Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00058 007622 18991610 na godz. na dobę w sumie
Szwecja. Travelbook. Wydanie 1 - książka
Szwecja. Travelbook. Wydanie 1 - książka
Autor: Liczba stron: 240
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-4248-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> przewodniki turystyczne po kontynentach i regionach
Porównaj ceny (książka, ebook (-35%), audiobook).

Szwecja, największy kraj nordycki, słynie z nieskażonej przyrody (w tym wspaniałych lasów!), pamiątek po wikingach, czerwonych wiejskich domków, rybnych przysmaków, designu i... kryminałów. Turysta znajdzie tu też historyczne miasta kryjące zabytki kilku epok, arcyciekawe muzea, skanseny, wspaniałe parki narodowe, polodowcowe krajobrazy, porośnięte tajgą góry, tundrowe wzgórza, zamglone wrzosowiska, czyste jeziora, zaciszne bałtyckie zatoki, wiejskie enklawy i fermy reniferów. Wystarczy raz odwiedzić Szwecję, by już zawsze chcieć tu wrócić!

Travelbook to Twój niezastąpiony towarzysz podróży. Wskaże Ci najważniejsze atrakcje, podpowie, czego szukać poza głównymi szlakami, i wprowadzi w świat miejscowych obyczajów. Znajdziesz w nim opisy najciekawszych regionów i miast, a sprawdzone informacje praktyczne umożliwią staranne zaplanowanie podróży.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Szwecja Autor przewodnika: Peter Zralek W przewodniku wykorzystano też teksty Andrzeja Kłopotowskiego (uzupełnienia w rozdziale In- formacje praktyczne), Artura Prangi (informacje praktyczne) oraz Macieja Żemojtela (uzupełnie- nia w rozdziałach Atrakcje Szwecji, Informacje praktyczne i Informacje krajoznawcze – podrozdział Kultura i sztuka wraz z częścią Szwedzki design, podrozdział Równouprawnienie, rozkładówki: Ikony architektury współczesnej, Skandynawskie kryminały, ramki Rodzina w Szwecji i Leśne złomowisko, drobne uzupełnienia w opisach wybranych miejscowości) Redaktor prowadzący: Maciej Żemojtel Redakcja: Monika Orłowska Opieka techniczna: Katarzyna Leja Skład: DAKA – Studio Graficzne Opracowanie kartograficzne: Jan Leja, Rafał Bletek, Magdalena Kroczak Źródło pochodzenia danych kartograficznych: © OpenStreetMap contributors; www.opendatacommons.org/licenses/odbl Projekt okładki: Ewa Jarocka; materiały graficzne na okładce zostały wykorzystane za zgodą iStockphoto LP Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniej- szej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powo- duje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz wy- dawnictwo Helion nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Wydawnictwo Helion ul. Kościuszki 1c, 44-100 Gliwice tel.: 32 2309863 e-mail: redakcja@bezdroza.pl księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: http://bezdroza.pl/user/opinie/?beszw1 Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydanie I ISBN: 978-83-283-4248-4 Copyright © Helion, 2018 • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! Nasza społeczność 3 i c ś e r t i S p S Spis treści ATRAKCJE SZWECJI ___________________________________________ 6 INFORMACJE PRAKTYCZNE ________________ 13 PRZED WYJAZDEM __________________________________________ 14 Wybór czasu podróży __________________________________________ 14 Źródła informacji ______________________________________________ 14 Formalności _________________________________________________ 15 DOJAZD ____________________________________________________17 Podróż samolotem ____________________________________________ 17 Podróż promem ______________________________________________ 17 Podróż pociągiem _____________________________________________ 17 Podróż samochodem __________________________________________ 17 NA MIEJSCU ________________________________________________ 18 Podróżowanie po kraju _________________________________________ 18 Noclegi _____________________________________________________ 20 Wyżywienie _________________________________________________ 21 INFORMACJE A–Z ___________________________________________ 22 INFORMACJE KRAJOZNAWCZE ______________ 29 KRAJOZNAWCZE ABC ________________________________________ 30 Charakterystyka geograficzna ____________________________________ 30 Przyroda ____________________________________________________ 33 Historia _____________________________________________________ 34 SPOŁECZEŃSTWO ___________________________________________ 44 Równouprawnienie ____________________________________________ 44 Język i edukacja ______________________________________________ 48 Religia ______________________________________________________ 48 KULTURA I SZTUKA __________________________________________ 49 Szwedzki design ______________________________________________ 51 X Ikony architektury współczesnej ________________________________ 54 KUCHNIA SZWEDZKA ________________________________________ 56 Co jeść w Szwecji ______________________________________________ 56 Co pić w Szwecji ______________________________________________ 58 SZTOKHOLM ____________________________ 61 Historia _____________________________________________________ 62 X Święta Brygida (Birgitta) i brygidki ______________________________ 64 ZWIEDZANIE SZTOKHOLMU __________________________________ 65 Śródmieście _________________________________________________ 65 Stare Miasto _________________________________________________ 70 Östermalm __________________________________________________ 75 Södermalm __________________________________________________ 77 Kungsholmen ________________________________________________ 78 Solna i Frescati _______________________________________________ 78 Poleć książkę Kup książkę 4 i c ś e r t i S p S Djurgården __________________________________________________ 79 Lidingö _____________________________________________________ 81 Poza centrum ________________________________________________ 81 Okolice Sztokholmu ___________________________________________ 85 SZWECJA POŁUDNIOWA ___________________ 89 GÖTEBORG I WYBRZEŻE ZACHODNIE __________________ 90 GÖTEBORG _________________________________________________ 91 Okolice Göteborga ___________________________________________ 100 HELSINGBORG ______________________________________________107 Okolice Helsingborga _________________________________________ 109 X Cieśnina Sund ______________________________________________ 114 MALMÖ I WYBRZEŻE WSCHODNIE ____________________ 116 MALMÖ ___________________________________________________ 117 Okolice Malmö ______________________________________________ 123 LUND _____________________________________________________124 Okolice Lundu _______________________________________________ 128 YSTAD _____________________________________________________129 Okolice Ystad ________________________________________________ 132 KRISTIANSTAD ______________________________________________134 Okolice Kristianstad ___________________________________________ 136 KARLSKRONA_______________________________________________139 Okolice Karlskrony ____________________________________________ 143 KALMAR ___________________________________________________145 Okolice Kalmaru _____________________________________________ 148 X Skandynawskie kryminały ____________________________________ 152 GOTLANDIA _______________________________________ 154 VISBY ______________________________________________________157 Inne miejscowości wyspy ______________________________________ 159 OLANDIA _________________________________________ 162 BORGHOLM ________________________________________________164 Inne miejscowości wyspy ______________________________________ 166 SZWECJA ŚRODKOWA _____________________ 169 LINKÖPING _________________________________________________171 Okolice Linköping ____________________________________________ 173 JÖNKÖPING ________________________________________________180 Okolice Jönköping ____________________________________________ 182 ÖREBRO ___________________________________________________188 Okolice Örebro ______________________________________________ 190 KARLSTAD _________________________________________________192 Okolice Karlstadu ____________________________________________ 193 UPPSALA __________________________________________________197 Okolice Uppsali ______________________________________________ 203 Kup książkę Poleć książkę 5 i K e m a r S p S | p a m   i w ó n a l p S p S i GÄVLE ____________________________________________________ 206 Okolice Gävle _______________________________________________ 208 FALUN ____________________________________________________ 209 Okolice Falun ________________________________________________ 211 SZWECJA PÓŁNOCNA _____________________ 215 SUNDSVALL ________________________________________________217 Okolice Sundsvall ____________________________________________ 219 ÖSTERSUND ________________________________________________221 Okolice Östersund ____________________________________________ 223 LULEÅ _____________________________________________________224 Okolice Luleå ________________________________________________ 225 KIRUNA ____________________________________________________226 Okolice Kiruny ______________________________________________ 228 X Laponia (Lappland) i Saamowie ________________________________ 230 PARKI NARODOWE LAPONII___________________________________232 MINISŁOWNICZEK POLSKO-SZWEDZKI ________________________ 234 INDEKS ___________________________________________________ 236 Spis planów i map Szwecja południowa __ przednia okładka Sztokholm – Stare Miasto ___________ 72 Göteborg ____________________ 94–95 Malmö ____________________ 120–121 Lund __________________________ 125 Uppsala _______________________ 199 Szwecja północna _______________ 216 Sztokholm _____________ tylna okładka Spis ramek Szwecja w internecie ________________ 15 Co zabrać? ________________________ 16 Turystyka piesza i samochodowa _______ 23 Święta państwowe __________________ 26 Polskie placówki dyplomatyczne _______ 27 Szwecja – dane encyklopedyczne ____ 31 Ren albo renifer ____________________ 33 Święty Eryk ________________________ 35 Królowa Krystyna ___________________ 39 Raoul Wallenberg ___________________ 42 Lagom ___________________________ 45 Rodzina w Szwecji __________________ 46 Surströmming _____________________ 56 Alkohol w Szwecji – kronika wypadków __ 59 August Strindberg ________________ 67 Olof Palme ________________________ 68 Alfred Nobel i jego nagroda ___________ 71 Park rozrywki Liseberg _______________ 97 Bohuslän i Halland _________________ 101 Tycho Brahe ______________________ 112 Skania (Skåne) ____________________ 118 Blekinge _________________________ 141 Smalandia _______________________ 146 Okręt wojenny „Kronan” _____________ 147 Leśne złomowisko _________________ 151 Baltzar Bogislaus von Platen __________ 176 Pippi Långstrump __________________ 187 Värmland ________________________ 192 Selma Lagerlöf ____________________ 194 Anders Celsjusz ____________________ 201 Linneusz _________________________ 207 Falukorv ________________________ 209 Dalarna __________________________ 212 Łoś _____________________________ 229 Kup książkę Poleć książkę Atrakcje Szwecji HISTORYCZNE MIASTA Sztokholm Nagromadzenie atrakcji w Sztokholmie może przyprawić o zawrót głowy. Wspa- niałe Stare Miasto (Gamla Stan), zabyt- kowe kościoły – jak Riddarholmskyrkan i Storkyrkan, wspaniały zamek królewski, imponujący ratusz, kupieckie kamienice, ciekawe muzea – jak Moderna Museet czy słynne Muzeum Vasa (gdzie można zwiedzić XVII-wieczny okręt wojenny), najstarsze w Szwecji skansen i park roz- rywki (Gröna Lund), punkty widokowe i malownicze kanały – to dopiero po- czątek listy turystycznych „punktów obo- wiązkowych” szwedzkiej stolicy. Göteborg Drugie co do wielkości miasto Szwecji, położona na zachodnim wybrzeżu prze- ciwwaga dla stołecznego Sztokholmu. Znajduje się tu wspaniałe, obejmujące kolekcję statków Muzeum Morskie, cen- trum nauki Universeum z akwarium mor- skim, największy w Skandynawii park rozrywki Liseberg, największy w Szwecji ogród botaniczny, pełna kawiarni dziel- nica Haga oraz wiele cennych zabytków, jak Kronhuset (arsenał), ratusz, katedra, twierdze Kronan i Lejonet czy będący wizytówką miasta kościół Masthugget. Karlskrona W miejscowości, założonej w 1680 r. jako baza dla Szwedzkiej Królewskiej Mary- narki, zachowało się wiele spośród daw- nych obiektów fortyfikacyjnych. Port Marynarki Wojennej został wpisany na listę zabytków UNESCO. Spacer po mie- ście pozwala turyście przenieść się do czasów, gdy Szwecja była najważniejszą siłą na Bałtyku. Kup książkę Poleć książkę Lund Miasto, którego powstanie datuje się na 990 r., szczyci się mianem najstar- szej miejscowości na obszarze dzisiej- szej Szwecji. Najciekawsze obiekty to romańska katedra (jedyny tego typu obiekt w Szwecji, dawny kościół korona- cyjny królów duńskich) ze średniowiecz- nym zegarem astronomicznym, rozległy i świetnie urządzony skansen Kulturen oraz piękne budynki uniwersytetu Regia Academia Carolina. Visby Stolica Gotlandii, miasto o ponad tysiąc- letniej historii, niegdyś jeden z ważnych ośrodków Ligi Hanzeatyckiej. Visby to prawdziwa perła śred niowiecza. Zo- baczymy tu imponujące fortyfikacje miejskie (najlepiej zachowane w całej Skandynawii!), XIII-wieczną katedrę oraz ponad 200 zabytkowych budynków – dzięki którym Visby uhonorowano za- służonym miejscem na liście UNESCO. Malmö Trzecie pod względem liczby miesz- kańców miasto Szwecji, położone nad cieśniną Sund, warto odwiedzić, by zo- baczyć otoczony zabytkową zabudową Stortorget (Stary Rynek), XIV-wieczny gotycki kościół św. Piotra, zamek Mal- möhus i najwyższy w Szwecji budynek mieszkalny Turn ing Torso. Kup książkę Poleć książkę 90 Göteborg i wybrzeże zachodnie Przez dużą część dziejów Szwecji po‑ wstały w XIII w. Sztokholm nie miał rywala. Pojawił się on dopiero w wie‑ ku XVIII, a rozwinął szczególnie w XIX. Najpierw przez handel prowadzony z niezamarzającego nawet w czasie srogiej zimy portu, później dzięki inten‑ sywnemu uprzemysłowieniu. Za ma‑ nufakturami i nowymi technologiami w Göteborgu, bo o nim tu mowa, stali często cudzoziemcy. Zachodnie wy‑ brzeże Szwecji to zarówno duży Hel‑ singborg czy mniejszy Kungälv, dawne warownie, przydatne w odwiecznych duńsko ‑szwedzkich zapasach, jak i spo‑ kojne ośrodki turystyczne nad morzem, przyciągające latem tysiące turystów, np. Marstrand i Smögen. Kup książkę Poleć książkę 91 G r O b E t ö G | I A W O N D U Ł O P A J C E W Z S Göteborg Göteborg to pod względem wielkości (572 tys. mieszkańców) drugie po stolicy miasto Szwecji, prężny ośrodek przemy‑ słowy z wielkimi zakładami (m.in. Volvo) i największym w Skandynawii portem z nabrzeżami o długości 20 km. historia W tym bardzo dogodnym miejscu przy ujściu rzeki Göta ludzie mieszkali już w czasach przedhistorycznych. Większą osadą było Lödöse, leżące kilkadziesiąt kilometrów w górę rzeki. W 1455 r. znisz‑ czyli ją Duńczycy. Niecałe 20 lat póź‑ niej król Sten Sture założył nową (Nya) Lödöse, usytuowaną bliżej morza, mniej więcej w miejscu, gdzie dziś leży dziel‑ nica Gamlestaden. Nazwa Göteborg po‑ jawia się za sprawą Karola IX. Władca zezwolił grupie holenderskich kupców na osiedlenie się w rejonie Hisingen, dziś północno ‑zachodnich przedmieść aglomeracji. Założona przez nich osada ▼▼ Dworzec kolejowy spłonęła jednak w czasie działań wo‑ jennych. Jej nazwę przejęło następnie nowe osiedle, założone przez króla Gu‑ stawa II Adolfa w roku 1621. W tym celu odkupiono od Duńczyków twierdzę Älvs‑ borg, która ochraniała zabudowania Nya Lödöse. Obie osady z czasem się połą‑ czyły. Od początku Göteborg był mia‑ stem o charakterze międzynarodowym. Pierwszymi przybyszami byli Holendrzy, którzy pomogli m.in. osuszyć grunty pod zabudowę, oraz Niemcy i kupcy z Wysp Brytyjskich, głównie Szkoci. Göteborg nigdy nie wpadł w cudze ręce. Na prze‑ szkodzie stała sieć wybornych fortyfikacji. Całe miasto obwiedzione było m.in. głę‑ boką fosą (jej koryto znajdziemy przy nabrzeżu w Trädgårdsföreningen, parku z założoną w 1842 r. palmiarnią) i murami, częściowo w granicie. Od początku istnienia miasto opie‑ rało się na handlu. Osiedlający się tu‑ taj kupcy zwalniani byli automatycznie z podatków na 16 lat i mogli bezcłowo Kup książkę Poleć książkę 92 G r O b E t ö G | I A W O N D U Ł O P A J C E W Z S prowadzić interesy ze wszystkimi portami kraju. W 1731 r. powstała Szwedzka Kom‑ pania Wschodnioindyjska prowadząca intratną wymianę handlową ze Wscho‑ dem. Ogółem do roku 1806 odbyły się 132 ekspedycje, na które wyruszały dziesiątki statków. W XIX w. pojawiły się maszyny parowe, powoli rozwijał się przemysł. Już w połowie tego stulecia Göteborg miał po‑ łączenie kolejowe ze stolicą. Pociąg jechał wówczas 14 godzin (dziś najszybszemu wy‑ starczają trzy), a podróż dyliżansem zajmo‑ wała pięć dni. Położone przy morzu miasto żyło również z budowy okrętów. W po‑ łowie XX w. tutejsze stocznie zapewniły Szwecji drugą – po Japonii – pozycję na liście największych producentów. Specjal‑ nością Göteborga jest duża liczba instytucji i inwestycji publicznych, które ufundowali zamożni mieszkańcy, głównie imigranci jak Chalmers, Sahlgren, Dickson, Hall. warto zobaczyć Stare miasto Najstarszą zabudowę znajdziemy przy porcie, na zachód i południe od dwor‑ ca kolejowego i centrum handlowego Nordstan. Dzielnica ta zwana jest Inom Vallgraven, czyli „W obrębie fosy”. Jed‑ ną z najstarszych świątyń jest kościół ▼▼ Nabrzeże Norra Hamngatan, muzeum miejskie, w głębi wieża kościoła Niemieckiego św. Krystyny, in. Niemiecki ‑ Tyska kyrkan) leżący przy Norra Hamngatan. Na wieży z 1783 r. pół wieku temu zainstalowano mechanizm zegarowy z 42 dzwonami. Przy tej samej ulicy znajduje się Ostin­ diska huset, dawna siedziba Szwedzkiej Kompanii Wschodnioindyjskiej (1762), za‑ łożonej przez Niclasa Sahlgrena, wiel‑ kiego dobroczyńcę miasta. Po remon‑ cie budynek mieści kolekcje muzeum miejskiego Göteborgs Stadsmuseum; Norra Hamngatan 12; http://goteborgs‑ stadsmuseum.se; wt.–sb. 10.00–17.00, śr. do 20.00; wstęp 60 SEK. Tworzą je zbiory archeologiczne (m.in. łódź wikińska Äske‑ kärrskeppet), etnograficzne i historyczne, zwłaszcza dotyczące dziejów zachodniej Szwecji w okresie średniowiecza. Przy wejściu dumnie stoi pierwszy prototyp volvo, wprowadzony do produkcji w 1927 r. Zachodnią pierzeję pobliskiego pla‑ cu Gustawa Adolfa (Gustav Adolfs torg) zajmuje ratusz (Rådhuset), który w 1672 r. zaprojektował architekt sztokholmskiego Zamku Królewskiego Nikodem Tessin star‑ szy. Od północy rynek zamyka budynek siedziby rady miejskiej (Stadshuset) pro‑ jektu Bengta Wilhelma Carlberga, wznie‑ siony w połowie XVIII w. Sto lat młodsza jest usytuowana w północno ‑wschodnim rogu siedziba giełdy (Börsen). Z lokalu Kup książkę Poleć książkę 93 G r O b E t ö G | I A W O N D U Ł O P A J C E W Z S korzystają dziś władze gminy. W 1854 r. na placu odsłonięto posąg króla Gustawa II Adolfa dłuta Bengta Erlanda Fogelberga. Założyciel miasta wyciągniętym palcem prawej ręki wskazuje miejsce, gdzie ma powstać Göteborg. Dwie przecznice da‑ lej w kierunku rzeki leży Kronhuset (1653). To najstarszy świecki budynek miasta (choć w XVIII i XIX w. służył jako kościół garnizonowy). Na samym nabrzeżu, w północnej części dzielnicy, leży elegancki budynek opery (Göteborgsoperan). Główna wi‑ downia gmachu z 1994 r. (projektu spół‑ ki Lund  Valentin) mieści 1250 widzów. Katedra znajduje się w środku starego miasta, przy Kyrkogatan. Göteborska ka‑ tedra jest jedną z najmłodszych w Euro‑ pie – zaprojektowaną przez Carla Wilhel‑ ma Carlberga świątynię w stylu empire wzniesiono w latach 1815–25 na ruinach dwóch zniszczonych pożarem kościo‑ łów. We wnętrzu dominuje biel i złoto. Jednym z ciekawszych architekto‑ nicznie obiektów miasta jest targowi­ sko rybne z 1874 r., zwane Feskekörka (czyli „kościołem Rybnym”), leżące nad kanałem Rosenlund. Zaprojektował je Victor von Gegerfelt. W hali można nie tylko zrobić zakupy, ale także zjeść roz‑ maite rybne przekąski. Götaplatsen Reprezentacyjną ulicą nowego, już poza (rozebranymi) murami i fosą (Vallgra‑ ven), Göteborga jest Kungsportsavenyn, wiodąca od starej dzielnicy w kierunku południowo ‑wschodnim. Jej nazwa – „aleja Bramy Królewskiej” – wzięła się od bramy, która stała tu do 1839 r. W począt‑ kowym biegu Kungsportsavenyn znajdzie‑ my otwarty w 1859 r. Teatr Wielki (Stora Te‑ atern). Arteria kończy się na otoczonym przez instytucje kulturalne Götaplatsen. Południowy bok tego placu zajmuje fasada otwartego w 1925 r. Muzeum Sztu­ ki Göteborgs Konstmuseum; http:// goteborgskonstmuseum.se; wt., czw. 11.00–18.00, śr. 11.00–20.00, pt.–nd. 11.00– 17.00; wstęp 60 SEK. Trzon jego kolekcji stanowią zbiory majętnego kupca Pontusa Fürstenberga. Kolekcja obejmuje zarówno sztukę szwedzką, jak i zagraniczną. Für‑ stenberg zebrał prace wielu najlepszych ▼▲ Feskekörka Kup książkę Poleć książkę 94 G r O b E t ö G | I A W O N D U Ł O P A J C E W Z S malarzy szwedzkich przełomu XIX i XX w. Jednym z najsłynniejszych płócien histo‑ rycznych kraju jest obraz (z 1879 r.) Gusta‑ fa Cederströma przedstawiający kondukt pogrzebowy Karola XII (Karl XII:s likfärd). Popularny Bruno Liljefors w 1895 r. na‑ malował m.in. Uven djupt inne i skogen, czyli Puchacza głęboko w lesie. Ciekawy jest też Las (Skogen) księcia Eugeniusza z 1892 r. Spośród szwedzkich malarzy sła‑ wę za granicą zdobył przede wszystkim Anders Zorn, malujący z równym powo‑ dzeniem sielskie obrazki wiejskie (i po‑ zbawione pruderii wieśniaczki), jak też portrety (w czasie jego podróży po USA pozowało mu trzech amerykańskich pre‑ zydentów). Z dzieł artystów spoza Szwecji nie należy pominąć kilku Rembrandtów Kup książkę Poleć książkę 95 G r O b E t ö G | I A W O N D U Ł O P A J C E W Z S a j e L . J . c a r p o i francuskich impresjonistów (np. Cézan‑ ne, Monet), dzieł Francisca de Zurbarana, Petera Paula Rubensa, Lukasa Cranacha młodszego oraz Paola Veronesego. Nieopodal Muzeum Sztuki mieści się organizujące czasowe wystawy sztuki współczesnej centrum Göteborgs Konst­ hall godziny otwarcia na: www.konst‑ hallen.goteborg.se. Przy Götaplatsen stoją też usytuowane naprzeciwko siebie gmachy Teatru Miej­ skiego (Stadsteatern, z główną widownią na prawie tysiąc osób) i Konserthuset, czyli siedziby miejskich symfoników. Fontanna z postacią mocarnego Posejdona, jedna z bardziej udanych rzeźb Carla Millesa (1930), uzupełnia wystrój tego placu, bę‑ dącego swoistą wizytówką miasta. Kup książkę Poleć książkę 96 G r O b E t ö G | I A W O N D U Ł O P A J C E W Z S Politechnika Göteborg jest również centrum nauki. Znajduje się tu m.in. ciesząca się w kraju dużym prestiżem politechnika Chalmers Tekniska Högskola, założona w 1829 r. dzięki fundacji kupca Williama Chalmersa (1748–1811). W końcu XVIII w. był on od‑ powiedzialny za handel z Chinami z ra‑ mienia Kompanii Wschodnioindyjskiej (zob. wyżej). Główna siedziba szkoły jego imienia, usytuowana 750 m na południe od Götaplatsen, pochodzi z okresu mię‑ dzywojennego. Lokale uczelni są obecnie porozrzucane po całym mieście. W pobliżu budynków uniwersytec‑ kich odnajdziemy siedzibę Röhsska mu­ seet Vasagatan 37–39; http://rohsska.se. Obecnie w remoncie, otwarcie jesienią 2018 r., gdzie prezentowana jest zajmują‑ ca kolekcja wzornictwa, mody i rzemiosła. Komnata barokowa, świeżo po renowacji, ukazuje wnętrze z 1729 r. Dzielnica Haga Dzielnicą o własnym charakterze jest robotnicza kiedyś Haga, położona na południe od starej części miasta (czyli w obrębie Fosy). W XVII w. były to pierw‑ sze przedmieścia Göteborga. Odnowiona ostatnimi czasy Haga za‑ chowała małomiasteczkowy urok spokoj‑ nych kawiarnianych ogródków i ozdob‑ nych portali kamienic. W jej północnej części leży ruchliwy Rynek Żelazny (Järn‑ torget), na którym ważono stal. O cza‑ sach tych przypomina fontanna Tore Strindberga z 1927 r. Pięć pięknych kobiet symbolizuje pięć kontynentów, na które wysyłano metal. Teren Hagi, leżący już poza fortyfikacja‑ mi dawnego Göteborga, w XVII w. wzmoc‑ niony został bastionami. Do najlepszych przykładów należy fort Skansen Kronan. Stacjonował tu dwustuosobowy garnizon, a z jego dział można było odpalić kule na odległość kilometra. Po utracie militar‑ nego znaczenia twierdza funkcjonowa‑ ła jako więzienie, dziś mieści małe zbiory Muzeum Wojskowego. Przy Kruthusgatan znajdziemy natomiast twierdzę o nazwie Lew (Skansen Lejonet). Do innych wartych obejrzenia instalacji obronnych należy Älvsborg oraz świetnie zachowany bastion Carolus Rex przy Kungsgatan. ▼▲ Posejdon przy Götaplatsen Kup książkę Poleć książkę 97 G r O b E t ö G | I A W O N D U Ł O P A J C E W Z S ▼▲ Liseberg w świątecznej szacie Ogród botaniczny Dużą atrakcją miasta jest ogród botanicz­ ny (Botaniska trädgården), jeden z lepszych w Europie. Otwarto go z wielką pompą w 1923 r., głównie dzięki wsparciu finanso‑ wemu armatora Charlesa Felixa Lindber‑ ga. Około 50 ze 175 ha całej powierzchni zajmują ogrody, a same ścieżki ciągną się na długości 30 km. Zobaczymy tu łącznie ok. 16 tys. gatunków roślin, zarówno typo‑ wych dla tej szerokości geograficznej, jak i dalekowschodnich (np. w tzw. ogrodzie japońskim), oraz bambusy. Wejście znajduje się przy Carl Skottsbergs gata 22. Park rozrywki Liseberg W 1923 r. otwarto 14 ‑hektarowy park rozrywki Liseberg wschodni kraniec ulicy Örgrytevägen; godziny otwarcia na: www.liseberg.se; wstęp od 75 SEK. W kolejnych latach był on modernizo‑ wany i rozbudowywany. Obecnie to największy park rozrywki w całej Skan‑ dynawii, rocznie odwiedza go ponad 3 mln osób. Znajdują się tu rozmaite karuzele i „wahadła” oraz imponujący rollercoaster – wszystko dla miłośników podwyższonej adrenaliny. A także nie‑ spodzianki dla najmłodszych – łódki, w których można popływać po spe‑ cjalnym torze wodnym, samochodzi‑ ki, gabinet luster itd. (łącznie blisko 40 rozmaitych atrakcji). W 2005 r. magazyn „Forbes” uznał Liseberg za najlepszy tego typu obiekt na świecie. W pobliżu parku ma siedzibę Muzeum Kultury Światowej Världskulturmuse‑ et; www.varldskulturmuseet.se. Nazwa obiektu jest równie nieudana jak sam pomysł jego stworzenia, którym chciał się wykazać jeden z socjalistycznych ministrów kultury. Na szczęście plan jednoczesnej likwidacji trzech muzeów w Sztokholmie i przeniesienia ich zbio‑ rów do Göteborga spotkał się ze słusz‑ nym oporem społeczeństwa (i okazał się niemożliwy ze względów prawnych). Muzeum otwarte kilka lat temu orga‑ nizuje jednak ciekawe wystawy czaso‑ we, szczególnie poświęcone fotografii. Kup książkę Poleć książkę 98 G r O b E t ö G | I A W O N D U Ł O P A J C E W Z S ▼▲ Wnętrze kościoła Masthugget Miłośnicy róż powinni też odwiedzić rosarium w parku Trädgårdsföreningen, leżącym w pasie zieleni powstałym po zrównaniu wałów obronnych (niedale‑ ko stacji kolejowej). Muzeum Morskie O tradycjach morskich portowego mia‑ sta dowiemy się z ekspozycji Muzeum Morskiego Sjöfartsmuseet; Karl Jo‑ hansgatan 1–3; https://www.sjofartsmu‑ seetakvariet.se; czw.–nd. 10.00–17.00, śr. do 20.00, pn. zamknięte; wstęp 60 SEK; dojazd tramwajami nr 3,9, 11 do Stig‑ bergstorget, zlokalizowanego przy na‑ brzeżu, ok. 1 km na zachód od starów‑ ki. Miejsce znaleźć łatwo – zdradza je 62 ­metrowej wysokości pomnik ku czci 690 szwedzkich marynarzy zaginionych na morzu w czasach I wojny świato‑ wej. Na górę monumentu nazwanego Sjömanstornet („Wieża Marynarza”) moż‑ na wjechać windą. Prezentowana obok rzeźba dłuta Ivara Johnssona przedsta‑ wia Kvinna vid havet, czyli Kobietę nad morzem. W budynku powstałego w okresie międzywojnia muzeum prezentowane są modele jednostek morskich (także w butelkach), mapy, urządzenia nawi‑ gacyjne, chińska porcelana, sprowadzo‑ na w ładowniach jednostek Kompanii Wschodnioindyjskiej, oraz plansze obja‑ śniające znaczenie rybołówstwa i handlu dla rozwoju miasta. W akwarium można zobaczyć ryby (a nawet aligatory) z tro‑ pikalnych szerokości geograficznych. Kościół Masthugget Opodal placu Stigbergstorget, ale bar‑ dziej w głębi lądu, stoi Masthuggs­ kyrkan, jeden z ciekawszych architekto‑ nicznie kościołów Szwecji. Zaprojektował go Sigfrid Ericsson, autor m.in. Konst‑ museum. Budynek z 1914 r., wzniesiony z ręcznie formowanej cegły, przypomina kształtem kadłub fantazyjnego statku. Okręt „Götheborg” Turysta zainteresowany morzem i że‑ glugą powinien też zobaczyć okręt „Götheborg” www.soic.se; zwiedzanie Kup książkę Poleć książkę 99 G r O b E t ö G | I A W O N D U Ł O P A J C E W Z S ▼▲ Przystań Lilla Bommen z przewodnikiem o 12.00, 13.00 i 14.00; wstęp na pokład 120 SEK; dojazd z Brunns‑ aparken autobusem nr 19, można też prze‑ płynąć łodzią z portu Lilla Bommen przy operze. Jest to dokładna, pełnowymiaro‑ wa (40 m długości) replika jednostki, któ‑ ra pływała w połowie XVIII w. i zatonęła w trakcie swej trzeciej podróży na Wschód, już niemal w porcie göteborskim. Istnieją poważne dowody, że powodem tragedii mogła być nietrzeźwość załogi przed‑ wcześnie świętującej powrót do ojczy‑ zny. „Götheborg” zacumowany jest przy starym nabrzeżu Terra Nova, zwanym dziś Strandvägen, w Eriksbergu (północnym nabrzeżu portu). Dzielnica Majorna Na południe od Muzeum Morskiego leży tradycyjnie robotnicza dzielnica o nazwie Majorna. Natrafić tu można na tzw. land­ hövdingehusen, czyli domy budowane od ok. 1875 r. z inicjatywy wojewody i dofi‑ nansowane przez państwo. Rozwiązywa‑ ły one w owym czasie problemy miesz‑ kaniowe rosnącej populacji robotników w mieście. Kiedyś miała tutaj swoje lokale Kompania Wschodnioindyjska. Od południowego wschodu rejon sąsiaduje z olbrzymim Slottsskogs‑ parken, czyli zamkowym parkiem leś­ nym, dawnym pastwiskiem trzody królewskiej. Informacja turystyczna Göteborgs Turistbyrå, Spannmålsgatan 20; www.goteborg.com. Można tu zarezer‑ wować hotel i wykupić wycieczki, biuro sprzedaje też Göteborg Pass, kartę (do‑ bową lub dwudniową) upoważniającą do bezpłatnych przejazdów środkami komunikacji miejskiej oraz do wstępu do wielu muzeów i atrakcji (w lecie m.in. do parku rozrywki Liseberg). Dojazd Lotnisko o nazwie Landvetter leży 25 km na wschód od miasta (https://www.sweda‑ via.se/landvetter). Göteborg ma bezpośred‑ nie połączenia lotnicze z blisko setką miast. Dla zwiedzającego Skandynawię intere‑ sujące mogą być rejsy promem do Frede‑ rikshavn w Danii. Stena Line kursuje cztery razy dziennie (https://www.stenaline.pl). Prom (samochodowy) płynie ok. 3,5 godz. Kup książkę Poleć książkę Öresund (dun. Øresund), cieśnina od- dzielająca Danię od Szwecji, była zawsze jednym z najbardziej zatłoczonych cią- gów wodnych świata. Od przepływa- jących statków przez setki lat pobiera- no myto. Cieśnina ma 70 km długości, a w najwęższym miejscu zaledwie 4 km szerokości. Już 100 lat temu na wysokości Helsingør, gdzie cieśnina jest najwęż- sza, planowano tunel. Opór przeciwko połączeniu mostem Danii ze Szwecją był silny, szczególnie ze strony Duńczy- ków. Połączenie takie wymyśliła sama przyroda – ziemie te tworzyły bowiem kiedyś całość. Bałtyk miał ujście do oce- anu, ale nie wzdłuż brzegów obecnej Danii i Norwegii, tylko na wysokości wielkich jezior środkowej Szwecji. 7 tys. lat temu myśliwym udawało się więc przejść z południa dzisiejszej Szwecji do Danii suchą stopą. Rozważania na temat budowy prze- prawy łączącej Danię oraz Szwecję zaczę- ły się już w latach 30. XX wieku. Niestety wojna uniemożliwiła jakiekolwiek realiza- cje. Budowa mostu łączącego Kopenha- gę z Malmö rozpoczęła się w 1993 roku, Cieśnina Sund Kup książkę Poleć książkę pochłonęła 2,6 miliarda euro i trwała do 1 lipca 2000 r. Nim most został otwarty dla ruchu kołowego, z połączenia skorzystali piesi, rowerzyści i 80 tys. biegaczy, któ- rzy wzięli udział w zaimprowizowanym maratonie. Cała droga ma prawie 16 km, z tego zaledwie połowa to prawdziwy most. Resztę połączenia tworzy grobla, tunel i sztuczna wyspa. Opłata za przejazd w jedną stronę wynosi 50 EUR. Na po- wstałym skrawku ziemi raj mają biolodzy, którzy badają rozwój ekosystemu rozwi- jającego się „od zera”. Zaobserwowano tam wiele gatunków zagrożonych wygi- nięciem, m.in. ptaków i owadów. Należy tu dodać, że powstanie mo- stu ma bardzo pozytywny wpływ na cały rejon Skanii. Wielu Duńczyków wy- biera mieszkanie po szwedzkiej stronie ze względu na tańsze nieruchomości. Dzięki przeprawie mogą codziennie dojeżdżać do pracy samochodem lub pociągiem. Z kolei wiele firm informa- tycznych lub tzw. nowych technologii umieszcza tu swoje przedstawicielstwa na całą Skandynawię. Kup książkę Poleć książkę 216 A N C O N Ł Ó P A J C E W Z S a j e L . J . c a r p o Ziemie na północ od centralnego pasa la‑ sów, jezior i miast z każdym kilometrem sta‑ ją się mniej żyzne. Obecność ludzi na tych terenach była i jest związana z występują‑ cymi w rejonie bogactwami naturalnymi, głównie rudami żelaza. Ich eksploatacja wywołała rozwój miast na wschodnim wybrzeżu, takich jak Luleå i Sundsvall, któ‑ re zostały portami transportu kopalin. Na północ od Kiruny, stolicy przemysłu wydo‑ bywczego Szwecji, rozciągają się już tereny, o których przeciętny obywatel jeszcze sto lat temu wiedział niewiele albo nic. Dość wspomnieć, że najwyższy szczyt kraju, Kebnekaise, w roku 1883 zdobył francuski geograf, o czym zupełnie przypadkowo, i to wiele lat później, dowiedzieli się członkowie Akademii Szwedzkiej (nie bardzo zresztą kojarząc nazwy, które Francuz wymienił w swym raporcie). Północne obszary kra‑ ju należały do ludów, które przybyły tam na długo przed Skandynawami. Tworzą one Laponię – ziemię, której mity splotły się z rzeczywistością. Kup książkę Poleć książkę 217 l l A v S d N u S | A N C O N Ł Ó P A J C E W Z S Sundsvall Początki 50 ‑tysięcznego dziś miasta Sunds vall sięgają średniowiecza. Osada, założona bardzo dogodnie u ujścia do Bałtyku dwóch rzek: Ljungan i Indalsälven, już w 1624 r. otrzymała prawa miejskie. Do większości miast skandynawskich budowanych w drewnie prędzej czy póź‑ niej dobierał się ogień. W tutejszej literaturze historycznej nazywa się to już żartobliwie obligatoriska stadsbranden, „obowiązko‑ wym pożarem miasta”. Tego, który wy‑ buchł w starym Sundsvall 26 czerwca 1888 r., nie udało się jednak ugasić. W cią‑ gu ośmiu godzin spłonęło 400 majątków, a 9 tys. ludzi zostało bez dachu nad głową. warto zobaczyć Jednym z bardziej imponujących budyn‑ ków jest rezydencja kupca Isaaka Hirscha (Hirschska huset) przy Rynku Głównym (Stortorget), wzniesiona w 1890 r. Na jej wieży właściciel kazał umieścić smoka z mosiądzu, który miał bronić domu przed pożarem. Ślad wielkiego pożaru odnaj‑ dziemy też w herbie miasta, którym jest smok ziejący ogniem. Jak widać, pew‑ ni swego nie byli nawet duchowni. Na ▼▼ Grahnska huset przy Rynku Głównym bramie kościoła Gustawa Adolfa (Gustav Adolfs ‑kyrkan) z 1894 r. również widnieje postać opiekuńczego potwora. Wnętrze świątyni drewnianymi rzeźbami w 1952 r. ozdobił Ivar Lindekrantz. W kaplicy ludzi morza wisi model ostatniego statku, jaki zwodowano w tutejszej stoczni. Na co dzień życie kulturalne Sundsvall skupia się wokół aktywności Kulturmagasi‑ net Packhusgatan 4; https://sundsvall.se; pn.–czw. 10.00–19.00, pt. 10.00–18.00, sb.– nd. 11.00–16.00. Cztery dawne składy od‑ nowiono i nakryto szkłem, uzyskując przestrzeń ekspozycyjną oraz pomiesz‑ czenia dla biblioteki i kawiarni. Działa tu też muzeum miejskie (Sundsvalls Museum). Sundsvall ma duże tradycje przemysło‑ we. To miasto, w którym w 1879 r. wybuchł pierwszy w historii kraju strajk. Pięć tysię‑ cy robotników odmówiło pracy po tym, jak przedsiębiorcy obniżyli znienacka ich zarobki. Wprowadzone do miasta wojsko położyło kres buntowi. O tym, czym zaj‑ mowała się ludność przed wymyśleniem maszyny parowej, można dowiedzieć się z ekspozycji w Muzeum Rękodzielnictwa Hantverksmuseet; www.norraberget.se/ se ‑gora/friluftsmuseet/hantverksmuseet; Kup książkę Poleć książkę 218 l l A v S d N u S | A N C O N Ł Ó P A J C E W Z S codz. 11.00–16.00, które jest jednocześnie skansenem prezentującym 34 obiekty (najstarszy, w postaci „schroniska”, pocho‑ dzi z 1310 r.) i niewielkim zoo. Najbardziej dziwaczne tutejsze stworzenie zostało jednak wypchane. To tzw. skvader, za‑ strzelony rzekomo w okolicy przez my‑ śliwego H. Dalhmarka (w 1874 r.). Według Informacja turystyczna Sundsvalls Turistbyrå, Stora Torget; https://visitsundsvall.se. Dojazd Połączenia lotnicze obsługuje lotnisko Sundsvall ‑Härnösand, leżące 20 km na północ od miasta. Lot do Sztokholmu zajmie 55 min. Sundsvall ma połączenia kolejowe z więk‑ szymi miastami Szwecji. Od Sztokholmu dzieli je 380 km. Odcinek ten kursujący sześć razy dziennie pociąg (www.sj.se) po‑ konuje w 3 godz. 30 min. Do Östersund jest 190 km, pociąg dotrze tam w 2 godz. 20 min. Autobusowe połączenia dalekobieżne oferuje Y ‑buss (www.ybuss.se). Noclegi Hotele ▼◆ Elite Hotel Knaust, Storgatan 13; https:// www.elite.se; dwójka od 1031 SEK. Zbu‑ dowany po wielkim pożarze, był pod koniec XIX i na początku XX w. jednym z lepszych hoteli w Skandynawii. Elegan‑ cja i schody z marmuru kararyjskiego. ▼◆ Dwa hotele sieci Scandic: Scandic Sundsvall City (Trädgårdsgatan 31–33) i Scandic Sundsvall Nord (Värds‑ husback en 6); www.scandic‑hotels.se. Bardziej centralnie położony Scan‑ dic Sundsvall City oferuje dwójki od 1055 SEK. Kempingi i schroniska ▼◆ Sundsvalls Camping, 4 km na południe od Sundsvall; www.sundsvallscam‑ ping.se; rozbicie namiotu od 150 SEK (w cenie korzystanie z prysznica), dom‑ ki letnie od 400 SEK. 160 miejsc namio‑ towych. Wynajem rowerów. ▼◆ Gaffelbyn Sundsvalls Vandrarhem, Gu‑ stav Adolfsvägen 11; http://gaffelbyn.se, dwójka od 420 SEK, łóżko w pokoju wieloosobowym od 220 SEK. Lokali‑ zacja blisko przyrody i 20 min. space‑ rem do centrum. Wyżywienie ▼◆ Casiopeija (https://www.casinocosmo‑ pol.se) cieszy się opinią jednej z lepszych restauracji regionu). Ceny nie są tu na‑ wet tak zatrważające, jak można byłoby się spodziewać po lokalizacji w kasynie. ▼◆ Pizzeria Gonzalos przy Oscarsgatan 29; www.gonzalos.nu oferuje smaczną Margheritę już od 75 SEK. ▼▼ Fontanna w centrum Sundsvall Kup książkę Poleć książkę 219 l l A v S d N u S | A N C O N Ł Ó P A J C E W Z S jednego z ówczesnych zoologów matką zwierza mogła być zajęczyca, a ojcem głuszec, co sugeruje, że wszystko to chy‑ ba jednak sprawna robota konserwator‑ ska. Muzeum leży na Norra berget, skąd mamy szeroki widok na okolicę z wyspą Alnön, którą z Sundsvall łączy most o dłu‑ gości 1 km. Wyspa stanowi ulubione miej‑ sce wypoczynku mieszkańców miasta. W znajdującym się na niej XIII ‑wiecznym kościele zachowały się interesujące ma‑ lowidła datowane na ok. 1500 r. okolice sundsvall Härnösand Oddalone o 52 km na północ od Sundsvall HÄRNÖSAND w 1585 r. założył król Jan III. W 1650 r. otwarto tu pierwszą w północ‑ nej Szwecji szkołę średnią (gymnasium). W czasie działań wojennych w 1721 r. Ro‑ sjanie miasto splądrowali, a później spalili. Od 1772 r. mieści się tu siedziba biskupa. Najstarszą zabudowę z domami z XVIII w. znajdziemy w dzielnicach Östanbäcken i Norrstan. Härnösand ma najmniejszą katedrę w kraju. Stary kościół zburzyli Ro‑ sjanie, obecny stanął w połowie XIX w. (oł‑ tarz pochodzi jednak z dawnej świątyni). Przy rynku (Stora Torget) leżą siedziba wojewody (Residenset) i ratusz (Rådhuset) z końca XVIII w., wzniesione według pla‑ nów nadwornego architekta Olofa Tem‑ pelmana. Tu znajduje się też muzeum Härnösand Konsthall https://www. harnosand.se; wt.–pt. 11.00–15.00, sb. 12.00– 15.00; wstęp wolny z niewielką, ale ciekawą kolekcją malarstwa (m.in. Chagall). Stary budynek ratusza (z 1727 r.) znaj‑ www. dziemy w skansenie Murberget murberget.se; codz. 11.00 ‑16.00; wstęp wol‑ ny, usytuowanym w północnej części mia‑ sta. Zobaczymy tu również jeden z dwóch domów, których nie spalili rosyjscy żołnie‑ rze. Tu też mieści się muzeum regionalne Länsmuseet; godziny otwarcia jak dla skansenu; wstęp wolny, prezentujące m.in. pokaźną kolekcję starej broni. W lecie z Härnösand warto wybrać się na północ wzdłuż Höga Kusten, czyli „Wysokiego Wybrzeża”. Z każdym rokiem robi się ono zresztą coraz wyższe: od koń‑ ca okresu lodowcowego ziemia podnio‑ sła się tu o 285 m. W 2000 r. miejsce wpi‑ sano na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO. Här‑ nösand, Stora Torget 2; www.harnosand.se. Biuro informacji turystycznej Hudiksvall i Enånger Oddalone o 83 km na południe od Sund‑ svall leży HUDIKSVALL, miasto założone przez króla Jana III w 1582 r. Drewniana zabu‑ dowa płonęła wiele razy. Jeden z pożarów wzniecili Rosjanie, którzy zdobyli Hudiksvall w 1721 r. Strzelali oni nawet w kościół, w któ‑ rym do dziś można znaleźć dziury w ścia‑ nach. Świątynia pw. św. Jakuba pochodzi z drugiej połowy XVII w., będąc tym samym najstarszą zachowaną budowlą w mieście. Przy głównej ulicy, Storgatan (Dużej), pod nr. 40 i 44 znajdziemy okazałe domy boga‑ tych mieszczan. Przy tej samej ulicy w daw‑ nej siedzibie banku mieszczą się zbiory muzeum regionalnego Hälsing lands Museum; Storgatan 31; poł. VI–poł. VIII pn. i pt. 9.00–16.00, wt.–czw. 9.00–19.00, sb.–nd. 10.00–15.00; w pozostałej części roku: wt., czw. i pt. 9.00–16.00, śr. 9.00–20.00, sb.–nd. 11.00–15.00; wstęp wolny. Turysta zainteresowany średniowieczną sztuką sakralną powinien odwiedzić kościół (Gamla kyrkan, czyli „Stary”) w ENÅNGER, 21 km na południe od Hudiksvall. Świąty‑ nię udekorowaną malowidłami tzw. szkoły w Tierp (późnośredniowieczne malarstwo Kup książkę Poleć książkę 220 l l A v S d N u S | A N C O N Ł Ó P A J C E W Z S ▼▲ Stare magazyny w Hudiksvall kościelne centralnej Szwecji) zbudowano w drugiej połowie XV w. Sollefteå 118 km na północ od Sundsvall, w do‑ linie rzeki Ångerman, między górami leży SOLLEFTEÅ. W źródłach pojawia się już w 1273 r., ale prawa miejskie posia‑ da dopiero od 1917 r. XIII ‑wieczny koś‑ ciół przebudowano w 1773 r. Sollefteå przez długie lata związana była z armią: do 2000 r. szkolono tu rekrutów (nawet 2 tys. rocznie). O dziejach miasta opo‑ wiedzą wystawy miejscowego muzeum Sollefteå Museum; Storgatan 59; wt.– pt. 10.00–17.00, sb. 11.00–15.00. Näsåker Sollfteå ma własną elektrownię wodną, ale większa i bardziej znana leży przy Näm‑ forsen, 40 km na północny zachód od miasta. Tutejsze wodospady przy osadzie NÄSÅKER wykorzystywane były już przez myśliwych w czasach przedhistorycz‑ nych. Polowali oni bez broni, wpędzając zwierzynę w szybki nurt. W pobliżu zre‑ konstruowano wioskę z epoki kamienia. Zbudowaną w 1947 r. hydroelektrownię Nämforsens kraftverk; www.namfor‑ sen.com można zwiedzić latem. Örnsköldsvik Nazwa oddalonego o 154 km na północ od Sundsvall ÖRNSKÖLDSVIK („Zatoka Orlej Tarczy”), choć brzmi jak wyjęta ze średniowiecznej gawędy, została jednak utworzona w XIX w. od nazwiska lokal‑ nego wojewody i w istocie oznacza Za‑ tokę (Pera Abrahama) Örnskölda. Miej‑ skie muzeum Örnsköldsviks museum; Läroverksgatan 1; www.ornskoldsvik.se; VI–VIII wt.–sb. 11.00–16.00; IX–V wt. 11.00– 20.00, śr.–sb. 11.00–16.00; wstęp wolny mieści się w dawnej szkole. Z muzeum sąsiaduje pracownia jednego z bardziej znanych rzeźbiarzy kraju Brora Marklun‑ da (1907–77), prezentująca m.in. modele jego prac. Artysta, zapytany kiedyś o to, jak rozumie szczęście, odparł: „To wtedy, gdy uda mi się postawić sześcian obok kuli w ten sposób, że kula dostanie gęsiej skórki, a sześcian sczerwienieje z gorąca”. Örnsköldsvik cechuje przestronna zabudowa i wiele zieleni. Zabytki są tu nieliczne. W ratuszu (Rådhuset) sprzed stu lat urządzono galerię sztuki. Kilka kilometrów na południe od Örn‑ sköldsvik znajdziemy godną polecenia re‑ konstrukcję osady sprzed 1500 lat, Gene fornby www.ornskoldsvik.se; latem wt.–sb. 10.00–17.00. Travelbook to Twój niezastąpiony towarzysz podróży. Wskaże Ci najważniejsze atrakcje, podpowie, czego szukać poza głównymi szlakami, i wprowadzi w świat miejscowych obyczajów. Znajdziesz w nim opisy najciekawszych regionów i miast, a sprawdzone informacje praktyczne umożliwią staranne zaplanowanie podróży. Szwecja, największy kraj nordycki, słynie z nieskażonej przyrody (w tym wspaniałych lasów!), pamiątek po wikingach, czerwonych wiejskich domków, rybnych przysmaków, designu i… kryminałów. Turysta znajdzie tu też historyczne miasta kryjące zabytki kilku epok, arcyciekawe muzea, skanseny, wspaniałe parki narodowe, polodowcowe krajobrazy, porośnięte tajgą góry, tundrowe wzgórza, zamglone wrzosowiska, czyste jeziora, zaciszne bałtyckie zatoki, wiejskie enklawy i fermy reniferów. Wystarczy raz odwiedzić Szwecję, by już zawsze chcieć tu wrócić! Zabytkowe miasta Surowa, dziewicza przyroda Intrygująca kultura ludowa Olśniewające krajobrazy Wikińskie kamienie runiczne Łosie i zorza polarna Tysiąc potraw ze śledzia ISBN 978-83-283-4248-4 C e n a 2 6 9 0 z ł ,
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Szwecja. Travelbook. Wydanie 1
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: