Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00293 007026 19024369 na godz. na dobę w sumie
Tatry Polskie i Słowackie. Przewodniki z górskiej półki. Wydanie 4 - książka
Tatry Polskie i Słowackie. Przewodniki z górskiej półki. Wydanie 4 - książka
Autor: , , Liczba stron: 280
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-5364-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> przewodniki turystyczne po polsce
Porównaj ceny (książka, ebook (-35%), audiobook).

Ostre turnie Tatr Wysokich i łagodne grzbiety Tatr Zachodnich, malownicze doliny, rwące potoki, grzmiące wodospady, urokliwe stawy i fascynująca tatrzańska przyroda - to wszytko przyciąga rzesze turystów, którzy przemierzają ekscytujące szlaki, by zdobywać szczyty i podziwiać przepiękne panoramy. Właśnie dla nich powstał niniejszy przewodnik. Propozycje tras o różnym stopniu trudności opatrzone są profilami wysokości i informacjami praktycznymi, które ułatwią zaplanowanie ciekawej wycieczki odpowiedniej dla każdego miłośnika górskich wędrówek.

W przewodniku:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

4 Tatry Polskie i Słowackie Spis treści 3 6 8 8 Jak korzystać z przewodnika Jak korzystać z opisu tras Przygotowania do wycieczki Wybór trasy 10 Tatry Polskie 10 Trasa 1.  Rzut okiem na Tatry 14 Trasa 2.  Krokusy w Dolinie Chochołowskiej 18 Trasa 3.  Atrakcje Doliny Kościeliskiej 22 Trasa 4.  Na Halę Gąsienicową 26 Trasa 5.  Spacer nad Morskie Oko 30 Trasa 6.  Ścieżka nad Reglami 34 Trasa 7.  Z widokiem na Giewont i Zakopane 36 Trasa 8.  Widoki na wyciągnięcie ręki 40 Trasa 9.  Przez polany i hale pasterskie 44 Trasa 10. Grzbietami Tatr Zachodnich 48 Trasa 11. Na Starorobociański Wierch 52 Trasa 12. Czerwone Wierchy 56 Trasa 13. Na Giewont 60 Trasa 14. Stroma piramida Kościelca 62 Trasa 15. Sklana wspinaczka na Świnicę 66 Trasa 16. Przez doliny i wysokie przełęcze 72 Trasa 17. Wśród tatrzańskich stawów 74 Trasa 18. Na Granaty 76 Trasa 19. Orla Perć 82 Trasa 20. Na Rysy 86 Tatry Słowackie 86 Trasa 21. Wodospady Zimnej Wody 88 Trasa 22. Spacer nad Popradzki Staw 90 Trasa 23. U stóp Krywania 92 Trasa 24. Wzdłuż Tatr Zachodnich 96 Trasa 25. Na Umarłą Przełęcz 98 Trasa 26. W głąb Doliny Kieżmarskiej • Kup książkę 102 Trasa 27. W cieniu Gerlacha • Poleć książkę 106 Trasa 28. Tatrzańską Magistralą • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! Nasza społeczność ȃ Ȅ Ȅ ȃ Ȅ Ȅ Ȅ Ȅ Ȅ ȃ ȃ ȃ Ȅ ȃ ȃ ȃ ȃ ȃ ȃ ȃ ȃ ȃ Ȅ Ȅ ȃ Ȅ Ȅ Ȅ Spis treści 5 ȃ Ȅ ȃ Ȅ ȃ ȃ ȃ ȃ ȃ ȃ ȃ ȃ 108 Trasa 29. Na Skrajne Solisko 110 Trasa 30. Przez Tatry Bielskie 114 Trasa 31. Na Sławkowski Szczyt 116 Trasa 32. Na Polski Grzebień 122 Trasa 33. Na Rysy ze Słowacji 126 Trasa 34. Na Bystrą Ławkę 128 Trasa 35. Narodowa góra Słowaków 130 Trasa 36. Najwyższy szczyt Tatr Zachodnich 134 Trasa 37. Postrzępiona grań Otargańców 138 Trasa 38. Doliną Żarską na Baraniec 142 Trasa 39. Przez Grań Rohaczy 146 Trasa 40. Na Czerwoną Ławkę 150 150 153 154 155 168 163 164 166 166 166 168 170 180 182 187 190 190 199 Informacje praktyczne Dojazd i komunikacja w regionie Znakowane szlaki Tatr Polskich i Słowackich Przekraczanie granicy polsko-słowackiej Schroniska górskie Specyfika uprawiania turystyki w Tatrach Tatrzańskie parki narodowe Służby ratunkowe w Tatrach Informacje krajoznawcze Nazewnictwo Położenie Topografia Przyroda Zarys etnografii Podtatrza Historia Podtatrza Historia turystyki tatrzańskiej Przegląd miejscowości Miejscowości polskie Miejscowości słowackie 217 258 Atlas Tatr 1:50 000 Skorowidz nazw geograficznych 274 Kup książkę Indeks wybranych nazw geograficznych Poleć książkę 2 14 Krokusy w Dolinie Chochołowskiej MAPY 224 225 235 STATYSTYKA Ȅ spacerowa 7,0 km £ ¡ 250 m š 1.30 h (1.20 h) Wskazówka Dolną część doliny, między Siwą Polaną a Huci- skiem, można prze- jechać turystyczną kolejką „Rakoń”. Kup książkę Krokusy w Dolinie Chochołowskiej Siwa Polana – Dolina Chochołowska – Polana Chochołowska Spacerowa trasa prowadzi dnem największej powierzchniowo doliny w Tatrach Polskich, aż do popularnego schroniska. Początkowo nieco nużąca, w górnej części atrakcyjna widokowo. Wiosną odwiedzana główenie po to, aby podziwiać kwitnące krokusy. Na szlaku ciekawe zabytki pasterstwa tatrzańskiego i miejsca związane z Janem Pawłem II, który odwiedził dolinę w 1983 r. Trasa jest bardzo łatwa, przetarta również w zimie. Trasa rozpoczyna się u wylotu Doliny Chochołowskiej, na Siwej Polanie. Dojeżdżają tu # autobusy i prywatne busy z Zakopanego, jest także duży $ parking. S Z parkingu kierujemy się na południe asfaltową dróżką, przekraczamy 1.20 h bramę parku narodowego i punkt poboru opłat – bilety sprzedaje tu jednak nie Tatrzański Park Narodowy, ale administrująca doliną Wspólnota Leśna Uprawnionych Ośmiu Wsi z siedzibą w Witowie. Za bramą wchodzimy na Siwą Polanę, która jest użytkowana gospodarczo, o czym świadczą liczne pasterskie szałasy. Za polaną wchodzimy do lasu, z lewej strony dochodzi zielony szlak z Kir, będący końcowym odcinkiem Drogi pod Reglami. W tym miejscu zaczyna się właściwa Dolina Chochołowska – droga pokonuje po chwili mostek nad jednym z dopływów Chochołowskiego Potoku. Ponad drze- wami ukazują się W zerwy Siwiańskich Turni. W miejscu, gdzie potok oddala się od drogi, na niewielkiej polance stoi wiata (dobre miejsce na odpoczynek), w prawo zaś odchodzi droga gospodarcza prowadząca w rejon dolomito- wego wąwozu Wielkie Koryciska, tworzącego niewielką cieśniawę skalną, nie- udostępnioną jednak do zwiedzania. Zbocza wąwozu porastają skupiska sosny reliktowej, będące największymi powierzchniowo stanowiskami tych Poleć książkę Tatry Polskie 15 2 Wspólnota Leśna Uprawnionych Ośmiu Wsi Na początku XIX w. górale z podtatrzańskich wiosek wykupili od Austrii tereny, które przejęła po rozbio- rach. Wówczas chłopi nie mogli być oficjalnie wła- ścicielami gruntów, dlatego wydelegowali pośred- nika, księdza Józefa Szczurkowskiego, aby dokonał zakupu. Okazał się jednak oszustem i faktycznie prze- jął je na własność. Dopiero po trwających prawie 50 lat procesach sądowych górale i ich spadkobiercy odzyskali ziemie, tworząc Wspólnotę Leśną Upraw- nionych Ośmiu Wsi, która zarządzała tymi terenami aż do powstania w 1954 r. Tatrzańskiego Parku Naro- dowego. Nawet po utworzeniu parku władze z przy- czyn propagandowych nie odebrały prawa własno- ści Wspólnocie, co spowodowało wywalczenie przez nią w 1983 r. wyłączenia tych terenów spod admi- nistracji TPN-u (choć sprawuje on cały czas nadzór nad ochroną przyrody tego obszaru). Kaplica św. Jana na Polanie Chochołowskiej drzew w Tatrach Polskich. Po chwili mijamy z prawej strony niewielką Polanę Krytą, nie- długo potem wchodząc na znacznie więk- szą Polanę Huciska (982 m n.p.m.) w miej- scu wyraźnego rozszerzenia doliny. W XVII w. stała tu niewielka huta przerabiająca wydo- bywaną w pobliskich kopalniach rudę żelaza. Dalej wędrujemy żwirową drogą, 0.45 h 0.40 h mijamy DZ krzyż upamiętniający Andrzeja Siutego, wójta z Witowa, który poległ w 1809 r. w walce ze zbójnikami. Powyżej krzyża widać resztki fundamen- tów prywatnego schroniska, które zostało spalone przez Niemców w 1945 r. Wkrótce docieramy do znacznego przewężenia doliny zwanego Niżnią Bramą Chochołow- ską. Na skale po lewej stronie znajduje się tablica upamiętniająca wizytę papieża Jana Pawła II, a nieco dalej widać tablicę z 1901 r., ufundowaną dla uczczenia przywódców tzw. powstania chochołowskiego (kilkudniowy bunt górali z Chochołowa i Czarnego Dunajca). Niedaleko od tego miejsca, przed mostkiem, odchodzi w lewo wyraźna ścieżka do ogrodzonego barierkami Ö Wywierzyska Cho- chołowskiego – dużego źródła krasowego, z którego w dwóch kierunkach wypływa woda zasilająca Chochołowski Potok. Wypływające na powierzch- nię wody tworzą niewielki stawek – jest to jedno z największych wywierzysk w Tatrach (jego wydajność dochodzi do 600 l/s). Po przekroczeniu mostka wchodzimy na niewielką Polanę pod Jaworki, za którą z lewej strony dochodzi ď czarno znakowana Ścieżka nad Reglami, którą można dojść do Doliny Kościeliskiej. Po chwili docieramy do kolejnego zwężenia – Wyżniej Bramy Chochołowskiej. Z prawej strony ograniczają ją I skały Olejarnia oraz Zawiesista – w ich ścianach znajduje się Szczelina Chochołowska – najdłuższa jaski- nia w dolinie (ponad 2 km; niedostępna turystycznie). Za bramą mijamy po prawej stronie leśniczówkę TPN-u, zbudowaną przed II wojną światową przez Karolinę i Jana Blaszyńskich, którzy prowadzili tu prywatne schronisko. W czasie wojny stacjonowali tu partyzanci, potem walczyli żołnierze ze zgrupowania Józefa Kurasia „Ognia”. Poko- m o c . a z o z r B - m a d A w w w . Kup książkę Poleć książkę 2 16 Krokusy w Dolinie Chochołowskiej nujemy niewielki garb i dochodzimy do ď węzła szlaków – czarny skręca do Doliny Starorobociańskiej, żółty wiedzie do Doliny Kościeliskiej. Zaraz za skrzyżowaniem rozciąga się niewielka polanka z wiatą – od 0.55 h 0.30 h tego miejsca droga jest wybrukowana kamieniami i umocniona niskimi betonowymi murkami. Po przejściu przez mostek na Starorobociańskim Potoku podchodzimy krętą drogą przez las – pokonujemy właśnie morenę czołową lodowca – powyżej tego miejsca dolina była zlodowacona. Po kilkuset metrach droga przełamuje się przez wzniesienie, po czym w lewo odchodzi ď czer- wony szlak na Trzydniowiański Wierch. Droga skręca teraz lekko w prawo, przekracza betonowy most, za którym, po krótkim podejściu, otwiera się W piękna Polana Chochołowska – jedna z największych i najpiękniejszych w całych Tatrach – warto tu przyjść wiosną, kiedy porastają ją zwarte U łany kwitnących krokusów. Była ona dawniej centrum Hali Chochołowskiej – jed- nego z najbardziej zagospodarowanych pastersko obszarów w Tatrach – świad- czą o tym drewniane szałasy tworzące niespotykaną w Tatrach „uliczkę” (niegdyś było ich ponad 60!). Część szałasów jest nadal wykorzystywana w ramach kulturowego wypasu owiec. W połowie polany odchodzi w prawo ścieżka, którą można dotrzeć do stojącej pod lasem DZ kapliczki św. Jana Chrzciciela, powstałej po II wojnie światowej. Dzisiejszy wygląd kapliczka zawdzięcza m.in. kręconemu tutaj w 1972 r. serialowi Janosik, „grała” ona także w innych polskich filmach – Potopie i Demonach wojny. Mijamy ď odejście Na dwóch kółkach W Dolinie Chocho- łowskiej można jeździć na rowe- rze! Latem działają tu wypożyczal- nie (w jednej poży- czamy, w drugiej oddajemy rower). Symbol tatrzańskiej wiosny – krokus Kup książkę i k c i n ś o S n i c r a M . t o f Poleć książkę Tatry Polskie 17 2 m o c . a z o z r B - m a d A w w w . . t o f Dorożka w Dolinie Chochołowskiej czerwonego szlaku w Dolinę Jarząbczą i niebawem dochodzimy do Y schro- niska na Polanie Chochołowskiej (1146 m n.p.m), wybudowanego w latach 1951–53 wg projektu Anny Górskiej. Na murze znajdują się dwie tablice upa- miętniające wizytę papieża i jego spotkanie z Lechem Wałęsą, przywódcą zdelegalizowanej wtedy Solidarności. W wejściu do budynku stoi duża drew- niana tablica opisująca wyprawę członków TOPR-u po rannych partyzantów słowackich i radzieckich do Doliny Zuberskiej w 1945 r. W jednym z szałasów na Polanie Chochołowskiej urządzono izbę pamięci tej niezwykłej „Drogi po życie”. Na innej tablicy znajduje się relacja z pionierskiej próby załogowego lotu balonowego do stratosfery, podjętej w październiku 1938 r. (na miejsce startu wybrano Polanę Chochołowską). Balon „Gwiazda Polski”, wyposażony w hermetyczną gondolę, miał pobić rekord wysokości, planowano też prze- prowadzenie badań nad promieniowaniem kosmicznym. W locie mieli brać udział kpt. Zbigniew Burzyński (jako pilot) oraz prof. Konstanty Narkiewicz- -Jodko. Niestety próba nie powiodła się – podczas napełniania powłoki wodo- rem zerwał się wiatr, odwołano więc start. W trakcie opróżniania czaszy wybuchł pożar i balon spłonął. 1.30 h Kup książkę Poleć książkę 33 122 Na Rysy ze Słowacji MAPY 250 STATYSTYKA ȃ popularna 18,5 km £ ¡ 1200 m š 8.30 h (8.30 h) Na Rysy ze Słowacji Szczyrbskie Jezioro – Rysy – Szczyrbskie Jezioro Długa, męcząca wyprawa na najwyższy z udostępnionych turystycznie wierzchołków tatrzańskich. Duże różnice wysokości i kilka trudnych miejsc są rekompensowane przez niepowtarzalny widok ze szczytu. Wejście od południa na Rysy jest dużo prostsze niż od polskiej strony. Po drodze można odpocząć w dwóch schroniskach – Schronisku przy Popradzkim Stawie i najwyżej położonym w Tatrach, czynnym tylko w sezonie letnim, Schronisku pod Wagą (Chata pod Rysami). W zimie szlak jest zamknięty. Początek i koniec trasy w centrum Szczyrbskiego Jeziora (Štrbské Pleso), przy ! stacji kolejki elektrycznej – dojazd z Popradu i Starego Smokowca. # Kursują także autobusy z Popradu oraz nieliczne – ze Starego Smokowca i Liptowskiego Mikułasza. W centrum znajduje się duży $ parking, można też zaparkować samochód przy wylocie Doliny Mięguszowieckiej. S Wycieczkę rozpoczynamy przy stacji kolejki elektrycznej w Szczyrb- 8.30 h skim Jeziorze – stąd, zgodnie z opisem trasy 22., wędrujemy nad Popradzki Staw (Popradské pleso; można tu też dojść asfaltową szosą dojaz- dową do schroniska, opisaną jako zejście w tej samej trasie). Po mniej więcej godzinnym marszu, w pobliżu stawu napotykamy ď skrzyżowanie szlaków, na którym porzucamy znaki czerwone (w kilka minut można dojść nimi do Y Schroniska nad Popradzkim Stawem oraz Schroniska Majlátha) i skręcamy na północ, zgodnie ze szlakiem niebieskim, wiodącym w głąb Doliny Mięguszo- wieckiej i dalej na Koprową Przełęcz. Podchodzimy wąską ścieżką przez ładny las świerkowy, wyżej, wśród kosodrzewiny, ścieżka zamienia się w wygodny chodnik. Wkrótce docieramy do mostku na Żabim Potoku, a po chwili – do ď Poleć książkę Kup książkę Tatry Słowackie 123 33 węzła szlaków turystycznych. Zaczyna się tu oznaczona czerwonymi znakami ścieżka, którą przez rosnącą na blokach kamieni kosodrzewinę, a wyżej zakosami wśród piar- żysk i kamiennych bloków, dość stromo pod- chodzimy na próg Żabiej Doliny Mięguszo- wieckiej (Žabia Mengusovská dolina) w rejonie Wachterki. Po chwili przez płytkie wcięcie w progu – dawny odpływ wód z lodowców – wychodzimy na południowy skraj Wielkiego Żabiego Stawu Mięguszo- wieckiego (Veľké Žabie pleso Mengusovské; 1919 m n.p.m.; 2 ha powierzchni, do 7 m głę- bokości). Za nami – na południowym zacho- dzie – rozpościera się W piękna panorama na górującą nad Doliną Mięguszowiecką i jej odnogą Szatanią Dolinką (Sata- nia dolinka) Grań Baszt (Hrebeň bášt) z dominującym Szatanem (Satan). Ład- nie widać też otoczenie doliny, którą prowadzi szlak. Na zachodzie wznosi się Nosiče Schronisko pod Wagą to jedyne tatrzańskie schro- nisko, do którego brak jakiegokolwiek dojazdu. Całe zaopatrzenie jest tu dostarczane przez tra- garzy (nosiče). Często wnoszą ładunki 100-kilo- gramowe, a rywalizując w Sherpa Rallye (zawody tragarzy tatrzańskich) z 60 kg na plecach, idą do schroniska niewiele ponad godzinę. Przy węźle szlaków niebieskiego i czerwonego przygotowane są często pakunki czekające na transport do góry. Każdy turysta może zabrać stąd coś do schroniska – nagrodą za wysiłek jest (poza własną satysfakcją i wdzięcznością gospodarzy) darmowa herbata. Wachterka Wachterka to wyraźna (1959 m n.p.m.) kulminacja na progu Żabiej Doliny Mięguszowieckiej z kolebą (tzw. Żabią Kolebą, zwaną też później Kolebą Wachtera) pod wielkim głazem. Nazwa pochodzi od zamonto- wanej niegdyś na ścianie koleby tablicy wspominającej śmierć węgierskiego alpinisty i taternika Jenő Wachtera. Wachter zasłynął w pierwszych latach XX w. z samotnych przejść trudnych dróg alpejskich. Po rozpoczęciu w 1906 r. studiów w Budapeszcie rozpoczął – jako działacz Węgierskiego Towarzystwa Turystycznego (Magyar Turista Egyesület) eksplorację Tatr Wysokich. Wspinał się m.in. na Żłobistym Szczycie, Wysokiej, Mięguszowieckim Szczycie i Popradzkiej Kopie. Zginął w 1907 r., w wieku zaled- wie 20 lat, podczas wycofywania się (zjazdu na linie) ze ściany Żabiego Konia. Tablica z Żabiej Koleby znajduje się dzisiaj na Tatrzańskim Cmentarzu Symbolicznym pod Osterwą. Kup książkę Poleć książkę 33 124 Na Rysy ze Słowacji Ganek – widok z Rysów Wołowiec Mięguszowiecki ( Mengusovský Volovec), na północy widzimy połu- dniowe ściany Wołowego Grzbietu (Volí hrbát) i Żabiego Konia aż po Rysy, na wschodzie natomiast wspaniałe wysokogórskie tło tworzą stoki Popradzkiej Kopy. y n r ó G r t o i P . t o f Uwaga! Granicę na Rysach można przekra- czać tylko latem (16 VI–31 X). W innym czasie słowacki szlak jest zamknięty! Ścieżka, trawersując piarżyska, wznosi się teraz ponad stawem aż do 3.00 h 5.45 h Kotlinki pod Żabim Koniem (Kotlinka pod Žabim koňom), a następnie obchodząc żebro opadające na południe z wierzchołka Rysów, przewija się na skraj Kotlinki pod Wagą (Kotlinka pod Vahou). Odcinek ten nie jest trudny tech- nicznie, ale z powodu dużej ekspozycji i znacznego ruchu został ubezpieczony łańcuchami i kilkoma klamrami przydatnymi zwłaszcza po deszczach i podczas oblodzenia płyt. Dalej wspinamy się po głazach dnem kotlinki w kierunku widocznej przed nami przełęczy Waga (Váha). Na dnie kotlinki, kilkadziesiąt metrów poniżej przełęczy, leży najwyżej położone Y schronisko tatrzańskie – Schronisko pod Wagą (Chata pod Rysmi). Od schroniska w rejon przełęczy Waga idziemy jeszcze ok. 10 min (ścieżka omija przełęcz i osiąga grzbiet nieco powy- żej niej). Otwiera się stąd W piękny widok na górne piętro Doliny Białej Wody – do Doliny Ciężkiej (Ťažká dolina lub Česká – Czeska – dolina) znanej z nieregu- larnego, zasypywanego piargami Zmarzłego Stawu (Zmrzlé pleso). Widać Poleć książkę Kup książkę również ścianę Galerii Gankowej, a bardziej na północy – Szeroką Jaworzyńską i Tatry Bielskie. Podchodzimy mozolnie, ale bez trudności, zakosami przez szerokie, dość łagodnie nachylone stoki na stronę Kotlinki pod Żabim Koniem, a potem wprost na ska- listy wierzchołek Rysów (2503 m n.p.m.). Po drodze mijamy kilkaset kamiennych chłop- ków ustawionych przez turystów. Nieco bar- dziej na północ leży niższy, zwornikowy wierzchołek, na który w pogodne dni przy- chodzą (najczęściej z polskiej strony) tłumy turystów. Rozciąga się stąd W urzekający widok obejmujący na południu ściany Wyso- kiej, Ciężkiego Szczytu (Český štít) i Ganku – przez znawców uważany za najładniejszy w Tatrach. Do Szczyrbskiego Jeziora wra- camy tą samą drogą. 8.30 h Tatry Słowackie 125 33 Schronisko pod Wagą Stojące poniżej przełęczy Schronisko pod Wagą (Chata pod Rysmi) zostało wybudowane w latach 1931–33 i jest najwyżej usytuowanym tatrzańskim schroniskiem. Stoi w miejscu narażonym zimą na lawiny, dlatego już kilkakrotnie ulegało zniszcze- niom – ostatnio pod koniec stycznia 2000 r., kiedy lawina zniszczyła całkowicie górną kondyg nację schroniska, wdarła się do kuchni i częściowo do jadalni. Dzięki ofiarności tatrzańskich turystów i taterników oraz samozaparciu długoletniego cha- tara (gospodarza) schroniska, Viktora Beranka, obiekt jest już całkowicie odbudowany i przyjmuje tury- stów, którzy mogą tutaj skorzystać z bufetu. Schro- nisko czynne jest sezonowo (16 VI – 31 X) i oferuje 14 miejsc noclegowych we wspólnej sypialni. m o c . a z o z r B - m a d A w w w . . t o f Kup książkę Poleć książkę Tatrzański nosič 162 Specyfika uprawiania turystyki w Tatrach Trudności na szlakach Szlaki tatrzańskie prowadzące powyżej schronisk nie należą do najłatwiej- szych. Wymagają od turysty pewnego doświadczenia górskiego i dobrej kon- dycji fizycznej. Przeważnie turysta ma bezpośredni kontakt ze skałą, głów- nie w Tatrach Wysokich. Wielokrotnie konieczne jest wspomaganie się rękami, choć nie jest to wspinaczka. Wspieranie się na skałach pozwala zachować rów- nowagę i zapewnia większe poczucie bezpieczeństwa mniej wprawnym tury- stom. Wybierając się w wyższe części Tatr, trzeba pamiętać, że znaczna część szlaków wiedzie przez mocno eksponowany teren. Ścieżki są wąskie i kamie- niste, a stoki opadające w dół po obu stronach – bardzo strome. Wędrując po takich trasach, należy wyjątkowo uważać i każdy krok stawiać ostrożnie, tak aby się nie obsunąć i nie poślizgnąć. W wypadku braku doświadczenia w poru- szaniu się po eksponowanych szlakach warto wybrać się na wycieczkę z osobą bardziej doświadczoną w górskich wędrówkach, najlepiej z wykwalifikowa- nym przewodnikiem. Wysoko w góry nie powinny wybierać się osoby, które mają lęk wysokości lub lęk przestrzeni. Zasady korzystania ze sztucznych ułatwień Aby dostać się na Główną Grań Tatr, trzeba najpierw przejść jedną z dłu- gich tatrzańskich dolin, a następnie pokonać kilkugodzinne, strome podej- ście. Specyfiką chodzenia po Tatrach jest pokonywa- nie w stosunkowo krótkim czasie znacznych różnic poziomów. Jest to mocno wyczerpujące fizycznie i obciążające szczególnie dla stawów kolanowych. Używając sztucznych ułatwień, należy zachować wyjątkową ostrożność. W szczególności trzeba pamiętać, aby zawsze: » zachowywać odpowiednie (typowo kilkume- trowe) odległości między kolejnymi osobami; » przepuszczać osoby schodzące z góry; » trzymać się łańcuchów obiema rękami i opiera- jąc stopy o skałę, wchodzić lub schodzić zawsze przodem do skały; » nie obciążać nadmiernie łańcucha – z jed- nego odcinka ubezpieczeń (pomiędzy dwiema kotwami) powinna korzystać w danej chwili tylko jedna osoba (w ten sposób unika się też ryzyka przytrzaśnięcia komuś dłoni); » po klamrach wchodzić i schodzić jak po drabinie, przodem do skały; » nie blokować ruchu na szlaku; » uważać, aby turystom poniżej nie zrzucić niczego na głowę. Korzystając z ubezpieczeń, można założyć rękawiczki, które zwiększają tarcie, zwłaszcza w upalne dni, gdy spocone ręce ślizgają się po łańcuchach i klamrach. Kup książkę Na odcinkach trudniej- szych szlaków w wyższych częściach Tatr, których pokonanie przez z w y- kłego turystę nie byłoby możliwe, zamontowano sztuczne ułatwienia. Są to łańcuchy i klamry. Tury- sta powinien jednak mieć podstawowe umiejętno- ści poruszania się za ich pomocą. Przed wyrusze- niem w trasę należy spraw- dzić, czy któraś z wybranych dróg nie szykuje takiej nie- spodzianki. Miejsca, gdzie znajdują się sztuczne uła- twienia, są zaznaczone na Poleć książkę Informacje praktyczne 163 i k s ń i s a ł a i B z s a k u Ł . t o f niektórych mapach, opisane są także w przewodniku. Łańcuchy i klamry występują m.in. przy wejściu na Giewont, Świnicę, przełęcz Zawrat czy Roha- cze oraz na słynnej Orlej Perci, która jest najtrudniejszym turystycznym szla- kiem w Tatrach. Po Tatrach nie należy chodzić samotnie, szczególnie w wypadku braku doświadczenia w poruszaniu się po terenie wysokogórskim. W miejscu noclegu lub w odwiedzanym po drodze schronisku zawsze warto zostawić informacje na temat docelowego miejsca, przewidywanego czasu i towarzyszy wyprawy. Fragment szlaku ubezpieczony łańcuchami Tatrzańskie parki narodowe Turysta w Tatrach jest gościem. Może podziwiać przyrodę, która jest wielkim dziedzictwem, ale nie ma prawa w nią ingerować i powinien dołożyć wszel- kich starań, aby pozostawić krajobraz tatrzański nienaruszony. Wiąże się to z wieloma ograniczeniami ruchu turystycznego na terenie Tatr. Cały obszar Tatr, zarówno po stronie polskiej, jak i słowackiej, jest objęty ochroną. W polskiej części Tatr działania ochronne realizuje Tatrzański Park Narodowy (TPN), w słowackiej – Tatranský národný park (TANAP). Podstawo- wymi funkcjami obu parków są ochrona przy- rody i walorów krajobrazowych oraz eduka- cja, w związku z tym turystyka w ich obrębie jest mocno kontrolowana, a jej zasady są ści- śle określone przez przepisy parkowe. Podsta- wowym nakazem jest uprawianie turystyki pieszej wyłącznie na oznakowanych szla- kach turystycznych, obowiązuje też abso- lutny zakaz nocowania poza schroniskami Tatrzański Park Narodowy (TPN), ul. Kuźnice 1, 34-500 Zakopane, tel.: 18 2023200, e-mail: sekreta- riat@tpn.pl, www.tpn.pl. Tatranský národný park (TANAP), P.O.Box 30, 059 60 Tatranská Lomnica, e-mail: info@tanap.org, www.tanap.org. Tatrzańskie parki narodowe Kup książkę Poleć książkę 168 Topografia Między „tatrologami” nie ma zgody co do podziału Tatr, ich granic czy nazewnictwa. Naukowcy zajmujący się tą tematyką prezentują więc różne sta- nowiska. Spory autorytetów nie dotyczą jednak faktów przydatnych turystom Topografia Tatry rozciągają się równoleżnikowo na długości ok. 52 km. Od Przełęczy Huciań- skiej (Hutianske sedlo) na zachodzie do Przełęczy Zdziarskiej (Ždiarske sedlo) na wschodzie ciągnie się nieprzerwanie, pozałamywany, ale wyraźny, ponie- waż zwykle najwyższy w okolicy, grzbiet zwany Granią Główną Tatr o długości 82 km. W wielu miejscach odchodzą od niej inne grzbiety i granie, bardzo czę- sto wtórnie rozgałęzione, otaczające różne pod względem wielkości czy roz- członkowania doliny. Obszar Tatr zajmuje ok. 800 km², z tego w granicach Polski leży prawie 170 km². Przyjmując obowiązujący w Polsce podział Tatr na trzy czę- ści: Tatry Zachodnie, Tatry Wysokie i Tatry Bielskie, warto pamiętać, że do Polski należy tylko niewielka część północnych dolin Tatr Zachodnich – z bardzo cha- rakterystycznymi dolinkami reglowymi czy wapiennymi odcinkami dolin wal- nych – i północno-wschodnia część Tatr Wysokich. Najwyższe masywy tych grup i przeważająca część Tatr (a Tatry Bielskie w całości) należą do Słowacji. Podział ten, w części oparty na budowie geologicznej, jest jednak bardzo czytelny w panoramach od północy i w związku z tym został przyjęty za obowiązujący. Spośród setek tysięcy informacji, które można znaleźć w literaturze tatrzań- skiej, przed pierwszymi wycieczkami warto zapamiętać kilka najważniejszych. Najwyższym punktem Tatr jest wierzchołek Gerlacha (Gerlachovský štít; 2655 m n.p.m.) znajdujący się w grani rozdzielającej doliny Batyżowiecką (Batizovská Tatry Wysokie – skaliste otoczenie Zielonego Stawu Kup książkę y n r ó G r t o i P . t o f Poleć książkę Informacje krajoznawcze 169 i k s w o k ń a B l i m a K . t o f Tatry Bielskie – Jatki i Bielska Kopa dolina) i Wielicką (Velická dolina), nieco na południe od środkowej części Głów- nej Grani Tatr Wysokich. W jego rozległym masywie znajduje się jeszcze kilka niewiele niższych kulminacji. Prawie na wschodnim zakończeniu Tatr Wyso- kich (Vysoké Tatry) znajdują się jeszcze dwa masywy (grupy szczytów nieprze- dzielonych niskimi przełęczami) przekraczające 2600 m wysokości: Łomnica (Lomnický štít; 2632 m n.p.m.) z Durnym Szczytem (Pyšný štít; 2621 m n.p.m.) i leżące w Głównej Grani Lodowy Szczyt (Ľadový štít; 2627 m n.p.m.) z Lodową Kopą (Malý Ľadový štít; 2602 m n.p.m.). Jeszcze kilka masywów przekracza 2500 m wysokości, a najwyższym udostępnionym turystycznie szczytem są Rysy (2503 m n.p.m.). Największymi dolinami tej części Tatr są doliny Białej Wody (Bielovodská dolina) i Jaworowa (Javorová dolina), po północnej stro- nie grani – nie mają schronisk czy bufetów (w części słowackiej), przez co są naprawdę ambitnymi celami wycieczkowymi. Od południa i od polskiej strony nie ma natomiast doliny, która nie oferowałaby noclegów, co znacznie ułatwia wycieczki, ale powoduje często nadmierny tłok na szlakach. W Tatrach Zachod- nich (Zapadné Tatry) najwyższym szczytem jest Bystra (Bystrá; 2248 m n.p.m.). Leży kilkaset metrów na południe od głównej grani (w całości na Słowacji, ale dyrektor TPN-u uwzględnił ją w wykazie szlaków, którymi można chodzić po Tatrach Polskich) w osi głównej części Doliny Kościeliskiej i stanowi dominantę panoramy z okolic schroniska na Hali Ornak, jest widoczna również, mimo bram, z niektórych miejsc polany Stare Kościeliska. Wysokimi szczytami są również Raczkowa Czuba (Jakubina; 2189 m n.p.m.), Wielki Baraniec (Baranec; 2184 m n.p.m.), a w grani głównej Banówka (Baníkov; 2178 m n.p.m.), Starorobociański Wierch (Vysoký vrch, Klin; 2176 m n.p.m.) i Pachoł (Pachoľa; 2166 m n.p.m.). Naj- większą doliną walną Tatr Zachodnich jest górny odcinek Doliny Zimnej Wody Orawskiej (Studená dolina) o długości ok. 15 km, niewiele ustępuje jej długo- Kup książkę Poleć książkę 192 Miejscowości polskie Jurgów Wieś na prawym brzegu Białki. Wzrost znaczenia wsi od czasu otwarcia przej- ścia granicznego na Słowację (droga lepsza i krótsza niż przez Łysą Polanę). W centrum zabytkowy drewniany kościół z końca XVII w. W Zagrodzie sołty- sów oddział Muzeum Tatrzańskiego. W południowej części (na polanie Podo- kólne) zespół zabytkowych szałasów i szop. Na okolicznych grzbietach szlaki turystyczne i Transbeskidzki Szlak Konny. Asfaltowe szosy i sieć dróg gospodarczych umożliwiająca ciekawe wycieczki rowerowe. Graniczny bieg Białki, a przy wysokim stanie wód (najczęściej wio- sną podczas topnienia tatrzańskich śniegów lub „świętojańskich” deszczów) również Javorinki, to idealne miejsca do uprawiania kajakarstwa górskiego. W planach dostosowanie Białki do raftingu i spływów. W okolicy wyciągi nar- ciarskie, parkingi i punkty noclegowo-gastronomiczne. www.jurgow.pl Kościelisko Duża wieś leżąca na zachód od Zakopanego na południowych stokach Buto- rowskiego Wierchu i Palenicy Kościeliskiej. Siedziba gminy. Dawniej znana jako Polany (od użytkowanych pastersko wykarczowanych terenów oddzielonych połaciami lasu). Do dziś zachowany (w porównaniu z Zakopanem) rozproszony układ dawnych 21 „ról”. Zabudowa pensjo- natowa skoncentrowana we wschodniej (przylegającej do Krzeptówek i Szymoszkowej) części oraz wzdłuż dróg przelotowych. Ponad połowę powierzchni południowej części gminy (od Drogi pod Reglami i szosy do Witowa po granicę państwową) zajmuje Tatrzański Park Narodowy. Obiekty warte obejrzenia to drewniany kościół parafialny i Dom Ludowy – świetlica Związku Podhalan, obecnie siedziba zespołu regionalnego Polaniorze, punktu informacji turystycznej i ośrodka kulturalnego. Budynki wzniesione w 1902 r. jako sanatorium Bronisławy i Kazimierza Dłuskich, obecnie WDW (Wojskowe Domy Wypoczynkowe, w 1928 r. przejęte przez wojsko), to naj- większy ośrodek wczasowo-konferencyjny w gminie. Modrzewiowa willa dyrekcji byłego sanatorium, zwana popularnie „domkiem prezydenckim”, to miejsce odpoczynku m.in.: Igncego Mościckiego, Józefa Piłsudskiego, Edwarda Rydza-Śmigłego, Ryszarda Kaczorowskiego, Wojciecha Jaruzelskiego, Lecha Wałęsy i Aleksandra Kwaśniewskiego. Wzrasta liczba nowych pensjo- natów na Nędzówce i w Kirach. Wyjątkowe obiekty to stadion biathlonowy i utrzymywane w jego okolicach trasy do narciarstwa biegowego. Wyciąg krzesełkowy na Butorowski Wierch oraz kilka wyciągów narciarskich (Pod Blachówką, Salamandra 1 i 2, w dolinie Jarońca i tuż obok na Polanie Biały Potok, na Nędzówce), wypożyczalnie sprzętu narciarskiego. Na Niżniej Kirze Miętusiej i Kirze Leśnickiej, czyli u wylotu Doliny Kościeliskiej, parkingi i rozbudowująca się baza hotelowo-gastronomiczna (ale brak zwykłego sklepu spożywczego!). Na Polanie Biały Potok kulturowy wypas owiec (kilka szałasów), wypożyczalnie quadów i skuterów śnieżnych (w zimie). Poleć książkę Kup książkę Przegląd miejscowości 193 Szlaki turystyczne: zielony (dostępny również dla rowerzystów) – z Butorowskiego Wierchu przez Prędówkę, Budzówkę i Starą Polanę do Kir; niebieski – zejście z Butorow- skiego Wierchu przez Pająkówkę na Polanę Szymoszkową; czarny (dostępny także dla rowerzystów) – grzbietem z Pałkówki przez Płazowski Wierch do Witowa. Częste kursy autobusów publicznych i busów prywatnych z Zakopanego, Czar- nego Dunajca i Dzianisza do przysiółków leżących przy przelotowych drogach i cen- trum, do innych – sporadyczne. www.koscielisko.com.pl, www.koscieli- sko.info.pl Małe Ciche Niewielka wieś leżąca w dolinie Filipczań- skiego Potoku. Popularna stacja narciarska po wybudowaniu wyciągu krzesełkowego na Wierch Zgorzelisko (www.maleciche.com, tel.: 18 2084184). Kilka wyciągów orczyko- wych i urozmaicona sieć szlaków rowerowych. Kilkanaście dużych pensjona- tów (rozbudowa bazy noclegowej). W północnej części, na Polanie Lichajówki, kompleks gastronomiczno-hotelowy. www.maleciche.pl ł e w a P n a z r K . t o f Murzasichle Długa wieś leżąca wzdłuż drogi z Kośnych Hamrów do Brzezin (przy Drodze Oswalda Balzera) i na Budzowym Wierchu. Bardzo ładny, stylowy (choć nowy) drewniany kościółek. W Izbie Regionalnej „U Gąsienicy” prelekcje o tematyce tatrzańskiej oraz imprezy folklorystyczne (Adam Gąsienica, ul. Sądelska 11a, tel.: 18 2019813, 609098022, www.u-gasienicy.pl). Zimą czynne wyciągi narciarskie, wypożyczalnie sprzętu i serwisy. Wokół ciekawe trasy rowerowe, spacerowe natomiast nieatrakcyjne. Ostatnio bardzo popularna na Podhalu miejscowość noclegowa. Kilkadziesiąt dużych, nowoczesnych pensjonatów, wiele mniej- szych. Kilka sklepów i dobrych, stylowych restauracji. Dość dobra komunika- cja do Zakopanego i Poronina. www.murzasichle.info Okno w góralskiej chałupie Poronin Wieś leżąca między Pogórzem Gliczarowskim i Gubałowskim; siedziba gminy. Pod względem walorów wypoczynkowych przysiółki (Stasikówka, Kośne Hamry), a szczególnie pozostałe wioski gminy, atrakcyjniejsze od centrum. Poronin to współorganizator niemal wszystkich imprez kulturalno-folklo- Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę Jaskinia RaptawickaJaskinia MylnaJaskiniaMylnaJaskiniaPrzeziorowaJaskinia za SmrekiemJaskinia ZakopiańskaSmoczaJamaJaskinia CzarnaJaskinia MroźnaJaskinia MroźnaJaskinia PsiaLustrzana SzczelinaLodowa KrakowskaKominiarskie SiodłoPrzeł.Kominiarska Wyżnie Stanikowe SiodłoPrzełączkaprzy KopieChudaPrzełączkaWysokie SiodłoWyżnia Ornaczańska Przeł.Iwaniacka Przeł.Ornaczańska Przeł.Siwa Przeł.Wolarski PrzechódHlińska Przeł.Smreczyńska Przeł.Smreczyńska Przeł.Smreczyńska Przeł.Smreczyńska Przeł.Bystry KarbPyszniańska Przeł.Pyšné sedlo)Błyszcz (Blyšt`)1271185018251459179518121907179911891953/19461788Schronisko na Hali OrnakKrzyż Wincentego PolaWierch KucaKominiarskiWierchZadnia RosochaWierchSpaleniskoWielki Opalony WierchDiabliniecPośrednia KopkaZadnia KopkaRatuszSaturnUpłaziański WierchChuda TurniaUpłaziańska KopkaWysoka TurniaUpłaziańska KopaOrnakSuchy WierchOrnaczańskiSiwe Skały/Zadni OrnakJaferowa KopaSmreczyński WierchKamienista(Vel ká Kamenistá)1305182912711448132414851240141713051333129613911203185814571643179418541832184018671598206621212159Niżnia Miętusia RówieńWyżnia Tomanowa PolanaOgonPolana UpłazNiżnia Smreczyńska PolanaStare KościeliskaWyżnia Smreczyńska PolanaCudakowaPolanaPisana PolanaSmytniaPolanaKominiarski PrzysłopStara PolanaPolana na StołachNiżnia Pyszna PolanaWyżnia Pyszna PolanaPolanaHuty LejoweNiżniaKominiarskaPolanaNiżniaKominiarskaPolanaNiżniaKominiarskaPolanaNiżniaKominiarskaPolanaPolana KucaMiętusi PotokLejowy PotokKościeliski PotokPyszniański PotokBabi PotokSmreczyński StawŠiroký žl`abZávratský járokBabi GrzbietBabie NogiDolińczański GrzbietDolińczański UpłazDolinkaJaferowy ŻlebPośredni Smreczyński GrzbietSkrajna Dolina Sucha SmreczyńskaZadnia Dolina Sucha SmreczyńskaZadni Smreczyński GrzbietGrzędyLiliowe TurnieLiliowy UpłazKotłyZadni UpłazWantuleTwardy GrzbietWysoki GrzbietWołowy ŻlebMała ŚwistówkaGładkieUpłaziańskeTomanowy GrzbietKamienisty ŻlebNiedźwiedźLodowa BasztaZdziary PisaniarskieOrganyPisaniarski ŻlebWąwóz KrakówUpłazkowa TurniaCzarna TurniaWantuleŻeleźniakDolina SmytniaStołySmytniańskiTurnieOrnaczański ŻlebSurowinaRzędy SmytniańskieTylkowiańskie SpadyKufaCzarny ŻlebSpadzistyŻlebSzeroki UpłazŻleb pod BaniePiszczałkiStara WolarniaCapikDudowe SpadyDziadWściekły ŻlebBrama KraszewskiegoŻleb pod WysrankiPyszniańska DolinaDolina TomanowaRaptawicka GrańDolina LejowaDolina MiętusiaDOLINAKOŚCIELISKA 0.15h 2.15h 3h 0.45h 0.55h 0.45h 0.30h 2.45h 3.45h 1.35h 1h 1.10h 1.30h 0.20h 0.30h 0.25h 0.30h 0.15h 0.10h 0.15h 2h 145h 1.10h 1h 1.30h 2.05h 0.35h 0.50h 1.20h 0.40h 0.20h 0.15h 0.15h 0.20h JIHGF1920211820212249˚ 13’49˚ 12’49˚ 14’49˚ 15’19˚ 53’19˚ 51’19˚ 53’19˚ 51’19˚ 50’666612121212121233333333363611111010Wantule,Wyżnia Mała Łąka236 225247235236 Kup książkę Poleć książkę Wielka JaskiniaLitworowaJaskinia MałołąckaJaskinia KalackaSiwarowa Przeł.Przeł. w GrzybowcuMałołącka Przeł.Wyżnia Kondracka Przeł.Kondracka Przeł.SzczerbaNiżnia Sucha Przeł.WrótkaKalackieSiodłoWyżnia Przeł.BiałegoNiżniaPrzeł.BiałegoLitworowa Przeł.MułowaPrzeł.Tomanowa Przeł.Przeł. pod Kondracką KopąGoryczkowa Przeł. ŚwińskaBrdárovy priechodTurkovosedlo1531131119241725182215082037206716861863180116921948Schronisko naKondratowej HaliBrdárovaZvonicaŁysankiMały GiewontMałołączniak(Malolúčniak)Kondracka Kopa(Kondratova Kopa)GiewontSuchy WierchSarnia SkałaKalacka KopaIgłaKrzesanicaCiemniakStoły(Gładzista Turnia)Kňazová kopaSuchyTomanowy WierchTomanowy Wierch Polski(Pol ská Tomanová)LiptovskáTomanová(Tomanowy Wierch Liptowski)ŠtrkyJavorové brdoSuchyWierch KondrackiGoryczkowaCzubaPośredniGoryczkowyWierchVel ká Licierova maguraLicierova kopa(Rycerowa Kopa)Vel ka Brdárova grapa17131445/144717282096200518941539137715921207212220961956180218601977184016571791189019131874199219021859KondrackieRówienkiPolana KalatówkiSiwaroweGazdowskieKondratowa PolanaPolana BiałegoWielka PolanaRówienkiTomanovýTichý potokSiklawicaTomanovské plesáTomanovský vodopadŠpania dolinaLicierov žl abMagurský žl abJavorová DolinaHlinský hrebeňKôprovnícaKňazový žl abŠiroký žl abDolina pod ZakosyŚwińska DolinaKondratowy WierchGoryczkowa DolinaSucha Dolina KondrackaČervený úplazSzeroki ŻlebŁopataSieciskoDolina Małego SzerokiegoWielkie SzerokieDługi GiewontWielki UpłazKoński ŻlebŚwiński ŻlebKrówski ŻlebUrwany ŻlebPiekłoŚwistówkaNiżniaKoprowy ŻlebRozpadlá dolinkaRozpadlý hrebeňJavorový Žl abMułowa DolinaKozi GrzbietLitworowa DolinaCzerwony Grzbiet ŻlebKobylarzowyWantuleTwardy GrzbietSvišt ovkaSkoruśniakGrzybowiecUwięziony ŻlebWarzechaWielki BacuchMały BacuchOlejarniaJatkiGrzybowiecka DolinaKoński ŻlebSucha DolinaPotargany ŻlebOpaloneSuchy ŻlebPopod PerciDolina HlinaDolina KondratowaCzerwone WierchyTomanovská dolinaDolina Małej ŁąkiTICHÁ DOLINA (CICHA DOLINA LIPTOWSKA) 1.20h 1h 1.35h 2.30h 1.25h 1.05h 1.15h 1h 0.15h 0.30h 0.50h 0.20h 0.30h 0.15h 1.10h 1.30h 0.50h 0.35h 0.35h 0.50h 1.25h 2h 0.40h 0.30h 2h 1.25h 1.20h 1.40h 0.20h 0.15h 0.35h 0.25h 2.15h 3h 0.40h 0.20h 0.35h JIHGF232426232425262749˚ 15’49˚ 13’49˚ 12’49˚ 14’19˚ 56’19˚ 55’19˚ 57’19˚ 58’19˚ 55’12121313666613131313777777 237226238248237 Kup książkę Poleć książkę MagurskaJaskiniaWyżnie Kasprowe SiodłoMałe Kasprowe SiodłoMechyPrzeł. Między KopamiSucha Przeł.Liliowe(L aliové sedlo)Skrajna Przeł.KarbMylna Przeł.NiebieskaPrzeł.Świnicka Przeł. (Svinické sedlo)Walentkowa Przeł.Gładka ŁawkaGładka Przeł.Sedlo ZaworyZawratSchodkiZmarzłaPrzeł.KoziaPrzeł.Żółta Przeł.Pańszczycka Przeł.ZadniaSieczkowaPrzeł.Przeł. nadBuczynową DolinkąCzarnaŁawka16621499193319501952207118532110209620511994187921582065212621372026211522251969MurowaniecSucha CzubaMyślenickieTurnieBoczańKopa MaguryMała Królowa KopaWielka Królowa KopaŻółta TurniaMała KopkaWielka KopkaKasprowy WierchVel ka kopaKrižneVel ka Garajova kopaZadná Licierova kopaBeskidSkrajna TurniaKościelecZadniKościelecZawratowaTurniaŚwinicaPośredniaTurniaTichý vrchWalentkowy Wierch(Valentkové)Gładki WierchKołowa CzubaMałyKoziWierchZamarłaTurniaKoziWierchWierch pod FajkiOrla BasztaSkrajny GranatPośredni GranatZadni GranatBuczynowaStrażnicaZadná Garajova kopaNizni LiptowskiKosturWyżni LiptowskiKosturSzpiglasowyWierch16961360122418521750170415771531208717931856146119872052203919791956201220962155216222472301212819792156206521052228217922912134217722252234224022421948205521722083Królowe RówienkiKrólowa RówieńWyżnia PolanaPańszczyckaWyżnia Polana JaworzynkaKasprowa PolanaJaworzynkaOlczyńskiKasprowy PotokCzarnyPotokSucha WodaValentkov potokTichý potokTemnosmrečinský potokLiptovské MúryTemnosmrečinská dolinaSzpiglasowePerciSzeroki ŻlebPiargCzerwony KotelnicaDolinka pod KołemZadni PiargKozie PerciKobylia dolinaZadné LicierovoTemná TicháTurkova dolinaGarajova dolinaBuczynowa DolinkaZadnie UsypyKościelcowyKociołDolina PańszczycaZadni UpłazPańszczycki ŻlebMały KościelecValentkova dolinaUhrocie KasproweGrzędySucha Dolina KasprowaZakosyZawrat KasprowyHala GąsienicowaRoztokaStawiańskaBałdaJaworzyńskie Czoła KasprowyZawracik Kasprowa DolinaRynnaDolina JaworzynkaOpaleniecSkupniów UpłazCzerwona GlinaSiodłowa PerćHerbikCzółkaSkoruśniakDOLINAKOPROVÁZadná Tichá dolinaTICHÁDOLINADolina Suchej WodyDolina GąsienicowaDOLINA PIĘCIU STAWÓW POLSKICH 0.30h 0.20h 1.10h 1h 1.30h 1.10h 1.20h 2h 1.15h 1.45h 1h 0.50h 1.20h 1.45h 0.55h 1h 2h 1.20h 0.40h 0.25h 2.20h 2.10h 0.30h 0.20h 0.40h 1h 0.45h 0.35h 1h 0.40h 0.35h 0.30h 0.50h 0.35h 0.20h 0.35h 0.25h 1.10h 1.30h 1.15h 1.40h 2h 1.30h 1h 1.20h 1.35h 2.30h 1.45h 2.25h 0.40h 1h 0.25h 0.30h 1.20h 1h 0.25h 0.15h 1.20h 1.05h 0.15h 0.20h 0.45h 0.55h 1.10h 1.30h 1.20h 1.05h 0.25h 0.20h 1.40h 1.10h 0.20h 49˚ 15’49˚ 13’49˚ 12’49˚ 14’20˚ 01’20˚ 00’20˚ 02’19˚ 59’20˚ 01’20˚ 02’20˚ 00’19˚ 59’Kobylie plesoNižné Temnosmerčinské plesoVyšnéTemnosmerčinské plesoWielkiStawPolskiCzarny Staw PolskiZadni Staw PolskiWole OkoCzerwony StawCzarny StawGąsienicowyDługi StawKurtkowiecLitworowy StawZielonyStawPańczycaRezerváciaKoprová dolinaJIHGF30312827293031191919194444441515151515151515161616161616161616161616171717171818181818181818181814141414141414141414238 227249237238 Kup książkę Poleć książkę Ostre turnie Tatr Wysokich i łagodne grzbiety Tatr Zachodnich, malownicze doliny, rwące potoki, grzmiące wodospady, urokliwe stawy i fascynująca tatrzańska przyroda – to wszystko przyciąga rzesze turystów, którzy przemierzają ekscytujące szlaki, by zdobywać szczyty i podziwiać przepiękne panoramy. Właśnie dla nich powstał niniejszy przewodnik. Propozycje tras o różnym stopniu trudności opatrzone są profilami wysokości i informacjami praktycznymi, które ułatwią zaplanowanie ciekawej wycieczki odpowiedniej dla każdego miłośnika górskich wędrówek. ISBN 978-83-283-5364-0 9 788328 353640
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Tatry Polskie i Słowackie. Przewodniki z górskiej półki. Wydanie 4
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: