Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00360 008405 11206238 na godz. na dobę w sumie
Szkolne prawo pracy. Poradnik dyrektora szkoły - ebook/pdf
Szkolne prawo pracy. Poradnik dyrektora szkoły - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-9573-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> oświatowe
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Teresa Konarska prawnik; szef i właściciel kancelarii prawnej zajmującej się prawem pracy i prawem oświatowym; od wielu lat prowadzi szkolenia w tym zakresie; komentator i publicysta prawny; wykładowca prawa pracy i prawa administracyjnego oraz prawa oświatowego.
Celem publikacji jest zapoznanie czytelników z instytucjami, zagadnieniami i przepisami związanymi z zatrudnianiem nauczycieli oraz innych pracowników oświaty szczególnie dotyczących nawiązywania, przekształcania i rozwiązywania stosunku pracy nauczycieli oraz innych pracowników oświaty.
Dodatkowo w książce omówiono takie zagadnienia, jak:
ustalanie kwalifikacji zawodowych nauczyciela,
awans zawodowy i ocenę pracy nauczyciela,
czas pracy nauczyciela,
inne świadczenia i uprawnienia, w tym emerytury oraz zasady ustalania i udzielania wszelkich urlopów.
Autorka analizuje pragmatykę rozwiązywania problemów wynikających z zatrudnienia z zastosowaniem przepisów oświatowego prawa pracy, przeprowadzając czytelnika przez wszystkie etapy kariery zawodowej od nawiązania stosunku pracy do emerytury.
Poradnik jest przeznaczony dla dyrektorów szkół, nauczycieli, pracowników wydziałów edukacji gmin oraz pracowników kuratoriów oświaty.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

SpiS treści Spis treści Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 Rozdział I Nawiązanie stosunku pracy: rodzaj, tryb, warunki . . . . . . . . 2 1. Zawarcie umowy o pracę – rokowania i oferta . . . . . . . . . 2 2. Szkoła jako pracodawca, dyrektor zarządzający jednostką . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 3. Rozróżnienie pojęć „umowa o pracę” i „umowa cywilna” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 4. Warunki, w jakich umowa dochodzi do skutku . . . . . . . . 2 5. Rodzaje umów o pracę i ich charakterystyka . . . . . . . . . . 3 5.1. Umowy zawarte na podstawie Karty Nauczyciela . . . 3 5.2. Umowa na czas okreś lony jednego roku szkolnego (tzw. stażowa) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 5.3. Umowa o pracę z nauczycielem kontraktowym . . . . 3 5.4. Umowa na czas nieokreś lony z nauczycielem posiadającym stopień nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 5.5. Umowa o pracę na czas okreś lony wynikająca z potrzeb organizacyjnych szkoły lub zastępstwa . . . 3 5.6. Umowa na czas okreś lony z osobami bez kwalifikacji za zgodą kuratora . . . . . . . . . . . . . . . . 3 5.7. Umowa o pracę z osobami legitymującymi się kwalifikacjami bez stopnia awansu . . . . . . . . . . . . . . . 3 3 5 5 6 7 8 0 1 1 3 3 4 5 5 6 Spis treści 5.8. Umowa o pracę z automatycznym awansowaniem z osobami posiadającymi znaczący dorobek zawodowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 5.9. Umowa o pracę z automatycznym awansowaniem dla nauczycieli akademickich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 5.10. Umowy zawarte na podstawie ustawy o systemie oświaty i kodeksu pracy z aplikacją przepisów Karty Nauczyciela . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 5.11. Umowa o pracę na podstawie ustawy o systemie oświaty i kodeksu pracy dla prowadzących zajęcia z kształcenia zawodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 5.12. Umowa o pracę i warunki zatrudnienia asystenta nauczyciela . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 5.13. Miejsce świadczenia pracy i zakres kompetencji . . . 3 5.14. Kwalifikacje asystenta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 5.15. Tryb i warunki zatrudnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 6. Nawiązanie stosunku pracy z zespołem szkół . . . . . . . . . . 4 7. Umowa o pracę w kilku szkołach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 8. Uzupełnienie etatu przez organ prowadzący (art. 22 KN) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 9. Mianowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 9.1. Nawiązanie stosunku pracy przez mianowanie . . . . . 4 9.2. Przekształcenie z mocy ustawy umowy o pracę zawartej w pełnym wymiarze na czas nieokreś lony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 9.3. Przerwa w zatrudnieniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 9.4. Ślubowanie po uzyskaniu stopnia nauczyciela mianowanego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 9.5. Dodatkowe zatrudnienie także na podstawie mianowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 9.6. Ustalanie przez dyrektora formy nawiązania stosunku pracy: mianowanie czy umowa o pracę . . . 4 9.7. Warunki do mianowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 10. Poświadczenie niekaralności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 11. Warunki zatrudnienia bibliotekarza szkolnego . . . . . . . . 5 12. Skierowanie do nauczania religii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 13. Szczególna ochrona nauczyciela . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 6 7 8 9 9 0 1 2 3 4 5 5 6 8 8 9 9 0 2 5 9 60 Spis treści Rozdział II Zatrudnianie w przedszkolach i szkołach z kształceniem specjalnym i integracyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 1. Zatrudnienie w przedszkolach i szkołach integracyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Kwalifikacje nauczycieli i osób wspomagających . . . . . . . Rozdział III Ustalanie kwalifikacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Kalendarium zmian . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Charakterystyka i zmiany kwalifikacji 7 2 63 63 66 67 69 69 0 6 0 2 w latach 1982–2009 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Od wejścia w życie Karty Nauczyciela z 1982 r. . . . . 2.2. Kwalifikacje od dnia 28 wrześ nia 1982 r. do dnia 5 czerwca 1989 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 2.3. Kwalifikacje od dnia 6 czerwca 1989 r. do dnia 30 października 1991 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 2.4. Kwalifikacje od dnia 31 października 1991 r. do dnia 7 października 2002 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 2.5. Kwalifikacje od dnia 8 października 2002 r. do dnia 31 sierpnia 2009 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 2.6. Kwalifikacje od dnia 1 wrześ nia 2009 r. i obecnie (stan prawny na 1 kwietnia 2016 r.) . . . . . . . . . . . . . . . 9 8 2.6.1. Przepisy przejściowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 2.6.2. Zbliżenie w nowej formule . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 2.6.3. Kwalifikacje według rodzajów szkół . . . . . . . . . . 100 2.6.4. Kwalifikacje nauczycieli: pedagogów, logopedów, doradców zawodowych . . . . . . . . . . . 104 2.6.5. Inne stanowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107 2.6.6. Szkolnictwo specjalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 2.6.7. Nauczanie języków obcych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 Rozdział IV Awans zawodowy nauczyciela . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 1. Terminy związane z poszczególnymi etapami awansu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 2. Zasady awansowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 8 Spis treści 2.1. Szczególne warunki formalne odbywania stażu na stopień nauczyciela kontraktowego . . . . . . . . . . . . . . . 119 2.2. Procedura awansowa pozostałych nauczycieli . . . . . . 120 2.3. Konsekwencje przerwania stażu . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 2.4. Niezbędna dokumentacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 3. Eksperci w komisji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128 4. Formalna analiza wniosku i dokumentacji . . . . . . . . . . . . 129 5. Postępowanie w komisji kwalifikacyjnej . . . . . . . . . . . . . . 130 6. Wydanie aktu nadania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 Rozdział V Ocena pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134 1. Ocena pracy nauczyciela . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134 1.1. Przedmiot oceny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 1.2. Procedura oceniania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 1.3. Odwołanie od oceny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 2. Ocena pracy dyrektora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 2.1. Ocena cząstkowa dokonana przez organ prowadzący . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 141 2.2. Ocena cząstkowa organu sprawującego nadzór pedagogiczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 2.3. Wspólna ocena organu prowadzącego i organu sprawującego nadzór pedagogiczny . . . . . . . . . . . . . . . 142 2.4. Ponowne ustalenie oceny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 Rozdział VI Rozwiązanie stosunku pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 1. Zakaz wypowiadania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 2. Sposób wypowiadania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 2.1. Okres i termin wypowiedzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 2.2. Uzasadnienie wypowiedzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 3. Kryteria do zwolnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 3.1. Tożsamość przyczyny wskazanej w wypowiedzeniu 150 3.2. Konieczne pouczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150 4. Odwołanie od wypowiedzenia i żądanie przywrócenia do pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150 5. Rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1 KN . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 Spis treści 9 6. Rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 KN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152 7. Rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 KN . . . . . 153 8. Rozwiązanie umowy o pracę z nauczycielem na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 KN . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 9. Przeniesienie w stan nieczynny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 9.1. Pozew o przywrócenie poprzednich warunków pracy i płacy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 9.2. Pozew o przywrócenie do pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 10. Rozwiązanie umowy o pracę z nauczycielem zatrudnionym na czas nieokreś lony na podstawie art. 27 KN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 11. Rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 12. Warunki i terminy rozwiązania stosunku pracy z nauczycielami mianowanymi na podstawie art. 23 KN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 12.1. Na wniosek nauczyciela . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 12.2. Z przyczyn zdrowotnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 12.3. Utrata zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 12.4. Niezgłoszenie się na badania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161 12.5. Negatywna ocena . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 12.6. Cofnięcie skierowania do nauczania religii . . . . . . . 162 13. Wygaśnięcie stosunku pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 14. Świadectwo pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163 14.1. Odwołanie i sprostowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165 Rozdział VII Przekształcenie stosunku pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 1. Ograniczenie etatu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 1.1. Stan nieczynny po ograniczeniu etatu . . . . . . . . . . . . . 169 2. Porozumienie zmieniające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 3. Wypowiedzenie warunków pracy i płacy . . . . . . . . . . . . . . 171 4. Różnice między ograniczeniem zatrudnienia a porozumieniem zmieniającym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 174 10 Spis treści Rozdział VIII Przeniesienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175 1. Na wniosek nauczyciela i z urzędu za zgodą nauczyciela . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175 2. Na wniosek i z urzędu za zgodą nauczyciela . . . . . . . . . . . 175 3. Przeniesienie z urzędu, bez zgody nauczyciela przez organ prowadzący . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176 4. Przeniesienie się ze współmałżonkiem . . . . . . . . . . . . . . . . 179 Rozdział IX Konsultacja ze związkiem zawodowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181 1. Obowiązek konsultacji. Reprezentacja związkowa . . . . . . 181 1.1. Opinia związku w razie rozwiązania umowy bez wypowiedzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183 1.2. Reprezentacja przez związek zawodowy . . . . . . . . . . . 184 1.3. Informacja o pracownikach korzystających z obrony związków zawodowych . . . . . . . . . . . . . . . . . 184 1.4. Obowiązek dyrektora do zasięgnięcia informacji o ochronie związkowej pracownika . . . . . . . . . . . . . . . 186 2. Zawiadomienie o zamiarze wypowiedzenia umowy o pracę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 Rozdział X Wynagrodzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 1. Ochrona wynagrodzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 1.1. Odsetki i odszkodowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191 1.2. Zasady potrącania. Ochrona minimalnej pensji . . . . 193 2. Wynagrodzenie całkowite . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194 3. Wynagrodzenie zasadnicze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196 4. Dodatki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197 4.1. Dodatek funkcyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197 4.2. Dodatek motywacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 4.3. Dodatek za wysługę lat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 4.4. Praca w trudnych, uciążliwych lub szkodliwych warunkach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202 5. Godzina ponadwymiarowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203 6. Zastępstwo doraźne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204 Spis treści 11 7. Dodatek za pracę w nocy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204 8. Wynagrodzenie lub rekompensata za pracę w dniu wolnym od pracy i święto . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205 9. Przeszeregowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205 10. Likwidacja i obowiązek wierzytelności . . . . . . . . . . . . . . . 206 11. Odprawy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 209 12. Prawo do „dwóch” odpraw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 213 Rozdział XI Czas pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216 1. Pensum i pozostałe składowe czasu pracy . . . . . . . . . . . . . 216 1.1. Pensum łączone . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219 1.2. Różny wymiar zajęć w pewnych okresach roku . . . . 219 1.3. Obniżenie pensum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 220 1.4. Praca w porze nocnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221 1.5. Pięciodniowy tydzień pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222 2. Zwolnienia od pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223 2.1. Terminy i tryb zawiadomienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 226 2.2. Dowody potwierdzające nieobecność . . . . . . . . . . . . . 228 3. Wynagrodzenie lub rekompensata za zwolnienie od pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229 3.1. Zwolnienie, za które płaci dyrektor . . . . . . . . . . . . . . . 229 3.2. Ustalanie wynagrodzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230 3.3. Rekompensata wypłacana przez organ wzywający do stawienia się . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230 Rozdział XII Świadczenia i uprawnienia wynikające ze stosunku pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232 1. Zasiłek na zagospodarowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232 1.1. Przesłanki i terminy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232 1.2. Ustalanie i wypłata zasiłku przy zatrudnianiu w kilku szkołach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235 1.3. Realizowanie uprawnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235 2. Urlop zdrowotny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237 2.1. Wydanie orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237 2.2. Odwołanie od orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238 12 Spis treści 2.3. Decyzja o udzieleniu urlopu dla poratowania zdrowia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239 2.4. Zakaz zatrudnienia i prowadzenia działalności . . . . 241 2.5. Orzeczenie o urlopie a wypowiedzenie umowy o pracę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242 2.6. Inne zasady udzielania urlopu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 3. Świadczenie urlopowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 4. Dodatek wiejski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 244 5. Prawo do lokalu i dodatku mieszkaniowego . . . . . . . . . . . 245 6. Nagroda jubileuszowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250 7. Nagrody za osiągnięcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253 7.1. Nagroda dyrektora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254 7.2. Nagroda wójta, burmistrza, prezydenta . . . . . . . . . . . 256 8. Pomoc zdrowotna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259 9. Świadczenia dla studiujących . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 9.1. Skierowanie na studia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 9.2. Zwolnienia i urlopy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 265 9.3. Administrowanie pomocą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 266 9.4. Urlopy szkoleniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 10. Dodatkowe wynagrodzenie roczne (trzynastka) . . . . . . . 269 Rozdział XIII Zasady ustalania i udzielania urlopu wypoczynkowego . . . . 273 1. Zatrudnieni w placówkach feryjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . 273 1.1. Siedem dni urlopu do dyspozycji szkoły . . . . . . . . . . . 274 1.2. Zatrudnienie w dwóch szkołach . . . . . . . . . . . . . . . . . . 275 1.3. Zasady i terminy ustalania i udzielania urlopu uzupełniającego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 275 1.4. Ekwiwalent zamiast urlopu zwyczajnego i uzupełniającego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 277 1.5. Wysokość ekwiwalentu a okres świadczenia pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 280 1.6. Zastosowanie zasady proporcjonalności a okres zatrudnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281 2. Zatrudnieni w placówkach nieferyjnych . . . . . . . . . . . . . . 282 2.1. Stosowanie zasady proporcjonalności w przypadku nawiązania lub ustania stosunku pracy . . . . . . . . . . . 282 Spis treści 13 2.2. Udzielanie i wymiar urlopu dla osób niepełnozatrudnionych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 284 2.3. Urlop uzupełniający i zaległy – różnice . . . . . . . . . . . 285 2.4. Udzielanie i wykorzystanie urlopu . . . . . . . . . . . . . . . 286 2.4.1. Plan urlopu albo umowa z pracodawcą . . . . . . . . 286 2.4.2. Przesunięcie terminu urlopu . . . . . . . . . . . . . . . . . 286 2.4.3. Wypowiedzenie a wykorzystanie urlopu . . . . . . 287 2.4.4. Zawiadomienie pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . 288 2.4.5. Odwołanie z urlopu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 288 2.4.6. Urlop wypoczynkowy na wniosek nauczyciela po urlopie macierzyńskim i ojcowskim . . . . . . . 290 2.4.7. Wykroczenia przeciwko prawom urlopowym . . 290 3. Urlop na żądanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 291 3.1. Bez konieczności skonsumowania urlopu . . . . . . . . . . 291 3.2. Prawo do urlopu w każdej szkole . . . . . . . . . . . . . . . . . 292 3.3. Rozliczanie urlopu na żądanie w przypadku niepełnozatrudnionych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 292 3.4. Zgoda pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 293 Rozdział XIV Współpraca dyrektora ze związkami zawodowymi . . . . . . . . 295 1. Kogo reprezentują i chronią związki zawodowe . . . . . . . . 295 2. Współpraca z zakładową organizacją związkową . . . . . . . 297 3. Reprezentowanie interesów zbiorowych . . . . . . . . . . . . . . . 298 4. Konsultacje w konkretnych sprawach . . . . . . . . . . . . . . . . . 299 5. Konsultacja w przypadku wypowiedzenia i rozwiązania umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 302 6. Realizowanie uprawnień związkowych . . . . . . . . . . . . . . . 304 Rozdział XV Odpowiedzialność dyscyplinarna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 308 1. Postępowanie wyjaśniające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 309 1.1. Postanowienie o wszczęciu postępowania . . . . . . . . . 311 1.2. Ustanowienie obrońców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 312 1.3. Postanowienie równoczesne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 312 1.4. Odstąpienie lub umorzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 313 2. Wszczęcie postępowania. Orzekanie w komisji dyscyplinarnej pierwszej instancji przy wojewodzie . . . . 314 14 Spis treści 3. Orzekanie w komisji dyscyplinarnej w drugiej instancji przy właś ciwym ministrze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 318 4. Wykonanie orzeczenia przez dyrektora szkoły . . . . . . . . . 320 5. Odwołanie do sądu apelacyjnego (sądu pracy) . . . . . . . . . 322 6. Zawieszenie nauczyciela (dyrektora) w pełnieniu obowiązków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 322 Rozdział XVI Kara porządkowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 325 1. Katalog kar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 326 2. Procedura stosowania kary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 327 2.1. Zawiadomienie o zastosowanej karze . . . . . . . . . . . . . 328 2.2. Przesłanki wymierzenia kary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 330 2.3. Wniesienie sprzeciwu. Uwzględnienie lub odrzucenie przez pracodawcę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 331 2.4. Zatarcie kary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 333 Rozdział XVII Ochrona rodzicielstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 334 1. Szczególna ochrona stosunku pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . 334 2. Urlop macierzyński . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 340 2.1. Przejęcie urlopu macierzyńskiego przez ojca lub najbliższego członka rodziny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 341 2.2. Urlop rodzicielski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 344 2.3. Łączenie pracy z urlopem rodzicielskim . . . . . . . . . . . 345 2.4. Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego . . . . . 346 2.5. Dopuszczenie do pracy po powrocie z urlopów . . . . 347 2.6. Urlop wychowawczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 347 2.7. Praca i obniżenie wymiaru czasu pracy . . . . . . . . . . . 349 2.8. Urlop ojcowski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 350 3. Przerwa na karmienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 352 4. Obniżenie wymiaru czasu pracy zamiast urlopu wychowawczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 352 4.1. Podjęcie pracy i nauki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 353 4.2. Dni wolne na dziecko – 2 dni lub 16 godzin . . . . . . . 354 Spis treści 15 Rozdział XVIII Wykroczenia przeciwko prawom pracownika . . . . . . . . . . . . . 356 1. Najważniejsze obowiązki pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . 356 2. Najważniejsze obowiązki pracownika . . . . . . . . . . . . . . . . 357 3. Przeciwdziałanie dyskryminacji w zatrudnieniu . . . . . . . 358 3.1. Dyskryminacja bezpośrednia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 359 3.2. Dyskryminacja pośrednia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 359 3.3. Zachęcanie do dyskryminacji i nakazywanie jej . . . . 360 3.4. Mobbing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 361 3.5. Przeciwdziałanie mobbingowi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 362 3.6. Pieniężne zadośćuczynienie za rozstrój zdrowia . . . . 362 3.7. Rozwiązanie umowy i odszkodowanie w związku z mobbingiem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 363 4. Przestępstwa przeciwko prawom pracownika . . . . . . . . . . 364 4.1. Naruszenie praw pracownika wynikających ze stosunku pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 366 4.2. Odmowa ponownego przyjęcia do pracy . . . . . . . . . . 366 4.3. Naruszanie prawa o ubezpieczeniach społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 368 4.4. Przestępstwa przeciwko bhp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 369 4.5. Obowiązek dokumentacji i powiadomienia o wypadku przy pracy lub chorobie zawodowej . . . . 369 5. Wykroczenia przeciwko prawom pracownika . . . . . . . . . . 370 5.1. Niewypełnianie obowiązków związanych ze stosunkiem pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 370 5.2. Inne wykroczenia związane z niewypełnianiem obowiązków wynikających ze stosunku pracy . . . . . 377 6. Bezpieczeństwo i higiena pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 383 6.1. Zakaz palenia wyrobów tytoniowych w szkole . . . . . 384 7. Ubezpieczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 385 Rozdział XIX Emerytury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 386 1. Emerytury wcześniejsze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 386 1.1. Emerytura bez względu na wiek . . . . . . . . . . . . . . . . . . 387 1.2. Praca w szczególnym charakterze przesłanką wcześniejszej emerytury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 388 16 Spis treści 1.3. Przejście z art. 184 u.e.r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 389 1.4. Zaliczenie do stażu emerytalnego pracy w gospodarstwie rolnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 390 2. Emerytury pomostowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 390 3. Świadczenie rekompensacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 393 4. Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne . . . . . . . . . . . 393 4.1. Prawo do świadczenia według wieku i płci . . . . . . . . 394 4.2. Rozwiązanie stosunku pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 395 4.3. Powstanie, ustanie i zawieszenie . . . . . . . . . . . . . . . . . 396 5. Sposoby przeliczania emerytury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 400 5.1. Podwyższenie podstawy wymiaru emerytury . . . . . . 400 5.2. Ponowne obliczenie z nową kwotą bazową . . . . . . . . 401 5.3. Sukcesywne doliczenie okresów składkowych . . . . . . 402 5.4. Waloryzowanie wskaźnika 250 podstawy wymiaru emerytury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 402 Rozdział XX Status zawodowy nauczycieli zatrudnionych w szkołach i placówkach publicznych i niepublicznych prowadzonych przez osoby prawne i fizyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 403 1. Sposób nawiązania stosunku pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 404 2. Zakres stosowania przepisów Karty Nauczyciela . . . . . . . 405 3. Regulamin pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 407 4. Treść stosunku pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 407 5. Rozwiązanie stosunku pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 408 Rozdział XXI Stosunek pracy nienauczycieli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 409 1. Zawieranie i rozwiązywanie umów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 409 2. Umowy terminowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 411 2.1. Umowa na okres próbny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 411 2.2. Umowa na czas okreś lony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 412 2.3. Warunki zawarcia umowy na czas okreś lony bez limitów czasowych i ilościowych . . . . . . . . . . . . . . . . . 413 2.4. Powiadomienie PIP o przedłużeniu umowy . . . . . . . 414 2.5. Automatyczne przekształcenie umowy terminowej na umowę na czas nieokreś lony . . . . . . . . . . . . . . . . . . 414 Spis treści 17 2.6. Domniemanie nowej umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 415 2.7. Nienazwana umowa na zastępstwo . . . . . . . . . . . . . . . 415 2.8. Przepisy przejściowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 417 3. Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron . . . . . . . . . 418 4. Stanowiska pracy i wynagrodzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 421 4.1. Dodatek za wieloletnią pracę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 422 4.2. Nagroda jubileuszowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 423 4.3. Odprawa emerytalna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 423 4.4. Stawka godzinowa i proporcjonalność wynagrodzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 424 4.5. Zatrudnienie małżonka i osób bliskich . . . . . . . . . . . 424 5. Nabór na stanowiska urzędnicze oraz ocena pracy . . . . . 425 6. Wymiar urlopu i ekwiwalent dla nienauczycieli . . . . . . . . 426 7. Czas pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 428 7.1. Systemy i rozkład czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 428 7.1.1. Zadaniowy czas pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 429 7.1.2. Równoważny czas pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 429 7.1.3. Praca w ruchu ciągłym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 429 7.1.4. Indywidualny czas pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 430 7.1.5. Przerywany czas pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 430 7.1.6. Praca w weekendy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 430 7.2. Godziny nadliczbowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 431 7.2.1. Wysokość dodatków za godziny nadliczbowe . . 431 7.2.2. Praca w porze nocnej oraz w niedziele i święta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 432 7.2.3. Prawo do odpoczynku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 432 7.2.4. Prawo do przerwy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 433 Wykaz SkrótóW Wykaz skrótów Wykaz skrótów Źródła prawa k.c. k.k. KN k.p. k.p.c. k.r.o. r.a.z.n. r.k.d. r.k.n. – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 380) – ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) – ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 191 z późn. zm.) – ustawa z dnia 26 wrześ nia 1975 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm.) – ustawa z dnia 17 listo pada 1964 r. – Kodeks postępo­ wania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 101 z późn. zm.) – ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opie­ kuńczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2082 z późn. zm.) – rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 marca 2013 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu za­ wodowego przez nauczycieli (Dz. U. poz. 393) – rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego (Dz. U. Nr 15, poz. 64); nieaktualne, ale stosowane powszechnie w związku ze stanowiskiem Ministerstwa Edukacji, że jest to akt obowiązujący – rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz okreś lenia szkół i wy­ padków, w których można zatrudnić nauczycieli nie­ mających wyższego wykształcenia lub ukończonego za­ 20 r.k.n.s. r.m.s.w. r.n.j. r.o.p.n. r.p.d.p. r.t.ś.p. r.u.k.n.a. Wykaz skrótów kładu kształcenia nauczycieli (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1264) – rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagro­ żonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. poz. 1113) – rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimal­ nych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wyna­ grodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 416 z późn. zm.) – rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 30 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania okresów pracy i innych okresów upraw­ niających nauczyciela do nagrody jubileuszowej oraz szczegółowych zasad jej obliczania i wypłacania (Dz. U. Nr 128, poz. 1418) – rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu dokony­ wania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania od­ woławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (Dz. U. poz. 1786) – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pra­ codawców dokumentacji w sprawach związanych ze sto­ sunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz. U. Nr 62, poz. 286 z późn. zm.) – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (Dz. U. Nr 60, poz. 282 z późn. zm.) – rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad udzie­ lania nauczycielom urlopów dla dalszego kształcenia się, dla celów naukowych, artystycznych, oświatowych i z in­ nych ważnych przyczyn oraz ulg i świadczeń związanych z tym kształceniem, a także organów uprawnionych do ich udzielania (Dz. U. z 2001 r. Nr 1, poz. 5) Wykaz skrótów r.u.n.p. r.u.w.e.p. r.w.e.p.sz. r.w.p.s. u.d.m. u.d.w. u.e.p. u.e.r. u.p.s. u.s.o. ustawa o KRK u.s.u.s. u.sz.z.r. 21 – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nie­ obecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1632) – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzie­ lania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pienięż­ nego za urlop (Dz. U. Nr 2, poz. 14 z późn. zm.) – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników w szczegól­ nych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1786) – ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkanio­ wych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 966 z późn. zm.) – ustawa z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagro­ dzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budże­ towej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1144 z późn. zm.) – ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomosto­ wych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 965 z późn. zm.) – ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 748 z późn. zm.) – ustawa z dnia 21 listo pada 2008 r. o pracownikach sa­ morządowych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1202 z późn. zm.) – ustawa z dnia 7 wrześ nia 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 z późn. zm.) – ustawa z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Reje­ strze Karnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1036 z późn. zm.) – ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubez­ pieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 121 z późn. zm.) – ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przy­ czyn niedotyczących pracowników (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 192 z późn. zm.) 22 u.ś.u.s. u.z.z. Wykaz skrótów – ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pie­ niężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 159 z późn. zm.) – ustawa z dnia 23 maja 2001 r. o związkach zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1881) publikatory Dz. U. Dz. Urz. MOiW – Dziennik Urzędowy Ministra Oświaty i Wychowania ONSA OSNAP – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Administracyjna, – Dziennik Ustaw Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSNC OSNP – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pracy, Ubezpie­ czeń Społecznych i Spraw Publicznych Organy orzekające NSA SN TK WSA – Naczelny Sąd Administracyjny – Sąd Najwyższy – Trybunał Konstytucyjny – Wojewódzki Sąd Administracyjny inne FUS KRK NIK PIP ZUS – Fundusz Ubezpieczeń Społecznych – Krajowy Rejestr Karny – Najwyższa Izba Kontroli – Państwowa Inspekcja Pracy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych WprOWadzenie Wprowadzenie Wprowadzenie Stosowanie oświatowego prawa pracy nie jest łatwe, dlatego ambicją tej książki jest wyposażenie Czytelników w wiedzę praktyczną, która umożliwi rozwiązywanie problemów prawnych pojawiających się w codziennej praktyce. W sposób systematyczny i komplementarny zostaną oni zapoznani ze wszystkimi instytucjami, zagadnieniami i przepisami związanymi z zatrudnieniem nauczycieli i innych pracowników oświaty w bardzo szerokim kontekście. Pragnę pod­ kreś lić, że w tej książce akcent został położony na pragmatykę roz­ wiązywania problemów, począwszy od nawiązania stosunku pracy, przez okreś lenie warunków i szczegółowe przedstawienie – krok po kroku – postępowania w sprawach dotyczących praw, zobowiązań i świadczeń wynikających ze stosunku pracy, aż do jego rozwiązania. Choć głównym tematem publikacji jest specyfika nauczycielskiego stosunku pracy (zatrudnienia), w polu widzenia znalazł się także status zawodowy pozostałych pracowników szkoły. Mam nadzieję, że lektura ta ułatwi Czytelnikom przejście bez trudu przez gąszcz przepisów, a rozwiązywanie problemów (kazusów) bę­ dzie łatwiejsze. Co więcej, będą mogli stać się mentorami dla ko­ legów młodszych stażem. Z mojej wieloletniej praktyki prawniczej wynika, że trudności, które towarzyszą nam w aplikowaniu prawa do konkretnych sytu­ acji, związane są także z niedoskonałością (ujmując rzecz elegancko) oświatowego prawa pracy. W przypadku nauczycieli podstawowe źródła prawa pracy to kodeks pracy, który wszedł w życie 1 stycznia 24 Wprowadzenie 1975 r., Karta Nauczyciela, która weszła w życie 1 stycznia 1982 r., oraz kilkadziesiąt aktów wykonawczych. Obie ustawy były kilka­ dziesiąt razy nowelizowane, trudno się więc dziwić, że obecnie są one eklektyczne, niespójne i – co najbardziej kłopotliwe – zawierają luki prawne. Nie pomaga w stosowaniu prawa jego zmienność oraz, w przy­ padku szkolnego prawa oświatowego, jego ogrom. Będzie nam ła­ twiej zmierzyć się z tą oporną materią, gdy posiądziemy niezbędny zasób wiedzy. Mam nadzieję, że lektura tej książki będzie w tym po­ mocna. Teresa Konarska Rozdział I naWiązanie StOSunku pracy: rOdzaj, tryb, Warunki Rozdział I. Nawiązanie stosunku pracy: rodzaj, tryb, warunki Zarówno w szkole publicznej, jak i niepublicznej stosunek pracy zawierany z nauczycielem na stanowisku nauczyciela nawiązuje się tylko na podstawie umowy o pracę i mianowania. Niedopuszczalne jest zawieranie umów cywilnoprawnych. 1. zawarcie umowy o pracę – rokowania i oferta 1. Zawarcie umowy o pracę – rokowania i oferta Pracodawca po raz pierwszy w relacje prawne z ewentualnym pra­ cownikiem wchodzi w momencie, w którym podejmuje rozmowy na temat warunków zawieranej umowy. Są to tzw. rokowania. Jeżeli w ich trakcie zostaną uzgodnione wszystkie warunki, a przynajmniej te naj­ ważniejsze, stanowiące essentialia negotii umowy, czyli rodzaj pracy, czas i wynagrodzenie – umowa jest już zawarta. Można ją także uznać, przyjmując ofertę (wniosek, podanie) złożoną przez pracownika. Negocjacje w trakcie procesu rekrutacji należy prowadzić w sposób lojalny, a uzyskane tą drogą informacje powinny być zachowane w tajemnicy. Najważniejsze jest jednak równe traktowanie poten- cjalnych pracowników, czyli przestrzeganie zasady równego trakto­ wania, niedyskryminowania. Mówi o tym ustawa z dnia 26 wrześ­ nia 1975 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm.). 26 Rozdział I. Nawiązanie stosunku pracy: rodzaj, tryb, warunki „Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawią­ zania i rozwiązania stosunków pracy, warunków zatrudnienia (…)” – art. 183a § 1 k.p. Jeżeli potencjalny pracownik uzna, że był dyskryminowany, może wystąpić do sądu pracy. Zgodnie bowiem z art. 183d k.p. osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrud­ nieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Ponadto, zgodnie z art. 183b § 1 k.p., odmowa nawiązania stosunku pracy z przyczyn okreś lonych w art. 183a § 1 k.p. uważana jest za naruszenie zasady równego trak­ towania w zatrudnieniu. 2. Szkoła jako pracodawca, dyrektor zarządzający jednostką 2. Szkoła jako pracodawca, dyrektor zarządzający jednostką Zgodnie z art. 3 k.p. pracodawcą jest jednostka organizacyjna, w przypadku oświaty – szkoła, zespół szkół lub placówka. W dalszej części książki, dla uproszczenia tych trzech podmiotów, używane będzie pojęcie „szkoła”. Zgodnie z art. 31 § 1 k.p. za pracodawcę będącego jednostką organi­ zacyjną, czyli w tym wypadku szkołą, czynności w sprawach z za­ kresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jed­ nostką. Jest to więc dyrektor szkoły lub placówki. Równoprawnymi stronami stosunku pracy są zatem szkoła, którą reprezentuje dyrektor, i nauczyciel. Wspólnie okreś lają treść sto- sunku pracy (czyli jej wszystkie warunki) z uwzględnieniem prze- pisów prawa pracy. Pamiętając, że Karta Nauczyciela jako lex specialis może inaczej, ale nie mniej korzystnie, regulować po- szczególne instytucje. 3. Rozróżnienie pojęć „umowa o pracę” i „umowa cywilna” 27 3. rozróżnienie pojęć „umowa o pracę” i „umowa cywilna” 3. Rozróżnienie pojęć „umowa o pracę” i „umowa cywilna” Kodeks pracy nie dopuszcza zastąpienia umowy o pracę umową cywilnoprawną, jeżeli praca jest wykonywana przy zachowaniu wa­ runków okreś lonych w definicji stosunku pracy. Definicję stosunku pracy w skróconej wersji prezentuje art. 22 § 1 k.p.: „Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy okreś lonego rodzaju na rzecz praco­ dawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wy­ znaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem”. Należy zwrócić uwagę, że najbardziej charakterystyczne dla sto­ sunku pracy są trzy zasady: – osobistego świadczenia pracy, co oznacza, że pracownik nie może swoich obowiązków wypełniać za pośrednictwem innej osoby; – odpłatności za wykonywaną pracę, co oznacza, że pracodawca obowiązany jest zatrudnić pracownika za wynagrodzeniem; – praca pod kierownictwem pracodawcy, co oznacza podporządko­ wanie pracownika w sensie wykonywania przez pracownika po­ leceń wydawanych przez przełożonego, z czym wiąże się przejęcie przez pracodawcę ryzyka związanego z wykonywaniem pracy. Właśnie praca pod kierownictwem pracodawcy wskazuje na naj­ ważniejszą różnicę między umową o pracę a umową cywilnoprawną. Umowy cywilne od umów o pracę różnią się przede wszystkim tym, że osoby wykonujące pracę na ich podstawie samodzielnie podej­ mują się wykonania okreś lonych czynności, zarówno w sensie orga­ nizacyjnym, jak i majątkowym. W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 380 z późn. zm.) wymieniono m.in.: – umowę zlecenia (art. 734–751 k.c.) – która polega na tym, że zle­ ceniodawca upoważnia zleceniobiorcę do dokonania okreś lonej 28 Rozdział I. Nawiązanie stosunku pracy: rodzaj, tryb, warunki czynności prawnej, a zleceniobiorca zobowiązuje się tę czynność dokonać. Jest to tak zwana umowa starannego działania; – umowę o dzieło (art. 627–646 k.c.) – która sprowadza się do tego, że przyjmujący zamówienie, czyli wykonawca, zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający zobowią­ zuje się do zapłaty wynagrodzenia. Potocznie mówi się, że jest to umowa rezultatu (pracy ludzkiej). Jak więc wynika ze skonfrontowania tych pojęć, w szkole, zarówno publicznej, jak i niepublicznej, nauczyciel może być zatrudniony tylko na podstawie umowy o pracę. W myśl art. 22 § 11 i 12 k.p. zatrudnienie w warunkach okreś lonych przez art. 22 § 1 k.p. (patrz wyżej) jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilno­ prawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy, okreś­ lonych w wyżej powołanym art. 22 § 1 k.p. Jeżeli pracodawca tego nie respektuje, traktowane jest to jako wykro­ czenie przeciwko prawom pracownika (art. 281 pkt 1 k.p.). Notabene, w przypadku szkół publicznych wszelkie wątpliwości wyjaśnia ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 191 z późn. zm.). Z art. 10 ust. 1 KN wynika bowiem, że: „Stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się w szkole, a w przypadku powołania zespołu szkół jako odrębnej jed­ nostki organizacyjnej – w zespole szkół na podstawie umowy o pracę lub mianowania (…)”. 4. Warunki, w jakich umowa dochodzi do skutku 4. Warunki, w jakich umowa dochodzi do skutku Kodeks pracy w art. 29 § 2 stanowi, że umowę o pracę zawiera się na piśmie. Umowa o pracę okreś la strony umowy, rodzaj umowy, datę jej za­ warcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności: 4. Warunki, w jakich umowa dochodzi do skutku 29 – rodzaj pracy; – miejsce wykonywania pracy; – wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wska­ zaniem składników wynagrodzenia; – wymiar czasu pracy; – termin rozpoczęcia pracy. Zgodnie z art. 29 § 11 k.p. w przypadku zawarcia umowy o pracę na czas okreś lony z możliwością jej przedłużenia ponad 33 miesiące lub trzech kolejnych umów na czas okreś lony, w celu, o którym mowa w art. 251 § 4 pkt 1–3 k.p., lub w przypadku, o którym mowa w art. 251 § 4 pkt 4 k.p., w umowie okreś la się ten cel lub okoliczności tego przypadku, przez zamieszczenie informacji o obiektywnych przyczynach uzasadniających zawarcie takiej umowy (patrz zasady zawierania umów na czas okreś lony omówione w dalszej części po­ radnika). Jednakże, mimo niezachowania tej formy, umowa dochodzi do skutku, gdyż kodeks pracy nie przewiduje w tym przypadku ry- goru nieważności. Umowa ustna jest więc ważna. Co więcej, moż­ liwe jest zawarcie umowy nawet bez wyraźnego oświadczenia woli stron. Zgodnie bowiem z art. 60 k.c. oświadczenie woli to każde zachowanie się osoby, które wyraża jej wolę w sposób dostateczny. Jeżeli więc strony w czasie rokowań, czyli rozmowy, uznały, że ak­ ceptują warunki umowy, w następstwie czego nauczyciel podjął wy­ konywanie pracy, to została ona zawarta. Wówczas doszło bowiem do zawarcia umowy w sposób dorozumiany. Dodajmy, że umowa może być zawarta także przez dopuszczenie pracownika do pracy. Jeżeli umowę zawarto bez zachowania formy pisemnej, pracodawca powinien, najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy przez pracownika, potwierdzić mu na piśmie ustalenia co do stron umowy, jej rodzaju oraz warunków. Należy tutaj podkreś lić, że umowa jest kontynu­ owana, nawet jeżeli obowiązek ten nie zostanie przez pracodawcę wypełniony. Nie ma to bowiem znaczenia dla ważności tej umowy, ale niewątpliwie stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracow­ nika (art. 281 pkt 2 k.p.). Ponadto, zgodnie z art. 29 § 3 k.p., pra­ 30 Rozdział I. Nawiązanie stosunku pracy: rodzaj, tryb, warunki codawca informuje pracownika na piśmie, nie później niż w ciągu 7 dni od dnia zawarcia umowy o pracę, o: – obowiązującej pracownika dobowej i tygodniowej normie czasu – częstotliwości wypłat wynagrodzenia za pracę; – wymiarze przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego; – obowiązującej pracownika długości okresu wypowiedzenia umowy pracy; o pracę; – układzie zbiorowym pracy, którym pracownik jest objęty, a jeżeli pracodawca nie ma obowiązku ustalenia regulaminu pracy – do­ datkowo o porze nocnej, miejscu, terminie i czasie wypłaty wy­ nagrodzenia oraz przyjętym sposobie potwierdzania przez pra­ cowników przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwienia nieobecności w pracy. W przypadku szkół dyrektor może poinformować pracownika o wa­ runkach pracy także w ten sposób, że wskazuje odpowiednie prze­ pisy prawa pracy, które regulują te kwestie. Jeżeli chodzi o nauczy­ cieli, będzie to Karta Nauczyciela, przepisy wykonawcze do niej oraz statuty szkół i regulaminy wynagradzania, natomiast w przypadku innych pracowników szkoły – także przepisy okreś lające świadczenia i uprawnienia dla pracowników samorządowych. 5. rodzaje umów o pracę i ich charakterystyka 5. Rodzaje umów o pracę i ich charakterystyka Szkoła może zawierać z nauczycielem zarówno umowy terminowe (na czas okreś lony), jak i bezterminowe (na czas nieokreś lony). Ich rodzaj determinują kwalifikacje nauczycieli i potrzeby organizacyjne szkoły. Zasady ogólne zawierania umów okreś la kodeks pracy, natomiast szczególne – ustawy będące lex specialis w stosunku do kodeksu pracy, czyli Karta Nauczyciela oraz ustawa z dnia 7 wrześ nia 1991 r. o sys­ temie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 z późn. zm.). W przypadku nauczycieli zatrudnionych na stanowisku nauczyciela nie mają zastosowania przepisy kodeksu pracy dotyczące umów za­ wieranych na czas okreś lony. 5. Rodzaje umów o pracę i ich charakterystyka 31 5.1. umowy zawarte na podstawie karty nauczyciela Warunki nawiązania stosunku pracy na podstawie umowy o pracę oraz mianowania okreś la art. 10 KN. Należy dodać, że zgodnie z tym przepisem obowiązkowe jest nawiązanie stosunku pracy na podstawie mianowania z nauczycielem mającym stopień nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego, po spełnieniu warunków okreś­ lonych w art. 10 ust. 5 KN. 5.2. umowa na czas okreś lony jednego roku szkolnego (tzw. stażowa) Zgodnie z art. 10 ust. 2 KN z osobą rozpoczynającą pracę w szkole zawiera się umowę na okres jednego roku szkolnego w celu odbycia stażu awansowego na stopień nauczyciela kontraktowego. Osoba, która ma zostać zatrudniona (stażysta), musi posiadać wymagane kwalifikacje na danym stanowisku oraz przygotowanie pedago­ giczne. W szczególnych wypadkach, uzasadnionych potrzebami szkoły, można nawiązać stosunek pracy z kandydatem na nauczy­ ciela, który legitymuje się wymaganym poziomem wykształcenia, lecz nie posiada przygotowania pedagogicznego. Można wówczas nawiązać stosunek pracy z tzw. warunkiem zawieszającym, pole­ gającym na tym, że osoba ta zobowiąże się do uzyskania przygo­ towania pedagogicznego w trakcie odbywania stażu. Ten warunek dotyczy „umowy stażowej” i stopnia awansu zawodowego, natomiast nie dotyczy samej umowy o pracę zawartej na czas okreś lony. Jeżeli jednak okaże się, że w ciągu pierwszego roku pracy stażysta nie uzupełnił przygotowania pedagogicznego z przyczyn od niego niezależnych, to dyrektor może z nim zawrzeć umowę na kolejny rok szkolny. Należy tutaj podkreś lić, że jest to prawo dyrektora, a nie jego obowiązek. Według obowiązujących zasad przez przygotowanie pedagogiczne należy rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie 32 Rozdział I. Nawiązanie stosunku pracy: rodzaj, tryb, warunki mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalno­ ścią) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną – w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin (w przypadku nauczy­ cieli praktycznej nauki zawodu niezbędny wymiar zajęć z zakresu przygotowania pedagogicznego wynosi nie mniej niż 150 godzin). Potwierdzeniem posiadania przygotowania pedagogicznego jest dy­ plom ukończenia studiów lub inny dokument wydany przez uczelnię, dyplom ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli lub świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego. Indeks jest tylko środkiem do­ wodowym, ale nie dokumentem potwierdzającym przygotowanie pedagogiczne. Należy pamiętać, że staż wymagany do ubiegania się o awans na sto­ pień nauczyciela kontraktowego przedłuża się do czasu uzyskania przygotowania pedagogicznego (art. 10 ust. 3 KN). W przypadku pewnych niepowodzeń stażysty art. 10 ust. 2 KN libe­ ralizuje warunki uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego, co jest conditio sine qua non odbycia stażu. Jeżeli ocena dorobku zawo­ dowego stażysty jest negatywna, wówczas na jego wniosek i za zgodą dyrektora szkoły może odbyć się dodatkowy staż w wymiarze 9 mie­ sięcy. W tym wypadku musi być nawiązany nowy stosunek pracy na czas okreś lony – kolejnego roku szkolnego. W sytuacji gdy stażysta nie uzyska akceptacji komisji kwalifikacyjnej, to na podstawie art. 9g ust. 8 KN może złożyć wniosek o ponowne podjęcie postępowania kwalifikacyjnego po odbyciu stażu w wy­ miarze 9 miesięcy. Na ten dodatkowy staż ponownie musi wyrazić zgodę dyrektor szkoły. Należy pamiętać, że stażysta do rozmowy z komisją kwalifikacyjną może przystąpić tylko raz w danej szkole (łącznie dwa razy). Przy ponownym niepowodzeniu, jeżeli chce kon­ tynuować nauczycielską karierę, powinien nawiązać stosunek pracy z inną szkołą i rozpocząć staż. Fakt, że stażysta nie otrzymał stopnia awansu w pierwszej szkole, nie stanowi żadnej przeszkody w nawią­ zaniu stosunku pracy w nowej szkole i podjęciu procedury awan­ sowej od początku. 5. Rodzaje umów o pracę i ich charakterystyka 33 5.3. umowa o pracę z nauczycielem kontraktowym Artykuł 10 ust. 4 KN nakazuje zawarcie umowy o pracę na czas nieokreś lony (w pełnym lub niepełnym wymiarze) z nauczycielem kontraktowym, z zastrzeżeniem wynikającym z treści ust. 7 tego przepisu. Przepis ten nie nakłada obowiązku kontynuowania zatrudnienia w sytuacji uzyskania przez stażystę stopnia nauczyciela kontrak­ towego, a tylko okreś la formę nawiązania stosunku pracy na czas nieokreś lony. Zachowanie tej formy jest możliwe, gdy pracodawca: – chce zatrudnić byłego stażystę, – ma warunki do zatrudnienia go na czas nieokreś lony. Należy przy tym pamiętać o wspomnianym wyżej zastrzeżeniu, które dotyczy tego przepisu – zgodnie z art. 10 ust. 7 KN można zatrudnić nauczyciela kontraktowego na umowę o pracę na czas okreś lony w przypadku zaistnienia potrzeby wynikającej z orga­ nizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela, w tym w trakcie roku szkolnego, z osobą rozpoczynającą pracę w szkole, z nauczycielem kontraktowym lub z nauczycielami, o których mowa w ust. 5 (stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę na czas okreś lony). 5.4. umowa na czas nieokreś lony z nauczycielem posiadającym stopień nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego Artykuł 10 ust. 6 KN zawiera dyspozycję zawarcia umowy o pracę w niepełnym wymiarze na czas nieokreś lony. Dotyczy to nauczycieli mających stopień nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego, którzy spełniają wszystkie warunki do mianowania, z wyjątkiem jednego, czyli pełnego wymiaru zajęć. Tutaj również obowiązuje cy­ towane wyżej zastrzeżenie okreś lone w art. 10 ust. 7 KN. 34 Rozdział I. Nawiązanie stosunku pracy: rodzaj, tryb, warunki 5.5. umowa o pracę na czas okreś lony wynikająca z potrzeb organizacyjnych szkoły lub zastępstwa Artykuł 10 ust. 7 KN stanowi, że w przypadku zaistnienia potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego na­ uczyciela, w tym w trakcie roku szkolnego z osobą, która rozpoczyna pracę w szkole, ale nie jest stażystą, z nauczycielem kontraktowym oraz z nauczycielami, którzy mają stopień nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego, zawiera się umowę o pracę na czas okreś lony. Należy podkreś lić, że osoby te muszą mieć wymagane kwalifikacje. Samo okreś lenie użyte w ustawie – „zaistnienie potrzeb” – oznacza sytuację przejściową, tymczasową. Praktyka wskazuje jednak, że umowy na czas okreś lony są wznawiane. Uzasadnieniem jest brak stabilności zatrudnienia, np. ze względu na niż demograficzny. Po­ wtórzymy, że w przypadku umów o pracę zawartych z nauczycielami na czas okreś lony nie ma zastosowania art. 251 k.p., który stanowi, że okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas okreś­ lony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas okreś lony zawieranych między tymi samymi stronami sto­ sunku pracy, nie może przekraczać 33 miesięcy, a łączna liczba tych umów nie może przekraczać trzech. Artykuł 10 ust. 7 KN w pełni reguluje sytuację, a więc brak jest pod­ staw, aby stosować odpowiednie przepisy kodeksu pracy. Jeżeli zdaniem dyrektora sytuacja kadrowa w szkole jest mobilna, co wyklucza zatrudnienie nauczyciela na czas nieokreś lony (mimo że zawarto kolejną umowę na czas okreś lony), a nauczyciel wskaże, iż są warunki do zatrudnienia go na czas nieokreś lony, bo według niego sytuacja jest stabilna, wówczas dyrektor powinien rozważyć, czy nie należałoby jednak nawiązać umowy na czas nieokreś lony. Musi on bowiem brać pod uwagę, że nauczyciel może w takiej sytuacji wy­ stąpić z pozwem do sądu pracy o ustalenie zawarcia stosunku pracy na podstawie umowy na czas nieokreś lony. Trzeba jednak zauważyć, że zawarcie umowy na czas nieokreś lony w pełnym wymiarze, po 5. Rodzaje umów o pracę i ich charakterystyka 35 spełnieniu warunków do mianowania na podstawie art. 10 ust. 5 KN, oznacza przekształcenie z mocy ustawy, na podstawie art. 10 ust. 5a KN, tej umowy na mianowanie (zob. dalej). 5.6. umowa na czas okreś lony z osobami bez kwalifikacji za zgodą kuratora W sytuacjach szczególnych, gdy dyrektor nie ma możliwości zatrud­ nienia osoby posiadającej wymagane kwalifikacje, może zatrudnić osobę bez kwalifikacji, ale tylko na czas okreś lony i z wynagrodze­ niem stażysty. Wynika to z art. 10 ust. 9 KN, który ponadto zastrzega, że na zatrudnienie takiej osoby dyrektor musi uzyskać zgodę kura­ tora. W przeciwnym razie kontrakt nie dochodzi do skutku. 5.7. umowa o pracę z osobami legitymującymi się kwalifikacjami bez stopnia awansu Na podstawie art. 10 ust. 7 KN można nawiązać stosunek pracy na podstawie umowy o pracę na czas okreś lony z osobą, która ma wy­ magane kwalifikacje, czyli pożądany poziom wykształcenia i przy­ gotowanie pedagogiczne, ale nie ma stopnia awansu zawodowego. W tej sytuacji nie jest wymagana zgoda kuratora. Pamiętajmy, że zgodnie z art. 9a ust. 2 KN osoba nieposiadająca stopnia awansu zawodowego z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskuje stopień nauczyciela stażysty (otrzymuje wynagro­ dzenie jak stażysta). 5.8. umowa o pracę z automatycznym awansowaniem z osobami posiadającymi znaczący dorobek zawodowy Umowa o pracę z automatycznym awansowaniem z osobami posia­ dającymi znaczący dorobek zawodowy jest szczególnym sposobem nawiązania stosunku pracy z osobami, które mają co najmniej pię­ cioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy. Umowę tę nawią­ zuje się na podstawie art. 9a ust. 3 KN. Z dniem nawiązania stosunku 36 Rozdział I. Nawiązanie stosunku pracy: rodzaj, tryb, warunki pracy osoby te uzyskują stopień nauczyciela kontraktowego. Umowa może być zawarta na czas okreś lony albo nieokreś lony. Dyrektor do­ konuje oceny, czy dorobek zawodowy jest znaczący. Praca zawodowa poprzedzająca nauczycielski stosunek pracy może być wykonywana w różnym wymiarze i u kilku pracodawców. Ten sposób nawiązania stosunku pracy dotyczy także byłych nauczy­ cieli. W związku z tym, że mają oni stopień nauczyciela kontrakto­ wego, nawiązując w ten sposób stosunek pracy, mogą skorzystać za zgodą dyrektora ze skróconego stażu na nauczyciela mianow
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Szkolne prawo pracy. Poradnik dyrektora szkoły
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: