Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00054 005023 14825566 na godz. na dobę w sumie
Sztukmistrze XXI wieku. Rzecz o pedagogach wychowujących przez sztukę - ebook/pdf
Sztukmistrze XXI wieku. Rzecz o pedagogach wychowujących przez sztukę - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 324
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3796-9374-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> edukacja >> pedagogika
Porównaj ceny (książka, ebook (-100%), audiobook).
Problematyka prezentowanej monografii dotyczy osoby pedagoga sztuki i jego roli we współczesnej edukacji. W tytule zakres odniesień został ujęty szeroko – obejmuje on wszystkich pedagogów podejmujących świadomie działalność wychowawczą, których przedmiotem działań jest sztuka w aspekcie twórczym i odbiorczym. Większość przedstawionych rozważań dotyczy jednak pedagogów sztuki, tzw. zawodowców. Zwrócono uwagę na bariery i perspektywy w działalności pedagoga sztuki. Tematy podjęte i rozważane przez autorów sugerować mogą potrzebę zdefiniowania pragmatyki zawodowej. Główną jednak motywację do poszukiwań badawczych stanowiło określenie aktualnych preferencji zawodowych na podstawie doświadczeń z praktyki i analiz procesu kształcenia pedagogów sztuki oraz ich uwarunkowań
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Sztukmistrze XXI wieku Sztukmistrze XXI wieku Rzecz o pedagogach wychowujących przez sztukę pod redakcją Mirosławy Zalewskiej-Pawlak Łódź 2013 Mirosława Zalewska-Pawlak UNIWERSYTET ŁÓDZKI WYDZIaŁ NaUK o WYchoWaNIU KaTEDRa EDUKacjI aRTYSTYcZNEj ul. Pomorska nr 46/48, 91-408 Łódź REcENZENT Krystyna Pankowska oPRacoWaNIE REDaKcYjNE Urszula Dzieciątkowska PRojEKT GRaFIcZNY oKŁaDKI Joanna Ludwiczak SKŁaD TEKSTU Piotr Soszyński Wydrukowano z gotowych materiałów dostarczonych do Wydawnictwa UŁ przez Wydział Nauk o Wychowaniu © copyright by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2013 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.06410.13.0.K ISBN (wersja drukowana) 978-83-7969-026-8 ISBN (ebook) 978-83-7969-374-0 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63, faks (42) 665 58 62 Spis treści Wstęp I. Status kulturowy i społeczny pedagoga sztuki Giulio Sforza L’insegnante per il mondo futuro / Nauczyciel dla przyszłości Grzegorz Sztabiński Przewodnik czy uczestnik: jak współcześni estetycy widzą rolę pośrednika w relacjach sztuka – odbiorca Urszula Szuścik Pedagog sztuki – plastyki – a rzeczywistość szkoły polskiej Elżbieta Szubertowska Nauczyciel muzyki – zawód czy misja Barbara Kwiatkowska-Tybulewicz Artysta – pedagog – ambasador sztuki Anna Tyl Prestiż zawodu nauczyciela Anna Pikała Autorytet nauczyciela szkolnych przedmiotów artystycznych II. Atrybuty zawodowe pedagoga sztuki Henryk Depta O humanistyczną wrażliwość nauczyciela sztuki Mirosława Zalewska-Pawlak „Zatańcz ze mną”. O sztuce życia i wychowania w profesji pedagoga sztuki Tamara Sass Wolność jako czynnik stymulujący i destruktywny w działalności pedagoga sztuki III. Kształcenie i doskonalenie zawodowe pedagogów sztuki Rafał Ciesielski Tożsamość absolwenta a tożsamość kierunku „edukacja muzyczna” Elżbieta Kukuła, Aleksandra Piskorska Przygotowanie nauczycieli do korzystania z sieci w nauczaniu sztuki (sztuka w sieci – aspekty edukacyjne) Magdalena Sasin Samokształcenie w działalności pedagoga sztuki w świetle opinii studentów – przyszłych nauczycieli 7 11 13 17 31 43 57 73 85 97 99 111 123 137 139 157 171 Magdalena Pawlak Wartościowanie sztuki dla dzieci w przygotowaniu zawodowym nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej Beata Kunat Potrzeby i oczekiwania nauczycieli plastyki w zakresie wspierania ich rozwoju zawodowego – komunikat z badań IV. Obszary działalności edukacyjnej pedagoga sztuki Violetta Przerembska Muzyka i jej nauczanie w kontekście innych dyscyplin artystycznych Piotr Soszyński Nauczyciel muzyki wobec narzędzi informatycznych – komunikat z badań Cezary Marasiński Nauczyciel plastyki wobec gry i przypadku jako istotnych elementów dzieła plastycznego Ewa Tomaszewska Teatr interaktywny. Między sztuką a edukacją Małgorzata Wiktorko Edukacja muzealna w Muzeum Sztuki w Łodzi – narracja i nawigacja Anna Boguszewska Wybitni artyści-nauczyciele sztuki książki w Polsce Anna Skolimowska Formy przekazu baśni w epoce wtórnej oralności – między archaiczną a współczesną recepcją niewspółczesnych dzieł literatury dla dzieci Joanna Ludwiczak Książka obrazkowa – nowocześnie zaprojektowana książka dla dzieci Martyna Justyńska Znaczenie animatora mimochodem w działalności społeczno-kulturalnej na przykładzie Kolumny autorzy 185 195 211 213 223 237 249 265 269 285 299 307 323 7 Wstęp Problematyka prezentowanej monografii, piątej z cyklicznie wydawa- nych przez Katedrę Edukacji artystycznej UŁ książek o sztuce i wychowa- niu1, dotyczy osoby pedagoga sztuki i jego roli we współczesnej edukacji. W tytule zakres odniesień został ujęty szeroko – obejmuje on wszystkich pedagogów podejmujących świadomie działalność wychowawczą, których przedmiotem jest sztuka w aspekcie twórczym i odbiorczym. Większość przedstawionych rozważań dotyczy jednak pedagogów sztuki, tzw. zawodowców. W oficjalnej nomenklaturze zawodów w dziedzinie wychowania i na- uczania wymienia się: nauczycieli muzyki, nauczycieli plastyki, nauczycieli wiedzy o kulturze, a w odniesieniu do szkolnictwa zawodowego – nauczy- cieli przedmiotów artystycznych. W katalogu zawodów pedagogicznych nie ma klasyfikacji dla pedagogów sztuki. Natomiast wymienia się pedagogów- -animatorów kultury i pedagogów specjalności terapii pedagogicznej. Bli- żej zatem jesteśmy sytuacji, kiedy to arteterapeuta uzyska status zawodowy pedagoga niż osoba prowadząca edukację estetyczną szkolną i pozaszkolną. Ta druga forma działalności staje się coraz szersza i stąd określenie „na- uczyciel sztuki”, odnoszące się tradycyjnie do instytucji szkolnych, zawęża nieadekwatnie zakres rzeczywistej działalności edukacyjnej. Nie było intencją inicjatorów publikacji zapraszających autorów z róż- nych ośrodków uniwersyteckich do podjęcia rozważań o pedagogach sztu- ki, formułowanie definicji sprawozdawczej. Dyskusja na ten temat odbyła się na konferencji naukowej zatytułowanej „o tożsamość zawodową peda- goga sztuki”, zorganizowanej przez Katedrę Edukacji artystycznej w listo- padzie 2012 roku. 1 Dotychczas ukazały się następujące monografie zbiorowe: Sztuka w dialogu polsko-włoskim, Łódź 2006; Samotność oswojona przez sztukę, Łódź 2007; Sztuka wobec zakresów wolności człowieka liberalnego, Łódź 2009; Szkoła XXI wieku – szkołą edukacji estetycznej. Projekt nadziei, Łódź 2011. 8 Mirosława Zalewska-Pawlak Istotny cel w redagowaniu przyjętych opracowań autorskich pole- gał na zaprezentowaniu rzeczywistych zakresów działalności pedagogów wychowują cych przez sztukę. Podkreślono specyfikę kompetencji zawodo- wych i osobowych wynikających z samej istoty przedmiotu wychowania, jakim jest sztuka. Zwrócono uwagę na bariery i perspektywy w działalno- ści pedagoga sztuki. Tematy podjęte i rozważane przez autorów sugerować mogą potrzebę zdefiniowania pragmatyki zawodowej pedagoga sztuki. Główną jednak motywację do poszukiwań badawczych stanowiło określe- nie aktualnych preferencji zawodowych na podstawie doświadczeń z prak- tyki i analiz procesu kształcenia pedagogów sztuki oraz ich uwarunkowań teoretycznych. Problematyka związana z zawodem nauczyciela sztuki, pedagoga sztu- ki, była przedmiotem opracowań w literaturze. I tak znane są koncepcje Ireny Wojnar przedstawione w: Nauczyciel i wychowanie estetyczne (1968), idea wychowawcy estetycznego Stefana Szumana w: Sztuka i wychowanie estetyczne (1975) oraz propozycja Katarzyny olbrycht w pracy: Sztuka a działania pedagogów (1987). od tego czasu ukazało się sporo publikacji dotyczących nauczycieli przedmiotów plastyka i muzyka. Wyjaśnienia wymaga także użycie w tytule pojęcia „sztukmistrze” w odnie sieniu do aktualnej działalności pedagoga sztuki XXI wieku. W utrwalonym, słownikowym znaczeniu tym mianem określa się czło- wieka pokazującego sztuki, akrobatę, cyrkowca. Najbliższe znaczenie sło- wa „sztukmistrze” użytego w tytule tej monografii odnaleziono w definicji sformułowanej przez Stowarzyszenie Sztukmistrzów Lubelskich na „Kar- nawale Sztuk-Mistrzów”, zainspirowanej książką Bashevisa Singera Sztuk- mistrz z Lublina: „Są to osoby posiadające niezwykłe umiejętności, jednak nie oparte na iluzji”2. Niezwykłe w zawodzie pedagoga sztuki jest współistnienie cech osobo- wych i kompetencji oraz bardzo wysoki stopień współzależności między nimi. Przedstawione autorskie rozważania, odnoszące się do tego właśnie charakteryzującego pedagoga sztuki aspektu, podzielono na cztery części tematyczne. Są to: I. Status kulturowy i społeczny pedagoga sztuki (7 prezen- tacji), II. Atrybuty zawodowe pedagoga sztuki (3 prezentacje), III. Kształce- nie i doskonalenie zawodowe pedagogów sztuki (5 prezentacji), IV. Obszary działalności edukacyjnej pedagoga sztuki (10 prezentacji). 2. www.sztukmistrze.eu (dostęp: 26 X 2013). Wstęp 9 jak widać z powyższego zestawienia, najczęściej penetrowanym obsza- rem badań jest działalność edukacyjna pedagoga sztuki. Wydaje się bowiem, że w obszarach działalności edukacyjnej następuje największe przewarto- ściowanie, co może stanowić pewną barierę mentalną dla wielu pedagogów, nauczycieli w edukacji artystycznej. Dotyczy to zanikania priorytetowej funkcji szkoły, jako instytucji nadrzędnej w tej edukacji, i włączania do niej obszarów kultury popularnej i przestrzeni medialnej. jak wynika z analizy zgłoszonych tematów, media stanowią coraz częściej przedmiot badań nad edukacją estetyczną. Nieco skromniej prezentowane są obszary kultury po- pularnej, perspektywicznie zaś trzeba traktować edukację przez rozrywkę, w myśl maksymy: „uczyć bawiąc”, entertainment-education, jako sferę od- działywań wychowawczych w ramach tej kultury3. Pracę tę dedykujemy pedagogom wychowującym przez sztukę, z odwo- łaniem się do perspektywy edutainment kultowymi słowami: „Niech moc będzie z nami”. Mirosława Zalewska-Pawlak 3. a. Iwanicka, Edutainment – sposób na edukację w dobie kultury popularnej, [w:] D. hejwosz, W. jakubowski (red.), Kultura popularna – tożsamość – edukacja, Kraków 2010. Część I Status kulturowy i społeczny pedagoga sztuki Giulio Sforza Università degli Studi Roma Tre 13 L’insegnante per il mondo futuro Si davan da fare per insegnare agli altri, ma non per farsi luce dentro […] Ho sempre ritenuto che prima d’insegnare agli altri bisognasse cominciare dal sap e r molto (Rousseau, Réveries, III) Nulla sfugge agli occhi senza posa attentissimi che la Natura mi ha dato, e tutto mi è alimento e aumento (D’annunzio, Notturno) all’Uomo „estetico” post-moderno, dalla sensibilità (tó aistheticón) rinno vata, ripulita, potenziata, dilatata a cosmica dalla coscienza del corpo-Universo; e dalla mente aperta, disponibile, critica, antidogmatica, volta alla Metantropologia ed alla Metanoesi che ne consegue, Maestri s’addicono in grado di possedere (di dominare) la Scienza-Episteme, (forma mentis prima che contenuto) e gli strumenti della dannunziana decima Musa Eurètria Energèia Eupléte, la moderna Tecnologia: dominio che solo un rinnovato e rinvigorito Umanesimo, nel quale la novalisiano- -nietzscheiana Scienza fatta arte, sempre più affrancata da determinismo e da gravità, disposi un’arte violatrice di reali, che „sforzi il mondo a esistere”, può garantire. Vedo impellente (e non mi si dica antistorico: antistorico è chi non avverte nel mondo il fremito del superuomo) per il nuovo Insegnante, la cui professione non può non tornare ad essere quella della Totalità, dopo gli inganni populistici dell’Homme fractionnaire e del Teilmensch, una severissima preparazione specifica nelle varie Umanità (Scienza, Lettere, arte, Filosofia) ed una comune e di base a) nelle lingue antiche e, tra le moderne, in quelle veicolanti una più robusta cultura, il tedesco in primis, l’idioma che da due secoli almeno parla lo Spirito; e, b) nella Musica la 14 Giulio Sforza quale, come autoepifania lirica dell’essenza, sa le strade che a quel Nucleo conducono donde gioiosamente scattano le potenzialità dell’essere verso la multiforme Vita. Solo un neo-Umanesimo totale potrà assicurare successo al dis-educatore dell’Uomo nuovo, votato alla santa Terrestrità e alla grande Salute. Roma, 24 XI 1997* Nauczyciel dla przyszłości Podejmowali trud nauczania innych, lecz nie po to, by wzniecić w sobie wewnętrzne światło… Od zawsze byłem przekonany, że wpierw samemu trzeba posiąść dogłębną wiedzę, nim zacznie się nauczać innych (Rousseau, Marzenia samotnego wędrowca) Nic nie umknie mym oczom, nieustająco szeroko otwartym, którymi obdarowała mnie Natura, wszystko jest mi pokarmem i służy bogactwu (D’annunzio, Notturno) Postmodernistyczny człowiek estetyczny (wraz z jego na nowo kształ- towaną, ubogacaną oraz wyniesioną do kosmicznego wymiaru dzięki świa- domości istnienia ciała-Wszechświata wrażliwością tó aistheticón oraz z otwartym, niezależnym, chłonnym, krytycznym, odrzucającym dogmaty, czerpiącym z Metaantropologii** i zrodzonej z niej Metanoezy umysłem), wcielając się w rolę Nauczyciela jest w stanie zawładnąć (w rozumieniu: posiąść i zdominować) Naukę jako Episteme oraz sprawnie posługiwać się bogatym instrumentarium współczesnej Technologii – dziesiątej Muzy („Eurètria Energèia Eupléte”), której ducha przywołuje w swym dziele D’annunzio. Rozwój Technologii, o której rzecz, gwarantuje odrodzony i stale ożywiany Humanizm, a wraz z nim Nauka, która dzięki Novalisowi * Tekst został zaktualizowany przez autora na potrzeby niniejszej publikacji. ** W tłumaczeniu zachowano pisownię terminów wielkimi literami zgodnie z oryginałem. Wyróżnienia (kursywa) także pochodzą od autora (przyp. red.). Nauczyciel dla przyszłości / L’insegnante per il mondo futuro 15 i Nietzschemu przeistoczona została w sztukę zdolną wykraczać poza gra- nice rzeczywistości, „zmuszając świat do istnienia”. Wyzwaniem dla profesji Nauczyciela nowych czasów (proszę nie za- rzucać mi wstecznictwa – cechuje ono bowiem tylko tych, którzy nie do- strzegają w świecie drżenia istnienia nadczłowieczeństwa) – jest odzyska- nie pierwotnej Integralności, odrzucenie populistycznych idei dotyczących Homme fractionnaire i Teilmensch wraz z kryjącymi się w nich pułapkami, jak też solidne kształcenie w obrębie wąskich Obszarów (mam tu na myśli Naukę, Literaturę, Sztukę i Filozofię), których wspólna podstawa to: po pierwsze – języki starożytne, a tuż za nimi język niemiecki, który po- śród języków nam współczesnych, oplatających nazewnictwem coraz bardziej rozrastającą się kulturę, brzmi najdonośniej od dwóch co najmniej wieków; po wtóre – Muzyka, stanowiąca poetycką autoepifanię, która wiedzie nas wprost ku Istocie odsłaniającej potencjalne zdolności jednostki w ob- liczu różnorodności Życia. jedynie zintegrowany neohumanizm jest zdolny zapewnić powodzenie dysedukatorowi człowieka nowych czasów, który w majestacie jej Świąto- bliwości Ziemi powołany został do całkowitego Zbawienia. Rzym, 24 XI 1997 Tłumaczenie: Anna Skolimowska Grzegorz Sztabiński Uniwersytet Łódzki 17 Przewodnik czy uczestnik: jak współcześni estetycy widzą rolę pośrednika w relacjach sztuka – odbiorca Rozważając dwadzieścia lat temu relacje sztuki i estetyki Wolfgang Welsch, ujmował je jako „usługi z dziedziny public relations”1. Podkreślał, że rezultaty twórczości artystycznej nie znajdują dziś, jak działo się dawniej, oczywistego uznania kulturowego. Kontakt ze sztuką przestał być uważany za coś wskazanego i wiążącego. W tej sytuacji niezbędne stało się wsparcie ze strony filozofii. „Estetyka – pisał Welsch – stała się kulturową agencją reklamową, propagującą produkt o nazwie «sztuka»”2. Wyjaśniając powo- dy tej sytuacji niemiecki estetyk wskazywał na postępujący od kilku stuleci proces autonomizacji, który doprowadził do utraty więzi między rezulta- tami działań artystycznych a powszechną świadomością. Estetyka miała na nowo wykazać, że sztuka jest znacząca, ważna dla całokształtu kultury i życia jednostek ludzkich. „Miała na powrót uczynić sztukę przedmiotem powszechnego zainteresowania”3. W owym procesie estetycy przypisywali sobie rolę tych, którzy formułują teoretyczne uzasadnienia. Natomiast działania praktyczne przekazywali zwy- kle innym. Rola bezpośredniego wykonawcy w relacjach sztuka – odbiorca z punktu widzenia estetyki wydawała się więc stosunkowo jasna. Pośrednik, którym mógł być zarówno krytyk artystyczny jak i pedagog, miał przede wszystkim budzić zainteresowanie sztuką, ale jednocześnie dążyć do tego, żeby jej odbiór był właściwy. W związku z tym istotna była selekcja dzieł, na których należy koncentrować uwagę odbiorców. Dokonywano więc ocen i kształtowano kanony utworów najistotniejszych z punktu widzenia tradycji kulturowej. Równocześnie jednak, korzystając ze wskazań estetyków, usta- lano zasady dotyczące właściwego sposobu korzystania z nich. Ten zakres 1 W. Welsch, Filozofia i sztuka – wzajemne relacje. Tematyka i cel, [w:] idem, Estetyka poza este- tyką. O nową postać estetyki, przeł. K. Guczalska, Kraków 2005, s. 3. 2 Ibidem. 3 Ibidem, s. 6. Urszula Szuścik Uniwersytet Śląski 31 Pedagog sztuki – plastyki – a rzeczywistość szkoły polskiej Sztuka i pedagog sztuki we współczesnej rzeczywistości szkoły pol- skiej w ostatnich trzydziestu latach to problematyka traktowana marginal- nie w dyskusjach nad kształtem edukacji i wartości sztuki w życiu dziecka i młodego człowieka. Wystarczy przeanalizować nową podstawę progra- mową i podstawę z lat osiemdziesiątych XX wieku, która wówczas, w mo- jej ocenie, dawała szansę na bardziej rzetelne wprowadzenie w zagadnienia formy i treści w sztuce na wszystkich poziomach edukacji. aktualnie moż- na stwierdzić, że szansę na nowatorskie i twórcze programy w nauczaniu sztuki daje możliwość tworzenia ich przez teoretyków, praktyków i arty- stów. Programy takie formułują i wdrażają do praktyki jednostki twórcze i wybitne, natomiast nauczyciel, który oczekuje wsparcia w swojej pracy, szuka interesujących programów nauczania i ciekawych rozwiązań meto- dycznych. Program taki pozwala mu nie tylko na realizację treści nauczania sztuki w praktyce, ale również daje możliwość satysfakcji i rzetelnego wy- wiązywania się z podjętych zadań zawodowych. Pedagog sztuki jest osobą, która posiada profesjonalne, akademickie przygotowanie do prowadzenia tego rodzaju zajęć. Są to absolwenci kierun- ku studiów z zakresu edukacji artystycznej czy akademii sztuk pięknych, akademii muzycznych. często taki nauczyciel sam jest twórcą, co wzbogaca jego warsztat metodyczny w pracy z uczniem. Dlaczego sytuacja pedagoga sztuki jest trudna? Wynika to z tego, jak przypuszczam, że nie ma on pełnych możliwości do samorealizacji zawo- dowych, co wiąże się z niewystarczającą liczbą godzin dydaktycznych prze- znaczonych do realizacji treści przedmiotowych ze sztuki. już we wcześniejszych dyskusjach nad kształtem edukacji przez sztukę wskazywano na jej niezadowalającą sytuację w polityce oświatowej w Polsce1. 1 „Sztuka” 1984, nr 4, s. 5–35. 32 Urszula Szuścik W swoich rozważaniach skupiłam się na edukacji artystycznej – pla- stycznej – i jej sytuacji w szkole polskiej. andrzej Skoczylas pisał w latach osiemdziesiątych XX wieku, że eduka- cja plastyczna stanowi ważny czynnik pomnażania wartości kultury, rozwi- jania estetycznej chłonności i wrażliwości ludzi. System edukacji plastycznej jest ciągłym procesem przezwyciężania nawy- ków, kształtowania i rozwijania świadomości. W tym procesie niezależnie od obiektywnych warunków, trudnej dziś sytuacji ekonomicznej kraju, istnieją róż- norakie bariery2. Mieczysław Wejman w odniesieniu do kultury plastycznej, uważał, że: Zatem w przeciwieństwie do biernej percepcji świata kultura plastyczna czło- wieka – pojęta jako rozwój daje się określić szerokością, różnorodnością i głębo- kością jego przeżyć. W życiu społecznym zjawiska te przebiegają inaczej. Pewną ilość przeżyć z tej dziedziny, raczej bodźców do tych przeżyć dziedzi- czy się przez wychowanie rodzinne i środowiskowe w formie nawyków obyczajo- wych; wyższy poziom osiąga się przez kształcenie; właściwy i pożądany stopień uwarunkowany jest zaistnieniem powszechnej świadomości, iż refleksyjny, aktyw- ny stosunek do rzeczywistości widzianej jest twórczym samookreślaniem się. Najtrwalej i najgłębiej spełnia to się przez obcowanie ze sztuką, gdyż ona nie tylko oznacza to, co widać, lecz także wyraża to, czego poszukuje myśl i czego pragnie uczucie3. jerzy Kossak określał współczesną kulturę plastyczną jako rozległy ob- szar świadomości estetycznej. Kształtuje ją również ikonosfera, jaka wią- że się z filmem i telewizją, z obrazami w ruchu, z wizjami dynamicznymi, kolorowymi, udramatyzowanymi. Dzisiaj należy dodać jeszcze komputer i grafikę komputerową4. Nauczyciele uczący plastyki, w wypowiedziach na forum „Sztuki” (1984, nr 4)5 o kondycji nauczanego przedmiotu, podkreślają przede wszyst- kim brak prawidłowej bazy do prowadzenia zajęć plastycznych; chodzi tu o brak klasopracowni, środków dydaktycznych, o przydział godzin pla- styki nauczycielom, którym brakuje godzin do pensum, i wreszcie o brak świadomości niektórych dyrektorów szkół znaczenia realizacji celów tego przedmiotu w rozwoju uczniów, co przejawia się np. w organizowaniu prac społecznych oraz porządkowych w ramach lekcji plastyki. Zwrócono rów- 2 a. Skoczylas, Wprowadzenie, „Sztuka” 1984, nr 4, s. 1. 3 M. Wejman, Co to jest kultura plastyczna?, „Sztuka” 1984, nr 4, s. 5. 4 j. Kossak, Co to jest kultura plastyczna?, „Sztuka” 1984, nr 4, s. 6. 5 K. L. (oprac.), Nauczyciele wychowania plastycznego o swojej pracy, „Sztuka” 1984, nr 4, s. 13–15. Elżbieta Szubertowska Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy 43 Nauczyciel muzyki – zawód czy misja Dyskusje na temat nauczyciela podejmowane w różnych środowiskach budzą zróżnicowane emocje. Inaczej ocenia go ten, kto czując powołanie, sam zadecydował o wyborze tego zawodu, a inaczej widzi go osoba podej- mująca tę działalność z konieczności. Na ogół wiadomo, że w obecnych czasach zawód nauczyciela, człowieka mało zarabiającego, poddawanego ostrym krytykom, obarczanego winą za wszystkie niepowodzenia szkolne przez rodziców i środowisko – nie jest atrakcyjny. od nauczyciela wymaga się nie tylko wiedzy i umiejętności, ale też zdeterminowania i woli ciągłego pokonywania wielu trudności, które jego pracy towarzyszą. Moja reflek- sja dotyczy tylko nauczyciela muzyki, którego zadaniem, według definicji Dzierżymira jankowskiego1, jest wprowadzanie człowieka w świat warto- ści uznanych za szczytne ideały i osiągnięcia kultury europejskiej i świato- wej, a ściślej wychowanie go do kontaktu ze sztuką. Edukacja muzyczna to w głównej mierze przygotowanie wychowanka „do uczestnictwa w kulturze symbolicznej w drodze kształtowania kompetencji kulturalnej, stanowiącej psychologiczną podstawę aktywności jednostki w świecie kultury”2. czy zatem w tak ujętej edukacji estetycznej, w tym muzycznej, można mówić tylko o wykonywaniu zawodu przez nauczyciela, czy o podjęciu się przez niego misji przekazywania wartości i ideałów, które stanowią o naszej kul- turze, są podstawą naszej narodowej tożsamości? Rozwinięcie myśli zasygnalizowanej w tytule wymaga zatrzymania się na kilku ważnych zagadnieniach. Przede wszystkim należy sobie zadać py- tania: kiedy, w jakich sytuacjach, wykonywanie zawodu nauczyciela muzyki jest wypełnieniem szczególnego posłannictwa, czym powinien odznaczać się nauczyciel, by jego misja była skuteczna, a także co jest przedmiotem i celem tej misji? Szukanie odpowiedzi na te pytania skłania nas do przyj- 1 D. jankowski, Edukacja kulturalna – aktywność artystyczna, Poznań 1996, s. 46. 2 Ibidem.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Sztukmistrze XXI wieku. Rzecz o pedagogach wychowujących przez sztukę
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: