Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00396 007277 14239036 na godz. na dobę w sumie
Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych - książka
Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych - książka
Autor: Liczba stron: 272
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-3370-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> fotografia cyfrowa >> techniki fotografowania
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Zrób krok ku lepszym zdjęciom!

Fotografia cyfrowa na pierwszy rzut oka wydaje się banalnie prosta. Ot co - pstryk i zdjęcie gotowe, a jakby tego było mało, od razu można zobaczyć efekt. Nic bardziej mylnego! Jeżeli chcesz robić idealne zdjęcia, świetnie skomponowane, perfekcyjne pod względem technicznym, musisz opanować całkiem spory obszar wiedzy. Zaliczają się do niego informacje na temat ekspozycji oraz systemu strefowego. Ta książka skupia się właśnie na tych zagadnieniach!

Tytułem wstępu autor omawia podstawy fotografii cyfrowej, problemy wynikające z wykorzystania kompresji JPEG oraz schemat pracy ze zdjęciem cyfrowym. Na kolejnych stronach znajdziesz szczegółowe informacje na temat cyfrowego systemu strefowego. Dowiesz się, jak skalibrować zestaw narzędzi fotograficznych, przygotować tablicę barw oraz korzystać z profili aparatu. Ponadto nauczysz się oceniać i dobierać oświetlenie w różnych sytuacjach, opracowywać zdjęcia w cyfrowej ciemni oraz eksperymentować z techniką HDR. Autor poświęca cały rozdział nowym technologiom rejestrowania obrazu, m.in. sposobom wykrywania ruchu i uśmiechu oraz panoramowania. Książka ta zawiera wiedzę, dzięki której wykonasz kolejny krok w kierunku perfekcyjnej fotografii.

Wykorzystaj to źródło informacji na temat ekspozycji oraz systemu strefowego!
Twórz niepowtarzalne i perfekcyjne fotografie!


Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Tytuł oryginału: Mastering Exposure and the Zone System for Digital Photographers Tłumaczenie: Marcin Machnik ISBN: 978-83-246-3370-8 Author: Lee Varis © 2011 Course Technology, a part of Cengage Learning All images © Cengage Learning unless otherwise noted ISBN 978-1-59863-987-2 Polish Translation © 2011 by Helion S.A. All rights reserved All rights reserved. No part of this book may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic or mechanical, including photocopying, recording or by any information storage retrieval system, without permission from the Publisher. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: helion@helion.pl WWW: http://helion.pl (księgarnia internetowa, katalog książek) Pliki z przykładami omawianymi w książce można znaleźć pod adresem: ftp://ftp.helion.pl/przyklady/tajeks.zip Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://helion.pl/user/opinie/tajeks Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » nasza społeczność Spis treści Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 ROZDZIAŁ 1 Podstawy fotografi i cyfrowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 Podstawowy schemat pracy ze zdjęciem cyfrowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 Struktura katalogów w programie Lightroom. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 Photoshop — kompletna cyfrowa ciemnia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 Podsumowanie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 ROZDZIAŁ 2 Cyfrowy system strefowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 Skala strefowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 Kalibracja zestawu narzędzi fotografi cznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 Krok po kroku: Lightroom . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 Adobe Camera Raw. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 Fotografowanie tablicy testowej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 Kalibracja kolorów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 Krok po kroku: DNG Profi le Editor . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 Korzystanie z profi li aparatu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72 Podsumowanie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75 Kup książkę Poleć książkę 10 Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych ROZDZIAŁ 3 Studium światła . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 Kościoły na greckich wyspach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 Mono Lake. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 Liście. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 Sztuczne oświetlenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 Fotografowanie w nocy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 Młoda para. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104 Oświetlenie studyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 Martwa natura. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 Podsumowanie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117 ROZDZIAŁ 4 Postprocessing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 Pierwsze kroki: kontrola wywoływania plików RAW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120 Podstawowe poprawki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 Kreatywna obróbka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 Kontrola tonów fotografi i czarno-białej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 Podsumowanie etapów ulepszania obrazu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 Szczegółowe podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 Zaawansowane techniki korekty. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172 Zdjęcia na zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 ROZDZIAŁ 5 HDR — sztuka wyrafi nowanego oszustwa . . . . . . . . . . . . . . . . . 199 Wykonywanie zdjęć HDR. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 Mapowanie tonów pliku HDR . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207 Ekstremalny kontrast i szczegółowość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 227 Eksperymentalne zdjęcie HDR . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232 Galeria HDR . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235 Podsumowanie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239 Kup książkę Poleć książkę Spis treści 11 ROZDZIAŁ 6 Nowe technologie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 Nowe technologie rejestrowania obrazów. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242 Tryb Anti-Blur. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 Wykrywanie uśmiechu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 Tryb panoramowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 Tryb nocnych zdjęć z ręki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 Wykrywanie ruchu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 Fotografi a obliczeniowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 Fotografi a „light-fi eld” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 Kodowana przysłona. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 244 Kodowana ekspozycja. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 244 Co dalej?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245 DODATEK A Szacowanie ekspozycji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 247 Galeria obrazów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 252 Skorowidz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 Kup książkę Poleć książkę 2 Cyfrowy system strefowy Ansel Adams swoje prekursorskie dzieło, w którym po raz pierw- szy opisał system strefowy, czyli Camera and Lens, opublikował w 1948 roku. Do tego czasu wiedza techniczna o fotografi i była zrozumiała wyłącznie dla inżynierów i chemików ze względu na wiele skal logarytmicznych i tabel ekspozycji. Adams uprościł to do systemu identyfi kowania i kontrolowania dziesięciu różnych tonów, które oznaczył rzymskimi cyframi od I do X. Ta metoda umożliwiła wyobrażenie sobie rezultatu danej ekspozycji i stwo- rzenie odbitki, która odpowiadała intencjom fotografa. Jednak mimo że było to uproszczenie technicznego procesu fotografowa- nia i wywoływania odbitek, system strefowy powszechnie uważano za trudny do opanowania, a jego pełne wykorzystanie wiązało się z nużącą procedurą testowania. Błyskotliwie wyjaśnione przez Adamsa reguły można zastosować do współczesnej fotografi i cyfrowej. Technologia cyfrowa oferuje stopień precyzji, który znacznie wykracza poza możliwości tra- dycyjnej metody Adamsa. Kompletny test stref można wykonać w niespełna jeden dzień fotografowania i oceny uzyskanych zdjęć, przez co stał się użyteczny dla zwykłego fotografa. Aby w pełni docenić ten system, musisz znać procedurę testo- wania i kalibrowania swojego zestawi narzędzi do uzyskiwania zdjęć cyfrowych. Musisz „przed naciśnięciem spustu” wiedzieć, jak zachowują się Twoje narzędzia, abyś miał pewność, że zdjęcia będą na określonym poziomie. System strefowy ma na celu umoż- liwienie wyobrażenia sobie zawczasu końcowego efektu, a współ- czesna technologia cyfrowa sprawiła, że jest to łatwiejsze niż kie- dykolwiek. Nie oznacza to jednak, że nie musisz testować sprzętu. Opisana tu procedura jest bardzo przydatna, jeśli zależy Ci na wysokiej jakości efektach pracy, i każdy fotograf powinien ją roz- ważyć przed rozpoczęciem sesji. Zanim przejdziemy do konkre- tów, opiszę konceptualne podstawy tworzenia wysokiej jakości zdjęć. Kup książkę Poleć książkę 34 Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych Kalibracja sprzętu cyfrowego wymaga podstawowej znajomo- ści reguł fotografi i. Robienie zdjęć polega na rejestrowaniu świa- tła, co oznacza, że pierwszym i najważniejszym krokiem jest uzy- skanie właściwego naświetlenia. Następnie musimy przetworzyć zarejestrowane dane w sposób, który odpowiada naszym inten- cjom względem tego zdjęcia. Ten kreaty wny, interpretacyjny pro- ces opiera się na wzajemnej zależności tonu lub jasności i barwy. Gamut barw NIE jest najważniejszym elementem fotografi i. Na odbiorcę silniej działają jasne i ciemne miejsca niż barwy — to dlatego czarno-białe zdjęcia w dalszym ciągu wywołują emocje. Kontrolowanie prześwietleń i procesu edycji umożliwia panowa- nie nad tonami i barwami oraz prowadzi do uzyskania wysokiej jakości fotografi i. Skala strefowa Zanim zagłębimy się w proces kalibracji, zacznijmy od omówienia systemu strefo- wego. Aby ułatwić sobie zrozumienie systemu, możesz stworzyć stopniowaną skalę stref w Photoshopie. Na poniższym rysunku ponumerowałem poszczególne kroki. Rysunek 2.1.  Stwórz nowy dokument  o wysokości 1 cala i szerokości 6 cali,  ustaw tryb kolorów na Lab Color,  wybierz białe tło i  kliknij OK. Rysunek 2.1. Stwórz nowy dokument testowy Kup książkę Poleć książkę Rozdział 2  Cyfrowy system strefowy 35 Rysunek 2.2. W palecie kanałów  zaznacz kanał Lightness (Jasność),  wybierz narzędzie Gradient (Gradient) oraz  w opcjach narzędzia wybierz gradient od czerni do bieli. Co istotne — aby kroki były czyste,  upewnij się, że opcja Dither (Roztrząsanie) nie jest zaznaczona. Rozciągnij czarno-biały gradient — przytrzymaj przy tym Shift, aby był idealnie poziomy. Rysunek 2.3.  Kliknij Image Adjustment Posterize (Obraz Dopa- sowania Posteryzuj) i  ustaw suwakiem Levels (Poziomy) na „11”. Rysunek 2.2. Utwórz czarno-biały gradient w kanale Lightness (Jasność) Rysunek 2.3. Podziel gradient na jedenaście poziomów Kup książkę Poleć książkę 36 Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych Powinieneś uzyskać stopniowaną skalę z kolejnymi poziomami o kroku 10 , co bardzo przypomina skalę stosowaną przez Ansela Adamsa w systemie strefowym, tyle że Ty masz dodatkowo jedenasty poziom absolutnej czerni oznaczony jako „0”. Stopień o 50-procentowej jasności musi znajdować się w środku skali. Dzięki temu uzyskane stopnie odpowiadają tradycyjnym stopniom skali strefowej od I do X z wartościami procentowymi równoważnymi numerom stref (na przykład I to 10 , II — 20 itd., jak na rysunku 2.4). Możemy przekształcić uzyskaną skalę linearną na dowolną przestrzeń kolorów. Jak zauważysz, linearne wartości procentowe nie przekształcają się na numerycznie „równe” wartości RGB. Jak widać na przykładzie Adobe RGB, 50 to nie 128 (połowa między 0 a 255), lecz 118. Wynika to z faktu, że w przestrzeniach kolorów RGB wykorzystuje się korekcję gamma i rozmieszczenie stopni za pomocą krzywej podobnej do wykresu mocy lampy kineskopowej, która z kolei odzwier- ciedla ludzki sposób postrzegania. Dlatego w przestrzeniach gamma 2.2, takich jak Adobe RGB i sRGB, 50-procentowa jasność wypada na 118, a w przestrzeniach gamma 1.8, takich jak ColorMatch RGB, na 99. Tak naprawdę nie musisz rozu- mieć kryjącej się za tym matematyki, pamiętaj jedynie, że 50-procentowa szarość niemal nigdy nie odpowiada wartości 128 w przestrzeni RGB. Skala strefowa pomaga w wyobraże- niu sobie struktury poziomów jasności obrazu i przyporządko- waniu odczytów numerycznych odpowiednim strefom. Rysunek 2.4. Cyfrowa skala strefowa zawiera 11 poziomów z 50-procentową jasnością w środku Za pomocą odmian tej prostej skali „stref” możesz sprawdzić wygląd poszczegól- nych poziomów na wydruku. Następny rysunek przedstawia trzy skale, z których pierwsza ma 21 stopni (skok o 5 ), druga ma 41 stopni (skok o 2,5 ), a trzecia 61 stopni (skoki o około 1,5 , chociaż nie są one równe na całej skali) (rysunek 2.5). Przekształć taki obraz na RGB i wydrukuj. Następnie obejrzyj wydruk i określ punkty, w których różnice jasności są niedostrzegalne. Dzięki temu łatwiej będzie wyobrazić sobie kompresję cieni na wydruku. Może się okazać, że na niektórych papierach nie będzie widać różnicy między pierwszymi piętnastoma stopniami, a na innych uzyskasz oddzielne jasności już od piątego stopnia. Kup książkę Poleć książkę Rozdział 2  Cyfrowy system strefowy 37 Rysunek 2.5. Wydrukuj skale strefowe, aby sprawdzić możliwości tonalne drukarki System strefowy ma umożliwić wyobrażenie sobie końcowego wydruku. Trzymaj wydrukowaną skalę strefową pod ręką, a z łatwo- ścią zidentyfi kujesz poziomy jasności na zdjęciu wizualnie i za pomocą odczytu kolorów Lab w oknie z informacjami. Wystarczy ustawić Second Color Readout (Drugi odczyt koloru) na Lab (Kolor Lab) w opcjach okna Info lub kliknąć maleńką ikonę zakraplacza w tymże oknie (rysunek 2.6). Teraz, gdy odczytasz określoną barwę, możesz też sprawdzić wartość „L”, aby poznać jej „strefowy” odpowiednik. W tym przypadku wartość 87 jest najbliżej 90 , czyli strefy IX (9). Gdy wyobrażamy sobie cyfrowe zdjęcie, chcemy wiedzieć, jak dana ekspozycja zostanie oddana na wydruku jako poziom jasno- ści. Przy poprawnym naświetleniu sceny poziomy nie wykraczają poza określony zakres i łatwo jest tak zmodyfi kować kontrast, aby poprawić zdjęcie pod kątem wydruku. Rysunek 2.6. Sprawdź wartość „L” w oknie Info, aby poznać jej strefowy odpowiednik Kup książkę Poleć książkę 38 Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych Poniższe zdjęcie reprezentuje neutralny plik RAW — wszyst- kie suwaki w programach ACR i Lightroom ustawione na zero i liniowa krzywa (rysunek 2.7). To najwierniejsze odzwierciedle- nie tego, co rejestruje matryca aparatu. Jeśli umieścimy obok skalę strefową, będziemy mogli ocenić, którym strefom odpowiadają poszczególne poziomy jasności zdjęcia. Ciemne góry w tle (L = 19) są najbliższe strefi e II, a pokryty śniegiem szczyt górski (L = 91) jest najbliższy strefi e XI. Rysunek 2.7. Porównaj poziomy skali strefowej z tonami sceny Kup książkę Poleć książkę Rozdział 2  Cyfrowy system strefowy 39 Wszystkie elementy zdjęcia mieszczą się w obrębie tych skraj- nych wartości, co daje olbrzymią swobodę korygowania końcowego obrazu w Photoshopie. Możesz podkreślić szczegóły, kontrast lokalny i barwy — uzyskasz świetne zdjęcie bez drastycznego zwiększenia szumów czy przycięcia detali w podświetleniach lub cieniach (rysunek 2.8). W tradycyjnym systemie strefowym „umieszczenie” jasności obrazu w określonych „strefach” było znacznie bardziej uzależnione od ekspozycji. Photoshop i inne programy do edycji zdjęć oferują olbrzymią elastyczność w regu- lowaniu tonów i kontrastu, co uwalnia fotografa od zastanawiania się nad tonami w środku skali. Podświetlenia i cienie są jednak nadal ściśle ograniczone przez informacje zawarte w oryginalnym pliku, dlatego wciąż istotne jest właściwe ustawienie ekspozy- cji, czyli umieszczenie ich wewnątrz możliwego do wykorzysta- nia zakresu. Nowy, cyfrowy system strefowy oferuje inny sposób myślenia o poziomach jasności zdjęcia i ustawiania ekspozycji pod kątem uchwycenia maksymalnej liczby przydatnych danych w kontrolowany sposób. Rysunek 2.8. Poprawki w Photoshopie mogą doprowadzić do uwydatnienia kontrastu i szczegółów Kup książkę Poleć książkę 40 Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych Gdy analizujesz fotografowaną scenę, możesz myśleć w kategoriach różnych tonalnych „stref”, które dostrzegasz. Krajobraz górski sfotografowałem, zajmu- jąc siedzenie pasażera w poruszającym się samochodzie i patrząc przez okno. Miałem przy sobie aparat i światłomierz punktowy o promieniu 1o. Dzięki niemu odczytałem chmury, pokryty śniegiem i oświetlany słońcem szczyt górski oraz ciemne góry w tle. Odczyty zostały „ulokowane” (dopasowane do odpowiedniej kombinacji przysłony i czasu naświetlania) w taki sposób, aby cienie i podświetlenia mieściły się w sześciostrefowym zakresie. Ekspozycja została wyznaczona na podstawie względnego kierunku i odległości zamie- rzonej „strefy” od strefy piątej lub neutralnej szarości. Dlatego zmniejszy- łem przysłonę z f/16 do f/8, aby umieścić ośnieżony wierzchołek w strefi e IX, czyli najwyżej, jak to możliwe, bez całkowitego wybielenia jakichkolwiek szczegółów. Gdybym zmniejszył przysłonę do f/5,6, śnieg nie zawierałby żad- nych detali. Drugim aspektem była jasność cieni. Po ulokowaniu podświetleń sprawdzi- łem, jak daleko wypadnie odczyt cieni — w tym przypadku odległość wynosiła dobre pięć lub pięć i pół skoku, czyli nie aż tyle, żeby znaleźć się za pierwszą strefą. Zastosowany światłomierz (Sekonic L-758DR Digitalmaster) wyświe- tla rozpiętość tonalną, na której widać, jak dane parametry ekspozycji wpisują się w możliwości aparatu, i umożliwia zwiększanie lub zmniejszanie ekspozy- cji w celu zmieszczenia obu odczytów w obrębie tego zakresu. Ta scena z led- wością mieściła się w rozpiętości tonalnej aparatu, więc nie dysponowałem żadnym marginesem błędu. Gdybym zwiększył ekspozycję, straciłbym szcze- góły skąpanego w słońcu śniegu, a gdybym ją zmniejszył, cienie pogrążyłyby się w ciemnościach uniemożliwiających odzyskanie jakichkolwiek detali. Z perspektywy czasu myślę, że mogłem poświęcić detale w niewielkim obsza- rze podświetleń, aby uzyskać więcej szczegółów w cieniach, które stanowiły większą część zdjęcia. W przypadku zdjęć cyfrowych często da się odzyskać pewne szczegóły z pozornie „przyciętych” podświetleń, lecz jeśli ustawisz eks- pozycję na strefę I, znajdziesz się bardzo blisko zaszumionego dna, na którym szczegóły są przesłonięte przez szum cyfrowy, a każda próba ich odzyskania podbija istniejące zakłócenia do nieakceptowalnego poziomu. Kup książkę Poleć książkę Rozdział 2  Cyfrowy system strefowy 41 Oczywiście, aby zastosować tę metodę, musisz znać rozpiętość tonalną swojego aparatu i umieć przewidzieć jasność, jaką dana ekspozycja będzie miała na zdjęciu. System strefowy Ansela Adamsa opiera się na nieliniowym podziale na strefy w opar- ciu o jasności uzyskiwane przy zmianie ekspozycji negatywu co jeden skok. System cyfrowy ma mniej jednoznaczne powiązanie z 10-procentową progresją jasności na cyfrowej skali strefowej, lecz pozwala na określenie poprawnej ekspozycji poprzez sprawdzenie, gdzie w podświetleniach i cieniach dojdzie do przycięcia danych. Podstawową strategią jest maksymalne zwiększenie ekspozycji bez prześwietlania jasnych miejsc, a następnie skorygowanie pozio- mów w późniejszej obróbce. Kalibracja zestawu narzędzi fotografi cznych Zanim dojdziesz do tego, że będziesz potrafi ł wyobrazić sobie końcowy rezultat, musisz przetesto- wać swój zestaw narzędzi fotografi cznych. To znaczy aparat, obiektyw i oświetlenie — czyli cały system! Test wykonamy za pomocą programów Adobe Camera Raw i Lightroom. Pełna procedura kalibracji zawiera: • sfotografowanie znanego obiektu w pewnym zakresie ustawień ekspozycji, aby określić rzeczywistą czułość aparatu; • ocenę zdjęć pod kątem znalezienia „krańcowych punktów” świateł i cieni, a tym samym określenia rozpiętości tonalnej aparatu; • porównanie uzyskanych barw na wybranym, idealnym zdjęciu ze znanymi wartościami barwnej tablicy kontrolnej w celu skompensowania zniekształceń barwnych aparatu; • zapisanie własnych ustawień aparatu w celu skorygowania kompensacji ekspozycji przy użyciu wbudowanego światłomierza; • zapisanie ustawień w Adobe Camera Raw lub Lightroomie na potrzeby późniejszego przetwarzania. Plan, na jakim będziesz wykonywał zdjęcia testowe, zależy od Twojego sprzętu i ogólnej metody fotografowania. Generalnie procedura polega na wykonaniu serii zdjęć obiektu o znanej jasności, a następnie wybranie ekspozycji, która doprowadziła do uzyskania najbardziej zbliżonej jasno- ści. Najłatwiej to zrobić, gdy obiektem odniesienia jest powierzchnia o 50-procentowej jasności. Kup książkę Poleć książkę 42 Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych Historia szarej karty Zapewne zastanawiasz się, jaki jest standard dla 50-pro- centowej jasności. Odpowiedź jest cokolwiek mętna. Ton wielu wzorcowych szarych kart opisuje się jako 18-pro- centową szarość. W przemyśle drukarskim uważa się, że 18-procentowa refl ektancja znajduje się dokład- nie pośrodku między bielą papieru a czernią atramentu. Jednak rzeczywista luminancja sceny różni się nieco od jasności atramentu na wydruku. Światłomierze są kalibro- wane zgodnie ze standardem refl ektancji ANSI (American National Standards Institute), czyli 12,3 , który jest bliższy 50-procentowej luminancji lub L = 50 (w przestrzeni kolo- rów Lab). Z niejasnych przyczyn, jeśli w ogóle kalibruje się wzorcowe karty używane w fotografi i, to przyjmuje się, że neutralna szarość odbija 18 światła! Być może odpo- wiedzialna za to jest fi rma Kodak, która wciąż produkuje i sprzedaje 18-procentowe szare karty. 18-procentowa szarość odwołuje się do specyfi ki druku — karty Kodaka są drukowane na prasie off setowej, więc taki parametr przypuszczalnie ułatwia ich wyprodukowanie. Kluczową kwestią jest to, że 18-procentowa szara karta Kodaka jest nieco jaśniejsza niż 12,3 refl ektancji, na którą są kali- browane światłomierze, więc jeśli ustawisz ekspozycję na odczyt uzyskany z takiej karty, otrzymasz zdjęcie niedo- świetlone o około 1/2 EV. Ansel Adams miał tego świa- domość i w książce Camera and Lens pisał o tajemni- czym czynniku „K”, który zmusza do zwiększania ekspozy- cji odczytanej z karty o 1/2 skoku. Generalnie cenię sobie precyzję wynikającą z korygowania ekspozycji co 1/3 EV, więc chcąc uniknąć prześwietlenia, zwiększam ekspozycję odczytaną z 18-procentowej szarej karty tylko o 1/3 EV. Tak naprawdę żadna ze znanych mi nowych, cyfrowych szarych kart nie charakteryzuje się szarością strefy V (przypadającą w poło- wie pomiędzy bielą i czernią) — większość jest nieco jaśniejsza. Niezależnie od obiektu możesz to skorygować, o ile znasz różnicę. Jaśniejsza karta oznacza konieczność zwiększenia odczytu o war- tość, jaka różni ją od szarości strefy V. Neutralnie szary kwadrat (trzeci od prawej w dolnym rzędzie) tablicy X-Rite ColorChecker 24 patch (rysunek 2.9) charaktery- zuje się odczytem wartości „L” na poziomie 51 , więc jest bliższy 18-procentowej refl ektancji niż standard ANSI stosowany w świa- tłomierzach, czyli 12,3 . Aby zbliżyć się do poprawnego naświe- tlenia, zwiększ ekspozycję odczytaną z tego kwadratu o 1/3 EV. Rysunek 2.9. Klasyczna tablica barw X-Rite ColorChecker 24 patch Kup książkę Poleć książkę Rozdział 2  Cyfrowy system strefowy 43 To jednak bardzo mała powierzchnia do zmierzenia, nawet w try- bie pomiaru punktowego. Lastolite EZYBalance (www.lastolite.com) to składany, poręczny odbłyśnik z 18-procentową szarością z jednej strony i neutralną bielą z drugiej. Jest dostępny w wielu rozmiarach i bez trudu wypełni kadr, abyś mógł uzyskać jednoznaczny odczyt neutralnej szarości (rysunek 2.10). Musisz jednak zwiększać tak zmierzoną ekspozycję o 1/3 lub 1/2 EV. Warto też wspomnieć o kar- cie Digital Gray Card (DGC) fi rmy Robin Myers Imaging (www. rmimaging.com) (rysunek 2.11). Na odwrocie każdej karty znajdują się wartości RGB — dla gamma 1,8 jest to 133 (R = G = B), a dla gamma 2,2 jest to 150 (R = G = B). Ta prosta wartość odpowiada L = 63, czyli przypada tuż obok strefy VI (musisz więc zwiększyć uzyskaną eks- pozycję o 1 EV). Jeśli korzystasz z lustrzanki z wbudowanym świa- tłomierzem, bardziej przyda Ci się większa szara karta, taka jak fi rmy Lastolite. Jeżeli masz światłomierz punktowy (rysunek 2.12), możesz dokonać odczytu na małym szarym polu tablicy barw. Rysunek 2.11. Digital Grey Card — szara karta fi rmy Robin Myers Imaging Rysunek 2.10. Składany odbłyśnik Lastolite EzyBalance Kup książkę Rysunek 2.12. Zewnętrzny światłomierz punktowy ma kąt widzenia zaledwie 1o i umożliwia dokonanie odczytu z pojedynczego pola na tablicy barw ColorChecker Poleć książkę 44 Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych Gdy korzystasz ze światłomierza światła zastanego (takiego z małą, białą kopułką — rysunek 2.13), nie potrzebujesz karty, gdyż odczy- tujesz bezpośrednio źródło światła, kierując kopułkę w jego stronę. Urządzenie jest automatycznie skalibrowane na refl ektancję 12,3 , czyli zgodną ze standardem ANSI. Możesz też skorzystać z reguły sunny 16 (słońce 16 lub słoneczna szesnastka) — w większości plenerów świata w bezpośrednim świetle słonecznym prawidłowa ekspozycja to f/16 i czas naświetlania będący odwrotnością czuło- ści fi lmu lub matrycy. Sam stosuję regułę słonecznej szesnastki do testów w bezpośrednim słońcu i światłomierz światła zastanego do oświetlenia żarowego (we wnętrzach), gdyż w ten sposób uni- kam niepewności związanej z faktyczną refl ektancją szarych kart. W przypadku wbudowanego światłomierza podstawową ekspozy- cję uzyskuję przez zwiększenie o 1/3 EV odczytu z szarej karty Lastolite EzyBalance. Czasami warto zweryfi kować regułę sło- necznej szesnastki światłomierzem wbudowanym lub zewnętrz- nym, aby sprawdzić, czy nie mylisz się o znaczną wartość. Niezależnie od metody chodzi o to, abyś ustalił punkt wyjścia dla testów ekspozycji i wykonał serię zdjęć o większym i mniejszym naświetleniu od tego teoretycznie poprawnego. Następnie otwórz je w Photoshopie i oceń uzyskane jasności obiektu. Określ ekspo- zycję, która doprowadziła do największej zgodności, wyznacz na tej podstawie rzeczywistą czułość i oblicz różnicę z ustawioną czu- łością. Gdy ustalisz rzeczywistą czułość swojego zestawu narzędzi do fotografowania, możesz przejść do kalibracji barw. Aby przeprowadzić tę analizę, musisz mieć odpowiedni obiekt testowy. Masz wiele możliwości, ale jeśli założysz, że będziesz kali- brował zarówno barwy, jak i ekspozycję, przyda Ci się standardowe źródło odniesienia — takie jak moja klasyczna tablica barw X-Rite ColorChecker o dwudziestu czterech polach (rysunek 2.14). Rysunek 2.13. Światłomierz światła zastanego mierzy światło padające na kopułkowy dyfuzor Rysunek 2.14. Mój „obiekt testowy” składa się z „czarnej dziury” i przedmiotu o roz- proszonej bieli oraz klasycznej tablicy barw X-Rite ColorChecker o dwu- dziestu czterech polach. Prócz tego zawsze fotografuję z samowyzwala- czem i wchodzę w kadr, aby sprawdzić rejestrowanie tonów skóry Kup książkę Poleć książkę Rozdział 2  Cyfrowy system strefowy 45 Ponieważ tonacja skóry jest tak problematycznym kolorem, niemal obowiązkowo na planie powinien znaleźć się człowiek. Lubię też umieszczać na planie „pułapkę na światło”, chociaż nie jest nie- zbędna. Stanowi ona punkt odniesienia dla czerni. Wystarczy zwy- kłe pudełko z niewielkim otworem na wierzchu, wyłożone czar- nym aksamitem. Przydaje się także jakiś wzorzec rozproszonej bieli — choć także nie jest niezbędny. Tutaj użyłem kawałka sty- ropianu z opakowania po obiektywie. Do wykonania testu wystar- czy fotografować tablicę barw i jakiś standardowy obiekt (na przy- kład osobę), który ułatwi wizualną ocenę ekspozycji. Niezależnie od rodzaju obiektu testowego musisz zapisywać ustawioną czułość i umieszczać tę notatkę w obrębie kadru. Tablice barw Istnieje wiele różnych „wzorców barw” na rynku i ważne, żebyś do procesu kalibracji wybrał odpowiedni produkt. W swojej pracy ze zdjęciami posługuję się produktami Adobe — wszystkie zadania wykonuję w programach Lightroom, Photoshop i Adobe Camera Raw, które są ustawione na współpracę z klasyczną tablicą barw X-Rite ColorChecker o dwudziestu czterech polach. Dlatego właśnie z niej korzystam. Są inne możliwości i wiele z nich sprawdziłem, lecz przyniosły one umiarkowane sukcesy, a z większością doświadczyłem jakichś problemów. Kilka lat temu popularne było korzystanie z aplikacji do tworzenia profi li ICC w celu zrobienia profi lu dla własnego aparatu. Zazwyczaj wymagało to stosowania bardziej skomplikowanych tablic, takich jak X-Rite ColorChecker DC (rysunek 2.15). Ta tablica jest przeznaczona do współpracy z określonymi programami, które potrafi ą ją przeanalizować, a założenie było takie, że więcej pól z różnymi barwami pozwoli na uzyskanie dokładniejszego profi lu. Okazało się jednak, że otrzymałem bardziej płynną gradację z większym pasmowaniem niż przy podejściu z tablicą o mniejszej liczbie pól. Wygenerowanie własnego profi lu wymaga także dodat- kowej konwersji z tego profi lu na bardziej neutralny, taki jak sRGB czy Adobe RGB, przed rozpoczęciem edycji. Najczęściej okazywało się, że efekty nie były warte tych wszystkich kłopotów. Dodatkowo to podejście wymaga stosowania droższych programów do generowa- nia profi li. Aktualnie standardową praktyką w większości programów do edycji RAW stało się po prostu przekształcanie oryginalnego pliku na jedną ze standardowych przestrzeni kolorów za pomocą odpowiednich algorytmów i tyle. Firma Adobe umożliwiła stworzenie własnych tablic poglądowych do kalibracji aparatu, które działają w obrębie algorytmu przetwarzania plików RAW, i pojawiło się już kilka progra- mów, które potrafi ą przeprowadzić ten proces. Rysunek 2.15. Tablica barw X-Rite ColorChecker DC Kup książkę Poleć książkę Rysunek 2.16. Sekonic L-758DR Digitalmaster 46 Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych Najlepszym sposobem pomiaru ekspozycji na potrzeby testu jest stosowanie zewnętrznego światłomierza (rysunek 2.16). Przyzwyczaiłem się do analogowego urządzenia Sekonic i z pew- nym opóźnieniem poznałem nowy „cyfrowy” model, lecz z kilku powodów każdy zewnętrzny światłomierz jest lepszy od tego w aparacie. Jeśli musisz skorzystać z tego wbudowanego i nie masz dużego źródła odniesienia w rodzaju Lastolite EzyBalance, możesz zbliżyć aparat na tyle, aby pole tablicy barw wypełniło kadr, i oprzeć się na tak uzyskanym odczycie. Nie jest to idealna metoda, lecz naśladuje sposób stosowania wbudowanego światłomierza na co dzień, więc wyniki testu będą wystarczająco wiarygodne. Niezależnie od wybranej metody nie opieraj się na tym, co zoba- czysz na wyświetlaczu z tyłu aparatu (rysunek 2.17)! Poza tym, że zazwyczaj okoliczności utrudniają dobrą widoczność, to na ekra- nie widzisz tylko wygenerowany przez aparat plik JPEG, który nie pokazuje tego, co naprawdę jest zapisane w pliku RAW. Histogram jest zazwyczaj pojedynczy, ale nawet jeśli masz możliwość wyświetlenia poszczególnych kanałów RGB, nie są one dokładne, gdyż opierają się na pliku JPEG. Nam chodzi o uzyskanie lepszego efektu, niż umożliwia format JPEG, w przeciwnym razie nie warto w ogóle fotografować w RAW! Z mojego doświadczenia wynika, że bazowanie na wyświetlaczu LCD niemal zawsze doprowadza do niedoświetlenia kadru. Oczywiście po wielu testach w końcu byś wydedukował, o ile prześwietlać zdjęcie widoczne na ekranie, aby uzyskać poprawną ekspozycję, ale ja wolę bardziej kontrolowane podejście. Rysunek 2.17. Nie daj się skusić na ustawienie ekspozycji w oparciu o to, co wyświetla ekran LCD z tyłu aparatu Kup książkę Poleć książkę Rozdział 2  Cyfrowy system strefowy 47 W celu określenia rzeczywistej czułości będziesz dla danego ISO wykonywał serię zdjęć o większej i mniejszej ekspozycji niż ta zmierzona. Wykonaj odczyt na polu karty X-Rite ColorChecker (trzecia od prawej w dolnym rzędzie szarych kwadratów) lub na innym punkcie odniesienia o 18-procentowej szarości, ustal wyj- ściową ekspozycję i pamiętaj o zwiększeniu jej o 1/3 lub 1/2 EV, aby skompensować różnicę refl ektancji w porównaniu ze standar- dem ANSI. Zmieniaj ekspozycję co 1/3 EV i za każdym razem umieszczaj na tablicy teoretyczną czułość, aby wszystkie zdjęcia były wygodnie oznaczone. Na przykład stosując regułę słonecz- nej szesnastki dla f/16 @ 1/100, napisz, że oczekiwana czułość wynosi 100. W drugim zdjęciu ustaw czas naświetlania na 1/80 i wstaw kartkę z czułością 80. Kontynuuj zgodnie z tą listą: 64, 50, 40, 32, aż dojdziesz przynajmniej do ISO 15. Następnie przejdź do krótszych czasów naświetlania: 125, 150, 200, 250, 300, 400, aż dojdziesz przynajmniej do 1000. Szeroki zakres ekspozycji jest potrzebny po to, abyś uzyskał zdjęcia, na których szare pole zosta- nie oddane jako prześwietlona biel i jako przycięta czerń. Staram się zawsze zmieniać wartość ekspozycji za pomocą czas naświe- tlania. Być może pamiętasz zalecenie z czasów fi lmów, aby uży- wać w tym celu przysłony, gdyż migawka była zbyt mało precy- zyjna. Cyfrowy sprzęt działa na innej zasadzie i czas naświetlania jest odmierzany elektronicznie, a nie przez mechaniczną migawkę. Tak naprawdę w aparacie nie ma migawki poza lustrem, które musi się podnieść. Przysłony mogą się różnić w zależności od obiektywu oraz w nie- znacznym stopniu cechować się niedokładnością przy pewnych ustawieniach. Dlatego migawka jest najpewniejszym sposobem na stopniowanie naświetlenia przy ciągłym źródle światła, a przy- słony powinieneś używać tylko w odniesieniu do lampy błyskowej. Gdy wykonasz już wszystkie zdjęcia, otwórz pliki w wybranym programie. Jeśli korzystasz z ACR lub Lightroomu, ustaw liniowe przetwarzanie (wszystkie suwaki na zero) i zsynchronizuj wszyst- kie pliki. Na koniec poszukaj zdjęcia, na którym pole o neutralnej szarości ma wartość bliską 51 (w Lightroomie) lub RGB = 121. Krok po kroku: Lightroom Zacznij od zacienionego pleneru. Ustaw swój obiekt w cieniu, aby był oświetlony dużą powierzchnią niebieskiego nieba. Staraj się unikać fotografowania pod drzewem, gdyż zieleń liści może nieco zniekształcić barwy, a test powinieneś wykonywać dla temperatury barwowej maksymalnie zbliżonej do 6500 K. Jest to mniej istotne w teście naświetlenia, lecz ważne dla kalibracji kolorów (o któ- rej będzie mowa później). Dobrze jest wiedzieć, jak Twój aparat reaguje na światło o różnej temperaturze barwowej — możesz się zdziwić, gdy okaże się, że nie we wszystkich warunkach ma on jed- nakową czułość. Uwaga Przydadzą Ci się testy w trzech różnych warunkach oświetleniowych, które odpowiadają najbardziej powszechnym sytuacjom fotografi cznym. Moja rekomendacja to cień w plene- rze (6500 K), bezpośrednie słońce (5000 K) i wnętrze z oświetleniem żarowym (3200 K). Kup książkę Poleć książkę 48 Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych Wykonaj serię ekspozycji i importuj je do programu Lightroom (rysunek 2.18). Ustaw parametr Develop Settings (Ustawienia wywoływania) na General — Zeroed (ogólne — wyzerowane), aby wszystkie klatki zostały przetworzone bez poprawek (rysunek 2.19). Upewnij się, że w oknie Camera Calibration (kalibracja aparatu) wybrałeś profi l Camera Neutral (neutralny), aby uzyskać jak najwierniejsze prze- twarzanie (rysunek 2.20). Gdy już wczytasz swoją serię zdjęć, przejrzyj je pod kątem kandydatur na najlepszą ekspozycję (rysunek 2.21). Zanim przejdziesz do właściwej analizy, wyreguluj balans bieli — kliknij na jasnoszarym polu (drugim od lewej) narzędziem White Balance Tool (narzędzie balans bieli), czyli kroplomie- rzem, z okna Basic (podstawowego) modułu Develop (wywołaj). Zdjęcia będą się wydawały bardzo płaskie, co może wpłynąć na Twoją ocenę, dlatego najlepiej dokonuj jej, posługując się numerycznymi odczytami z szarego pola. Rysunek 2.19. Przy importowaniu zdjęć ustaw parametr Develop Settings (ustawienia wywoływania) na General — Zeroed (ogólne — wyzerowane) Rysunek 2.18. Importuj zdjęcia testowe do programu Lightroom Kup książkę Rysunek 2.20. W module Develop (wywołaj) w oknie Camera Calibration (kalibracja aparatu) wybierz profi l Camera Neutral (neutralny) Poleć książkę Rozdział 2  Cyfrowy system strefowy 49 Rysunek 2.21. Oceń zdjęcia pod kątem najlepszej ogólnej ekspozycji i obejrzyj w większym zbliżeniu najbardziej prawdopodobnych kandydatów Kup książkę Poleć książkę 50 Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych Przyjrzyj się zdjęciom, na których odczyt jest bliski 51 oraz, co bardzo ważne, biała próbka nie przekracza 90 ! Na moim przy- kładzie szara próbka była najbliżej 51 przy ISO 64 (miała wartość 53 ), ale biała próbka była w 100 prześwietlona (rysunek 2.22). Rysunek 2.22. Na tym zdjęciu odczyt szarości jest dobry, ale biała próbka jest prześwietlona Kup książkę Poleć książkę Rozdział 2  Cyfrowy system strefowy 51 Następne ciemniejsze zdjęcie oznaczone było ISO 80. W tym przy- padku odczyt szarości wynosił 48 . Niestety także nie było do końca idealne ze względu na białą próbkę na poziomie 93 (rysunek 2.23). Rysunek 2.23. Neutralnie szara próbka jest wciąż bliska ideału, ale biała przekracza 90 Kup książkę Poleć książkę 52 Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych Wróciłem więc do zdjęcia oznaczonego ISO 100, na którym odczyt szarości wynosił 43 , ale biała próbka była na bezpiecznym pozio- mie 85 (rysunek 2.24). Gdy już znajdziesz idealną ekspozycję, będziesz mógł obliczyć wymaganą kompensację — zwiększenie od 1/3 EV do 1 EV jest dość powszechnym wynikiem. Rysunek 2.24. Neutralnie szara próbka jest nieco ciemna, ale biała lokuje się na bezpiecznym poziomie 85 Kup książkę Poleć książkę Rozdział 2  Cyfrowy system strefowy 53 Stopień kompensacji jest często różny w zależności od tempera- tury barwowej światła. Dla mojego aparatu Canon 5D Mark II kompensacja w bezpośrednim słońcu wynosi +2/3 EV, lecz w cie- niu w plenerze jest to „0” (brak kompensacji), a dla światła żaro- wego +1 EV. W większości przypadków możesz wpisać te wartości w ustawieniach aparatu, aby móc polegać na wbudowanym świa- tłomierzu. Zazwyczaj wpisuję średnią kompensację ekspozycji dla wszystkich trzech rodzajów światła w opcjach wbudowanego świa- tłomierza i tak ją zostawiam. Te wartości to swego rodzaju strategia hazardowa, w której dokonujesz wykalkulowanych kompromisów. To Twój osobisty wybór, uzależniony od tego, jak bardzo jesteś śmiały lub konserwatywny. Inną wartą rozważenia kwestią jest to, że często można odzyskać nawet 1 skok detali podświetleń bez utraty jakości obrazu, podczas gdy użycie funkcji typu Fill Light (Wypełnij światło) w celu wydobycia detali cieni skutkuje zwiększe- niem szumów. Jeśli więc obawiasz się pomyłki, lepiej zbłądzić po stronie prześwietlenia — w przypadku mojego aparatu ustawiłbym +2/3 EV, nawet jeśli sceny w cieniu na otwartym powietrzu byłyby nieco zbyt jasne. W takim przypadku wystarczy przesunąć suwak Recovery (Odtwarzanie) na 20, aby uzyskać odczyt białej próbki na poziomie 89 (rysunek 2.25). Kup książkę Rysunek 2.25. Detale podświetleń można odzyskać za pomocą suwaka Recovery (Odtwarzanie) Poleć książkę 54 Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych Gdy już wyznaczysz kompensację ekspozycji, sprawdź serię zdjęć pod kątem ustawień, wskutek których szara próbka będzie dawała odczyt w okolicach 90 (strefa IX) oraz, z drugiej strony spektrum, 10 (strefa I). Zazwyczaj po stronie podświetleń jest to niejednoznaczne, gdyż strefa IX znajdzie się na zdjęciu tuż przed tym, na którym próbka będzie po prostu prześwietlona, i odczyt pokaże 100 (rysunek 2.26). Po stronie cieni identyfi kacja jest nieco prostsza. Kup książkę Rysunek 2.26. Próbka neutralnej szarości będzie dawała odczyt bliski 90 tuż przed całkowitym prześwietleniem Poleć książkę Rozdział 2  Cyfrowy system strefowy 55 Niska ekspozycja, przy której neutralnie szara próbka daje odczyt na poziomie 10 , może zawierać mnóstwo szumu cyfrowego. To zależy od aparatu. Zrób zbliżenie na 100 i przyjrzyj się uważnie szarej próbce — otaczająca ją ramka i ciemniejsza próbka obok będą zawierały nieco szumu; to nic złego (rysunek 2.27). Szukaj jednak eks- pozycji, na której na ciemniejszej próbce będzie zbyt wiele szumu. W tym przypadku zazwyczaj jasność zmienia się bardzo powoli, więc być może znajdziesz kilka zdjęć, na których odczyt próbki będzie bliski 10 — nadają się wszystkie nieprzekraczające 13 . Dążę do znalezienia fotografi i poprzedzającej tę, która na ciemniejszej próbce ma brzydki szum. Jak wygląda „brzydki” szum? To kwestia gustu — chociaż mogę podać kilka ogólnych wskazó- wek. Unikaj zdjęć zawierających linie lub nierównomierne plamy barwne. Złym objawem są także duże i jasne, czerwone lub zielone ziarna. Niebieski szum jest do pewnego stopnia akceptowalny, o ile jest równy, jak uzyskany bardzo cienkim papierem ściernym. Pamiętaj, że chcemy znaleźć ostatni możliwy do wykorzystania ton przed czernią. Gdy poprawiasz końcowe zdję- cie, zwiększenie kontrastu zepchnie szum w stronę czerni i przestanie być widoczny. Możesz także stosować strategię stosun- kowo mocnego naświetlania cieni (około 20 ), a następnie za pomocą suwaka Black (Czarne) obniżać tę wartość do 10 (strefy I). W ten sposób cały szum pogrąży się w czerni. Dążę do maksymalnej elastyczności i zna- lezienia najniższej ekspozycji, na której szara próbka będzie względnie czysta, a na sąsiedniej pojawi się ograniczona ilość równomiernych szumów. Powtórz serię ekspozycji dla bezpośred- niego słońca i światła żarowego, a jeśli wykonujesz sporo zdjęć w studiu z oświe- tleniem błyskowym, wykonaj dodat- kową sekwencję z tym światłem. Oceń poszczególne sytuacje i dla każdej z nich ustal kompensację ekspozycji i rozpiętość tonalną. Kup książkę Rysunek 2.27. Próbka neutralnej czerni w strefi e I (tutaj na 11 ) Poleć książkę 56 Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych Tak wyglądały wyniki testu mojego aparatu Canon 5D Mark II: Canon 5D Mark II z obiektywem 24 – 70 Zoom Oświetlenie ISO aparatu Kompensacja ekspozycji Strefa I Strefa IX Cień Słońce Żarówka Flash 100 100 500 100 brak +2/3 EV +1 EV +1/3 EV –4 –4 –4 –4 +2,33 +2,33 +2,66 +2,33 Rozpiętość tonalna 6,33 6,33 6,66 6,33 Test dla lampy żarowej wykonałem przy ISO 500, gdyż to najniż- sze ustawienie, z jakiego korzystam we wnętrzach z takim oświe- tleniem. W przypadku tego aparatu otrzymujemy interesującą pro- gresję kompensacji ekspozycji — „zimny” cień nie wymaga korekt, lecz wraz z wzrostem temperatury Kelvina muszę coraz bardziej zwiększać naświetlenie. Aparaty zachowują się różnie, więc musisz przetestować swój, nawet jeśli także masz Canona 5D Mark II. Poddaj testom najniższe ustawienia ISO, jakie stosujesz w więk- szości swoich zdjęć. Im niższe ustawienia, tym generalnie czyst- sze i wyższej jakości zdjęcia. Zawsze możesz zwiększyć ekspozy- cję, ustawiając wyższe ISO, ale z każdym podbiciem pojawia się coraz więcej szumów przy jednoczesnym zmniejszaniu rozpięto- ści tonalnej. W najnowszych aparatach widoczna redukcja jakości zaczyna się mniej więcej przy ISO 800, a sześcioskokowa rozpię- tość tonalna przy ISO 100 może ulec redukcji do pięciu lub czte- rech skoków przy ustawieniach rzędu 1600 – 3200! Jeśli jednak większość zdjęć wykonujesz przy wyższym ISO, powi- nieneś sprawdzić wymaganą kompensację przy takich ustawie- niach, z jakich korzystasz, aby mieć pewność, że znasz granice, szczególnie dotyczące cieni! Dzięki tym informacjom Twoje decyzje dotyczące ekspozycji będą bardziej świadome. Jeśli korzystasz z zewnętrznego światłomierza, możesz skompensować ekspozycję za pomocą korekty ISO. Gdy na przykład przy ISO 100 wynosi ona +1/3 EV, ustaw światłomierz na ISO 80. WAŻNA UWAGA: nie zmieniaj wartości ISO w apara- cie, gdyż wpłynie to na stopień wzmocnienia sygnałów z matrycy, a tym samym UNIEWAŻNI wyniki Twojego testu. Większość lustrzanek cyfrowych pozwala na korygowanie ekspozycji w kro- kach co 1/3 EV, więc wystarczy, że w ten sposób ustawisz wartość uzyskaną w teście. Kup książkę Poleć książkę Skorowidz A ACR, 122, 123 balans bieli, 124 kalibracja aparatu, 57 kreatywna obróbka, 132 ograniczenia, 29 podobieństwo do Lightroom, 124 podstawowe poprawki, 12 4 zmiana profi lu aparatu, 73 Adams, Ansel, 33, 42 system strefowy, 33, 36, 41 Adobe Camera Raw, Patrz ACR Adobe DNG Profi le Editor, 64 kalibracja kolorów, 64, 65, 66, 67, 68 Adobe Lightroom, 25, 26, 27, 120 balans bieli, 124 HDR, 202 kalibracja aparatu, 47, 48 katalogowanie zdjęć, 26, 27 kreatywna obróbka, 132 ograniczenia, 29 otwieranie zdjęć w Photoshopie, 142 podobieństwo do ACR, 124 podstawowe poprawki, 124 przekształcanie na skalę szarości, 139 Kup książkę wtyczka X-Rite, 69, 71 zmiana profi lu aparatu, 72 Adobe Photoshop, 29, 120 HDR, 199, 220 otwieranie zdjęć z poziomu Ligthrooma, 142 tworzenie próbnej skali stref, 34, 35, 36, 37 Adobe RGB, 57, 59 Anti-Blur, tryb, 243 aparat element światłoczuły, 19, 20 podobieństwo do oka, 19, 20 rejestracja obrazu, 20 Apple Aperture, 25 autobracketing, 200 autoekspozycja, 77 B balans bieli, narzędzie, Patrz White Balance, narzędzie Bayera, wzór, 20, 21 Black White with Green Filter (RGB), 149 Black White with Red Filter (RGB), 151, 158, 160 Black, suwak, 124, 137 Blending Options, 163, 165, 180, 187, 183 błyskawice, zdjęcia, 251 bracketing, 200 manualny, 200 Brush, narzędzie, 134 Poleć książkę 268 Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych C Canon 5D Mark II, testy, 56 Casio EXILM High Speed, 243 Channel Mixer, 149 chmury, zdjęcia, 88 Clarity, suwak, 137 CLUT, 64 Color, tryb mieszania, 167, 188 ColorChecker, tablica, 68 Colour Look Up Table, Patrz CLUT computational photography, Patrz fotografi a obliczeniowa Contrast, suwak, 137 Coyne, Gary, 235 galeria, 235, 236, 237, 238 Czarne, suwak, Patrz Black, suwak Czarno-biały z czerwonym fi ltrem (RGB), Patrz Black White with Red fi lter (RGB) Czarno-biały z zielonym fi ltrem (RGB), Patrz Black White with Green Filter (RGB) D Detail, suwak, 210 Develop, moduł, 120 DGC, Patrz Digital Gray Card Digital Gray Card, 43 Digital Negative, Patrz DNG DNG, 24 drgająca przysłona, 244 E Ekspozycja, suwak, Patrz Exposure, suwak ekspozycja, szacowanie, 247, 248 Kup książkę element światłoczuły, 19, 20 Exposure Profi le Target, tablica barw, 59 Exposure, suwak, 138, 171, 210 F fajerwerki, zdjęcia, 251 Fill Light, suwak, 53, 124, 171 użycie z Recovery, 141 fl utter shutter, Patrz drgająca przysłona fotografi a czarno-biała, kontrola tonów, 146 light-fi eld, 243 nocna, 98, 100, 249 nowe technologie, 241, 242 obliczeniowa, 243 weselna, 104 G Gamma, suwak, 210 gamut kolorów, 57 głębia bitowa, 21, 22 Gradient, narzędzie, 134, 138 Grayscale, 139 H HDR, 199, 202, 239 eksperymentalne zdjęcie, 232 Gary Coyne, 235 mapowanie tonów, 207 wykonywanie zdjęć, 200 High Dynamic Range photography, Patrz HDR Poleć książkę I ImageIngesterPro, 25 ISO, określenie rzeczywistej czułości, 47 J Jasność, tryb mieszania, Patrz Luminosity, tryb mieszania Joint Photographic Experts Group, Patrz JPEG JPEG, 22 artefakty, 22 kompresja, 22 K kalibracja, 41 etapy, 74 kolorów, 64 monitora, 23 X-Rite, 68, 71 kalibrator, 23 Karman, Michel, 239 kodowana ekspozycja, 244 kodowana przysłona, 244 kolor, kalibracja, 64 Kolor, tryb mieszania, Patrz Color, tryb mieszania kolorymetr, 23 kontrast, suwak, Patrz Contrast, suwak kontrola tonów, fotografi a czarno-biała, 146 korekcja gamma, 36 korekta, zaawansowane techniki, 172 księżyc, zdjęcia, 250 Kup książkę Skorowidz 269 L Lastolite EZYBalance, 43 LCD, 46 light-fi eld, fotografi a, 243 Lightroom, Patrz Adobe Lightroom Linear Dodge (Add), tryb, 176, 177 liście, zdjęcia, 84 Local Adaptation, tryb, 207 lrcat, rozszerzenie, 26, 27 luminacja, 20 Luminosity, tryb mieszania, 152, 159, 160 M mapowanie tonów, 200, 202, 207 Photomatix, 224 Margulis, Dan, 120 martwa natura, zdjęcia, 110 matryca, 20, 64 budowa, 19, 20 całkowita liczba pikseli, 21 elementy światłoczułe, 20, 21 rozdzielczość, 21 Merge to HDR in Photoshop, 202 Merge to HDR Pro in Photoshop, 220 Merge to HDR Pro, okno, 203 Mieszanie kanałów, Patrz Channel Mixer Miękkie światło, tryb mieszania, Patrz Soft Light, tryb mieszania młoda para, zdjęcia, 104 monitor, 23 kalibracja, 23 kolor pulpitu, 23 Poleć książkę 270 Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych N Nakładka, tryb mieszania, Patrz Overlay, tryb mieszania Nasycenie, suwak, Patrz Saturation, suwak niebo, zdjęcia, 88 nocna, fotografi a, 98, 100, 249 nocne zdjęcia z ręki, tryb, 243 Normal, tryb mieszania, 167 O obliczeniowa, fotografi a, 243 Odtwarzanie, suwak, Patrz Recovery, suwak ognisko, zdjęcia, 102 oko, działanie, 19, 20 Opcje mieszania, Patrz Blending Options oświetlenie punktowe, 94 sceniczne, 92, 93 słoneczne, 78, 80, 82, 86 studyjne, 106 sztuczne, 90, 91 wieloma źródłami, 96 Overlay, tryb mieszania, 162, 163, 170, 171, 183 P panoramowanie, tryb, 243 Pędzel, narzędzie, Patrz Brush, narzędzie Photomatix, 199, 220 mapowanie tonów, 224 Photoshop, Patrz Adobe Photoshop piksele, 20 postprocessing, 119 profi le aparatu, 72, 73 Kup książkę ProPhoto RGB, 120 przejrzystość, suwak, Patrz Clarity, suwak przestrzenie kolorów, 59 RGB, 36 przetwarzanie, menu, Patrz Treatment, menu pseudosolaryzacja, 220 R RAW, 23 ograniczenia edytorów, 29, 120, 146 wywoływanie, 120 Recovery, suwak, 53, 78, 124, 171 użycie z Fill Light, 141 rejestracja obrazu, 20 Remove Ghosts, 210 RGB, 36 Rozjaśnianie liniowe (Dodaj), tryb, Patrz Linear Dodge (Add), tryb rozpiętość tonalna, 21 S Saturation, suwak, 210 Scal do HDR Pro, okno, Patrz Merge to HDR Pro, okno sceniczne oświetlenie, 92, 93 Sekonic Data Transfer Software, 59, 61 Sekonic L-758DR, 40, 46, 59, 62 skala szarości, 139 słoneczna szesnastka, 248 Soft Light, tryb mieszania, 180 sRGB, 59 stopień kompensacji, 53 sunny 16, Patrz słoneczna szesnastka Sync, przycisk, 127 synchronizacja, przycisk, Patrz Sync, przycisk Poleć książkę system strefowy, 33, 39, 40, 41, 75 tworzenie próbnej skali stref, 34, 35, 36, 37 szacowanie ekspozycji, 247 słoneczna szesnastka, 248 szare karty, 42 Szczegół, suwak, Patrz Detail, suwak sztuczne oświetlenie, 90, 91 Ś światło młoda para, 104 punktowe, 94 sceniczne, 92 słoneczne, 78, 80, 82, 86 studyjne, 106 sztuczne, 90 w nocy, 98, 100 wiele źródeł, 96 światłomierz, 42, 106, 108 Sekonic L-758DR, 40, 46, 59, 62 światła zastanego, 44, 106 T tablice barw, 45 tablice testowe, Sekonic, 60 Temperatura, suwak, Patrz Temperature, suwak Temperature, suwak, 124 Tint, suwak, 124 Tinta, suwak, Patrz Tint, suwak Treatment, menu, 139 tryb Anti-Blur, 243 nocnych zdjęć z ręki, 243 panoramowania, 243 Kup książkę U Usuń przytłumienia, Patrz Remove Ghosts uśmiech, wykrywanie, 243 W weselna, fotografi a, 104 White Balance, narzędzie, 126 wykrywanie ruchu, 243 wykrywanie uśmiechu, 243 Wypełnij światło, suwak, Patrz Fill Light, suwak Wywołaj, moduł, Patrz Develop, moduł wzorce barw, 45 wzorcowa tablica, 72, Patrz CLUT X X-Rite, system kalibracji, 68, 69, 70, 71 X-Rite ColorChecker 24 patch, 42, 44, 45 X-Rite ColorChecker DC, 45 X-Rite ColorChecker Passport, 68, 69 Z zdjęcia bezpieczeństwo, 24, 25 etapy ulepszania obrazu, 154, 171 katalogowanie, 25, 26, 27 schemat pracy, 24 tworzenie kopii, 24, 25 zamiana na czarno-białe, 146, 148 Zwykły, tryb mieszania, Patrz Normal, tryb mieszania Skorowidz 271 Poleć książkę
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Tajniki ekspozycji i systemu strefowego dla fotografów cyfrowych
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: