Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00203 007877 13585817 na godz. na dobę w sumie
Sztuka a prawo autorskie. Wybrane zagadnienia. Wydanie 1 - ebook/pdf
Sztuka a prawo autorskie. Wybrane zagadnienia. Wydanie 1 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 179
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-278-0656-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> cywilne
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

Monografia obejmuje praktyczne zagadnienia prawa autorskiego w dziedzinie sztuk plastycznych, które wraz z postępującą komercjalizacją i profesjonalizacją rynku sztuki zyskują coraz większe znaczenie. Zakres przedmiotowy publikacji nawiązuje do systematyki prawa autorskiego, koncentrując się wokół pojęcia utworu, statusu twórcy, autorskich praw majątkowych i osobistych oraz dozwolonego użytku utworów chronionych. Tak wyznaczony zakres tematyczny pozwala na przekrojowe zapoznanie się z problematyką prawa autorskiego w sztuce, które zostało uzupełnione licznymi odwołaniami do orzecznictwa, wieloma przykładami i praktycznymi wskazówkami.

Wybór analizowanych zagadnień został oparty na kryterium praktycznym, wynikającym z doświadczeń zawodowych autora. Zamierzeniem publikacji jest zachowanie merytorycznego wywodu, wspartego aktualnymi poglądami doktryny i orzecznictwem, przy zastosowaniu przystępnej formy przekazu, która będzie zrozumiała i czytelna nie tylko dla specjalistów, lecz także dla osób niedysponujących wykształceniem prawniczym.

Publikacja adresowana jest przede wszystkim do praktyków prawa – radców prawnych, adwokatów, sędziów, a także do twórców, artystów oraz innych uczestników szeroko rozumianego rynku sztuki w Polsce, takich jak marszandzi, kolekcjonerzy, pracownicy galerii, domów aukcyjnych, muzeów, instytucji kultury i instytucji wystawienniczych.

Piotr Łada – adwokat, członek Izby Adwokackiej w Warszawie, kulturoznawca, historyk sztuki. Jego zainteresowania zawodowe koncentrują się na prawie autorskim, prawie gospodarczym, prawie spółek i prawie karnym. Ekspert z zakresu prawa sztuki i kultury, wykładowca, szkoleniowec i trener z zakresu prawa autorskiego, autor artykułów eksperckich.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Spis treści 7 9 Wykaz skrótów Wstęp ROZDZIAŁ 1. Przedmiot prawa autorskiego a sztuka 13 1 1 Pojęcie utworu – wprowadzenie 13 1 2 Utwór jako rezultat działalności człowieka 15 1 3 Przejaw działalności twórczej i indywidualności 16 1 4 Ustalenie utworu a jego utrwalenie 21 1 5 Prawo autorskie a inne okoliczności dotyczące utworu 23 1 6 Utwór a jego egzemplarz 25 1 7 Utwór plastyczny a dzieło sztuki 28 1 8 Sztuka nowoczesna a prawo autorskie 31 1 9 Utwory samoistne i inspirowane a twórczość zależna 41 1 10 Problematyka tzw twórczości paralelnej – brak ochrony pomysłu na dzieło 44 ROZDZIAŁ 2. Twórca jako podmiot prawa autorskiego 48 2 1 Pojęcie twórcy 48 2 2 Domniemanie autorstwa 53 57 2 3 Okoliczności dotyczące osoby twórcy 2 4 Kontratyp sztuki 60 2 5 Twórca a włas ność materiałów 63 2 6 Współtwórczość 68 2 7 Odtworzenia i rekonstrukcje dzieł sztuki 72 2 8 Fotografie dzieł sztuki i obiektów 75 2 9 Dzieła osierocone 79 ROZDZIAŁ 3. Autorskie prawa osobiste 82 3 1 Istota autorskich praw osobistych 82 3 2 Naruszenie autorskich praw osobistych 83 3 3 Prawo do autorstwa 87 91 3 4 Plagiat 5 Spis treści 3 5 Prawo do integralności utworu i jego rzetelnego wykorzystania 3 6 Prawo decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu 94 publiczności 100 3 7 Prawo dostępu do utworu 102 3 8 Ochrona autorskich praw osobistych 106 ROZDZIAŁ 4. Autorskie prawa majątkowe 108 4 1 Istota autorskich praw majątkowych 108 109 4 2 Wygaśnięcie autorskich praw majątkowych 111 4 3 Pola eksploatacji 4 4 Dziedziczenie autorskich praw majątkowych 116 4 5 Prawo do wynagrodzenia przy zawodowej odsprzedaży (droit de suite) 118 4 6 Umowa przenosząca autorskie prawa majątkowe i umowa licencyjna 120 4 7 Forma umowy 126 4 8 Prawo do wynagrodzenia 129 4 9 Autorskie prawa majątkowe a włas ność egzemplarza 133 4 10 Zamówienie, dostarczenie i odbiór utworu 135 4 11 Wypowiedzenie lub odstąpienie od umowy przez twórcę 139 4 12 Ochrona autorskich praw majątkowych 142 ROZDZIAŁ 5. Dozwolony użytek utworów chronionych 147 147 5 1 Istota dozwolonego użytku 152 5 2 Dozwolony użytek prywatny 5 3 Sprawozdania o aktualnych wydarzeniach 155 5 4 Prawo cytatu 156 5 5 Prawo właś ciciela do wystawiania egzemplarza utworu plastycznego 161 5 6 Zniszczenie oryginału dzieła znajdującego się w miejscu publicznym 5 7 Dozwolony użytek – utwory wystawione w ogólnodostępnych miejscach 5 8 Rozpowszechnianie utworów – zbiory publiczne 5 9 Korzystanie z egzemplarzy w celach reklamy 166 170 173 176 Wykaz literatury 179 6 www.lexisnexis.pl Wykaz skrótów k c k k Lexis pl OSA OSNC OSNCP OSP pr aut SA SIP SN ZNUJ – ustawa z 23 kwiet nia 1964 r – Kodeks cywilny (tekst jedn Dz U z 2014 r , poz  121) – ustawa z  6  czerw ca 1997  r – Kodeks karny (Dz U Nr  88, poz  553 ze zm ) – Serwis Prawniczy Lexis Nexis Polska – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych – Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna (od 1995 r ) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna oraz Izba Admi- nistracyjna, Pracy i  Ubezpieczeń Społecznych (od 1963  r do 1994 r ) – Orzecznictwo Sądów Polskich – ustawa z 4 lutego 1994 r o prawie autorskim i prawach pokrew- nych (tekst jedn Dz U z 2006 r Nr 90, poz  631 ze zm ) – Sąd Apelacyjny – system informacji prawnej Wydawnictwa Wolters Kluwer – Sąd Najwyższy – Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego 7 Wstęp Celem niniejszej publikacji jest przybliżenie podstawowych zagadnień pra- wa autorskiego w odniesieniu do szeroko rozumianej dziedziny sztuk pla- stycznych Relacje pomiędzy prawem autorskim a  sztuką – zwłaszcza współczesną i  nowoczesną – stają się coraz bardziej zauważalne, co nie- wątpliwie związane jest z komercjalizacją działalności twórczej i wykorzy- stania jej efektów W ostatnich dwóch dziesięcioleciach nastąpił wyraźny proces profesjonalizacji działań uczestników rynku sztuki, galerie zaś, muzea, marszandzi, prywatni kolekcjonerzy czy wreszcie sami artyści za- częli zwracać uwagę na istnienie prawa autorskiego, a  także na istotne konsekwencje wynikające z jego uregulowań W przekonaniu tychże osób podpisywanie umów czy inne formalne regulowanie sytuacji prawnej przestało być postrzegane jako wyraz braku zaufania w relacjach artysta – odbiorca lub marszand, będąc przede wszystkim formą zabezpieczenia interesów stron Klarowność sytuacji prawnej nie tylko przynosi bezpie- czeństwo obrotu, lecz może także stanowić dokumentację funkcjonowania artysty lub jego dzieł na rynku sztuki, co niewątpliwie ma niebagatelne znaczenie w przypadku organizacji wystaw, poszukiwania sponsorów lub nabywców czy też starań o dotacje na działalność twórczą Istotne jest po- nadto poznanie przez twórców ram swobody twórczej wyznaczanych przez prawo autorskie, co w przypadku sztuki obfitującej w inspiracje, od- wołania i nawiązania, może mieć wpływ na możliwość wykorzystania po- wstałego dorobku twórczego Posługując się konieczną generalizacją, można stwierdzić, iż spośród uczestników rynku sztuki to artysta – zwłaszcza początkujący – narażony jest na relatywnie dużo niebezpieczeństw prawnych Proces twórczy ze swej istoty wymaga bowiem znacznego zaangażowania pod względem fi- nansowym i  artystycznym, osiągnięcie zaś przez twórcę sukcesu współ- pracy z innymi uczestnikami rynku, jak galerie lub marszandzi, mających 9 Wstęp ze względu na specyfikę ich pracy zawodowej większą wiedzę, w  tym prawną Co prawda myślą przewodnią prawa autorskiego jest swoista maksymalizacja ochrony twórcy i jego dorobku twórczego, jednakże – po- mijając pewne wyjątki – przewidziane w prawie autorskim zasady ochrony nie mają charakteru absolutnego W praktyce oznacza to, iż sytuacja praw- na twórcy wyznaczona jest w dużej mierze przez wspólne ustalenia z inny- mi uczestnikami rynku sztuki, nie zawsze jednak opartymi na zasadzie równości, pomimo wydawałoby się względnie ochronnych przepisów Pu- blikacja adresowana jest do praktyków prawa, artystów i  innych osób związanych z działalnością na polu sztuki Z tychże względów podstawo- wym zamierzeniem było zachowanie merytorycznej strony wywodu, ale przy zastosowaniu formy przekazu, która będzie zrozumiała także dla osób niedysponujących wykształceniem prawniczym Prawo autorskie jest dziedziną prawa, która tworzy wspólne ramy prawne dla wszystkich dziedzin twórczych, nie uwzględniając tym samym specy- fiki działalności artystycznej na polu sztuki Dla przykładu pojęcie utworu lub jego oryginalnego egzemplarza nie w pełni możemy odnieść do limito- wanych serii grafik, gdzie znaczenie może mieć nie tylko wielkość edycji czy też sygnatura, ale także okoliczność, czy dany egzemplarz w  danej edycji został wykonany osobiście przez artystę, czy też przez osobę trzecią Opisana relatywnie „ogólna” konstrukcja prawa autorskiego jest nieunik- niona, choćby z tego względu, iż części działań artystycznych – jak perfor- mance lub happening – nie sposób zakwalifikować do jednej tylko katego- rii utworu znanej ustawie lub doktrynie Jednakże nawet wprowadzenie szczegółowych rozwiązań nie gwarantuje poprawnego funkcjonowania danych uregulowań, czego klasycznym przykładem jest droit de suit – in- stytucja wprowadzona do ustawy, której stosowanie w praktyce budzi wie- le wątpliwości i zastrzeżeń Znaczących problemów przysparza także nie- unikniona interpretacyjność lub inaczej niedookreś loność zwrotów i pojęć, którymi posługuje się prawo autorskie, co znajdzie szczególnie wyraźne odbicie w rozważaniach dotyczących dzieł sztuki Publikacja podzielona została na pięć rozdziałów, które koncentrują się odpowiednio wokół pojęcia utworu, statusu twórcy, autorskich praw oso- bistych, autorskich praw majątkowych i  dozwolonego użytku utworów chronionych Użycie systematyki właś ciwej dla prawa autorskiego pozwa- la na zachowanie spójności wywodu, a  także ułatwia odbiór publikacji przez czytelników Szeroki zakres tematyczny publikacji z  jednej strony 10 www.lexisnexis.pl Wstęp wyklucza przedstawienie wszelkich aspektów analizowanych zagadnień w  sposób wyczerpujący, ale jednocześ nie pozwala na przyjęcie szerszej perspektywy, która byłaby znacznie utrudniona przy ograniczeniu się je- dynie do okreś lonego wycinka uregulowań prawnoautorskich W dotych- czasowej literaturze brak było publikacji, która w sposób przekrojowy zaj- mowałaby się analizą sztuk plastycznych pod kątem prawa autorskiego, choć w ostatnich latach pojawiła się znaczna liczba monografii poświęco- nych wybranym zagadnieniom prawa autorskiego Zasadniczym punktem wyjścia dla niniejszej publikacji była perspektywa prawna, ale uwzględ- niająca kontekst lingwistyczny i historii sztuki, który jest niezbędny przy badaniu relacji pomiędzy sztuką a  prawem Nie bez znaczenia pozostają także doświadczenia zdobyte przeze mnie w ramach współpracy z artysta- mi, muzeami i galeriami, które pozwalają przy wyborze omawianych za- gadnień posłużyć się nie tylko kryterium teoretycznym, ale przede wszyst- kim praktycznym Rozdział pierwszy poświęcony został zagadnieniu utworu jako przedmio- tu ochrony prawa autorskiego, w  tym problemom definicyjnym związa- nym z takimi pojęciami, jak utwór plastyczny, dzieło sztuki, sztuki wizual- ne lub jeszcze szerzej – sztuka Istotne było także przybliżenie kryteriów pozwalających na objęcie ochroną utworów, szczególnie takich, które nie mogą być w  prosty sposób skategoryzowane na gruncie doktryny prawa autorskiego, co dotyczy przede wszystkim form sztuki nowoczesnej Anali- zie poddane zostały ponadto zagadnienia dotyczące relacji pomiędzy nie- materialnym ze swej istoty utworem a  jego materialnym nośnikiem (eg- zemplarzem) Rozdział drugi koncentruje się wokół statusu twórcy, przy uwzględnieniu zjawiska współtwórczości, jak też odnosi się do innych okoliczności fak- tycznych dotyczących osoby twórcy Rozważania zawarte w tym rozdzia- le uzupełniono o zagadnienia tzw kontratypu sztuki, fotografii dzieł sztu- ki (reprodukcji) i  odtworzeń obiektów (rekonstrukcji) Ocenie prawnej poddana została dodatkowo kwestia dzieł tworzonych przez zwierzęta oraz generowanych przy pomocy oprogramowania Wywód uzupełniony został o problematykę właś cicielską dzieł sztuki, co obejmuje choćby wy- konanie obiektu z cudzych materiałów, przy zaznaczeniu okreś lonych ko- relacji z autorskimi prawami majątkowymi Rozdział trzeci publikacji porusza zagadnienia dotyczące autorskich praw osobistych – ich istoty i przypadków naruszeń W jego ramach omówione 11 Wstęp zostały podstawowe uprawnienia osobiste twórcy, jak prawo do autor- stwa, prawo decydowania o pierwszym udostępnieniu, prawo do integral- ności i  prawo dostępu do utworu Zakres tematyczny wyznaczony jest przez specyfikę dzieł plastycznych, stąd istotny nacisk położony został na kwestie dotyczące ochrony praw osobistych w związku z wykorzystaniem takich dzieł, w tym w zakresie wystawiennictwa sztuki nowoczesnej W ramach rozdziału czwartego przybliżona została ogólna problematyka autorskich praw majątkowych, umów zawieranych z twórcami, zamówień składanych artystom i ich realizacji, jak też konsekwencji prawnych płyną- cych z rozróżnienia utworu i jego egzemplarza Końcowy rozdział  poświęcony został dozwolonemu użytkowi utworów chronionych w takim zakresie, którego ramy wyznacza praktyczna możli- wość objęcia takim wykorzystaniem dzieł sztuk plastycznych W tym miejscu chciałbym także podziękować wykładowcom z Uniwersy- tetu Warszawskiego oraz Uniwersytetu im Marii Curie-Skłodowskiej w  Lublinie, którzy w  ramach podjętych przeze mnie studiów na kierun- kach historii sztuki oraz kulturoznawstwa (specjalizacja krytyka i promo- cja sztuk plastycznych) umożliwili mi poszerzenie perspektywy – z  wy- łącznie prawnej – na związaną z  szeroko pojętą kulturą wizualną Zainteresowanie sztuką i  jej zróżnicowanymi przejawami stanowiło dla mnie inspirację, a zarazem punkt wyjścia dla niniejszej publikacji, umożli- wiając wyznaczenie jej zakresu tematycznego, co zostało uzupełnione praktyką prawną realizowaną w ramach wykonywanego zawodu adwoka- ta Wyrażam nadzieję, iż publikacja stanowić będzie pozytywny wkład w analizę zagadnień z zakresu relacji pomiędzy prawem autorskim a sztu- kami plastycznymi, ale także posłuży jako źródło przystępnej wiedzy dla wszystkich osób związanych z rynkiem dzieł sztuki Piotr Łada www.lexisnexis.pl
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Sztuka a prawo autorskie. Wybrane zagadnienia. Wydanie 1
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: