Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00303 005335 15185886 na godz. na dobę w sumie
Szkolne problemy uczniów - ebook/pdf
Szkolne problemy uczniów - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 106
Wydawca: Impuls Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7850-129-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> podręczniki
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

 

Niniejsza książka jest zbiorem artykułów podejmujących niektóre aspekty szkolnych problemów uczniów. Powstała w odpowiedzi na zapotrzebowanie oddolne, jako wynik konsultacji, spotkań, pytań, wątpliwości czy próśb o konkretne propozycje rozwiązań uczniowskich kłopotów w nauce – przedstawianych przez pracowników placówek szkolnych i opiekuńczych: nauczycieli, wychowawców, pedagogów szkolnych.

Autorka (jako psycholog w służbie zdrowia, a następnie w oświacie, ostatnio zaś w poradni psychologiczno-pedagogicznej) zarysowuje ogólne zagadnienia (choć powołując się na konkretne przypadki uczniów) problemów związanych z edukacją i przedstawia propozycje niektórych bezpośrednich oddziaływań stymulujących rozwój dzieci i młodzieży. Są to głównie scenariusze zajęć i dotyczą: technik przyspieszonego uczenia się, treningu widzenia, rozwijania zdolności czy też kontaktów interpersonalnych. Można je zastosować już w starszych klasach (trzecich) młodszego wieku szkolnego (np. trening widzenia, rozwijanie zdolności), także w starszych klasach szkół podstawowych, jak również w szkołach gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych (zajęcia integrujące, trening widzenia, techniki przyśpieszonego uczenia się – pełny zestaw ćwiczeń dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych i gimnazjum).

 

[...] książka jest [...] poradnikiem dla nauczycieli, pedagogów, którzy mają na co dzień problemy z uczniami sprawiającymi określone trudności. [...] Autorka jest psychologiem od lat zajmującym się wspomaganiem nauczycieli. [...] wszystko, co nawiązuje do jej osobistych doświadczeń klinicznych, jest jak najbardziej przydatne dla każdego, kto zajmuje się dziećmi o specjalnych po- trzebach edukacyjnych. [...]

Z recenzji prof. zw. dr. hab. Bogusława Śliwerskiego

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Maria Witkoś Szkolne problemy uczniów Spojrzenie psychologa praktyka Varia © Copyright by Ofi cyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2012 Recenzent: prof. zw. dr hab. Bogusław Śliwerski Redakcja wydawnicza: Joanna Kosturek Korekta: Izabela Rutkowska Opracowanie typografi czne: Alicja Kuźma Projekt okładki: Andrzej Augustyński Na okładce: Rysunki dziewczynki w wieku lat czterech i czterech miesięcy („Słoneczko”, „Ziarenko”, „Domek”, „Kwiatek”) Zdjęcie na czwartej stronie okładki: Wiesława Paśnik ISBN 978-83-7850-129-9 Ofi cyna Wydawnicza „Impuls” 30-619 Kraków, ul. Turniejowa 59/5 tel. (12) 422 41 80, 506 624 220, fax (12) 422 59 47 www.impulsofi cyna.com.pl, e-mail: impuls@impulsofi cyna.com.pl Wydanie I, Kraków 2012 M. Witkoś, Szkolne problemy uczniów, Kraków 2012ISBN: 978-83-7850-129-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Mojej Rodzinie M. Witkoś, Szkolne problemy uczniów, Kraków 2012ISBN: 978-83-7850-129-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Spis treści Zamiast wstępu ..................................................................................................................... � Trudności szkolne uczniów w świetle diagnozy psychologicznej (na wybranych przykładach opinii psychologicznych dotyczących dzieci w różnym wieku rozwojowym) ............................................................................................ �� Historia jednego przypadku Z obserwacji przebiegu psychoedukacyjnego rozwoju dziecka ze specy cznymi trudnościami w uczeniu się ........................................................................ �� Problematyka uzdolnień. Wprowadzenie ............................................................................. �� Wspomaganie rozwoju dziecka zdolnego. Scenariusze zajęć ............................................ �� Trening widzenia. Scenariusze zajęć .................................................................................... �� Techniki skutecznego uczenia się. Scenariusze zajęć .......................................................... �� Zajęcia integrująco-wyciszające. Scenariusz zajęć .............................................................. ��� M. Witkoś, Szkolne problemy uczniów, Kraków 2012ISBN: 978-83-7850-129-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Zamiast wstępu Niniejsza książka jest zbiorem artykułów podejmujących niektóre aspekty szkol- nych problemów uczniów. Powstała w odpowiedzi na zapotrzebowanie oddolne, jako wynik konsultacji, spotkań, pytań, wątpliwości czy próśb o konkretne pro- pozycje rozwiązań uczniowskich kłopotów w nauce – przedstawianych przez pracowników placówek szkolnych i opiekuńczych: nauczycieli, wychowaw- ców, pedagogów szkolnych. Trudności edukacyjne to najczęściej kwestie dotyczące doświadczania czy przeżywania okresu szkolnego (w każdym wieku jednostki). Trudności te mogą mieć charakter uogólniony (odnosić się do całościowego funkcjonowania po- znawczego ucznia) bądź wybiórczy (dotyczyć tylko niektórych defi cytów czy kompetencji umysłowych). Wspomaganie rozwoju, kształcenie różnych dyspozycji psychicznych, przede wszystkim sfery poznawczej, lecz również społecznej, odgrywa istotną rolę w prze- ciwdziałaniu pogłębianiu się problemów w nauce. Decyduje więc o dalszym, sprawniejszym funkcjonowaniu szkolnym uczniów. Autorka (jako psycholog w służbie zdrowia, a następnie w oświacie, ostatnio zaś w poradni psychologiczno-pedagogicznej) zarysowuje ogólne zagadnienia (choć powołując się na konkretne przypadki uczniów) problemów związanych z eduka- cją i przedstawia propozycje niektórych bezpośrednich oddziaływań stymulujących rozwój dzieci i młodzieży. Są to głównie scenariusze zajęć i dotyczą: technik przy- spieszonego uczenia się, treningu widzenia, rozwijania zdolności czy też kontaktów interpersonalnych. Można je zastosować już w starszych klasach (trzecich) młodsze- go wieku szkolnego (np. trening widzenia, rozwijanie zdolności), także w starszych klasach szkół podstawowych, jak również w szkołach gimnazjalnych i ponadgim- nazjalnych (zajęcia integrujące, trening widzenia, techniki przyśpieszonego uczenia się – pełny zestaw ćwiczeń dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych i gimnazjum). Tematyka ta wynikła z konieczności chwili, z potrzeby zaproponowania rozwiązań niektórych szkolnych problemów zgłaszanych przez nauczycieli i wy- chowawców (ale wiąże się również z zainteresowaniami samej autorki, np. za- gadnieniami widzenia czy uzdolnień). 9 M. Witkoś, Szkolne problemy uczniów, Kraków 2012ISBN: 978-83-7850-129-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Postscriptum Być może treści zawarte w tej książce zainteresują również edukatorów nauczy- cieli (kształcących ich w systemie akademickim czy w ramach doskonalenia zawodowego). Przedstawione tu propozycje mogliby oni wykorzystywać na własnych zajęciach uwrażliwiających nauczycieli (przyszłych bądź już pracu- jących) na możliwości refl eksyjnego, bardziej odpowiedzialnego poszukiwania rozwiązań pedagogicznych, które służyłyby szerszej diagnozie przypadku czy wydarzenia. Proponujemy także lektury z zakresu diagnostyki edukacyjnej, pozwalają- cej na wzbogacenie warsztatu pedagogicznego o jeszcze inne metody i techniki poznawania dziecka. Metodologia i metody badań pedagogicznych PWN. Babbie E. (2003). Badania społeczne w praktyce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Belko J., Heinzova Z. (2009). Socjogram skalowany jako metoda badań pedagogicznych. „Edukacja. Studia. Badania. Innowacje”, nr 4. Bieluga K. (2003). Nauczycielskie rozpoznawanie cech inteligencji i myślenia twórczego. Kraków: Ofi cyna Wydawnicza „Impuls”. Błasiak W., Godlewska M., Rosiek R. (2009). Wykorzystanie nowoczesnych technik pomiarowych do badania deklarowanego rozumienia wykładów. „Edukacja. Studia. Badania. Innowacje”, nr 4. Bogaj A., Kwiatkowski S.M., Piwowarski R. (2001). Wskaźniki edukacyjne: Polska 2000. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych. Červinková H., Gołębniak B. (red.) (2010). Badania w działaniu. Pedagogika i antropo- logia zaangażowane. Wrocław: Wydawnictwo Naukowe DSW. Clark A.M., Dzierzgowska I., Th ompson M., Wlazło S. (1996). Mierzenie jakości pracy szkoły. TERM-IAE. Czerepaniak-Walczak M. (2001). Badanie w działaniu akademickim: możliwości zasto- sowań w procesie podnoszenia jakości pracy uczelni. „Rocznik Pedagogiczny”, t. 24. Radom: Komitet Nauk Psychologicznych PAN. Dajek W. (1996). Drzewo. Warszawa: Wydawnictwo „Erola”. Denzin N.K., Lincoln Y.S. (2009). Metody badań jakościowych. T. 2. Warszawa: Wydaw- nictwo Naukowe PWN. Dernowska U. (2007). Badania jakościowe w pedagogice: cechy i wybrane strategie jako- ściowych badań terenowych. „Ruch Pedagogiczny”, nr 5–6. Desperak I. (2000). Ankieta w szkole. „Kwartalnik Pedagogiczny”, nr 3–4. Embree L. (2006). Analiza refl eksyjna. Wprowadzenie do badań fenomenologicznych. Warszawa: Instytut Filozofi i i Socjologii PAN. 10 M. Witkoś, Szkolne problemy uczniów, Kraków 2012ISBN: 978-83-7850-129-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 two UŚ. Frankfort-Nachmias Ch., Nachmias D. (2001). Metody badawcze w naukach społecznych. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka. Hartley P. (2002). Komunikacja w grupie. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka. Jarosz E. (2001). Wybrane obszary diagnozowania pedagogicznego. Katowice: Wydawnic- Jarosz E., Wysocka E. (2006). Diagnoza psychopedagogiczna. Podstawowe problemy i rozwiązania. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”. Konarzewski K. (2000). Jak uprawiać badania oświatowe. Metodologia praktyczna. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne. Krüger H.-H. (2005). Wprowadzenie w teorie i metody badawcze nauk o wychowaniu. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. Kwiecińska-Zdrenka M. (2000). Badacz w działaniu – opisywać czy zrozumieć, czy też zmieniać zastaną rzeczywistość?. „Acta Universitatis Nicolai Copernici. Socjologia Wychowania XIV”, z. 339. Łobocki M. (1999). Wprowadzenie do metodologii badań pedagogicznych. Kraków: Ofi - cyna Wydawnicza „Impuls”. Łobocki M. (2000). Metody i techniki badań pedagogicznych. Kraków: Ofi cyna Wydaw- Nalaskowski A. (2002). Przestrzenie i miejsca szkoły. Kraków: Ofi cyna Wydawnicza Niemierko B. (2009). Diagnostyka edukacyjna. Podręcznik akademicki. Warszawa: Wy- Oster G.D., Gould P. (1999). Rysunek w psychoterapii. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo nicza „Impuls”. „Impuls”. dawnictwo Naukowe PWN. Psychologiczne. dawnictwo Psychologiczne. Oyster C.K. (2002). Grupy. Psychologia społeczna. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka. Palka S. (red.) (2010). Podstawy metodologii badań w pedagogice. Gdańsk: Gdańskie Wy- Reuttowa N. (1981). Dziecko w szkole. Aspekty poznawcze i wychowawcze. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne. Rubacha K. (2001). Badania etnografi czne w edukacji. „Teraźniejszość – Człowiek – Rubacha K. (2008). Metodologia badań nad edukacją. Warszawa: Wydawnictwa Akade- Edukacja”, nr 1. mickie i Profesjonalne. Rzeźnicka-Krupa J. (2009). Niepełnosprawność i świat społeczny. Szkice metodologiczne. Sagor R. (2008). Badania przez działanie. Jak wspólnie badać, żeby lepiej uczyć. Warsza- Kraków: Ofi cyna Wydawnicza „Impuls”. wa: Centrum Edukacji Obywatelskiej. Silverman D. (2007). Interpretacja danych jakościowych. Metody analizy rozmowy, tekstu i interakcji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. Silverman D. (2008). Prowadzenie badań jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Na- ukowe PWN. Skałbania B. (2011). Diagnostyka pedagogiczna. Wybrane obszary badawcze i rozwiązania praktyczne. Kraków: Ofi cyna Wydawnicza „Impuls”. Smolińska-Th eiss B. (1990). Badanie przez działanie w pedagogice społecznej. „Kultura i Społeczeństwo”, nr 1. 11 M. Witkoś, Szkolne problemy uczniów, Kraków 2012ISBN: 978-83-7850-129-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Tyszkowa M. (red.) (1981). Diagnoza psychologiczna dla celów wychowawczych. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM. Wallon P., Cambier A., Eugelhart D. (1993). Rysunek dziecka. Warszawa: Wydawnictwa Zaczyński W.P. (1995). Praca badawcza nauczyciela. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne Szkolne i Pedagogiczne. i Pedagogiczne. M. Witkoś, Szkolne problemy uczniów, Kraków 2012ISBN: 978-83-7850-129-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Trudności szkolne uczniów w świetle diagnozy psychologicznej (na wybranych przykładach opinii psychologicznych dotyczących dzieci w różnym wieku rozwojowym) Streszczenie Uczniowie z trudnościami w nauce to bardzo liczna grupa klientów poradni psychologiczno- -pedagogicznych. Problemy szkolne mogą się wiązać z wybiórczymi de cytami funkcji poznawczych lub mieć charakter uogólniony: wynikać z obniżonego rozwoju umysłowe- go dziecka. Bywa i tak, że sprawność intelektualna jest prawidłowa czy nawet wysoka, a uczniowi nie udaje się osiągnąć powodzenia w szkole. Zawsze ważne jest właściwe rozpoznanie tych problemów i zaproponowanie programu postępowania terapeutyczne- go. Przyczyny tkwią nie tylko w możliwościach psycho zycznych dzieci i młodzieży, ale także w niewystarczającej opiece szkolnej bądź słabej stymulacji rozwojowej środowiska rodzinnego czy w braku aktywności ze strony ucznia. Wpływ czynników ekonomiczno- -socjalnych (w tym miejsce zamieszkania ucznia) również okazuje się istotny. Artykuł powstał na podstawie wieloletnich psychologicznych doświadczeń autorki (diagnostycz- nych i terapeutycznych). Poczynione obserwacje i wnioski pochodzą nie tylko z kontak- tów z dziećmi i młodzieżą oraz ich rodzicami, ale także ze spotkań z nauczycielami, peda- gogami szkolnymi i dyrektorami szkół. Wprowadzenie Znacząca liczba problemów zgłaszanych do poradni psychologiczno-pedago- gicznych dotyczy trudności w nauce. U dzieci w okresie przedszkolnym nauczyciele sygnalizują najczęściej kło- poty z realizacją programu klasy „zero”. Uczeń nie wykazuje zainteresowania 13 M. Witkoś, Szkolne problemy uczniów, Kraków 2012ISBN: 978-83-7850-129-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 zajęciami czy wręcz odmawia uczestnictwa w nich. Najwcześniej pojawiają się trudności w podejmowaniu czynności manualnych, rysunkowych bądź gra- fi cznych związanych z odwzorowywaniem kształtów (w tym literopodobnych). Na dalszym etapie kształcenia sześciolatków niepowodzeniem mogą się koń- czyć próby analizy i syntezy słuchowo-wzrokowej (czyli głoskowo-literowej), będącej wstępem do opanowywania czynności czytania i pisania. Często też występują trudności w przyswajaniu pierwszych pojęć liczbowych. Ważne jest zatem jak najwcześniejsze rozpoznanie źródeł trudności dziecka, a więc zdiagnozowanie psychologiczne, a następnie zaproponowanie programu postępowania terapeutycznego. Opisy przypadków Przykład pierwszy dotyczy chłopca sześcioletniego zgłoszonego (z powodu trud- ności w realizacji wymagań programowych) już w pierwszym miesiącu zajęć w klasie „zero”, pochodzącego z ubogiej, wiejskiej rodziny, nieuczęszczającego wcześniej do przedszkola (w niedużych wioskach przedszkoli nie ma, są jedynie w większych miejscowościach, jednak dojazd tam i opłaty często przekracza- ją możliwości fi nansowe oraz czasowe rodziców; pierwszy kontakt z zajęciami przedszkolnymi takich dzieci to najczęściej zajęcia właśnie w klasie „zero”, w pobliskiej szkole podstawowej). W opinii psychologicznej stwierdzono: dziecko w trudnym kontakcie słowno-emocjonalnym, komunikujące się słabo, wyłącznie w sferze pozawerbal- nej; podejmujące współpracę i podporządkowujące się poleceniom wybiórczo: tylko w zakresie dotyczącym czynności manipulacyjno-spostrzeżeniowych (mało złożonych, wzbudzających jego zainteresowanie i prawdopodobnie w jakimś stopniu mu znanych). Nie wykonuje prób wymagających aktywności słownej. Zahamowana jest ekspresja werbalno-emocjonalna. Brak współbrzmienia emo- cjonalnego. Obojętność. Wykonywanie czynności zasadniczych, np. odwzoro- wywania (po upływie pewnego czasu od podania polecenia), poprzedzone jest szeregiem zbędnych, ubocznych czynności ruchowych (jak wstawanie z krzesła, przewracanie kartek, odkładanie ołówka, odchodzenie od stołu itp.). W związku z tym, że dziecko nie podejmowało wszystkich zadań testowych (słownych, spostrzeżeniowych, manipulacyjnych), niemożliwe stało się ustalenie jego poziomu umysłowego. Integracja wzrokowo-motoryczna także wykazała zaburzenia (głębokie znie- kształcenia odwzorowywanych form grafi cznych, utrudniające określenie ilościo- wego defi cytu rozwoju tej funkcji); lateralizacja niemożliwa do ustalenia (dziecko odmówiło wykonywania prób oceniających stronność ciała w zakresie oczu). 14 M. Witkoś, Szkolne problemy uczniów, Kraków 2012ISBN: 978-83-7850-129-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Stwierdzono jedynie praworęczność. Sprawność grafomotoryczna ręki prawej ujawniła zakres znacznie poniżej szóstego roku życia. W związku z niemożnością pełnego zdiagnozowania rozwoju poznawczego dziecka niemożliwe było też ustalenie szczegółowych zaleceń dotyczących pracy dydaktycznej. Przyczynę problemów chłopca stanowi przypuszczalnie jego niska dojrzałość społeczno-emocjonalna wynikająca z braku możliwości treningu społecznego (dziecko uczestniczy w zajęciach grupy przedszkolnej dopiero od niedawna) w połączeniu z trudnościami adaptacyjnymi wynikającymi z cech emocjonalnych (niepewności, bojaźliwości). Źródłem trudności edukacyjnych może też być słaba stymulacja środowiskowo-kulturowa (uboga materialnie rodzina, o niskim po- ziomie kompetencji edukacyjnych). Zaproponowano wskazania do pracy (jedynie ogólne): 1. W oddziaływaniach dydaktyczno-wychowawczych zalecana jest syste- matyczna, szczegółowa obserwacja zachowania dziecka, jego postępów w dziedzinie kontaktów społecznych, komunikacji werbalnej oraz w opa- nowywaniu umiejętnościach szkolnych. 2. Zakwalifi kowanie w tok zajęć korekcyjno-kompensacyjnych. Usprawnianie w ten sposób wszystkich sfer funkcjonowania poznawczego chłopca (mowy, myślenia, spostrzegania wzrokowego i słuchowego, integracji wzrokowo- -ruchowej czy sprawności manualnej). 3. Korzystne byłoby także zastosowanie Metody Dobrego Startu (pełnego cyklu ćwiczeń)1. 4. Należy indywidualizować pracę edukacyjną z dzieckiem, otoczyć je szczególną uwagą i opieką pedagogiczną, zapewnić mu poczucie bezpie- czeństwa i akceptacji; mieć wobec niego serdeczny i życzliwy stosunek. 5. Konieczne jest stymulowanie sfery emocjonalno-społecznej. Stosowanie terapii z wykorzystaniem metody Ruchu Rozwijającego Weroniki Sher- borne2 (wzmacniającej poczucie pewności siebie, wspomagającej nawią- zywanie relacji z innymi), a także wszelkich zajęć wyzwalających ekspresję działaniowo-językową dziecka i wpływających uspokajająco na układ nerwowy, jak: muzykoterapia, relaksacja, zajęcia plastyczne, ruchowe itp.; włączanie chłopca w zadania i zabawy grupowe; stopniowanie trudności w tym zakresie. Ponadto należy rozwijać aktywność i samodzielność dzia- łaniową ucznia; doceniać i nagradzać jego najmniejsze starania i wysiłki w tym względzie. � Jest to metoda przygotowująca dziecko przedszkolne do nauki pisania i czytania, integrująca zarówno czynności wzrokowe oraz słuchowe, jak i ruchowe (Bogdanowicz, Barańska, Jakacka, ����). � Pod warunkiem odpowiedniego przygotowania prowadzących zajęcia (Bogdanowicz, Okrzesik, ����). 15 M. Witkoś, Szkolne problemy uczniów, Kraków 2012ISBN: 978-83-7850-129-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Szkolne problemy uczniów
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: