Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00719 010716 7484005 na godz. na dobę w sumie
Sztuka fotografowania. 60 pomysłów na lepsze zdjęcia - ebook/pdf
Sztuka fotografowania. 60 pomysłów na lepsze zdjęcia - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 280
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-1800-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> fotografia cyfrowa >> techniki fotografowania
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).
Codziennie w naszym otoczeniu natrafiamy na setki zdjęć i najczęściej bardzo szybko o nich zapominamy. Przypadkowo napotykane zdjęcia reklamowe czy prasowe prezentują zupełnie inną jakość niż fotografie artystyczne, które nas poruszają i do których chce się powracać. Najczęściej niosą jasny przekaz, wywołują w nas silne emocje i sprawiają, że nie pozostajemy obojętni. Tworzenie takich fotografii to umiejętność, która wymaga dużych nakładów pracy i pomysłu. Zacznij tę ciekawą podróż już teraz!

Książka, którą masz przed sobą, nie jest typowym poradnikiem. Autor odsłania przed Czytelnikiem techniczne aspekty rzemiosła fotografa i zasad kompozycji oraz inspiruje go do własnych poszukiwań, do łamania reguł i eksperymentowania. Niemal każde z ćwiczeń, które proponuje, może stanowić punkt wyjścia do twórczych zmagań i szlifowania swojego indywidualnego stylu. Chwyć za aparat i wyraź siebie!

Autor zawarł w tej książce:

Fotografuj i poruszaj tłumy!

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

• Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność Spis treści Wstęp, viii LEKCJA 1. Kwestia wizji, 2 LEKCJA 2. Zadawaj trafniejsze pytania, 6 LEKCJA 3. Instrukcja, 10 LEKCJA 4. Ekspozycja: system strefowy, 12 LEKCJA 5. Ekspozycja: optymalizacja naświetlania w trybie RAW, 20 LEKCJA 6. Trójkąt do zapamiętania, 26 LEKCJA 7. Długi czas naświetlania, 30 LEKCJA 8. Nauka panoramowania, 34 LEKCJA 11. Zapomnij o aparacie, 46 LEKCJA 12. Naucz się wyodrębniać, 50 LEKCJA 13. Wyodrębnianie: zastosowanie teleobiektywu, 56 LEKCJA 14. Wyodrębnianie: zastosowanie szerokiego kąta, 60 LEKCJA 15. Przymykaj przysłonę, aby zwiększyć głębię ostrości, 64 LEKCJA 16. Ostrość jako narzędzie abstrakcji, 68 LEKCJA 17. Pomyśl nad paletą barw, 72 LEKCJA 18. Szukaj kontrastów barwnych, 78 LEKCJA 9. Celowy ruch aparatu, 38 LEKCJA 19. Spróbuj czerni i bieli, 82 LEKCJA 10. Obiektyw szerokokątny i uczucie „jakbyś tam był”, 42 LEKCJA 20. Perspektywa: zwracaj uwagę na kontury, 86 LEKCJA 21. Linie: skosy jako źródło energii, 90 LEKCJA 22. Linie: desenie, 96 LEKCJA 23. Linie: poprowadź wzrok, 100 LEKCJA 24. Linie: horyzont, 106 LEKCJA 25. Ucz się szkicować, 110 LEKCJA 26. Obserwuj kierunek światła, 114 LEKCJA 27. Światło: oświetlenie z przodu, 118 LEKCJA 28. Światło: oświetlenie z boku, 120 LEKCJA 29. Światło: oświetlenie z tyłu, 124 LEKCJA 30. Jakość światła: dalsze rozważania, 128 LEKCJA 31. Balans bieli w służbie nastroju, 134 vi S Z TUK A FOTOGR AFOWANIA . 60 POMYS ŁÓW NA LEPSZE ZDJĘCIA Poleć książkęKup książkę LEKCJA 54. Zapoznanie z filtrami optycznymi, 228 LEKCJA 55. Nie rozpraszaj się, 236 LEKCJA 56. Upraszczaj, 238 LEKCJA 57. Fotografuj sercem, 242 LEKCJA 58. Drukuj odbitki i nie wstydź się tego, 246 LEKCJA 59. Słuchaj innych (bardzo ostrożnie), 250 LEKCJA 60. Studiuj prace mistrzów, 254 Podsumowanie, 258 Skorowidz, 265 LEKCJA 32. Światło: odbicia, 138 LEKCJA 33. Światło: cienie, 142 LEKCJA 34. Światło: sylwetki, 146 LEKCJA 43. Znajomość tematu, 182 LEKCJA 44. Konfrontacje: w poszukiwaniu kontrastów pojęciowych, 186 LEKCJA 35. Światło: efekt flary, 150 LEKCJA 45. Opowiadanie historii, 190 LEKCJA 36. Chwila: wyczucie czasu, 154 LEKCJA 37. Chwila: cierpliwość, 158 LEKCJA 38. Chwila: poczekaj na pierwszy plan, 162 LEKCJA 39. Ludzie, 166 LEKCJA 40. Ciężar optyczny, 170 LEKCJA 41. Eksperymenty z równowagą i napięciem, 174 LEKCJA 42. Wykorzystanie pustej przestrzeni, 178 LEKCJA 46. Myśl filmowo, 196 LEKCJA 47. Orientacja kadru, 200 LEKCJA 48. Dobór proporcji kadru, 204 LEKCJA 49. Użycie skali, 208 LEKCJA 50. Eksplorowanie możliwości, 212 LEKCJA 51. Z bliska widać inaczej, 216 LEKCJA 52. Zwolnij, 220 LEKCJA 53. Zastosowanie statywu, 224 Spis treści vii Poleć książkęKup książkę LEKCJA 1. Kwestia wizji K AŻDY Z NAS ROBI ZDJĘCIA z innych powodów. Są tacy, dla których liczą się aspekty czysto techniczne, a dobre zdjęcie to takie, które jest ostre i poprawnie naświetlone. Niektórym rzeczywiście to wystarcza, ale nie mnie i zapewne tak- że nie Tobie, bo w przeciwnym razie przeczytałbyś po prostu instrukcję obsługi aparatu fotograficznego albo przełączył go na jeden z trybów automatycznych i na tym poprzestał. Sądzę raczej, że podobnie jak ja, sięgasz po aparat, aby ujrzeć świat z innej perspektywy i aby sobie oraz innym pokazać na zdjęciu to, jak go widzisz. A wtedy określenie kanonu dobrej fotografii jest znacznie trud- niejsze. Zdjęcie niejedno ma imię i nie zawsze musi być ostre jak żyletka albo idealnie naświetlone. Tak naprawdę od początku do końca wszystko sprowa- dza się do wizji autora. ▶ Fuji XE-1, 18 mm, 1/400 s @ 5,6, ISO 400 Każda fotografia, tak jak i ta zrobiona w Oaxaca w Meksyku, zaczyna się od wizji. Albo od zamiaru, jeśli wolisz. To wizja narzuca ustawienia, dobór szkła, perspektywy i wybór chwili. To ona kieruje późniejszą edycją i obróbką zdjęcia. W niej wszystko ma swój początek 2 Poleć książkęKup książkę Poleć książkęKup książkę „To jest podróż nie do celu, ale podróż nieustannych odkryć”. W innych książkach wiele pisałem o wizji, zaoszczędzę Ci więc długich kazań i ogra- niczę się do kwintesencji: Twój sposób postrzegania świata różni się od tego, jak widzą go inni. Tylko w niewielkim stopniu jest to kwestia tego, co tak naprawdę widzisz, a bardziej tego, jak to widzisz. W jednej z ostatnich lekcji będę zachęcał Cię do studiowania prac mistrzów. Ale nie musisz czekać tak długo, żeby zapoznać się z dziełami innych fotografów. Zastanów się, dlaczego spośród wszystkich decy- zji, jakie mogli podjąć przy tworzeniu konkretnego zdjęcia, wybrali akurat takie? W większości przypadków odpowiedzią jest ich wizja. Postrzegali daną scenę — a także w szerszej perspektywie cały świat — poprzez określony zestaw filtrów emo- cjonalnych i mentalnych. Niektórzy, a wśród nich i ja, widzą świat w optymistycz- nych barwach, jasno, jako fantastyczną przygodę i fotografują tak, aby to pokazać. Inni, jak Elliott Erwitt, patrzą na otoczenie przez pryzmat wyjątkowego poczucia humoru, które wyraża się w ich pracach. Jeszcze inni są z natury bardziej mroczni albo ezoteryczni; przejawy tego widać choćby w dziełach Brooke Shaden. Zaczynam od tej kwestii, bo to ona jest głównym motorem naszych działań. To na- sza wyjątkowa wizja świata sprawia, że mówimy: „O rany, spójrz na to!” i sięgamy po aparat, aby coś sfotografować. To, jak fotografujemy, zależy od tego, co chcemy wyrazić. Na samym wstępie chciałbym Ci więc zasugerować, abyś wyzbył się nawy- ku stawiania pewnego pytania i zastąpił je innym. To pytanie, o którego wyrzeczenie Cię proszę, brzmi: „Jak powinienem to sfotografować?”. Nie ma czegoś takiego, jak „powinienem”. Znacznie ciekawsze jest pytanie: „Jak chciałbym to sfotografować?” albo inaczej: „Jak mogę dobrać obiektyw, kąt widzenia, czas naświetlania, przysło- nę itd., aby pokazać tę scenę zgodnie z tym, jak ja ją widzę, odbieram i co o niej my- ślę?”. Odpowiedź na to pytanie dziś, jutro i za dwadzieścia lat nie będzie taka sama. Bo zmieniać się będzie też Twój sposób postrzegania świata. Tak po prostu jest. To jest podróż nie do celu, ale podróż nieustannych odkryć. Gdy weźmiesz aparat do ręki, nie myśl już o reszcie świata, nie myśl o fotografach, których podziwiasz — nawet o tych, których zdjęcia zainspirowały Cię do bycia fotografem. Może zwłaszcza o nich. Oni bowiem już przedstawili swoją wizję świata. Mogliśmy się z nią zapoznać. Ale nie widzieliśmy świata widzianego Twoimi oczami, a bardzo chcemy zobaczyć. Pokaż go nam. 4 S Z TUK A FOTOGR AFOWANIA . 60 POMYS ŁÓW NA LEPSZE ZDJĘCIA Poleć książkęKup książkę TWOJE ZADANIE Usiądź i przejrzyj swoje ulubione zdjęcia. Nie te, które lubią wszyscy, i nie te „doskonałe” (choć może chodzić o te same). Powinny to być Twoje ulubione prace. Co mają ze sobą wspólnego? Poszukaj w nich przejawów własnego postrzegania świata i intuicyjnie spróbuj je nazwać. Dopóki będziesz fotografował, Twoja wizja będzie ewoluować, a wraz z nią zdolność do jej sugestywnego i finezyjnego wyrażania. Na razie wystarczy, że zaczniesz dostrzegać przejawy pewnej wizji świata w swoich pracach (albo nauczysz się ich szukać). Nie wypatruj jej zbyt usilnie, unikaj przekombinowania. Może okaże się, że wszystkie Twoje ulubione zdjęcia przedstawiają konie albo dzieci? Może zdjęcia te mają bardzo jasną tonację i przeważają na nich kolory podstawowe, a może są czarno-białe? Może wszystkie zostały zrobione w oświetleniu tylnym i widać na nich efekt flary? Nie ignoruj żadnych przesłanek, ale też nie pozwól, aby Cię ograniczały. Po prostu kieruj się wskazówkami. W ten sposób zaczniesz poznawać swoją wizję świata, a jej świa- domość stopniowo przeniknie do procesu fotografowania i da o sobie znać, gdy uniesiesz aparat do oka. Najważniejsze jest to, abyś zaczął oswajać się ze swoją wizją i traktował ją jak własną. Nie jesteś zobowiązany do robienia zdjęć pod niczyje dyktando, niech więc będą one Twoje. Gdy przytłoczą Cię wszystkie przyciski i pokrętła, a już nie daj Boże opinie innych fotografów, kieruj się tą poradą jak Gwiazdą Polarną. Odszukaj swoją wizję i naucz się ją wyrażać za pomocą narzędzia, które trzymasz w dłoni. Właśnie to, a nie prozaiczna nauka obsługi aparatu, jest najpiękniejsze w pracy fotografa. Doskonałe fotografie są przewartościowane. Za to te urzekające dla innych i mające dla Ciebie największą wartość będą zdjęciami zrodzonymi z pragnienia wyrażenia własnej wizji. Kwestia wizji 5 Poleć książkęKup książkę LEKCJA 2. Zadawaj trafniejsze pytania POCZĄTKUJĄCY MAJĄ MNÓSTWO PYTAŃ. Gdybyśmy byli mądrzejsi, nigdy nie wyrzeklibyśmy się wrażenia bycia wiecznymi adeptami, którzy nie wahają się pytać. Na początku jest bowiem czymś naturalnym, że na widok zdjęć zrobio- nych przez innych zadajemy pytania typu: • Jakiego obiektywu użyłeś? • Jakim aparatem się posługiwałeś? • Jakie wybrałeś ustawienia? Nie są to złe pytania na początek, gdy dopiero zaczynasz poznawać tajniki rze- miosła, które wymaga przecież posługiwania się określoną technologią. ▶ Leica M (240), 21 mm, 1/90 s @ f/6,8, ISO 200 Jezioro Louise, Kanada 2014 6 Poleć książkęKup książkę Poleć książkęKup książkę Zasadniczy problem polega na tym, że wśród wielu pytań, jakie można zadać, te są chyba najmniej ciekawe i pomocne. Trywializują one bowiem coś, co w istocie wcale nie jest takie proste. Chciałbym Cię zachęcić do postrzegania fotografii nie jako rzemiosła technicznego, lecz jako sztuki pięknej, która wymaga posługiwania się technologią. To oznacza, że każda decyzja wpływa na ostateczny wygląd zdjęcia i każda z nich ma znaczenie. Oto garść ciekawszych pytań, które celowo sformu- łowałem w pierwszej osobie, ponieważ mam nadzieję, że sam je sobie zaczniesz zadawać: • Jaką myśl albo uczucie próbuję wyrazić na tym zdjęciu? • Jaką rolę odgrywa w nim kolor? • Jak wyglądałaby ta scena w obiektywie o krótszej albo dłuższej ogniskowej? • Co szczególnego w danej chwili sprawiło, że postanowiłem działać, a nie poczekać jeszcze trochę, albo nie zrobiłem zdjęcia chwilę wcześniej? • Jak wybrane ustawienia (przysłona, czas naświetlania, ogniskowa) wpłyną na wygląd określonych elementów i czy pomoże to w opowiedzeniu mojej histo- rii? Na przykład które elementy wyjdą mniej ostro ze względu na małą głębię ostrości albo ulegną rozmyciu wskutek długiej ekspozycji? To rozmycie albo nieostrość rzutują na formę uwiecznionych obiektów i zmieniają kompozycję ujęcia. • Co mogę zrobić, aby wyeliminować zbędne elementy bez szkody dla istoty obrazu? Czy na przykład powinienem użyć dłuższego obiektywu, aby odsepa- rować temat od tła? A może lepiej będzie zachować szeroki kąt widzenia, lecz podejść bliżej, trochę zmienić pozycję i perspektywę ujęcia? • Jak przedstawiają się relacje między elementami i czy mogę zmienić pozycję albo obiektyw, aby te relacje zaakcentować? • Jak układają się linie w tej fotografii i czy zmiana układu kadru (pionowy albo poziomy), proporcji (kwadrat, 16:9 itp.) albo obiektywu może je wzmocnić albo osłabić? • Czy te linie skłaniają widza do spojrzenia do wnętrza kadru, czy na zewnątrz, i czy mogę zrobić coś, aby lepiej pokierować jego wzrokiem? 8 S Z TUK A FOTOGR AFOWANIA . 60 POMYS ŁÓW NA LEPSZE ZDJĘCIA Poleć książkęKup książkę „Nie ma właściwych odpowiedzi, są tylko możliwości, a niektóre z nich sprawdzą się lepiej niż inne. Nie myśl w kategoriach ćwiczeń, poznawaj przez zabawę”. • Jak zachowuje się światło? Światło wpływa na kompozycję, tworzy cienie, głębię i nastrój. Ignorowanie cieni może oznaczać utratę szansy na zwiększe- nie wymowy obrazu. • Czy kompozycja ma głębię? Czy dałoby się ją bardziej wyeksponować? A może korzystniej byłoby ją zmniejszyć? • Czy jakieś powtarzające się elementy sceny układają się w pewien rytm; odbijają wizualnym echem? Może da się poszerzyć kadr, aby ująć ich trochę więcej, albo na odwrót, zwęzić, aby zmniejszyć ich liczbę? Wszystkimi tymi pytaniami zajmiemy się w kolejnych lekcjach, Ty sam zaś nie prze- staniesz ich stawiać, dopóki będziesz fotografem. Wykorzystaj te pytania, aby kre- atywnie podejść do wyrażenia swojej wizji albo zamierzeń. Nie pozwól jednak, aby Cię krępowały. Nie ma właściwych odpowiedzi, są tylko możliwości, a niektóre z nich sprawdzą się lepiej niż inne. Nie myśl w kategoriach ćwiczeń, poznawaj przez zabawę. W ten sposób nauczysz się więcej. Nie obawiaj się porażki. Eksperymentuj. Jeśli nie wiesz, jak odpowiedzieć na jakieś pytanie, wypróbuj wszystkie dostępne możliwości i czerp doświadczenie z rezultatów. A jeśli będziesz miał szansę zapytać fotografa o jego warsztat i czegoś się od niego nauczyć, spróbuj zadać pytanie dla- czego zamiast co. Odpowiedź na takie pytanie będzie Ci bardziej pomocna. TWOJE ZADANIE Przyjrzyj się tym samym zdjęciom, które wybrałeś do poprzedniego zadania, i po- staw sobie pytania, które wymieniłem wcześniej. Zapewne nie znajdziesz odpo- wiedzi na każde z nich. W niektórych przypadkach możesz nie znaleźć odpowiedzi na żadne. Ale czegoś się nauczysz. Na razie wystarczy, że te pytania staną się ele- mentem Twojego słownika, a dostępne opcje i możliwości nie będą Cię przerażały. Pamiętaj: nie ma jedynie słusznych dróg. Moje odpowiedzi będą inne niż Twoje. Liczy się tylko to, że uczysz się, podobnie jak każdy z nas, celowego posługiwania się wszystkimi narzędziami, jakimi dysponujemy. Zadawaj trafniejsze pytania 9 Poleć książkęKup książkę LEKCJA 3. Instrukcja PRZECZYTAJ INSTRUKCJĘ OBSŁUGI. Serio. Jeśli musisz, ściągnij ją z interne- tu, ale przeczytaj. Instrukcje są zwykle dostępne w wielu językach. Poszukaj ojczystego. A potem trzymaj instrukcję pod ręką, w razie gdybyś jej potrzebo- wał. Należy to zrobić po to, aby wiedzieć, jakie genialne rzeczy potrafi robić to niezwykłe pudło z dziurką. Należy to zrobić także dlatego, że kreatywność wy- nika z możliwości, a nie wiesz, jakimi możliwościami dysponujesz, dopóki nie przekonasz się, że dany aparat potrafi na przykład rejestrować obrazy składa- jące się z wielu ekspozycji albo wyświetlać podgląd fotografii w kontrastowej czerni i bieli. Nie twierdzę, że potrzebujesz choćby ułamka narzędzi oferowa- nych przez aparat albo że trzeba je zapamiętać. Po prostu przeczytaj instrukcję. Zaufaj mi. A teraz chciałbym, żebyś przełączył aparat na tryb manualny i tak go zostawił. Naprawdę. „Ale przegapię mnóstwo pstryków!”. Racja, przegapisz. (I nie nazywaj ich „pstrykami”). 10 Poleć książkęKup książkę Aparat Pentax Spotmatic mojego ojca oraz książka The Pentax Way, która była nie instrukcją obsługi, ale poszerzonym podręcz- nikiem fotografowania lustrzankami „Ale nie rozumiem ustawień ekspozycji. Sknocę coś”. Z czasem zrozumiesz, a wszystko, co sknocisz, będzie Twoim najlepszym nauczycielem. „To jest trudne!” No to spróbuj malarstwa… Ponownie mi zaufaj. Pewnego dnia wrócisz do trybu preselekcji przysłony albo innego trybu, który lubisz, ale teraz chodzi o doskonalenie rzemiosła. Pójdzie Ci to szybciej i le- piej, jeśli nie pozwolisz aparatowi myśleć za siebie, a dzięki manualnej ekspozycji pewne rzeczy wejdą Ci w krew. Podczas lektury tej książki — a mam nadzieję, że później także — ustawiaj ekspozycję manualnie. Jeśli chcesz, pozwól aparatowi ostrzyć za siebie. Instrukcja 11 Poleć książkęKup książkę LEKCJA 4. Ekspozycja: system strefowy ZASUGEROWAŁEM JUŻ, abyś rozważył ręczne ustawianie ekspozycji zdjęć. Zaufaj mi, że dzięki temu staniesz się lepszy w tym, co robisz. Teraz zajmij- my się dobieraniem doskonałych ustawień naświetlania. Podejścia są dwa i moim zdaniem warto poznać oba (opiszę je w tej oraz w kolejnej lekcji). Pierwsze dotyczy fotografów cyfrowych, którzy zapisują zdjęcia w formacie JPG albo fotografów posługujących się aparatami tradycyjnymi. Jest to starsza z dwóch metod, ale ja, im dłużej fotografuję, tym częściej do niej wracam. W pewnych sytuacjach ustawianie ekspozycji w ten sposób jest najprostsze i najdokładniejsze. ▶ Canon 1Ds Mk III, 16 mm, 4 s @ f/20, ISO 100 Islandia 2010 12 Poleć książkęKup książkę Poleć książkęKup książkę Kiedyś nie było histogramów, elastycznych w obróbce plików RAW i Lightrooma. Trzeba było rozumieć sposób „widzenia” świata przez światłomierz, dobierać pa- rametry na podstawie tej wiedzy i stosować bracketing, czyli kilkakrotnie naświet- lać kadr, za każdym razem zmieniając ekspozycję o jedną albo dwie działki w jedną albo w drugą stronę, tak na wszelki wypadek. Za fotografowaniem w trybie RAW przemawiają ważne powody, o których opowiem w następnej lekcji. Zasadniczo za- lecam zapisywanie zdjęć w postaci RAW, choć nie zawsze jest to konieczne. Zdjęcia RAW wymagają szybszych aparatów, wydajniejszych komputerów, większych dy- sków twardych i poświęcenia więcej czasu na obróbkę. Jednak najważniejsze z per- spektywy większości fotografów zalety zdjęć RAW, czyli elastyczność i głębia barw, stają się mniej istotne, jeśli opanujesz sztukę prawidłowej ekspozycji. Nie chcę przez to powiedzieć, że powinieneś fotografować w trybie RAW albo że powinieneś używać formatu JPG. Uważam jedynie, że warto poznać oba te podejścia. W następnej lekcji opowiem o histogramie, niezwykle skutecznym narzędziu do analizowania ekspozycji. Na razie porozmawiajmy jednak o działaniu światłomie- rza. Po pierwsze światłomierz aparatu nie wie, co fotografujesz. Odczytuje ilość światła i traktuje scenę tak, jakby miał do czynienia z przeciętną szarością. Nie bie- lą, nie czernią. Szarością. I jeśli postąpisz tak, jak sugeruje światłomierz, otrzymasz przeciętne, szare zdjęcie. Może to być akceptowalne, jeśli scena stanowi stonowaną mieszaninę czerni, bieli i odcieni szarości. Ale jeśli jest bardzo jasna? Czy masz się pogodzić z faktem, że zostanie zarejestrowana jako szara? Ansel Adams pozostawił po sobie bogatą spuściznę, a jedną z jego najważniejszych koncepcji był model ekspozycji zwany systemem strefowym. Model ten był po- wszechnie stosowany przy naświetlaniu negatywów, a także podczas pracy w ciem- ni. Ja chcę tutaj omówić tylko jedno z jego zastosowań. Otóż system strefowy dzieli spektrum tonalne od bieli do czerni na 11 stref, przy czym strefa 0 jest czarna, po- zbawiona detali, strefa X jest biała, również pozbawiona detali, zaś strefa V jest sza- ra. Poszczególne strefy są oddzielone o jeden pełny stopień (działkę) ekspozycji. Praktyczne wykorzystanie tej informacji jest łatwe, ale chyba najprościej wyjaśnić to na przykładach. Najpierw przypuśćmy, że fotografuję nadmorską scenę w mglisty dzień. Krajobraz tonie w szarościach. Mierzę jasność i wykonuję zdjęcie w trybie JPG albo na ulubionym filmie. Gdy spojrzę na uzyskane zdjęcie, okaże się, że jest szare. Znakomicie. Scena była szara, więc otrzymany kadr przedstawia ją wiernie. Dla od- miany załóżmy teraz jednak, że fotografuję ośnieżone zbocze góry. Jeśli ustawię 14 S Z TUK A FOTOGR AFOWANIA . 60 POMYS ŁÓW NA LEPSZE ZDJĘCIA Poleć książkęKup książkę SYSTEM STREFOWY 0 I II III IV V VI VII VIII IX X Oto system strefowy zilustrowany na diagramie. Zero to czysta czerń pozbawiona szczegółów. Strefa I odpowiada niemal idealnej czerni bez widocznych faktur. Strefa II to czerń o widocznej fakturze; jest to najciemniejszy obszar zdjęcia, w którym widać jeszcze jakieś detale. Strefa III to miejsca bardzo ciemne o wyraźnie zarysowanej fakturze. Na drugim skraju mamy strefę X, odpowiadającą czystej pozbawionej szczegółów bieli. Mogą to być odblaski albo źródła światła. Strefa IX jest jak jasno oświetlony śnieg: ma delikatny odcień, ale bez widocznych szczegółów, natomiast strefa VIII odpowiada najjaśniejszym tonom z dostrzegalnymi detalami. Pośrodku znajduje się pięć odcieni szarości. ekspozycję zgodnie z tym, co sugeruje światłomierz, to otrzymam burą, niedoświet- loną fotografię, ponieważ aparat zakłada, że scena jest szara. Ale ja chcę, żeby biele były białe, muszę więc być mądrzejszy od światłomierza i skorygować ekspozycję, dając zdjęciu więcej światła. Ale o ile więcej? System strefowy informuje mnie, że umiarkowaną szarość od bieli, w której da się jeszcze rozróżnić jakieś detale, dzielą trzy, może cztery stopnie ekspozycji. Dla bezpieczeństwa przyjmuję, że trzy. Zwięk- szam więc ekspozycję o trzy stopnie. Łatwe, prawda? Tak, ale chwileczkę… Ponieważ światłomierze stają się coraz bardziej i bardziej wyrafinowane, czasami trudno określić, z jakiego miejsca na scenie pochodzi odczyt. Ale większość apara- tów fotograficznych pośród wielu dostępnych trybów wciąż oferuje punktowy tryb pomiaru, który jest może niezbyt inteligentny, ale za to dość dokładny. Wyceluj środkowy punkt kadru w miejsce o największej jasności, ale takie, na którym widać jakieś szczegóły (czyli nie w pozbawioną detali tarczę słoneczną). Ustaw ekspozycję zgodnie z parametrami podawanymi przez aparat. Następnie dodaj trzy stopnie ekspozycji (poprzez zmianę czasu naświetlania, przysłony, czułości ISO albo kombi- nacji tych parametrów). Biel pozostanie biała. Ekspozycja: system strefowy 15 Poleć książkęKup książkę Przyjrzyj się temu zdjęciu wodospadu. Naniosłem na nie trzy łatwe do zidentyfi- kowania strefy. Jeśli zmierzyłbyś jasność wodospadu zgodnie z procedurą opisaną w poprzednim akapicie, to będzie to odpowiednik strefy VIII. Aby więc uzyskać optymalnie naświetlony kadr, trzeba zwiększyć ekspozycję o trzy stopnie. Ale jeśli zmierzyłbyś jasność w okolicach ska- ły na pierwszym planie, która powinna wypadać blisko strefy V, to mógłbyś po- zostawić parametry zasugerowane przez aparat. I na koniec, jeżeli zmierzyłbyś ciemne tło, które w przybliżeniu odpo- wiada strefie III, to powinieneś zmniej- szyć ekspozycję o około dwa stopnie, czyli o różnicę między strefą III (mierzony obszar) a strefą V (obszar o jasności, jaką powinieneś mierzyć według aparatu). Jeśli to opanujesz, możesz w ogóle nie potrzebować elastyczności plików RAW. Albo rób zdjęcia w trybie RAW plus JPG, który obsługuje większość aparatów. W ten sposób będziesz dysponował plikiem RAW z jego potencjałem i głębią oraz znakomicie naświetlonym zdjęciem JPG wprost z aparatu. III VIII V 16 S Z TUK A FOTOGR AFOWANIA . 60 POMYS ŁÓW NA LEPSZE ZDJĘCIA Poleć książkęKup książkę „Znajomość dawniejszych metod ustawiania ekspozycji pozwala bez trudu uzyskać doskonałe kadry, także w nie- sprzyjających warunkach”. Jest jeszcze jeden sposób: noś ze sobą szarą kartę wzorcową. Albo poszukaj w sce- nie czegoś o umiarkowanym, zwyczajnym odcieniu przypominającym 18-procento- wą szarość i zmierz jasność tego czegoś. W ten sposób dasz aparatowi dokładnie to, czego oczekuje (takim obiektem jest skała na pierwszym planie zdjęcia z wodo- spadem). Wtedy nie trzeba będzie niczego korygować, ponieważ aparat oszacuje jasność sceny zgodnie z tym, jak został skalibrowany, i perfekcyjnie dobierze ekspozycję — przy założeniu, że obiekt lub karta wzorcowa są oświetlone tak samo jak reszta sceny. Jeśli wiedziałbyś, że Twoja dłoń ma odcień pasujący do strefy VI, mógłbyś zmierzyć jasność dłoni, a potem dodać jeden stopień ekspozycji (umiarko- wana szarość to strefa V, Twoja dłoń to strefa VI, czyli jest jaśniejsza o jeden stopień, który trzeba dodać). W razie wątpliwości rozważ następującą kwestię: z punktu widzenia aparatu miejsce, w którym dokonuję pomiaru, jest szare, ale czy rzeczywi- ście takie jest? Nie? Jeśli jest jaśniejsze, zwiększ ekspozycję. Jeśli jest ciemniejsze, zmniejsz ją. Po co to wszystko? Wielu początkującym radzi się, żeby fotografowali w trybie RAW, a potem — o czym przeczytasz w następnej lekcji — aby naświetlali, faworyzując prawą stronę histogramu. Te rady są wprawdzie słuszne, ale tylko pod warunkiem, że będziesz potem obrabiał zdjęcia w Lightroomie albo w Photoshopie, bo pliki RAW prosto z aparatu na ogół wyglądają marnie, a jeśli nie opanowałeś jeszcze taj- ników obróbki, to mnóstwo Twoich zdjęć będzie miało nudną, burą tonację, która skłoni Cię do zastanowienia się, co robisz nie tak. Tymczasem po Twojej stronie wszystko może być w porządku — po prostu nikt Cię nie poinformował, że „suro- we” fotografie wyglądają w ten sposób i że wymagają pewnego nakładu pracy. Znajomość dawniejszych metod ustawiania ekspozycji pozwala bez trudu uzyskać doskonałe kadry, także w niesprzyjających warunkach. Nawet jeśli zapisuję zdjęcia w postaci RAW, często robię kilka ujęć według starych metod, aby potem, podczas pracy w Lightroomie, dobrze ocenić potencjał zdjęcia. Jeśli na przykład fotografu- ję o zachodzie słońca, zdarza mi się delikatnie zaniżać ekspozycję, aby zwiększyć nasycenie kolorów, a wtedy robię także zdjęcie w formacie JPG, które służy mi jako punkt odniesienia. Albo też jeśli wiem, że dobrze dobrałem ekspozycję, stosuję bracketing (cenię sobie pewność, jaką daje mi to rozwiązanie), regulując ustawienia o jedną lub dwie działki w każdą stronę. Nie używam wtedy histogramu i nie „na- świetlam na prawą stronę”. Wystarczy dobry pomiar światła i można fotografować. To podejście nabierze sensu po zapoznaniu się z następną lekcją, ale na razie za- pamiętaj jedno: jeśli dopiero zaczynasz i chciałbyś robić zdjęcia bez kombinowania Ekspozycja: system strefowy 17 Poleć książkęKup książkę z Lightroomem albo Photoshopem, to w formacie JPG nie ma nic złego. Nie trzeba podchodzić do formatów RAW z nabożnym pietyzmem. Są dobre, ale to tylko jedna z możliwości. Wprawdzie JPG jest mniej elastyczny i któregoś dnia być może bę- dziesz żałować, że nie masz pod ręką „surowych”, większych plików, ale w czasach błony filmowej żaden z nas nie czynił tego rodzaju założeń. Robiliśmy negatywy i po latach są one równie piękne jak wtedy. A jeśli po wszystkich tych wyjaśnieniach masz mętlik w głowie, to po prostu przestaw aparat na tryb rejestrowania obu wariantów zdjęć: RAW oraz dużych JPG-ów w wysokiej jakości. TWOJE ZADANIE Najpierw wydrukuj diagram ze skalą systemu strefowego albo za pomocą smartfo- na zrób zdjęcie rysunku z książki, abyś mógł nań zerkać w razie potrzeby. Po drugie, kup szarą kartę wzorcową. Powinieneś dostać ją w sklepie fotograficznym. Jeśli nie uda Ci się jej znaleźć, poszukaj czegoś, co na oko przypomina 18 – 20-procentową szarość i mierz jasność za pomocą tego rekwizytu, jeśli tylko będzie on oświetlony tak samo jak reszta sceny. Pamiętasz o fotografowaniu w trybie manualnym? Wiem, że wszystko to wydaje Ci się niepotrzebne, biorąc zwłaszcza pod uwagę wyrafino- wanie nowoczesnych aparatów. Ale jeśli chcesz się uczyć fotografii, to opanowanie koncepcji pomiaru światła i poprawnej ekspozycji jest tak ważne, że nie jestem pewien, czy słowo „fundamentalne” wystarczająco to oddaje. Nawet jeśli masz nowoczesny aparat z różnymi trybami pomiaru światła, na jakiś czas przełącz się na pomiar punktowy. Poszukaj sceny, którą chciałbyś sfotografować. Zmierz jas- ność jakiegoś szarego obiektu (strefa V). Zapamiętaj ustawienia ekspozycji. Potem zmierz jasność czegoś białego, ale z nadal widocznymi detalami. Dodaj trzy stopnie ekspozycji. Albo dwa. Zerknij na system strefowy. O ile stopni ekspozycji różni się od uzyskanej wartości poprzedni pomiar ze strefy V? Otóż wyliczona ekspozycja powinna być taka sama jak ta, którą zmierzyłeś na podstawie szarego obiektu; będą się one różniły najwyżej o jeden stopień. Na tej samej zasadzie można postąpić na odwrót: zmierzyć jasność ciemnych obszarów i od wyniku odjąć od jednego do czterech stopni ekspozycji. Jeśli mierzysz jasność czegoś o umiarkowanie szarym kolorze, ale nie bardzo ciemnego, odejmij jeden stopień. Poświęć trochę czasu na 18 S Z TUK A FOTOGR AFOWANIA . 60 POMYS ŁÓW NA LEPSZE ZDJĘCIA Poleć książkęKup książkę opanowanie tej sztuki, a będziesz mógł machnąć ręką na wszelkie poradniki o try- bach ekspozycji oraz modelach pomiaru światła i po prostu zaczniesz robić zdjęcia. Będziesz bowiem dobrze rozumiał metodę pomiaru oświetlenia sceny przez aparat i potrafił optymalnie dobrać parametry ekspozycji na podstawie jego wskazań. Następna rzecz, do jakiej chciałbym Cię zachęcić, to dalsza lektura. W kolejnej lekcji wyjaśnię kwestię fotografowania w trybie RAW. Sądzę, że powinieneś poznać obydwa podejścia do ekspozycji. Dzięki opanowaniu obu technik będziesz wiedział, jakie korzyści daje każda z nich i z jakimi wymogami wiąże się ich stosowanie. Ekspozycja: system strefowy 19 Poleć książkęKup książkę LEKCJA 5. Ekspozycja: optymalizacja naświetlania w trybie RAW POCZĄTKUJĄCY FOTOGRAFOWIE, pouczani w dobrej wierze przez zawodow- ców o korzyściach z zapisywania zdjęć w trybie RAW, często nie zdają sobie sprawy, czego wymaga takie podejście. Formaty RAW mają spore możliwości, ale tylko przy założeniu, że będziesz później pracował nad zdjęciami w cyfrowej ciemni. W przypadku plików RAW to konieczność — w przeciwnym razie zdjęcia są mało kontrastowe, często za jasne i ogólnie niezbyt atrakcyjne. Porozma- wiajmy zatem o najlepszym cyfrowym formacie plików, czyli RAW. Cyfrowy negatyw jest w istocie zbiorem informacji, sekwencją jedynek i zer. Najlepszy cyfrowy negatyw (RAW, a nie JPG) to taki, który zawiera największą ilość danych. Dlaczego? Ponieważ otrzymane zdjęcie trzeba skorygować w cy- frowej ciemni, a większa ilość danych oznacza większą elastyczność działania i możliwość wprowadzenia poważniejszych zmian bez spadku jakości obrazu. Aby uzyskać jak najlepszą jakość cyfrowego zdjęcia, możesz zrobić dwie rzeczy. Po pierwsze, ustawić najniższą możliwą czułość ISO. Matryce aparatów coraz lepiej radzą sobie z dużymi czułościami, ale jeśli zależy Ci na jak najmniejszej ilości szumów, to powinieneś fotografować przy najniższej wartości ISO. 20 Poleć książkęKup książkę Jak wynika z histogramu, to zdjęcie jest przynajmniej o jeden stopień niedoświet- lone Po korekcji w Lightroomie histogram i wygląd zdjęcia znacznie lepiej odpowia- dają temu, jak rzeczywiście powinienem sfotografować tę scenę Ekspozycja: optymalizacja naświetlania w trybie RAW 21 Poleć książkęKup książkę CIENIE PÓŁCIENIE ŚWIATŁA Po drugie, powinieneś rozumieć zasady posługiwania się histogramem i ustawiać ekspozycję tak, aby priorytetowo traktować jego prawą stronę. Histogram Histogram to graficzne odzwierciedlenie ilości światła na skali od czerni do bieli zarejestrowanej przez matrycę przy fotografowaniu sceny. Wizualnie wykres ten trochę przypomina masyw górski. Konkretny kształt tego masywu jest uzależniony od fotografowanej sceny, bo każda z nich jest inna — na ten aspekt wykresu nie mamy bezpośredniego wpływu (z wyjątkiem zdjęć robionych z lampą błyskową albo w warunkach studyjnych, gdzie do pewnego stopnia można go kontrolować). Na razie zapomnij więc o kształcie. Przede wszystkim powinieneś zwrócić uwagę na to, w którym miejscu na wykresie (w sensie położenia z lewej — z prawej) jest ulokowany ów „masyw”. Przypominam, że z perspektywy kogoś, kto zamierza edytować zdjęcia w cyfrowej ciemni, najlepszy negatyw to taki, który zawiera najwięcej informacji. Histogram może pomóc w określeniu, czy danych o obrazie zostało zarejestrowanych dużo, czy mało. Pokrótce wygląda to tak: histogram, który ciąży ku lewej stronie wykresu oznacza mniejszą ilość danych niż histogram tej samej sceny przesunięty bardziej w prawo. Dlaczego? Ponieważ potencjał do przechowywania informacji po prawej stronie histogramu jest wykładniczo większy niż po lewej. Zakres odpowiadający jednemu stopniowi ekspozycji przy prawym skraju histogramu może zawierać najwięcej danych, a to przekłada się na większe możliwości późniejszej edycji pliku. Lewa strona wykresu odpowiada czerni i cieniom zdjęcia, a prawa — światłom i bieli. Bez wdawania się w techniczne szczegóły należy powiedzieć, że histogram BIELE POZBAWIONE SZCZEGÓŁÓW CZERNIE POZBAWIONE SZCZEGÓŁÓW 22 S Z TUK A FOTOGR AFOWANIA . 60 POMYS ŁÓW NA LEPSZE ZDJĘCIA Poleć książkęKup książkę przesunięty na prawą stronę oznacza o wiele większą ilość informacji niż ten sam histogram przesunięty w lewo — jeśli tylko nie urywa się on raptownie na prawym skraju wykresu. Pułapka polega na tym, że idealny cyfrowy negatyw na podglądzie na wyświetlaczu aparatu często wcale nie wygląda dobrze. Jest zwykle zbyt jasny, wypłowiały — i z tego względu ja posługuję się ekranem LCD aparatu tylko do oglądania histogra- mu, sprawdzania ostrości i oceniania kompozycji. Nigdy nie używam go do oceny ekspozycji z pominięciem histogramu. Histogram nie kłamie. Zasada jest następu- jąca: aby naświetlić zdjęcie z myślą o zmaksymalizowaniu ilości informacji, należy po prostu ustawić ekspozycję tak, aby przesunąć histogram jak najdalej w prawą stronę, ale zarazem tak, aby nie wyszedł on poza prawy koniec skali. Jedyny wy- jątek dotyczy sytuacji, gdy w kadrze występują jaskrawe obiekty bez widocznych detali, które powinny takimi pozostać. Przykładem tego rodzaju obiektu jest tarcza słońca. Innym — odblaski światła na błyszczących powierzchniach. Chodzi więc nie tyle o to, aby nigdy nie pozwolić histogramowi „uciec” za prawy skraj wykresu, ale aby w sytuacjach, gdy tak się dzieje, zadać sobie pytanie, w których partiach świateł dochodzi do utraty detali. Z tego względu zawsze pozostawiam włączony podgląd przepaleń, sygnalizowanych miganiem jaskrawych obszarów zdjęcia. Podgląd prze- paleń można skonfigurować w aparacie. Na pewno wiesz już, jak to zrobić, przecież jesteś świeżo po lekturze instrukcji obsługi, prawda? Włącz go zatem. Teraz, jeśli na podglądzie zdjęcia w aparacie zobaczysz migające przepalenia (poznasz je od razu), będziesz mógł podjąć decyzję, czy dotyczą one miejsc, które bez szkody mogą ulec prześwietleniu, czy raczej należy zachować w nich jakieś detale. 128 POZIOMÓW 256 POZIOMÓW 512 POZIOMÓW 1024 POZIOMY 2048 POZIOMÓW Zdecydowana większość da- nych zapisanych w zdjęciu RAW mieści się po prawej stronie histogramu Ekspozycja: optymalizacja naświetlania w trybie RAW 23 Poleć książkęKup książkę Czasami zakres jasności sceny będzie przekraczał możliwości matrycy. W takich przypadkach trzeba dokonać wyboru. Mój wybór niemal zawsze polega na naświet- leniu zdjęcia tak, aby przesunąć histogram jak najdalej w prawo, bez utraty waż- nych detali w obszarach świateł. Cienie pozostawiam zaś samym sobie. Lubię cienie, a choć nie zawsze potrzebuję eksponować w nich jakieś szczegóły, to naświetlenie zdjęcia na prawą stronę histogramu umożliwia zarejestrowanie największej ilości informacji, to zaś daje mi duże szanse na odzyskanie szczegółów z obszaru cieni, je- śli uznam, że to potrzebne. Można też zrobić kilka zdjęć różniących się ekspozycją, a potem je połączyć, choć nieczęsto tak postępuję. Czasami za pomocą flesza da się zniwelować dysproporcje w jasności sceny i w ten sposób ułatwić aparatowi jej zare- jestrowanie; kiedy indziej pomaga zastosowanie akcesoriów w rodzaju neutralnego filtra gradientowego, ale na razie zależy mi jedynie na pokazaniu podstaw, tak aby nie popaść w niepotrzebne szczegóły. TWOJE ZADANIE Włącz migający podgląd przepaleń. (Poszukaj w menu aparatu opcji o nazwie Highlight warning, Alarm prześwietleń lub podobnej). Przestań używać wyświetlacza LCD do oceniania ekspozycji i kolorystyki zdjęcia (ponieważ teraz nie robisz zdjęć w formacie JPG, możesz sobie to darować). I przede wszystkim zacznij używać histogramu. Zrób kilka zdjęć, starając się dobrać ustawienia ekspozycji tak, aby histogram został przesunięty najdalej w prawo, jak to jest możliwe. Kolorystykę i ekspozycję skoryguj w ulubionym programie do edycji zdjęć. Jeśli nie wiesz, jak to zrobić, rozważ zakup innej mojej książki, Vision Voice: Refining Your Vision in Adobe Photoshop Lightroom (New Riders 2010). ▶ Nikon D800, 200 mm, 1/500 s @ f/8,0, ISO 800 Ekspozycje takie jak ta nie muszą stanowić wyzwania, ale zważywszy na śnieg na drugim planie, może zaniepokoić Cię widok histogramu urywającego się po prawej stronie. Przepa- leniem zakresu jasnych świateł nie trzeba się jednak przejmo- wać, należy troszczyć się tylko o to, aby nie utracić istotnych szczegółów. W tym przypadku nic takiego nie nastąpiło 24 S Z TUK A FOTOGR AFOWANIA . 60 POMYS ŁÓW NA LEPSZE ZDJĘCIA Poleć książkęKup książkę Ekspozycja: optymalizacja naświetlania w trybie RAW 25 Poleć książkęKup książkę LEKCJA 6. Trójkąt do zapamiętania NA POCZĄTKU NAUKI POZNAŁEM FOTOGRAFIĘ od strony technicznej. Było to wiele lat przed tym, zanim naprawdę zacząłem traktować ją jak sztukę. Choć aspekty techniczne są ważne i stanowią kręgosłup fotografii, od samego początku powinieneś mieć świadomość, że każda podjęta decyzja wpływa na kwestie estetyczne i że ostateczny rezultat jest uzależniony od dokonanych wyborów. Wybory te będą łatwiejsze, jeśli poznasz zależności wynikające z trój- kąta ekspozycji, zrozumiesz bowiem, co wybierasz i z czego w zamian rezygnu- jesz w kategoriach estetyki obrazu niezależnie od tego, czy zapisujesz zdjęcia w formacie JPG, czy RAW. Zacznijmy od podstaw. 26 Poleć książkęKup książkę Światło wpada do aparatu, przez pewien czas oświetla kliszę albo matrycę i tak powstaje zdjęcie. Zbyt duża ilość światła powoduje prześwietlenie obrazu, a przy skrajnym prześwietleniu może się okazać, że żadnego obrazu nie ma, bo zdjęcie jest zupełnie białe. Widzisz? Od przybytku może jednak głowa rozboleć… Z kolei za mała ilość światła spowoduje niedoświetlenie zdjęcia, a w skrajnym przypadku da czarny obraz. To znaczy, że czasami im mniej, tym… jednak mniej. Są trzy podstawowe sposoby regulowania ilości rejestrowanego światła. Pierwszy polega na sterowaniu czułością matrycy albo używaniu filmów o odpowiedniej czu- łości. W obydwu przypadkach wybiera się pewną wartość ISO, zgodną z międzyna- rodową normą światłoczułości. Wartość ISO 100 oznacza niską czułość na świat- ło. Z kolei ISO 3200 oznacza czułość wysoką. Im mniejsza wartość ISO, tym więcej światła należy wpuścić przez obiektyw i migawkę. Im większa wartość ISO, tym mniej światła potrzeba do zrobienia zdjęcia, ale obraz często staje się wtedy bar- dziej ziarnisty, a w przypadku zdjęcia cyfrowego — bardziej zaszumiony. W odróż- nieniu od dwóch pozostałych wierzchołków trójkąta ekspozycji tutaj kompromisy są relatywnie niewielkie. Druga metoda kontrolowania ilości światła polega na odpowiednim ustawieniu przysłony, czyli specjalnego otworu o regulowanej średnicy. Ustawienie przysłony jest określane w zagadkowo wyglądających wartościach, które rozumieją tylko CZAS NAŚWIETLANIA CCCCZCC PRZYSŁONA A + ZAMRAŻANIE AKCJI − ROZMYCIE RUCHU + WIĘKSZA GŁĘBIA OSTROŚCI − MNIEJSZA GŁĘBIA OSTROŚCI − MNIEJ SZUMÓW, MNIEJSZA CZUŁOŚĆ + WIĘCEJ SZUMÓW, WIĘKSZA CZUŁOŚĆ CZUŁOŚĆ Każde z tych ustawień ma wpływ na estetykę zdjęcia. Możesz regulować dwa, trzecie ustawienie będzie natomiast wynikiem kom- promisu Trójkąt do zapamiętania 27 Poleć książkęKup książkę „Im bardziej naturalnie będzie Ci to przychodzić, tym łatwiejsze stanie się podejmowanie istotnych decyzji. Mało kto potrafi być kreatywny, jeśli coś go irytuje”. matematycy i wyznawcy okultyzmu. I tak na przykład wartość f/1,8, choć wygląda na małą, oznacza bardzo duży otwór względny przysłony, zaś wartość f/22, choć duża, opisuje otwór o małej średnicy. Duży otwór przysłony wpuszcza więcej świat- ła, a mały — mniej. Efekt uboczny tego ustawienia polega na tym, że mały otwór skupia światło mocniej niż duży. Wpuszczenie większej ilości światła przekłada się więc na mniejszą głębię ostrości od pierwszego planu do tła. Jeśli wpuścisz go mniej, głębia będzie większa. Jak już wspomniałem, wszystko wiąże się z jakimś kompromisem. Tego nie unikniemy. Musimy nie tylko zadbać o poprawną ekspo- zycję, ale też określić, jak tę ekspozycję uzyskać, ponieważ każdy wybór ma wpływ na estetykę obrazu. W tym przypadku regulowanie światła za pomocą przysłony reguluje zarazem głębię ostrości. Trzecia metoda sterowania światłem jest związana z działaniem migawki. W więk- szości aparatów fotograficznych migawka jest czymś w rodzaju kurtyny, osłaniają- cej matrycę przed światłem do chwili naciśnięcia spustu. Wtedy migawka otwiera się i odkrywa matrycę na ściśle określony czas, eksponując ją na światło wpadające przez przysłonę w obiektywie. Gdzie kompromis? Krótkie czasy naświetlania zamra- żają ruch w kadrze, ponieważ matryca „widzi” go tylko przez ułamek sekundy. Na przykład 1/1000 sekundy to krótki czas naświetlania. Natomiast dłuższe ekspozycje, np. 1/15 sekundy, sprawiają, że ruch ulega rozmyciu, ponieważ migawka jest otwar- ta dłużej, a matryca rejestruje scenę przez cały ten czas, co uwidacznia się właśnie w postaci rozmycia. Oto trójkąt ekspozycji. Wszystkie trzy wierzchołki trójkąta są zależne od siebie, jeśli więc zażądasz od aparatu więcej z jednej strony, będziesz musiał ustąpić z innej. Jeżeli na przykład Twoim priorytetem — ze względu na to, jaki efekt chcesz uzyskać na zdjęciu — jest krótki czas naświetlania (1/1000 s), który umożliwia zamrożenie ru- chu w kadrze, to będziesz musiał ustawić bardzo duży otwór przysłony (f/1,8). A jeśli zależy Ci zarazem na dużej głębi ostrości, charakterystycznej dla ustawień rzędu f/8, to zapewne zmusi Cię to do zwiększenia czułości ISO. Wszystko jest kwestią kom- promisów. Jeśli nie jesteś za pan brat z liczbami, to opanowanie tego wszystkiego zajmie Ci dłuższą chwilę, ale na pewno się uda. 28 S Z TUK A FOTOGR AFOWANIA . 60 POMYS ŁÓW NA LEPSZE ZDJĘCIA Poleć książkęKup książkę TWOJE ZADANIE Wybierz scenę z charakterystycznym pierwszym planem i ustaw na nim ostrość. Zrelaksuj się, to ćwiczenie chwilę potrwa. Zakładam, że ustawiasz ekspozycję w try- bie manualnym. Ustaw ją najlepiej, jak potrafisz, kierując się wskazaniami świat- łomierza aparatu, a potem skoryguj ją tak, aby histogram był przesunięty daleko w prawą stronę. Zacznij od najkrótszego czasu naświetlania dla najszerzej otwartej przysłony. Ustaw czułość ISO na wartość w okolicach 400. Teraz wydłuż czas eks- pozycji o jeden stopień i o jeden stopień przymknij przysłonę. Zrób kolejne zdjęcie. Sprawdź histogram. A potem powtarzaj całą operację, aż dotrzesz do najbardziej przymkniętej przysłony. Wtedy zacznij zwiększać czułość ISO. Wyświetl wszystkie zrobione zdjęcia w cyfrowej ciemni i przeanalizuj postępy. Wykonaj to ćwiczenie tyle razy, aż zaczniesz swobodnie panować nad kompromisami i zaczniesz intuicyj- nie wyczuwać, jaki jest wpływ każdej wprowadzonej poprawki. Wiem, że wydaje się to banalne, ale nawet zawodowi muzycy ćwiczą gamy w ramach wprawek. Im bar- dziej naturalnie będzie Ci to przychodzić, tym łatwiejsze stanie się podejmowanie istotnych decyzji. Mało kto potrafi być kreatywny, jeśli coś go irytuje. Trójkąt do zapamiętania 29 Poleć książkęKup książkę LEKCJA 7. Długi czas naświetlania OD SAMEGO POCZĄTKU nauki fotografowania powtarza się nam, abyśmy za- mrażali ruch w kadrze. Krótkie czasy naświetlania wychwala się jako te najlep- sze. Sądzę, że w pewnym stopniu wynika to z naszego dziwnego przywiązania do idealnej ostrości w całym obszarze zdjęcia. Ale wrażenie ruchu stworzone przez dłuższą ekspozycję może tchnąć w zdjęcie energię i życie. Im dłużej foto- grafuję, tym swobodniej posługuję się dłuższymi ekspozycjami. Mam za sobą niemal trzy dekady robienia ostrych zdjęć. I przestałem się już zastanawiać, czy są ostre. Teraz pytam, czy są żywe. ▶ Fuji XE-1, 18 mm, 1/15 s @ f/14, ISO 1600 Kelnerzy w jednej z najstarszych kawiarni na świecie (Florian we włoskiej Wenecji) są w nieustannym ruchu. Ekspozycja 1/15 s wydawała mi się najbardziej odpowiednia, aby pokazać na zdjęciu ich pośpiech 30 Poleć książkęKup książkę Poleć książkęKup książkę ▼ Fuji XE-1, 18 mm, 1/15 s @ f/13, ISO 1600 Żeby zrobić ostre zdjęcie, nie trzeba ustawiać krótkiego czasu ekspozycji. Dopóki pewne fragmenty kadru są ostre, widz nie dba o to, czy inne uległy rozmyciu wsku- tek ruchu. To jest kwestia nie ostrości, lecz tego, które obszary kadru są wyraź- ne — możemy nawet celowo rozmyć cały obraz, do czego jeszcze wrócę. Na razie chciałbym, abyś poświęcił trochę czasu na przywyknięcie do dłuższych ekspozycji; jest to bardzo skuteczny sposób na uwiecznienie akcji i ruchu, który potrafi ożywić skądinąd statyczną scenę. 32 S Z TUK A FOTOGR AFOWANIA . 60 POMYS ŁÓW NA LEPSZE ZDJĘCIA Poleć książkęKup książkę ◀ Fuji XE-1, 18 mm, 1/15 s @ f/9, ISO 1600 TWOJE ZADANIE Wyznacz sobie pewien okres, sugeruję tydzień. Przez ten czas nie ustawiaj ekspo- zycji krótszej niż 1/60 sekundy. Dodatkowe punkty zgarniesz u mnie za cały tydzień, ale taki, że pierwszego dnia ustawisz 1/60 s, drugiego 1/30 s, trzeciego 1/15 s, i tak dalej. Jeden czas ekspozycji przez cały dzień. Być może będziesz musiał w tym celu poszukać słabiej oświetlonych scen albo założyć filtr polaryzacyjny, aby trochę stłumić światło. Czułość powinna być niska. Nie ograniczaj się do wydłużania eks- pozycji. Nie o to chodzi. Poszukaj tematów, które będą lepiej wyglądały przy takich czasach naświetlania. Przeanalizuj rezultaty. Przy jakim ustawieniu poruszająca się osoba wygląda dynamicznie i wdzięcznie, a przy jakim ta sama osoba wychodzi na zdjęciu tak rozmyta, że niemal znika? Od jakiego momentu wpływ poruszenia apa- ratu jest tak silny, że lepiej użyć statywu? Jakie czasy ekspozycji dają efekty, które Ci się w jakimś sensie podobają? Każdy czas otwarcia migawki, który przećwiczysz, będzie nowym narzędziem w Twoim wizualnym przyborniku i nowym sposobem przemyślanego wyrażania artystycznych zamierzeń. Długi czas naświetlania 33 Poleć książkęKup książkę LEKCJA 8. Nauka panoramowania GDY JUŻ ZACZNIESZ EKSPERYMENTOWAĆ z długimi czasami ekspozycji, spróbuj wykorzystać wiążące się z nimi możliwości. Skoro otwarcie migawki na dłużej sprawia, że obiekt poruszający się względem aparatu ulega rozmyciu, to śledzenie obiektywem jego ruchu sprawi, że na zdjęciu wyjdzie on względnie ostry, a rozmyciu ulegnie tylko tło. Nie jest łatwo nabrać wprawy w panoramo- waniu, ale stanowi ono kolejne wspaniałe narzędzie w przyborniku, pozwalają- ce na ukazanie sceny w bardzo dynamiczny sposób. ▶ Fuji XE-1, 18 mm, 1/15 s @ f/8, ISO 1600 Podobnie jak zdjęcia ilustrujące poprzednią lekcję, te fotogra- fie zostały zrobione przy ekspozycji wynoszącej 1/15 sekundy. Tym razem jednak oko aparatu czynnie śledziło kelnerów, co również dało wrażenie ruchu, ale o nieco innym charakterze 34 Poleć książkęKup książkę Poleć książkęKup książkę ▲ Fuji XE-1, 18 mm, 1/15 s @ f/11, ISO 1600 36 S Z TUK A FOTOGR AFOWANIA . 60 POMYS ŁÓW NA LEPSZE ZDJĘCIA Poleć książkęKup książkę Osiągnięcie za każdym razem takiego efektu wymaga ćwiczeń, ale podstawy są łatwe do opanowania: • Należy wybrać czas naświetlania odpowiedni do szybkości poruszania się obiektu. Panoramowanie idącej osoby wymaga znacznie dłuższej ekspozycji (rzędu 1/15 sekundy) niż panoramowanie jadącego samochodu — w tym przy- padku najlepiej ustawić ekspozycję na 1/60 albo 1/100 sekundy. • Chwyć aparat pewnie i tak stabilnie, jak potrafisz. Trzymaj ręce blisko ciała, przyciśnij wizjer do oka. • Aby wykonać panoramowanie, należy wodzić obiektywem za tematem zdję- cia, a choć odruchowo zwykle zaczynamy tę operację w naturalnej pozycji, to lepiej tego unikać, bo zakończymy ją dziwnie, niestabilnie skręceni. Jeśli potrafisz przewidzieć kierunek ruchu obiektu, to lepiej zacząć właśnie od skręcania ciała w jego stronę, a potem stopniowo odwracać się w ślad za poruszającym się obiektem. W ten sposób podczas panoramowania będziesz wracał biodrami do zwykłej, stabilnej pozycji. • Ustawienie ostrości na ogół bywa proste. Długie czasy naświetlania wymaga- ją niskiej czułości ISO i przymknięcia przysłony. Z kolei przymknięcie przy- słony przekłada się na zwiększenie głębi ostrości, a to daje trochę większy margines błędu, jeśli chodzi o celność. Nawet jeśli nie zależy Ci na dużej głębi ostrości, to tutaj nie będziesz miał z nią problemu, bo tło i tak ulegnie rozmy- ciu w wyniku ruchu aparatu. • Włącz tryb zdjęć seryjnych. Zrobienie jednego udanego ujęcia tego typu wy- maga zarejestrowania wielu kadrów. • Koncentrując się na technice, nie zapominaj o kompozycji. Tworzysz zdjęcie przedstawiające ruch. Takie zdjęcie powinno być dynamiczne, zastosuj więc odpowiednio żywą, energetyczną kompozycję. Na dobry początek umieść główny motyw w innym miejscu niż na środku. • Ćwicz i nie zniechęcaj się. Ustawienie właściwego czasu naświetlania wy- maga sporo pracy, a jeszcze trudniejsze jest dostosowanie prędkości ruchu ręki do prędkości poruszającego się obiektu. „Jeśli potrafisz przewidzieć kierunek ruchu obiektu, to lepiej zacząć właśnie od skręcania ciała w jego stronę, a potem stopniowo odwracać się w ślad za poruszającym się obiektem”. Nauka panoramowania 37 Poleć książkęKup książkę LEKCJA 9. Celowy ruch aparatu NIEMAL OD RAZU, GDY TYLKO weźmiemy aparat fotograficzny do ręki, do- wiadujemy się, że powinniśmy trzymać go stabilnie. Tymczasem celowy ruch aparatu może dać niezwykłe efekty i jest doskonałym narzędziem przy two- rzeniu zdjęć o charakterze abstrakcyjnym lub impresjonistycznym. Panoramo- wanie jest jednym z rodzajów celowego ruchu, ale jego kierunek i szybkość są podyktowane dynamiką śledzonego obiektu. Ruch można jednak wykorzystać bardziej twórczo, a jego trajektoria oraz czas otwarcia migawki są ograniczone tylko Twoją wyobraźnią. Szybki, pionowy ruch aparatem sprawia, że przy odpo- wiednio długim czasie ekspozycji drzewa wydłużają się i rozciągają. Punktowe źródła światła przeradzają się w jasne pociągnięcia i przyjmują kształt odzwier- ciedlający ruch aparatu. Kolory zlewają się i rozmywają. Ta technika pozwala na tworzenie nieprzewidywalnych, pięknych zdjęć. ▶ Nikon D800, 190 mm, 1/6 s @ f/22, ISO 100 Zdjęcie z serii „Yukon Impressions”, Jukon, Kanada. Przy celowo wydłużonej ekspozycji i odpowiednio dobranym ruchu brzozy oraz wierzbówka przeistoczy- ły się w miękki, abstrakcyjny obraz. Wyobrażam sobie, co myśleli przejeżdżający ludzie, gdy tak stałem na poboczu i wymachiwałem aparatem fotograficznym… 38 Poleć książkęKup książkę Poleć książkęKup książkę • Pomyśl o zastosowaniu opisanej techniki przy fotografowaniu poruszających się obiektów. Nie panoramuj, lecz przemieszczaj aparat w kierunku zbliżonym lub przeciwnym do ruchu obiektu. Nieruchome motywy też się sprawdzą, choć ruch w wielu płaszczyznach stanowi dodatkową atrakcję. • Eksperymentuj z czasami naświetlania. Aby je wydłużyć, będziesz musiał ustawić większą wartość przysłony i mniejszą czułość ISO. Jeszcze za krótko? Pomoże Ci polaryzator lub filtr neutralny o skuteczności trzech albo czterech stopni ekspozycji. • Eksperymentuj z ruchem, przesuwaniem aparatu w górę i w dół, w lewo i w prawo, do przodu i do tyłu lub na ukos. Możesz nim też obracać. ▲ Nikon D800, 100 mm, 1/4 s @ f/16, ISO 100 40 S Z TUK A FOTOGR AFOWANIA . 60 POMYS ŁÓW NA LEPSZE ZDJĘCIA Poleć książkęKup książkę • Zwracaj uwagę na linie i kolory. Pamiętaj, że nie chodzi tu o uzyskanie wierne- go obrazu, więc detale tematu są mniej istotne niż wrażenie, jakie wywołuje kompozycja. • Pamiętaj, że choć Ty wiesz, co fotografujesz, inni mogą się tego nie domy- ślać, gdy oglądają Twoje zdjęcia. Ważne jest więc zawarcie w kadrze czegoś charakterystycznego dla danego motywu — na przykład kota — aby widzo- wie domyślili się Twoich zamiarów, nawet jeśli nie towarzyszyli Ci podczas fotografowania. • Nieprzewidywalność całego procesu jest jedną z jego największych zalet. Bądź świadomy tego, czego oczekujesz. „Ta technika pozwala na two- rzenie nieprze- widywalnych, pięknych zdjęć”. TWOJE ZADANIE Sięgnij po aparat i przez chwilę spróbuj przestać myśleć o oglądanych scenach w sensie dosłownym. Popatrz na kolory i kształty. Jeśli nie fotografujesz w trybie manualnym, włącz tryb preselekcji czasu naświetlania (który na pokrętle może być oznaczony symbolem Tv) i ustaw długą ekspozycję. Zacznij od 1/2 sekundy. Przy- słona powinna być mocno przymknięta, a czułość ISO ustawiona na jak najniższą wartość. Znajdź jakieś drzewa do sfotografowania i naciśnij spust migawki podczas przesuwania aparatu w górę lub w dół. Wyczucie właściwej chwili wymaga pewnej wprawy. Spróbuj wydłużyć czas ekspozycji i znów poeksperymentuj. Znajdź inne miejsce. Poszukaj barwnej sceny i ponów ćwiczenie, ale tym razem przemieść aparat po okręgu albo przesuń go do przodu i do tyłu. Znajdź scenę o jasnej tonacji, bardzo kontrastową i powtórz eksperyment. Wypróbuj nieco krótsze czasy na- świetlania. Potem poszukaj przemieszczającego się obiektu i połącz z jego ruchem celowe poruszenie aparatu. Jeśli podoba Ci się ten efekt i chciałbyś częściej pobawić się w ten sposób za pomo- cą smartfona, wypróbuj aplikację o nazwie Slow Shutter. Nawet jeśli rezultaty nie powalą Cię na kolana, to możesz w ten sposób zacząć lepiej dostrzegać naturalne kontury i dynamikę sceny, co z kolei zaowocuje nowymi pomysłami na bardziej statyczne kompozycje. Celowy ruch aparatu 41 Poleć książkęKup książkę LEKCJA 10. Obiektyw szerokokątny i uczucie „jakbyś tam był” JEDNA Z NAJWAŻNIEJSZYCH LEKCJI FOTOGRAFICZNYCH, jakie kiedykolwiek odebrałem, to taka, aby traktować obiektywy w kategoriach ich właściwości, a nie przez pryzmat długości ogniskowej albo tego, jak duże wydają się widzia- ne przez nie przedmioty. Obiektywy mają ogromny wpływ na to, co chcemy przekazać za pośrednictwem zdjęć. Niektóre przybliżają scenę, co dla fotografa robiącego zdjęcia lwom w Serengeti może być istotną cechą, ale nie jedyną. Do szału doprowadza mnie, gdy słyszę jak fotografowie w trakcie rozmowy mówią, że to jest „obiektyw portretowy”, a to „obiektyw krajobrazowy”, albo że jeśli wy- bierzesz się tu i tu, to takiego albo takiego obiektywu nie musisz brać ze sobą, bo się nie przyda. 42 Poleć książkęKup książkę ▲ Nikon D3s, 35 mm, 1/320 s @ f/8, ISO 400 Widok z poziomu oczu zwierzęcia i obiektyw szerokokątny sprawiają, że widz ma poczucie bycia częścią kra- jobrazu. Takiego wrażenia nie dałoby się uzyskać za pomocą dłuższego obiektywu. Obiektywy szerokokątne lepiej naśladują sposób postrzegania sceny na peryferiach pola widzenia Poleć książkęKup książkę „Do szału doprowadza mnie, gdy słyszę jak fotografowie w trakcie rozmowy mówią, że to jest »obiektyw portretowy«, a to »obiektyw krajobrazowy«”. Obiektywy należy rozpatrywać w kategoriach nie użytkowych, lecz estetycznych. Dopóki dokładnie nie określisz, na jakim sposobie przedstawienia sceny Ci zależy, byłoby z mojej strony daleko idącą arogancją sugerować Ci, jakiego narzędzia powi- nieneś użyć do zrobienia zdjęcia. Moje najlepsze fotografie niedźwiedzi grizzly, takie jak ta pokazana na sąsiedniej stronie, zostały zrobione krótszym z moich teleobiek- tywów oraz szkłem 16 – 35 mm, choć „właściwym” obiektywem do fotografowania dzikich zwierząt są szkła o bardzo dużej ogniskowej. Jest to kwestia jednak czysto estetyczna. Obecnie znam swoje preferencje stylistyczne na tyle dobrze, że zdecy- dowanie wolę intymność, dynamikę i wrażenie uczestnictwa w scenie, jakie mogę uzyskać za pomocą krótszego, szerszego szkła, niż skompresowany, płaski, wyizolo- wany kadr zrobiony teleobiektywem. Ale każdy z nich ma swoje zastosowania. W tej oraz w następnej lekcji przyjrzymy się skrajnym spośród dostępnych obiekty- wów — szerokokątnemu oraz teleobiektywowi — zwracając szczególnie uwagę na to, jak za ich pomocą można wyrazić różne emocje i uzyskać rozmaite efekty wizual- ne. A potem zaproszę Cię do wyjścia w plener, abyś oswoił się z tymi narzędziami. • Obiektywy szerokokątne, jak sama nazwa wskazuje, mają większe od normal- nego pole widzenia. Ich specyfika jest dokładnie odwrotna niż teleobiekty- wów, które mają tendencje do spłaszczania perspektywy. Obiektywy szeroko- kątne akcentują odległości między planami. • Ponieważ obiektywy szerokokątne lepiej oddają naturalny sposób postrzega- nia sceny (a także powiększenie) na obrzeżach pola widzenia, można za ich pomocą tworzyć zdjęcia, które wywierają na widzu poczucie bezpośredniości, zatopienia się w przedstawionym świecie. • Ponieważ relatywnie zmniejszają one uwieczniane elementy, obiektywami szerokokątnymi trzeba fotografować bliżej głównego tematu, aby zajął on więcej miejsca w kadrze, to zaś silnie akcentuje linie perspektywy. Ta specy- ficzna przesada w połączeniu z koniecznością podejścia do tematu stwarzają potencjał do tworzenia bardziej dynamicznych zdjęć. • Obiektywy szerokokątne są trudniejsze do opanowania ze względu na to, że umożliwiają objęcie bardzo dużego obszaru sceny. To sprawia, że trzeba dobrze przemyśleć punkt widzenia oraz zatroszczyć się o pierwszy plan i o tło. 44 S Z TUK A FOTOGR AFOWANIA . 60 POMYS ŁÓW NA LEPSZE ZDJĘCIA Poleć książkęKup książkę • Obiektywy szerokokątne mają tendencje do wprowadzania deformacji, co samo w sobie może stanowić pewien zabieg artystyczny. Mogą sprawiać, że ludzie stojący zbyt blisko będą wyglądali komicznie, ale podobny wpływ wywierają na linie perspektywy, których ugięcie trzeba dobrze dobrać. Im większy jest kąt nachylenia obiektywu (na przykład jest on skierowany w górę na budynek zamiast poziomo i na wprost), tym silniejszy będzie ów efekt. • Pamiętaj, że obiektyw sam w sobie nie zmieni perspektywy ujęcia. Obiektyw szerokokątny może zaakcentować linie wynikające z doboru określonego punktu widzenia, ale aby tak naprawdę zmienić perspektywę, trzeba inaczej umiejscowić aparat. Zmiany położenia aparatu nic nie zastąpi. TWOJE ZADANIE Poświęć tydzień na fotografowanie obiektywem, będącym odpowiednikiem szkła 16 – 35 mm dla kadru małoobrazkowego. Im krótsza ogniskowa, tym lepiej, ale nie krótsza niż 14 mm; nie powinien to być też obiektyw typu rybie oko. Zauważ, o ile bliżej musisz podejść, aby wypełnić kadr tematem. Jeśli nie podej- dziesz odpowiednio blisko, poszczególne obiekty zapewne nie będą robiły odpo- wiedniego wrażenia, bo wyjdą na zdjęciu zbyt małe. Zwróć uwagę, o ile dynamiczniejsza staje się fotografia, gdy podejdziesz bliżej. Przyjrzyj się zwłaszcza liniom ukośnym. Zauważ też, o ile trudniej jest zapanować nad poszczególnymi elementami tak obszernego kadru i zaakcentować te elementy. Jakie sceny wyszły w oku obiektywu szerokokątnego szczególnie dobrze, a przy jakich następnym razem wybrałbyś inne szkło? Obiektyw szerokokątny i uczucie „jakbyś tam był” 45 Poleć książkęKup książkę Skorowidz A Adams Ansel, 14 Arena Syl, 228 B balans bieli, 134, 136 automatyczny, 137 barwa, 8 czerń i biel, 10, 82, 84, 85 dopełniająca, 78, 80 kontrast, 10, 20, 78, 83, 86, 99, 133, 152 paleta, Patrz: paleta barw temperatura, 136 bokeh, 64, 68, 71 bracketing, 14, 17 Brandt Bill, 257 C Capa Robert, 216, 257 Cartier-Bresson Henri, 156, 257 cień, 142, 144 czas naświetlania, 8, 12, 14, 20 długi, 28, 31 krótki, 28 czułość ISO, Patrz: ISO D de Saint-Exupéry Antoine , 238 Delnea Dave, 77 deseń, 96, 99 E Eisenstaedt Alfred, 257 ekspozycja, Patrz: czas naświetlania trójkąt, 27, 28 Erwitt Elliott, 3, 186, 189, 257 Evans Walker, 257 F filtr neutralny, 229, 232 połówkowy, 229, 233, 234 optyczny, 228, 229, 234 polaryzacyjny kołowy, 229, 232 flara, Patrz: światło efekt flary flesz, 228 Skorowidz 265 Poleć książkęKup książkę format JPG, 12, 14, 16, 18 RAW, 14, 16, 18, 20 fotografia krajobrazowa, 187, 222, 225, 228, 229 podróżnicza, 48, 166, 222 portretowa, 48, 166, 167, 222, 228, 242 ślubna, 66, 157 Frank Robert, 257 G głębia barw, 14 obrazu, 78 ostrości, 28, 56, 60, 62, 64, 66, 218 podgląd, 62 H Haas Ernst, 257 HDR, 131, 146 Herzog Fred, 257 histogram, 14, 17, 21, 22, 23, 126, 148, 236 I ISO, 20, 27 K Karsh Yosuf, 169, 257 Kenna Michael, 257 kolor, Patrz: barwa kompozycja, 9, 171, 193 ciężar optyczny, 170, 172, 177 kadr orientacja, 200 proporcje, 204, 206 napięcie, 172, 174 prostota, 238, 241 pusta przestrzeń, 177, 178, 180 równowaga, 172, 174 dynamiczna, 174, 175 statyczna, 174, 175 skala, 208 L lampa błyskowa, 228 Leibovitz Annie, 169, 257 Lightroom, 14, 17, 76, 86, 113, 137, 229 linia horyzontu, 102, 106, 108 linie obrazu, 90, 92, 100, 172 perspektywy, 44, 45, 88 M Maier Vivian, 169, 257 makroobiektyw, 216, 218, 219 McCurry Steve, 257 McNally Joe, 228 migawka, 28 N negatyw cyfrowy, 20, Patrz też: RAW naświetlanie, 14 O obiektyw, 6 makro, Patrz: makroobiektyw o bardzo dużej ogniskowej, Patrz: teleobiektyw szerokokątny, 42, 44, 53, 54, 61, 92 deformacje, 45 odbicie, 138, 140 odbitka, 246 ogniskowa, 8 266 SZ TUK A FOTOGR AFOWANIA . 60 POMYS ŁÓW NA LEPSZE ZDJĘCIA Poleć książkęKup książkę z boku, 120 z przodu, 118 z tyłu, 52, 124, 126, 146 światłomierz, 14, 15 T teleobiektyw, 44, 53, 56 temat, 182, 184 historia, 190, 197 kontrast pojęciowy, 99, 171, 179, 186 tryb manualny, 10, 18 preselekcji czasu naświetlania, 41 przysłony, 10 zdjęć seryjnych, 37 U ustawienia, 6 W Weston Edward, 257 wizja, 2, 3 Wolfe Art, 257 P paleta barw, 72, 76 ciepła, 136 zimna, 136 panna młoda, 66 panoramowanie, 34, 37, 55 Penn Irving, 257 perspektywa, 52, 88, 211 linie, Patrz: linie perspektywy Photoshop, 17, 76, 137 przepalenia, 23, 25 przysłona, 8, 27, 28, 64, 66 R Ray Man, 257 reguła trójpodziału, 106, 108, 176 Rowell Galen, 142, 257 rytm, 9,
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Sztuka fotografowania. 60 pomysłów na lepsze zdjęcia
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: