przypad‡o(cid:156)ci (czyli od trzech do sze(cid:156)ciu lat), najprawdopodobniej mamy do czynienia z lŒkiem separacyjnym. Ten stan mo¿e powodowa(cid:230) dalsze problemy, zachowania unikowe i zaburzenia w rozwoju m‡odego cz‡owieka. Autorzy, czo‡owi naukowcy w dziedzinie lŒk(cid:243)w dzieciŒcych, w spos(cid:243)b staranny i szczeg(cid:243)‡owy przygotowali propozycje r(cid:243)¿nych sposob(cid:243)w przeciwdzia‡ania takim zachowaniom. UwzglŒdnili przy tym wiele strategii i terapii, adaptuj„c je do potrzeb dzieci z poszczeg(cid:243)lnych grup wiekowych. Szczeg(cid:243)ln„ uwagŒ po(cid:156)wiŒcaj„ oni niechŒci do szko‡y, rozr(cid:243)¿niaj„c jej powierzchowne i bardziej zakorzenione postaci. Jasny, zrozumia‡y jŒzyk, praktyczne (cid:230)wiczenia oraz przyk‡ady z ¿ycia wywodz„ce siŒ z klinicznego do(cid:156)wiadczenia oraz metod potwierdzonych naukowo pozwol„ Ci pom(cid:243)c Twojej c(cid:243)rce lub synowi w: (cid:149) wykszta‡ceniu zdecydowanych cech charakteru, (cid:149) przejmowaniu odpowiedzialno(cid:156)ci za w‡asne uczucia, (cid:149) kszta‡towaniu samodzielno(cid:156)ci, (cid:149) odczuwaniu pe‡nej rado(cid:156)ci z bycia dzieckiem. Spis treści Przedmowa .............................................................................................7 Wprowadzenie .................................................................................... 11 1. Dlaczego Wasze dziecko boi się rozłąki? ......................................17 2. Zrozumieć potrzebę bezpieczeństwa u dziecka .......................... 29 3. Zrozumieć zachowanie swojego dziecka ...................................... 37 4. Czas na bilans ......................................................................................51 5. Wyposaż swoje dziecko w umiejętność radzenia sobie w sytuacjach lękowych ...................................................................... 65 6. Oswajanie się z lękiem przed byciem samemu i spaniem samemu ............................................................ 85 7. Oswajanie się z lękiem przed opuszczeniem ............................... 95 8. Kiedy dziecko nie chce iść do szkoły ...........................................105 9. Jak poradzić sobie z niechęcią do szkoły .....................................131 10. Następny krok ...................................................................................149 A. Informacje dodatkowe .....................................................................163 B. Bibliografia ........................................................................................167 Zrozumieć potrzebę bezpieczeństwa u dziecka Lena budziła nas każdej nocy. Już nie mieliśmy siły żyć bez snu. Cóż mieliśmy robić? Zgodziliśmy się, żeby spała z nami. — Katarzyna Z Piotra zrobił się istny domator. Nie chce wychodzić z domu ani z nami, ani ze swoimi przyjaciółmi. Zaczynam się niepokoić. To nie jest zachowanie naturalne dla czternastolatka. — Maria Cel rozdziału Z rozdziału dowiecie się: (cid:153) Dlaczego dziecko cierpiące na lęk separacyjny szuka poczucia bezpieczeństwa. (cid:153) Jaki jest związek pomiędzy lękiem separacyjnym Waszego dziecka a jego konkretną potrzebą bezpieczeństwa. (cid:153) Jak rozpoznać cztery typy lęku separacyjnego. 30 Szkoła bez lęku. Jak wygrać z lękiem separacyjnym u dziecka? Poszukiwanie bezpieczeństwa Spróbujcie sobie wyobrazić, że macie wygłosić przemówienie przed setkami ludzi albo że musicie odwiedzić kogoś mieszkającego na drugim końcu kraju, co wzbudza w Was uczucie niepokoju. Żeby poczuć się bardziej bezpiecznie, można założyć garnitur, sukienkę lub inną część garderoby „przynoszącą szczęście” albo wziąć ze sobą talizman. Tego typu obiekty nazywamy symbo- lami bezpieczeństwa, a ich zadaniem jest zapewnienie nam poczucia bezpieczeń- stwa w trudnych, nieznanych sytuacjach. Mogą nimi być zarówno ludzie, miejsca, przedmioty, jak i czynności (Barlow 2000). Symbole bezpieczeństwa a lęk separacyjny Lęk separacyjny zasadniczo związany jest z potrzebą przebywania w pobliżu osób bezpiecznych dla dziecka. Oczywiście dzieci będą również wykazywać większe przywiązanie do bezpiecznych miejsc (sypialnia rodziców), przed- miotów (butelka z wodą) lub czynności (chodzenie w ślad za rodzicem po całym domu), jeśli z jakichś względów bezpieczne osoby znikają z ich pola widzenia. Symbole bezpieczeństwa w postaci obiektów przejściowych (jak np. pluszowych zwierzątek) można uznać za odpowiednie dla danego wieku. Czasami może się nam wydawać, że dziecko zmaga się z problemem rozłąki, a tymczasem obecny jest tylko symbol bezpieczeństwa. Przykładowo, jeśli śpisz całą noc z dzieckiem lub cały czas towarzyszysz mu na przyjęciu urodzinowym kolegi, prześpi ono całą noc albo będzie się dobrze bawić na przyjęciu. Dziecko może zareagować lękiem tylko wtedy, gdy zde- cydujesz się wyłamać z tego układu. Zapamiętajcie jedno: dzieci będą w stanie pokonać lęk separacyjny jedynie pod warunkiem, że staną z nim twarzą w twarz i poczują strach. Dzieci muszą zrozumieć, że nawet po rozłące z rodzicem nadal są bezpieczne. Symbole bezpieczeństwa służą jako kolejna forma unikania. Dlatego następ- nym krokiem będzie stopniowe usuwanie symboli bezpieczeństwa (patrz rozdział 4.), aby dziecko nauczyło się, że pomimo uczucia lęku jest nadal bezpieczne. Zrozumieć potrzebę bezpieczeństwa u dziecka 31 Specyficzna potrzeba bezpieczeństwa u dziecka W kolejnych podrozdziałach omówimy, w jaki sposób różne zestawienia sytuacji i reakcji lękowych wywołują specyficzne potrzeby bezpieczeństwa u dzieci cierpiących na lęk separacyjny. Następnie odniesiemy się do każdej z nich jako do konkretnego typu lęku separacyjnego i zilustrujemy każdą sytuację za pomocą prawdziwej historii z życia wziętej. Po pierwsze, przyjrzyjmy się potrzebie bezpieczeństwa pojawiającej się w przypadku lęku przed zosta- niem samemu (w ciągu dnia) podsycanego strachem przed zachorowaniem. Przebywanie samemu, strach przed zachorowaniem i bezpieczeństwo osobiste Strach dziecka przed zachorowaniem w ciągu dnia wywołuje potrzebę po- siadania „pogotowia ratunkowego” — jakiejś zaufanej osoby, która jest w pogotowiu na wypadek pojawienia się choroby. Jak widać, osoba pełniąca rolę pogotowia ratunkowego likwiduje lęk separacyjny dziecka przez sam fakt, że znajduje się w pobliżu. Przebywanie samemu ⇓ Strach przed zachorowaniem Potrzeba obecności osoby monitorującej stan zdrowia dziecka ⇓ Kiedy poczucie lęku przed pozostaniem samemu potęgowane jest przez lęk przed zachorowaniem w sytuacji, gdy nie ma nikogo, do kogo można by się zwrócić o pomoc, mamy do czynienia z postawą „detektywa”. Dziecko bez- ustannie podąża w ślad za rodzicem, aby mieć pewność, że w razie zachoro- wania rodzic będzie pod ręką. Pokażemy to na przykładzie historii z życia wziętej — przypadku Doroty i jej matki Joanny. Detektyw Pod wieloma względami Dorota jest zwykłą siedmiolatką. Lubi chodzić do szkoły, na gimnastykę, na łyżwy i lubi bawić się z przyjaciółmi. Matki jej ko- leżanek donoszą, że podczas zabawy Dorota jest grzeczna, uważna i miło jest 32 Szkoła bez lęku. Jak wygrać z lękiem separacyjnym u dziecka? spędzać z nią czas. Jej wychowawczyni uważa ją za kochaną, grzeczną dziew- czynkę i dobrą uczennicę. Niemniej jednak przebywając w domu, Dorota podąża śladem matki po całym budynku. W ciągu dnia nie chce przebywać sama w swoim pokoju, chyba że Joanna obieca, że będzie w pobliżu i co parę minut będzie do niej zaglądać. Dorota odrabia lekcje w kuchni, podczas gdy Joanna przygotowuje obiad. Wlecze się za nią, kiedy matka idzie robić pranie lub wyrzucić śmieci, kiedy odbiera telefon czy idzie do łazienki. Dorota nie chce przebywać w pokoju zabaw znajdującym się na dole, a jeśli matka nalega, Dorota łapie się za brzuch, płacze lub dostaje napadu histerii. Jeśli Joanny nie ma w pobliżu, Dorota zmusza swego czteroletniego braciszka, Rysia, żeby z nią został. Bycie samemu, niepokój i bezpieczeństwo osobiste Starsze dzieci i nastolatki zazwyczaj bardziej niż dzieci młodsze boją się zo- stać nocą same. Jest tak po prostu dlatego, że w odróżnieniu od maluchów lepiej zdają sobie sprawę z tego, co złego mogłoby się im przydarzyć. Strach ten często podtrzymywany jest przez niepokój przed jakimś strasznym zda- rzeniem (jak na przykład włamanie), w wyniku czego powstaje potrzeba po- siadania przy sobie „ochroniarza.” Przebywanie samemu ⇓ Strach przed włamaniem Potrzeba posiadania przy sobie „ochroniarza” ⇓ W tej sytuacji dzieci potrzebują kogoś, kto ochroni je przed potencjalnym niebezpieczeństwem w razie włamania. Są dzieci, które nie potrafią czuć się bezpiecznie, jeśli ktoś nie pilnuje ich przez całą noc. W rezultacie dochodzi do powtarzających się wizyt w sypialni rodziców lub żądania, żeby rodzice byli przy nich przez cały wieczór i całą noc. Kiedy lęk przed pozostaniem samemu objawia się w ten sposób, mówimy o problemie „nocnego gościa”. Zilustru- jemy to przykładem z życia Leny oraz jej rodziców — Katarzyny i Jacka. Nocny gość Katarzyna z Jackiem opisują swoją dziesięcioletnią córkę Lenę jako świetną uczennicę osiągającą wspaniałe wyniki w sporcie, lubianą przez rówieśników i bardzo odpowiedzialną w swych obowiązkach domowych. Nauczyciele Zrozumieć potrzebę bezpieczeństwa u dziecka 33 stawiają ją za wzór. Niemniej jednak Lena jest nieśmiała, wrażliwa i nerwowa, a pomimo osiągnięć brakuje jej pewności siebie. Ponadto od trzech miesięcy Lena co noc śpi w łóżku swoich rodziców. Lena panicznie boi się, że do ich domu włamie się jakiś intruz. Mimo że w ich dzielnicy ani w przyległych rejonach nie było żadnych włamań, Lena panikuje w odpowiedzi na każdy najmniejszy nawet szelest, taki jak podmuch wiatru, dźwięk dochodzący ze środka kaloryfera lub przejeżdżający samochód. W dzień Lena może pozostawać sama w różnych pomieszczeniach domu (pod warun- kiem że ktoś jest w domu). Jednakże po kolacji ogarnia ją trwoga i domaga się zapewnienia, że noc będzie mogła spędzić w sypialni rodziców. Poczucie opuszczenia, strach przed zachorowaniem a bezpieczeństwo osobiste Kiedy strachowi przed opuszczeniem towarzyszy strach przed zachorowaniem, pojawia się potrzeba posiadania przy sobie „ratownika”. Bycie pozostawionym poza domem ⇓ Strach przed zachorowaniem Potrzeba posiadania przy sobie „ratownika” ⇓ Kiedy dzieci wychodzą z domu na różne zajęcia, możliwość zachorowania ma dla nich znacznie poważniejsze konsekwencje. Dziecko może wpadać w panikę na myśl o zachorowaniu poza domem, z dala od zaufanej osoby. W rezultacie dzieci mogą odmawiać chodzenia w różne miejsca, jeśli nie mają przy sobie kogoś, kto w razie czego będzie je ratować — może to być nauczy- ciel, pielęgniarka szkolna, trener lub przyjaciel. Jeśli nie ma w pobliżu zaufa- nych osób, dzieci mogą przejawiać zachowania, które w ich mniemaniu zapewniają im bezpieczeństwo (noszenie ze sobą butelki z wodą, unikanie jedzenia), przez co minimalizują swój lęk. Kiedy mamy do czynienia z tego rodzaju strachem przed opuszczeniem, mówimy o „przepowiadaczu nie- szczęść”. Pokażemy to na przykładzie historii z życia wziętej — przypadku Piotra i jego rodziców, Ryszarda i Marii. 34 Szkoła bez lęku. Jak wygrać z lękiem separacyjnym u dziecka? Przepowiadasz nieszczęść Czternastoletni Piotr to zapalony kibic sportowy. Ogląda wszystkie mecze w telewizji i na pamięć zna wszystkie sportowe statystyki. Uprawia wszelkie sporty, a szczególną miłością darzy futbol i koszykówkę. Jednak w odróżnieniu od większości nastolatków Piotr najbardziej lubi siedzieć w domu. Poza szkołą i meczami koszykówki Piotr prawie nie widuje się ze swymi kolegami. Nigdy nie odwiedza kolegów w domu i rzadko wyjeżdża nawet z własną rodziną. Rodzice Piotra, Ryszard i Maria, wyjaśniają, że ich syn zawsze był przewraż- liwiony na fizyczne sygnały wysyłane przez jego ciało. Co rano mówi im, że jest chory i jest przekonany, że będzie wymiotował. W rezultacie nie jada śniadań w domu ani obiadów w szkole, wielokrotnie odwiedza pielęgniarkę szkolną i często chodzi do ubikacji. Piotr nie rozstaje się też z butelką wody, żeby zawsze mieć pod ręką coś do picia, w razie gdyby wzięły go mdłości. Po zakończeniu lekcji Piotr nie odstępuje swego trenera, dopóki matka nie od- bierze go ze szkoły. Poczucie opuszczenia, niepokój o bezpieczeństwo rodziców Kiedy strach przed opuszczeniem podtrzymywany jest przez strach o bezpie- czeństwo rodziców, u dziecka pojawia się potrzeba odgrywania roli „ochrony osobistej” rodziców. Bycie opuszczonym ⇓ Niepokój o rodziców ⇓ Chronienie rodziców W tej sytuacji dzieci bezustannie kontrolują miejsce przebywania rodziców przez cały dzień, ponieważ obawiają się o ich bezpieczeństwo. Dzieci godzą się na rozłąkę z nimi jedynie pod warunkiem, że rodzic obieca zostać w do- mu lub wcześniej odbierze dziecko. Wszelkie znamiona spóźnienia ze strony rodzica w rozumieniu dziecka świadczą o tragedii, która zdarzyła się rodzi- cowi. Często dzieci muszą się ciągle upewniać, gdzie i kiedy rodzice będą w ich zasięgu. Niektóre dzieci nie zdobędą się na rozłąkę, dopóki nie będą miały zapewnionego bezpośredniego kontaktu z rodzicem (osobistego, telefonicz- nego, przez telefon komórkowy lub pager). Kiedy mamy do czynienia z sytuacją lękową tego rodzaju, mówimy o „kontro- lerze”. Zilustrujemy to za pomocą przykładu z życia Marka i jego matki Pauliny. Zrozumieć potrzebę bezpieczeństwa u dziecka 35 Kontroler Marek jest wrażliwym dziewięciolatkiem. Uwielbia karate oraz gry wideo i lubi spędzać czas z rodziną. Ale ma niewielu przyjaciół, a na wspólną zabawę umawia się wyłącznie w swoim domu. Odmawia chodzenia na przyjęcia uro- dzinowe, zajęcia karate (chyba że matka zostanie z nim od początku do końca lekcji), nie jeździ na szkolne wycieczki i przyjęcia z nocowaniem. Marek odmawia także jeżdżenia autobusem szkolnym. Kiedy Paulina każdego rana zawozi go do szkoły, musi mu obiecać, że będzie cały czas w domu, żeby Marek nie musiał się o nią martwić. Kiedy Paulina wychodzi na zakupy, Marek co rusz wydzwania do niej na komórkę tak długo, aż nie wróci ona do domu. Paulina jest zmęczona i sfru- strowana tą ciągłą kontrolą i jest przekonana, że Marek nie ma podstaw, aby aż tak się o nią niepokoić. Poniższa tabela pomoże Wam śledzić związki pomiędzy różnymi typami lęku separacyjnego oraz specyficznymi potrzebami bezpieczeństwa u dzieci. Ochroniarz Ktoś kto w nocy zachowa czujność i zauważy włamanie. Typy lęków separacyjnych a potrzeba bezpieczeństwa Typ lęku separacyjnego Detektyw Strach przed byciem samemu (w dzień), podsycany strachem przed zachorowaniem. Nocny gość Strach przed byciem samemu (w nocy) podsycany strachem przed pojawieniem się intruza. Przepowiadacz nieszczęść Strach przed opuszczeniem, podsycany strachem przed zachorowaniem. Kontroler Strach przed opuszczeniem, podsycany przez niepokój o bezpieczeństwo rodziców. Ratownik Ktoś musi być w pobliżu, żeby ochronić przed poważną chorobą. Ochrona osobista rodziców Dziecko musi wiedzieć, gdzie teraz znajdują się rodzice. Chce ich widzieć lub słyszeć albo wymusza obietnicę pozostania w domu. Potrzeba bezpieczeństwa Historia z życia wzięta Pogotowie ratunkowe Ktoś musi być w pobliżu na wypadek, gdyby pojawiła się choroba. Dorota (lat 7) Rodzic: Joanna Brat: Rysiek (lat 4) Lena (lat 10) Rodzice: Katarzyna i Jacek Piotr (lat 14) Rodzice: Ryszard i Maria Marek (lat 9) Rodzic: Paulina 36 Szkoła bez lęku. Jak wygrać z lękiem separacyjnym u dziecka? A teraz poświęćcie chwilę na przegląd swojej wiedzy po przeczytaniu rozdziału. Wasze odpowiedzi pomogą opracować listę (listy) potrzeb bezpieczeństwa Waszego dziecka w rozdziale 4. Przegląd: potrzeby bezpieczeństwa mojego dziecka Zakreślcie wszystko, co odnosi się do Waszego dziecka: Potrzeba bezpieczeństwa u mojego dziecka jest najbardziej zbliżona do: Pogotowie ratunkowe Ochroniarz Ratownik Ochrona osobista rodziców Do osób bezpiecznych dla mojego dziecka należą: Ja/małżonek Ktoś z rodziny Nauczyciel Pielęgniarka Trener Przyjaciel Do miejsc bezpiecznych dla mojego dziecka należą: Dom Pokój rodziców/rodzeństwa Dom kogoś z rodziny Do przedmiotów bezpiecznych dla mojego dziecka należą: Lampka nocna Kocyk/pluszak Zabawka/książka , Do czynności bezpiecznych dla mojego dziecka należą: Śledzenie Spanie razem z kimś Kontakt telefoniczny Dom przyjaciela Jedzenie/picie Obietnice Podsumowanie W tym rozdziale omówiliśmy relację pomiędzy typem lęku separacyjnego u Waszego dziecka (detektyw, nocny gość, przepowiadacz nieszczęść i kon- troler) a specyficzną potrzebą bezpieczeństwa. Wyjaśniliśmy także sposób określenia, w jakim stopniu lęk separacyjny Waszego dziecka zakłóca życie rodziny. W rozdziale 3. pomożemy Wam zrozumieć zachowanie Waszego dziecka oraz jego związek z różnymi podejściami do wychowywania dzieci.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Szkoła bez lęku. Jak wygrać z lękiem separacyjnym u dziecka?
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: