Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00049 007658 13585196 na godz. na dobę w sumie
Technika HDRI w fotografii. Od inspiracji do obrazu - książka
Technika HDRI w fotografii. Od inspiracji do obrazu - książka
Autor: Liczba stron: 344
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-2343-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> fotografia cyfrowa >> edycja zdjęć
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Odkryj sekrety tworzenia efektów specjalnych

Nowoczesna technologia HDRI (skrót od ang. High Dynamic Range Imaging) to cyfrowa metoda pozyskiwania i edycji całego oświetlenia dostępnego w obrębie fotografowanej sceny. Technologia ta umożliwia stosowanie wirtualnych technik ściemniania i rozjaśniania podczas retuszu zdjęć, pozwala więc na tworzenie realistycznych obrazów dzięki symulowaniu rzeczywistej fizyki światła. Natomiast wykorzystanie renderingu fizycznego umożliwia łączenie fotografii HDR ze scenami i obiektami wirtualnymi, co w praktyce oznacza tworzenie perfekcyjnych, zachwycających efektów specjalnych!

Książka 'Technika HDRI w fotografii. Od inspiracji do obrazu' gruntownie wyjaśnia wiele tajemnic pracy z obrazami o zwiększonym zakresie tonalnym. Korzystając z tego przewodnika, poznasz sekrety tworzenia fotografii panoramicznej oraz metody edycji, kompozycji i tworzenia doskonałych wydruków obrazów HDR. Dowiesz się, na czym polega mapowanie tonów, retuszowanie, a także nauczysz się używać obrazów HDR podczas renderowania scen 3D. Dzięki temu podręcznikowi zdobędziesz solidne podstawy do rozpoczęcia kreatywnej pracy z wykorzystaniem HDRI.

Odkryj nowe możliwości tworzenia niezwykłych fotografii!


Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Technika HDRI w fotografii. Od inspiracji do obrazu Autor: Christian Bloch T³umaczenie: Pawe³ Kita ISBN: 978-83-246-2343-3 Tytu³ orygina³u: The HDRI Handbook: High Dynamic Range Imaging for Photographers and CG Artists +DVD Format: 200×230, stron: 344 Odkryj sekrety tworzenia efektów specjalnych (cid:129) Jak pracowaæ z obrazami HDR? (cid:129) Jak „zszywaæ” zdjêcia panoramiczne? (cid:129) Jak twórczo wykorzystaæ niekonwencjonalne obrazy? Nowoczesna technologia HDRI (skrót od ang. High Dynamic Range Imaging) to cyfrowa metoda pozyskiwania i edycji ca³ego oœwietlenia dostêpnego w obrêbie fotografowanej sceny. Technologia ta umo¿liwia stosowanie wirtualnych technik œciemniania i rozjaœniania podczas retuszu zdjêæ, pozwala wiêc na tworzenie realistycznych obrazów dziêki symulowaniu rzeczywistej fizyki œwiat³a. Natomiast wykorzystanie renderingu fizycznego umo¿liwia ³¹czenie fotografii HDR ze scenami i obiektami wirtualnymi, co w praktyce oznacza tworzenie perfekcyjnych, zachwycaj¹cych efektów specjalnych! Ksi¹¿ka „Technika HDRI w fotografii. Od inspiracji do obrazu” gruntownie wyjaœnia wiele tajemnic pracy z obrazami o zwiêkszonym zakresie tonalnym. Korzystaj¹c z tego przewodnika, poznasz sekrety tworzenia fotografii panoramicznej oraz metody edycji, kompozycji i tworzenia doskona³ych wydruków obrazów HDR. Dowiesz siê, na czym polega mapowanie tonów, retuszowanie, a tak¿e nauczysz siê u¿ywaæ obrazów HDR podczas renderowania scen 3D. Dziêki temu podrêcznikowi zdobêdziesz solidne podstawy do rozpoczêcia kreatywnej pracy z wykorzystaniem HDRI. (cid:129) Oprogramowanie HDRI (cid:129) Zaawansowane programy do edycji obrazu (cid:129) Fotografie w technologii HDR (cid:129) Logarytmiczne czujniki CMOS (cid:129) Kalibracja systemów (cid:129) Retusz (cid:129) Mapowanie tonów (cid:129) Operatory lokalne i globalne (cid:129) Obróbka obrazów HDR (cid:129) Wykorzystanie filtrów (cid:129) Zdjêcia panoramiczne i segmentowe (cid:129) Grafika 3D Odkryj nowe mo¿liwoœci tworzenia niezwyk³ych fotografii! (cid:127) Spis treści 1 2 3 6 Przedmowa 8 Wprowadzenie  O autorach  Twój drogowskaz 12 Rozdział 1. Podstawy  .. Zagadnienia podstawowe  .. Jak postrzegamy świat  .. Jak realistyczna jest fotografi a analogowa?  .. Obrazy cyfrowe  .. Media wyjściowe 38 Rozdział 2. Nowe narzędzia  .. Formaty plików  .. Porównanie formatów HDRI  .. Oprogramowanie HDRI 90 Rozdział 3. Robienie zdjęć w technologii HDR  .. Cyfrowe czujniki obrazu  .. Praca własnoręczna Spis treści 4 5 6 7 142 Rozdział 4. Mapowanie tonów  .. Operatory mapowania tonów  .. Mapowanie tonów w praktyce  .. Zastosowanie HDR w praktyce fotografi i artystycznej  .. Twórcze techniki mapowania tonów 210 Rozdział 5. Obróbka obrazów HDR  .. Wykorzystanie pełnego zakresu dynamicznego  .. Efektywniejsze wykorzystanie fi ltrów 232 Rozdział 6. Robienie panoramicznych zdjęć HDR  .. Konwencje stosowane w panografi i  .. Technika jednoujęciowa  .. Kula lustrzana  .. Robienie zdjęć segmentowych  .. Sklepienia niebieskie typu „skydome”  .. Porównanie 284 Rozdział 7. Zastosowanie w gra$ ce 3D  .. Zasady pracy z obrazami generowanymi komputerowo  .. Symulacja z użyciem brutalnej siły: studium wykonalności  .. Zaawansowane techniki ustawiania scen  .. Inteligentne oświetlenie bazujące na obrazach  .. Bardziej twórcze zastosowania Ostatnia strona Rozdział . Robienie panoramicznych zdjęć HDR Niniejszy rozdział został w całości poświęcony zagadnieniu tworzenia środowisk HDR. Stanowi on połączenie dziedzin fotografi i HDR i fotografi i panoramicznej. Jest to więc praktycznie najtrud- niejsze zastosowanie aparatu, jakie możemy sobie wyobrazić. Robienie panoramicznych zdjęć HDR 233 Panografia, jak często określa się fotografię pa- noramiczną, bazuje na tradycji tak starej, że jej początki sięgają powstawania fotografii. Tak naprawdę jej historia jest nawet starsza i wiąże się z chińskimi, greckimi i weneckimi mistrzami zajmującymi się malowaniem obrazów o dużej skali. Ludzie kochają po prostu widoki panora- miczne i tworzony przez nie nastrój: zawsze tak było. W epoce cyfrowej obrazy panoramiczne zajmują zaszczytne miejsce w rzeczywistości wirtualnej. Badania w tej dziedzinie nigdy nie ustały, a wręcz ostatnio przyspieszyły dzięki technologii HDRI. Zdjęcia panoramiczne nie tylko wyglądają faj- nie, ale są też wielką pomocą podczas renderingu 3D. Lecz nawet w przypadku zwykłych zasto- sowań fotografi cznych mamy tu do czynienia z problemami związanymi z naświetleniem. Pró- bujemy uchwycić całe otoczenie, dlatego będzie- my mieli prawdopodobnie do czynienia z bardzo jasnymi i bardzo ciemnymi miejscami. Właśnie dlatego panografowie bardzo chętnie korzystają z dobrodziejstw technologii HDR. Wiele części tego rozdziału jest dziełem Bern- harda Vogla. Wspólnie zaprezentujemy wiele metod robienia zdjęć o różnym poziomie zaawan- sowania i wymaganiach odnośnie potrzebnego nakładu pracy i sprzętu. Osoby, które posiadają odpowiednio wysoki budżet, mogą robić tego ro- dzaju zdjęcia bardzo szybko i łatwo. Jeśli jednak włożymy w pracę odpowiednią ilość wysiłku, wy- niki mogą być porównywalne, a nawet lepsze przy niższych nakładach fi nansowych. 6.1. Konwencje stosowane w panografi i Robienie zdjęć panoramicznych różni się od prak- tyk stosowanych w zwykłej fotografi i. Zanim jednak przejdziemy do rzeczy, musimy mieć pew- ność, że posługujemy się tymi samymi terminami i defi nicjami. 6.1.1. Pole widzenia Kiedy zwykły fotograf mówi o odległości ognisko- wej (ang. focal length), to zakłada, że osoba, z którą rozmawia, także używa w swojej wyobraźni takie- go samego obszaru obrazu (typu kliszy, rozmiaru matrycy). W typowej rozmowie stwierdzenie typu „zrobiono za pomocą 17 mm” od razu powoduje skojarzenie z bardzo szerokokątnym obiektywem. W przypadku aparatów cyfrowych nawet ama- torzy zaczynają zdawać sobie sprawę, że odle- głość ogniskowa sama w sobie jest pojęciem bez defi nicji. Wiele osób obchodzi ten problem, mnożąc długość ogniskową przez tzw. mnożnik ogniskowej (ang. crop factor), który za podstawę uznaje kliszę 35 mm i standardowy obiektyw. W kolejnych działach dowiecie się, czemu nie jest to dobrym pomysłem. Fotografowie zajmujący się zdjęciami pano- ramicznymi porzucili tę jednokierunkową dro- gę i pracują obecnie z pojęciem zwanym polem widzenia (ang. Field of View, FOV). Wyobraźcie sobie, że gdy patrzycie, znajdujecie się w jednym z rogów trójkąta: pole widzenia określi, jak dużo możecie zobaczyć bez poruszania głową. Mimo to jest to nadal dość dwuznaczna defi nicja, dlatego dodamy do niej kierunki. Mamy więc do czynie- nia z pionowym, poziomym, a nawet przekątnym polem widzenia. Pełny obraz sferyczny posiada poziome pole wi- dzenia 360° (ang. horizontal Field of View; hFOV) i pionowe pole widzenia 180° (ang. vertical Field of View; vFOV). Jest to maksymalne pole, jakie możemy wykorzystać w rzeczywistych sytuacjach, i pokrywa wszystko, co widzimy dookoła siebie. Ale co oznacza użyte w poprzednim akapicie słowo sferyczny? 6.1.2. Projekcja obrazu Podstawowym problemem związanym z wido- kiem panoramicznym jest fakt, że z defi nicji nie posiada on żadnych granic. Jest to coś w rodzaju kuli, która owija się wokół punktu widokowego. Obrazy 2D posiadają jednak granice i są zawsze płaskimi prostokątami. Musimy więc rozwinąć kulę otaczającą punkt widzenia, aby uzyskać 234 Rozdział 6. (cid:49)(cid:80)(cid:77)(cid:70)(cid:1)(cid:88)(cid:74)(cid:69)(cid:91)(cid:70)(cid:79)(cid:74)(cid:66) V Pole widzenia jest w dużym stopniu zależne od rozmiaru matrycy (cid:75)(cid:70)(cid:69)(cid:79)(cid:66)(cid:76)(cid:80)(cid:88)(cid:90)(cid:1) (cid:80)(cid:67)(cid:74)(cid:70)(cid:76)(cid:85)(cid:90)(cid:88) (cid:78)(cid:66)(cid:85)(cid:83)(cid:90)(cid:68)(cid:66)(cid:1)(cid:68)(cid:90)(cid:71)(cid:83)(cid:80)(cid:88)(cid:66)(cid:1) (cid:80)(cid:1)(cid:78)(cid:79)(cid:80)(cid:515)(cid:79)(cid:74)(cid:76)(cid:86)(cid:1)(cid:80)(cid:72)(cid:79)(cid:74)(cid:84)(cid:76)(cid:80)(cid:88)(cid:70)(cid:75)(cid:1)(cid:18)(cid:15)(cid:22) (cid:84)(cid:85)(cid:66)(cid:79)(cid:69)(cid:66)(cid:83)(cid:69)(cid:80)(cid:88)(cid:66)(cid:1) (cid:76)(cid:77)(cid:74)(cid:84)(cid:91)(cid:66)(cid:1)(cid:20)(cid:22)(cid:1)(cid:78)(cid:78) prostokąt, tak jakbyśmy delikatnie obierali po- marańczkę. Taki proces nosi nazwę projekcji panoramicznej. Jest wiele sposobów na jego prze- prowadzenie i każdy z nich jest swego rodzaju kompromisem. Musi tak być, ponieważ trzeba przedstawić przestrzeń 3D na obrazie 2D. Nazwy rodzajów projekcji są standardowymi pojęciami w słowniku panografów, ale istnieją w różnych dialektach, o których powinniście wiedzieć. Mapa sferyczna/szerokość-długość/od- wzorowanie równoodległościowe: Jest to najpopularniejszy sposób rozwijania naszej wyi- maginowanej kuli. Wszystkie trzy nazwy odnoszą się do tego samego procesu. Można go z łatwoś- cią rozpoznać po proporcji 2:1. Odnosi się on do transformacji, której przykładem jest prze- kształcenie kuli ziemskiej na mapę. Geografi czne współrzędne długości i szerokości są bezpośred- nio przekształcane we współrzędne pikseli XY. Linia horyzontu takiego obrazu odpowiada rów- nikowi. Znajduje się dokładnie pośrodku obrazu i nie posiada zniekształceń. Z kolei bieguny odpowiadają punktom zenitu i nadiru. Są bardzo brutalnie zniekształcane ze względu na swoje położenie. Te specjalne punkty tworzą pierwszą i ostatnią linię pikseli. Warto o tym pamiętać podczas edycji takich obrazów. Modyfi kacja górnej i dolnej granicy spowodu- je wystąpienie dużych błędów, ponieważ każda z nich zbiega się w jednym punkcie. Pionowe linie architektury będą proste. Na- rożniki budynków, pręty, lampy uliczne są do- brymi obiektami referencyjnymi. Ale poziome linie architektury będą podlegać wygięciu, tak jak podczas stosowania obiektywu zwanego rybim okiem. Dzieje się tak dlatego, że siatka projekcji coraz bardziej wygina się, im bliżej jej do punk- tów zenitu i nadiru. To, co na mapie wygląda jak równe prostokąty, na sferze projekcyjnej będzie raczej przypominać kawałek ukrojonego tortu. Podczas obróbki panoramy równoodległościo- wej musimy zwracać szczególną uwagę na linię szwu. Lewa i prawa granica muszą do siebie do- kładnie pasować. Można tego dokonać poprzez Robienie panoramicznych zdjęć HDR 235 Z Mapa sferyczna jest owinięta wokół widoku jak mapa świata Z Mapa sześcienna składa się jak pudełko z tektury przesunięcie obrazu w poziomie, co odpowiada rotacji kuli ziemskiej wokół osi pionowej. Mapa sześcienna/krzyż poziomy/krzyż pio- nowy: Zamiast kuli możemy też wykorzystać sześcian. Jeśli nasz punkt widokowy znajduje się dokładnie pośrodku, to nie ma praktycznie żad- nej wizualnej różnicy pomiędzy zastosowaniem sfery a sześcianu. Liczy się tylko to, że dla każde- go kąta widzenia mamy poprawną część obrazu. Ten rodzaj projekcji sprawdza się bardzo do- brze w przypadku zastosowań w grafice 3D. Ob- liczenia nie będą zbyt skomplikowane, ponieważ wezmą pod uwagę sześć dostępnych poligonów, które są dobrze wyrównane względem osi X, Y i Z w przestrzeni wirtualnej. Z matematyczne- go punktu widzenia nie da się prościej opisać obiektu. Właśnie dlatego z map sześciennych korzystają QuickTime VR oraz większość gier komputerowych. Nowoczesne karty graficzne 236 Rozdział 6. Ściana tylna w przypadku krzyża poziomego Z Mapa sześcienna składa się jak pudełko z tektury Ściana tylna w przypadku krzyża pionowego posiadają nawet specjalny tryb przyspieszenia sprzętowego wspomagający renderowanie wido- ków z map sześciennych. Istnieje wiele typów tej projekcji. Może składać się z sześciu oddzielnych obrazów, wszystkich obrazów połączonych w jeden pasek lub obrazy mogą być połączone w postaci poziomego lub pionowego krzyża. Z punktu widzenia uzyskane- go obrazu liczy się tylko to, czego oczekuje od nas oprogramowanie widza. Jeśli jednak planujemy wykonać plik pośredni dla celów edycji, to prefe- rowanym formatem będzie krzyż poziomy. Jest on prawie taki sam, jak krzyż pionowy, ale różni się położeniem tylnej ściany, która nie jest od- wrócona. Malowanie na takim odwróconym obra- zie jest niewygodne. Wielką zaletą projekcji tego typu jest brak du- żych zniekształceń. Każda ściana sześcianu jest płaska i odpowiada prostemu spojrzeniu w da- nym kierunku. Jest wręcz identyczna ze zdję- ciem zrobionym za pomocą dobrego obiektywu 13,3 mm, który oferuje 90-stopniowe poziome i pionowe pole widzenia. Proste linie architektury pozostają proste, a gęstość pikseli jest jednolita na całym sześcianie. Dzięki temu poszczególne ściany są świetnymi płótnami do edycji i retuszu. Trzeba jednak pamiętać, że na łączeniach wystę- pują znaczne skoki perspektywy. Ponadto wiele ścian jest ze sobą połączonych pomimo tego, że na obrazie są od siebie oddalone. Aby zacho- wać ciągłość na łączeniach, musimy więc prze- prowadzać czynności edycyjne w ramach każdego kwadratu. Trzeba też bardzo uważać podczas pracy z globalnymi filtrami obrazu, na przykład rozmyciem lub wyostrzaniem. Wadą tego rozwiązania jest fakt, że krzyż zuży- wa tylko połowę przestrzeni dostępnej dla obra- zu. Co prawda pozostały czarny obraz można na dysku skompresować do zaledwie kilku bajtów, ale mimo wszystko podwajana jest ilość pamięci potrzebnej podczas otwierania takiego obrazu. A to może mieć naprawdę duże znaczenie, ponie- waż panoramy z definicji są dużymi zdjęciami. Z tego powodu opracowano odmiany składające się z oddzielnych plików o odpowiednich kon- wencjach nazewniczych lub złożone z obrazów ułożonych obok siebie w formie paska. W tym przypadku kolejność i kierunek ścian są różne w zależności od użytego programu, więc jest to raczej mapa sześcienna o specjalnym przeznacze- niu, która nie sprawdza się jako format wymiany danych. Mapa kątowa/próbka światła: Ten rodzaj pro- jekcji został zaprojektowany specjalnie z myślą o oświetlaniu obiektów 3D za pomocą obrazów HDR. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi od Paula Debeveca, pioniera, któremu przypisuje się wynalezienie dziedziny oświetlania scen za pomocą obrazów. Warto zwrócić uwagę na fakt, Robienie panoramicznych zdjęć HDR 237 Z Mapy kątowe są najpierw rozwijane w stożek, a następnie owijane wokół kuli Backside of a correct angular map, circumference merges in a point. Tył poprawnej mapy kątowej, okrąg łączy się w punkcie. Even a slight blur violates the image geometry and causes streaking. Nawet minimalne rozmycie zakłóca geometrię obrazu i powoduje smużenie. że praktycznie każdy panoramiczny obraz HDR jest próbką światła, niezależnie od rodzaju pro- jekcji. Jednak na przełomowym kursie Rendering with natural light (renderowanie za pomocą naturalnego światła), który Debevec przepro- wadził w 1998 roku na konferencji SIGGRAPH, użyto właśnie tej projekcji i od tej pory nazywa się próbką światła. Geometria obrazu przypomina konstrukcję obiektywu typu rybie oko, ale posiada 360-stop- niowe pole widzenia i kątową dystrybucję. Wy- obraźcie to sobie jako ultra-mega-ekstremalne rybie oko, którego fi zycznie nie da się skonstru- ować. W środku mamy kierunek przedni, a dół, góra, lewo i prawo znajdują się na okręgu, który jest połową promienia całego obrazu. Coś takie- Z Ekstremalne zniekształcenie geometryczne bardzo utrudnia obróbkę i uniemożliwia stosowanie fi ltrów 238 Rozdział 6. go uzyskalibyśmy właśnie za pomocą 180-stop- niowego rybiego oka. Od tego momentu mapa rozrasta się na zewnątrz w równych, kątowych odstępach, aż do momentu pokazania widoku tylnego, który jest rozsmarowany po całym ze- wnętrznym promieniu mapy. Te wielkie dyspro- porcje sprawiają, że obraz tego typu jest bardzo trudny do odczytu dla ludzkiego oka. Ponadto praktycznie każda prosta linia jest wygięta, więc nie ma mowy o jakimkolwiek retuszu. Zaletą tego formatu jest ciągłość. Nie ujrzymy na nim żadnych linii łączących. Poza pojedyn- czym punktem znajdującym się za aparatem całe środowisko jest łączone w sposób bezszwowy. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko wyświetlenia szwu podczas przesuwania wirtualnej kamery, a w takim przypadku musielibyśmy polegać na możliwościach oprogramowania renderującego w zakresie interpolacji tej linii łączącej. Ale je- śli spojrzymy w tył, zauważymy duży problem. Każdy, nieważne jak mały błąd w obrazie, zosta- nie wyświetlony jak brzydki, smużysty artefakt. Dzieje się tak dlatego, że wszystkie piksele znaj- dujące się w pobliżu zewnętrznej części okręgu są zniekształcane w bardzo podłużne kształty. Z tego powodu tył mapy kątowej wygląda zazwy- czaj jak zawór balonu o typowych, naciągniętych wzorach. Zabawne tryby projekcji: Oczywiście dostęp- nych jest wiele innych sposobów na obranie pomarańczy. Są to metody stereograficzne, hiper- boliczne lub podobne. Niektóre z nich pozwalają uzyskać naprawdę ciekawe perspektywy i znie- kształcenia. Nie przydają się zazwyczaj do nicze- go, ale wyglądają ładnie. A w sumie chodzi nam o otrzymywanie ładnych obrazów! Tabela porównawcza: No dobrze, podsumujmy informacje o przydatnych typach projekcji. Utwo- rzyliśmy listę najważniejszych ich cech w postaci tabeli referencyjnej. Robienie panoramicznych zdjęć HDR 239 Mapa sferyczna Szerokość- długość Odwzorowanie równoodległościowe Mapa sześcienna Mapa kątowa Próbka światła Stosunek 2:1 Poziom zniekształceń Niski na horyzoncie Wysoki na biegunach Wady ciągłości obrazu Dwa bieguny, jedna linia łącząca 4:3 Niski 1:1 Ekstremalny Osiem linii łączących Jeden biegun Wykorzystanie przestrzeni obrazu 100 50 Zalecane etapy edycji Filtry o dużej skali, uważny retusz Duże możliwości edycji na poszczególnych ścianach 78 Brak 6.1.3. Metody obrotu aparatu/kamery Podczas łączenia obrazów w panoramy foto- grafowie posługują się trzema pojęciami, które w matematyce noszą nazwę współrzędnych Eulera. Są to po prostu słowa, określające spo- sób obrotu aparatu, kamery lub obrazu wokół różnych osi:  Yaw (odchylenie): Przesunięcie obrazu wzdłuż linii horyzontu; aparat porusza się w taki sposób, jakbyśmy kręcili głową w lewo lub w prawo.  Pitch (pochylenie): Obrócenie obrazu w górę lub w dół, tak jakbyśmy kiwali głową.  Roll (przechylanie): Przechylanie głowy na bo- ki, tak jakbyśmy chcieli ją oprzeć na barkach. 6.2. Technika jednoujęciowa Z punktu widzenia rozwiązań sprzętowych jest to najprostszy sposób. Wystarczy wcisnąć czerwony przycisk, a sprzęt zrobi zdjęcie panoramy. Tradycyjnie wykonuje się je za pomocą techniki szczelinowej (ang. slit-scan). Obrotowi aparatu fotografi cznego towarzyszy płynne przesunięcie negatywu, zaś sam proces naświetlania kliszy na- stępuje poprzez przysłonę w kształcie pionowej szczeliny. Nowoczesne aparaty obrotowe robią to oczy- wiście w sposób cyfrowy. A jakież one są za- awansowane! Nie ma już mowy o drewnianych korpusach i uchwytach. Najnowszy Roundshot Klasyczne aparaty jednoujęciowe Gluboscope, Roundshot, Voyageur II, Lookaround X 24 Rozdział 6. Za obiektywem znajduje się pojedyncza kolumna matryc CCD, będąca odpowiednikiem technologii szczelinowej. I nie, wcale nie jest to jakaś cudowna matryca CCD z przyszłości: wykonuje po prostu wiele ujęć o różnym poziomie naświetlenia dla każdego obszaru sceny. Dzieje się to jednak cał- kiem automatycznie za sprawą oprogramowania sterującego. Oprogramowanie obraca za nas głowi- cą z szybkością zależną od wybranej rozdzielczości i wymaganego czasu naświetlania. W nocy obraca się wolniej. Wszystko jest już za nas dostrojone. Oprogramowanie koryguje zniekształcenia so- czewkowe i składa uchwycone linie pikseli w pa- noramę. Wszystko dzieje się automatycznie po wciśnięciu przycisku wyzwalacza. Lub raczej przy- cisku OK w oprogramowaniu sterującym. Jeśli uznacie, że to nadal zbyt dużo pracy, znaj- dziecie jeszcze łatwiejszą w obsłudze wersję: całe oprogramowanie działa na komputerze umiesz- czonym w wodoszczelnej walizce, a przycisk OK znajduje się po jej zewnętrznej stronie i miga na zielono. Coś takiego może obsłużyć nawet poli- cjant. Zwłaszcza że ta wersja została zaprojekto- wana z myślą o badaniu scen zbrodni. Agenci FBI i policjanci na całym świecie uwielbiają po prostu przeglądanie panoram HDR i wyszukiwanie no- wych szczegółów w cieniach pod meblami. Do- kładnie tak, jak w serialach. (Ta walizkowa wersja została ostatnio wstrzymana, ponieważ śledczy nie wiedzieli, gdzie ją ustawiać bez niszczenia do- wodów. Obecnie laptop sterujący jest przymoco- wany do statywu). Prawdopodobnie zgadliście już, że rozwiąza- nie to nie jest tanie. Własny aparat SpheroCam możecie zamówić już za 60 000 dolarów od pro- ducenta, niemieckiej fi rmy SpheronVR. W skład zestawu wchodzi laptop, statyw i walizka. Można go także wypożyczyć w różnych wypożyczalniach sprzętu za cenę ok. 1000 dolarów za dzień lub 3000 dolarów za tydzień. Jeśli istnieje popyt na jakąś usługę, to zawsze pojawi się konkurencja. W tym przypadku jest to Panoscan MK-3 o cenie ok. 40 000 dolarów. Ofe- rowana rozdzielczość jest podobna, ale Panoscan nie zawiera własnego oprogramowania do zdalne- Z SpheroCam HDR wykonuje 470-megapikselowe panoramy w 2 se- kundy (www.roundshot.ch), a seria Eyescan fi rmy KST ostatnio przekroczyła barierę gigapikselową (www.kst-dresden.de). Bardzo specyfi cznym narzędziem jest Sphero- Cam HDR: potrafi robić w pełni sferyczne pano- ramy o zakresie 26 wartości EV i maksymalnym rozmiarze 10600×5300 pikseli! Tak jak w przypadku aparatów średniego for- matu cyfrowego, trzeba go obsługiwać za pomocą dedykowanego komputera. Ale ma to inne powo- dy: SpheroCam to złożony system, składający się z opatentowanych i niedostępnych w sklepach części i obsługiwany za pomocą ekskluzywnego oprogramowania. Punktem centralnym urządzenia jest elektro- niczna głowica panoramiczna, która obraca apa- ratem z obiektywem typu rybie oko fi rmy Nikon. Robienie panoramicznych zdjęć HDR 241 C Zastrzeżone oprogramowanie sterujące SpheroCam HDR go sterowania. Zamiast tego korzysta z programu BetterLight Viewfi nder. Dzieje się tak dlatego, że jest to po prostu zmodyfi kowana wersja Bet- terLight zamontowana na obrotowej głowicy statywu. Aparat ten jest uznawany przez wielu profesjonalnych fotografów 4×5 za jeden z naj- lepszych w swojej klasie, zwłaszcza dzięki kolum- nie Kodak CCD oraz świetnemu zachowaniu przy niskim poziomie oświetlenia i małej ilości szumu. Panoscan MK-3 nie łączy skanowanych rzędów pikseli na bieżąco, tylko robi trzy panoramy LDR o różnych stopniach naświetlenia w trzech eta- pach. Połączenie tych panoram w obraz HDR to już zadanie fotografa. System Panoscan można więc nazwać wersją LDR aparatu SpheroCam, która kosztuje tyle samo. 6.3. Kula lustrzana Zupełną przeciwnością opisanych właśnie technik jest wykorzystanie kuli lustrzanej. Nie wymaga to od nas wzięcia kredytu, ale jakość uzyskanych wyników może być niska. Wystarcza jednak w przypadku oświetlania scen za pomocą obrazów, a użyta prawidłowo może posłużyć do utworzenia mniejszych wirtualnych panoram. W każdym razie, na pewno jest łatwo i szybko do- stępna, a do tego jest już do wielu lat wykorzysty- wana w produkcji efektów specjalnych. Technika ta opiera się na podstawowym zało- żeniu: istnieje limit pola widzenia, którego nie da się przekroczyć za pomocą obiektywu optycz- nego. Maksimum wynosi około 180 stopni. 242 Rozdział 6. Z Obiektywy lustrzane (od lewej do prawej): Birdeye, Fullview, Surroundphoto, Omnieye, BeHere, ParaShot V Zabawa z obiektywem Birdeye Fizycznie niemożliwym jest uchwycenie promie- ni światła znajdujących się za kamerą, nieza- leżnie od poziomu zaawansowania obiektywu. Nie dotyczy to jednak luster. Jeśli nie robimy bezpośrednich zdjęć sceny, tylko jej odbicia w lu- strze, to pole widzenia będzie ograniczone przez kształt tego lustra. 6.3.1. Spojrzenie na lustra Metoda nie należy do nowych. Już od lat siedem- dziesiątych ubiegłego wieku tworzy się obiektywy lustrzane o różnych kształtach. Mogą być zakrzy- wione do wewnątrz lub na zewnątrz, posiadać pojedynczą powierzchnię lub być podzielone na części. Większość układów posiada kompaktowy projekt, tak jak zwykłe obiektywy. Niektóre są na- wet bardzo kompaktowe, gdyż zaprojektowano je z myślą o systemach obserwacyjnych. Jeśli widzie- liście barwione kopuły zwisające z sufitów w cen- trach handlowych, to prawie na pewno mieliście do czynienia z ukrytymi za nimi obiektywami. Kamery tego rodzaju pokazują całe pomieszczenie naraz, a nie tylko miejsce, w które są skierowane. W fotografii panoramicznej główną pozycję zajmują systemy wypukłe, w których lustro jest wygięte w kierunku obiektywu. Posiadają zazwy- czaj własne oprogramowanie o ustalonym trybie konwersji na standardowe panoramy. Popularnym problemem wszystkich tych sy- stemów jest niewielka odległość lustra od apara- tu, przez co pośrodku znajduje się duże odbicie fotografa. Poza tym występują problemy z og- niskowaniem, ponieważ przy takiej odległości potrzebne są obiektywy do makrofotografii, a na- wet po ich zastosowaniu trzeba będzie ustawić ostrość na środku wybrzuszenia lub na krawędzi zewnętrznej lustra. Obiektywy tego typu zapew- niają dużo zabawy na imprezach, ale nie przydają się zbytnio w poważnych zastosowaniach. Poniższe zdjęcie zrobiono za pomocą oryginal- nego obiektywu Birdeye, który obecnie stanowi raczej ciekawostkę dla kolekcjonerów. Nowo- czesne obiektywy lustrzane nadal kosztują około 1000 dolarów, ale prawda jest taka, że znacznie lepsze wyniki osiągniemy, pracując ze zwykłą ku- lą lustrzaną. Ale nie oferują one chyba widoku 360-stop- niowego? Otóż oferują. Całkowicie sferyczna kula pozwala zrobić zdjęcie HDR prawie całemu otoczeniu w ramach jednej sekwencji różniącej się tylko poziomami naświetlenia. Kiedy patrzymy na kulę lustrzaną od przodu, zauważymy, że jej obrzeże znajduje się pod bar- dzo płaskim kątem w stosunku do nas. Jest to miejsce, w którym promienie kamery tylko de- likatnie zmieniają kierunek, odbijając się od po- wierzchni. Mogłoby się nam wydawać, że odbiją się w bok pod kątem 90 stopni, ale tak nie jest. Z lekcji geometrii powinniśmy byli zapamiętać zasadę, która mówi, że kąt odbicia równa się ką- towi padania. A więc promienie odbijają się pod kątem 90 stopni w odległości około dwóch trze- cich od środka do krawędzi. Na poniższym rysun- ku wszystkie promienie znajdujące się po lewej stronie promienia czerwonego zmierzają na dru- gą stronę kuli, a więc na jej krawędzi zobaczymy to, co znajduje się obok. Na samym środku kuli zobaczymy fotografa i aparat, a po przeciwnej stronie będzie znajdo- wać się martwy punkt. Z tego powodu można uzyskać lepsze zdjęcia panoramiczne, jeśli sfoto- grafuje się kulę z kilku stron. Robienie panoramicznych zdjęć HDR 243 (cid:43)(cid:85)(cid:76)(cid:65)(cid:0)(cid:76)(cid:85)(cid:83)(cid:84)(cid:82)(cid:90)(cid:65)(cid:78)(cid:65) (cid:36)(cid:79)(cid:75)(cid:145)(cid:65)(cid:68)(cid:78)(cid:73)(cid:69)(cid:0)(cid:82)(cid:216)(cid:87)(cid:78)(cid:79)(cid:76)(cid:69)(cid:71)(cid:145)(cid:69)(cid:0) (cid:80)(cid:82)(cid:79)(cid:77)(cid:73)(cid:69)(cid:78)(cid:73)(cid:69)(cid:0)(cid:65)(cid:80)(cid:65)(cid:82)(cid:65)(cid:84)(cid:85) Przygotowaliście kule? Jeśli kula jest perfekcyj- nie okrągła, jak na przykład wypolerowana kula z łożyska dostępna w sklepie ze sprzętem me- chanicznym, wystarczą nam dwa kąty. Niektórzy wolą używać chińskich kul medytacyjnych, które dostępne są po dwie w jednym zestawie i mają w środku mały dzwoneczek. Dobre są też chro- mowane kule do żonglowania. Ogólnie wszystko, co jest okrągłe i odbija światło, zda tu egzamin. Wystarczy użyć wyobraźni. Miałem do czynienia z obrazami HDR wykonanymi za pomocą łyżki wazowej i wyglądały całkiem dobrze. Jeśli zamie- rzacie kupić kule metalowe, to zwracajcie uwagę na ślady po polerowaniu i rysy. Ogólnie najtańszym rozwiązaniem powinny być szklane kule. Można je zazwyczaj znaleźć w sklepach z artykułami ogrodowymi, często pomiędzy glinianymi krasnalami i plastikowy- mi zwierzętami. Robi się je z dmuchanego szkła, więc warto poświęcić trochę czasu i wybrać taką o najrówniejszej powierzchni. Jeśli dobrze po- szukacie, znajdziecie kulę o znacznie lepszej po- 244 Rozdział 6. Z Solidna konstrukcja Keitha Burnsa C Szklane kule są łatwe w montażu wierzchni niż metalowa, ponieważ nie będzie na niej śladów polerowania i rys. Kolejną dobrą ich cechą jest to, że posiadają u dołu szyjkę, więc ła- two się je montuje na statywach. Pracując ze szklaną kulą, musimy jednak za- chować dużą ostrożność. Poza tym pokrycie od- bijające znajduje się po wewnętrznej stronie kuli, więc na powierzchni szklanej tworzy się drugie odbicie. Jest ono najbardziej widoczne na ze- wnętrznej krawędzi, gdzie płaski kąt patrzenia powoduje powstawanie efektu Fresnela. Oczywi- ście jeśli zrobimy zdjęcia pod trzema różnymi ką- tami, nie będziemy mieli się czym martwić, gdyż będziemy mogli zamalować wszelkie nieścisłości. Robienie zdjęć szklanej kuli to bardziej zabawa niż prawdziwa nauka, ale warto tego spróbować, zwłaszcza biorąc pod uwagę niewielką wartość inwestycji. Kula na kijku: Przede wszystkim musimy zamo- cować naszą szklaną kulę na statywie. Potrzeba do tego trochę fantazji. Kulę trzeba przymoco- wać na stałe do jakiejś podstawy, a nie do samego statywu. Wystarczy nabyć tani statyw, ponieważ i tak nie będzie dotykany w czasie całej sesji. War- to upewnić się, że z głowicy statywu nie wystają żadne bolce i uchwyty. Nie chcemy, aby było je wi- dać na uzyskanym obrazie. Dmuchaną kulę szklaną można z łatwością zamocować do elementu mocującego dla głowic kulowych za pomocą dużej ilości taśmy klejącej. Widać to na poniższym rysunku. Mniejsze, chromowane kule powinno się moco- wać kilka cali nad statywem, aby zminimalizować jego odbicie. Jeśli posiadacie umiejętności maj- sterkowania porównywalne z Keithem Brunsem, możecie wykombinować naprawdę fantastycz- Robienie panoramicznych zdjęć HDR 245 move camera przesuwaj aparat w górę up and down lub w dół, aby wycentrować kulę w kadrze to center ball zoom in and keep the camera leveled horizontally wykonaj zbliżenie i utrzymuj aparat w poziomie as far apart as possible najdalej, jak się da C 2 Stosuj te zasady, a wszystko się uda… ne rzeczy, używając gwintowanego pręta, kołka ściennego, podkładek zabezpieczających i paru nakrętek. Keith wywiercił dziurę w kuli i ustabi- lizował całą konstrukcję, wkładając do kuli kołek ścienny. Powstało w ten sposób solidne i trwałe rozwiązanie. Jego prace znajdziecie pod adresem www.unparent.com! 6.3.2. Prawidłowe robienie zdjęć kuli Przejdźmy teraz do rzeczy. 1 Ustawiamy kulę na pożądanym środku naszej panoramy. Jeśli zamierzacie oświetlać za pomocą tego zdjęcia obiekt 3D, umieśćcie kulę w miejscu, w którym ma znajdować się dany obiekt. Pa- miętajcie, że kula jest wirtualnym obiektywem, za pomocą którego fotografujecie panoramę. 2 Wykonujemy możliwie największe zbliżenie i oddalamy się z aparatem od kuli, aż do momen- tu, gdy będzie ona wypełniać cały kadr. Robi się tak z dwóch powodów. Po pierwsze, nasze odbicie w kuli będzie mniejsze i będzie można je łatwiej usunąć, a po drugie, widok kuli będzie płaski. Odbicie można rozwinąć w panoramę tylko wte- dy, gdy promienie aparatu są prawie równoległe. Teoretycznie w idealnej sytuacji musielibyśmy się znajdować nieskończenie daleko od kuli i robić zdjęcia za pomocą teleobiektywu o nieskończenie dużej odległości ogniskowej. W rzeczywistości podczas fotografowania 10-calowej kuli za pomo- cą obiektywu 200 mm i aparatem o mnożniku 1.5 dobrą odległością będzie 20 stóp. W mniejszych pomieszczeniach może być potrzebna mniejsza kula. Aparat umieszcza się na oddzielnym statywie i ustawia dokładnie w poziomie. W tym przypadku po prostu niezbędna jest poziomica, nieważne, czy wbudowana w statyw, czy na mocowaniu lampy błyskowej. Aby wykadrować kulę, przesuwamy aparat w górę lub w dół. Nie należy natomiast zmieniać jego nachylenia! Ma to kluczowe znacze- nie w celu zachowania punktów centralnych kuli i obiektywu na tej samej płaszczyźnie poziomej. Warto pamiętać, że kula i aparat to jeden układ optyczny. Chcemy, aby odbicia horyzontu były cał- kowicie proste, a można to osiągnąć jedynie wtedy, gdy zrobi się zdjęcia dokładnie na wprost. 3 Jesteśmy teraz gotowi na zrobienie pierwszej serii zdjęć o różnym poziomie naświetlenia. Mo- żemy to wykonać, ręcznie zmieniając czas na- świetlania, używając opcji autobracketing lub za pomocą zdalnego sterowania. Ustawiamy balans bieli, wartość ISO, przysłonę i ostrość. Wiecie 246 Rozdział 6. Z 3 Robienie zdjęć o różnych poziomach naświetlenia 5 Teraz musimy już tylko zrobić drugi zestaw zdjęć o takich samych poziomach naświetlenia, jak w zestawie pierwszym. Teoretycznie powinno nam to wystarczyć do utworzenia panoramy. Jeśli chcecie się zabezpie- czyć, możecie zrobić jeszcze jeden zestaw w od- ległości 90 stopni. Dzięki temu uzyskacie więcej danych do retuszu, a do tego będzie to Waszym zabezpieczeniem, jeśli nie wyjdzie pierwszy ze- staw. Nie martwcie się, jeśli nie uda się Wam ustawić aparatu w odstępie równym dokładnie 90 stopni: zajmiemy się tym później. 90 stopni to wartość, która po prostu pozwala osiągnąć najlepsze wyniki. Ale jeśli wykorzystanie jej miałoby oznaczać blokowanie dostępu światła lub rzucanie cienia na kulę, to lepiej poszukać innego miejsca. Nie ma powodu, dla którego nie mielibyśmy zrobić drugiego zestawu w odstępie 120 stopni. Standardowa procedura wygląda tak:  Łączymy obraz HDR.  Wycinamy kulę.  Rozwijamy.  Zszywamy i retuszujemy. Łączenie obrazu HDR: Na początku musimy połączyć poziomy naświetleń zrobione z danego kąta w obraz HDR. Przeczytajcie dział 3.2., a bę- dziecie wiedzieli, co zrobić. Możecie wykorzystać dowolny generator obrazów HDR. Pamiętajcie tylko o używaniu tej samej krzywej dla aparatu: w przeciwnym razie kolory obrazów nie będą do siebie pasować po połączeniu. Wybierzcie gotową krzywą gamma lub którąś z wcześniej przygoto- wanych i wszystko będzie w porządku. zresztą, o co chodzi. Więcej informacji na ten te- mat znajdziecie w dziale 3.2. 4 No dobrze. Pamiętajcie, żeby nie dotykać te- raz kuli, tylko przemieszczać aparat wokół niej. Drugie ujęcie będziemy robić z boku, około 90 stopni od pozycji pierwotnej. Jeśli posłużymy się metaforą zegarka, to przesuniemy się z godziny 12 na 3 lub 9, zależnie od tego, gdzie mamy miej- sce. Postarajcie się utrzymać tę samą odległość od kuli, a także ten sam poziom zbliżenia. Musimy po prostu oddalać lub zbliżać aparat, aż kula zaj- mie tyle miejsca w kadrze, ile w oryginalnym uję- ciu. Jeśli podłoże będzie nierówne, trzeba będzie wyregulować wysokość statywu w celu wyśrod- kowania kuli. Tym razem także przyda się obser- wowanie poziomicy. Robienie panoramicznych zdjęć HDR 247 C 1 Wycinanie w HDR Shop W tym przypadku wykorzystałem skalibrowa- ny wcześniej program Photosphere i zapisałem obrazy w formacie Radiance HDR dla zachowania maksymalnej kompatybilności. Zrobiłem to na miejscu pracy, na iBooku. Łatwizna! 6.3.3. Rozwijanie kuli Mając już do dyspozycji wygodne środowisko sy- stemu Windows, wczytajmy otrzymane obrazy HDR do programu HDR Shop. 1 Najpierw musimy wyciąć kule. W tym celu użyjemy specjalnego narzędzia HDR Shop, któ- re rysuje okrąg w prostokątnym obszarze za- znaczenia. Na początku aktywujemy je w menu Select (wybierz)/Draw Options (opcje rysowa- nia)/Circle (okrąg). Musimy dopasować naszą kulę dokładnie do krawędzi prostokąta. Róbcie to bardzo powoli i dokładnie, ponieważ krawę- dzie kuli zawierają najbardziej skondensowane informacje. Przeprowadzenie skutecznego roz- winięcia kuli może odbyć się tylko wtedy, gdy kula dotyka ramy zaznaczenia na wszystkich jej ścianach. Użyjcie więc opcji powiększenia (Ctrl +/-), aby dobrze zidentyfikować krawędzie w bardzo jasnych miejscach. Jeśli zaznaczenie jest poprawne, przechodzimy do menu i wybieramy Image (obraz)/Crop (wytnij). 248 Rozdział 6. Miejsca problematyczne: Widoczne staje się teraz nierównomierne rozłożenie danych obrazu na powierzchni kuli lustrzanej. W centralnym punkcie panoramy każdy piksel odpowiada mniej więcej jednemu pikselowi oryginału. Ale im bliżej granicy, tym więcej zauważymy szczegółów, które zostały utworzone z coraz ciaśniej upakowanych pikseli. Zwróćcie uwagę na straszne zniekształ- cenia przy zewnętrznych granicach. Wygląda na to, że kubek po prawej zaczyna rozwijać prędkość światła. Znajduje się on w miejscu, które w ory- ginale znajdowało się za kulą. Nasz algorytm rozwijający rozsmarował piksele z obrysu zazna- czenia do wewnątrz, bo nie miał innego wyjścia. Rzeczywista zawartość informacji w tym miejscu jest zerowa. Niestety, najlepiej wyglądający punkt obrazu zawiera też fotografa. Właśnie dlatego robimy tego typu zdjęcia z jak największej odległości. Nawet jeśli odzyskamy to miejsce z drugiego ze- stawu zdjęć, będzie ono zastąpione łatką o niż- szej jakości. Swoją drogą, wycinanie i rozwijanie można także wykonać w Photomatix. Musicie jednak wiedzieć, że narzędzie do zaznaczania wycina- nego miejsca w Photomatix jest trochę bardziej uciążliwe, a funkcja Unwrap Mirrorball (rozwiń kulę lustrzaną) wykonuje tylko ten jeden rodzaj transformacji. Obraz poprawimy w Photoshopie, a jeśli nie lubicie w czasie pracy zmieniać aplikacji, może- cie oczywiście przeprowadzić w tym programie wszystkie powyższe etapy. Ale pamiętajcie, że program ten nie posiada tego bardzo przydat- nego podczas wycinania okręgu. A do rozwija- nia konieczne jest dokupienie wtyczki Flexify 2 firmy Flaming Pear. Tak naprawdę, może to być jedna z Waszych lepszych inwestycji, ponieważ Flexify 2 zajmie się wszystkimi procedurami mapowania panoramicznego w pełnym trybie HDR, a do tego oferuje fajny podgląd w czasie rzeczywistym. Z 2 Rozwijanie obrazu za pomocą opcji Panoramic Transformation programu HDR Shop 2 Obraz jest teraz gotowy do rozwijania. Aby to zrobić, musimy wybrać Image (obraz)/Panorama (panorama)/Panoramic Transformations (transfor- macje panoramiczne). Pojawi się okno, w którym trzeba podać parametry. Naszym formatem źród- łowym jest Mirror Ball (kula lustrzana), a celem Latitude-Longitude (szerokość-długość). Nie bę- dziemy teraz zmniejszać żadnych części obrazu, aby zachować jego rozdzielczość. Dobrą zasadą jest dopasowanie pionowej rozdzielczości celu do posiadanego obrazu źródłowego. W ten sposób uzyskamy w pełni sferyczną pa- noramę 360/180 stopni. Robienie panoramicznych zdjęć HDR 249 Z Rozwijanie kuli — efekt (cid:43)(cid:66)(cid:76)(cid:80)(cid:495)(cid:457)(cid:1)(cid:74)(cid:79)(cid:71)(cid:80)(cid:83)(cid:78)(cid:66)(cid:68)(cid:75)(cid:74)(cid:27)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:1)(cid:1) (cid:1) (cid:37)(cid:80)(cid:67)(cid:83)(cid:66)(cid:1) (cid:1) (cid:1)(cid:1)(cid:37)(cid:80)(cid:81)(cid:86)(cid:84)(cid:91)(cid:68)(cid:91)(cid:66)(cid:77)(cid:79)(cid:66)(cid:1) (cid:52)(cid:144)(cid:66)(cid:67)(cid:66) C Miejsca problematyczne 25 Rozdział 6. V Wtyczka Flexify 2 dodaje transfor- macje panoramicz- ne do Photoshopa 6.3.4. Ręczne zszywanie obrazów w Photoshopie Photoshop CS3 w końcu oferuje warstwy, więc możemy je wykorzystać do połączenia obrazów w ostateczną wersję panoramy. Jeśli chcecie wy- konywać instrukcje zawarte w tym projekcie, wczytajcie plik Combine_Start.psd znajdujący się na dołączonej płycie DVD. Zwróćcie uwagę, że wszystkie trzy rozwinięte widoki umieściłem w oddzielnych warstwach. Ten konkretny obraz jest tak problematyczny, jak się tylko da. Użyta kula jest za duża dla tego pomieszczenia, więc w każdym obrazie wystę- puje duża zmiana perspektywy. Zniekształcenia powodowane nierównościami na kuli są bardzo widoczne. A co najgorsze, robiłem te serie bardzo niedbale i każda z nich składa się z różnej licz- by poziomów naświetlenia. Po prostu najgorszy możliwy scenariusz. Ale nie martwcie się, w Photoshopie CS3 moż- na naprawić wszystko! Wyrównywanie warstw 1 a. Ukryj wszystkie warstwy poza tłem. b. Wybierz warstwę tła. c. Wybierz z menu Filter (Filtr)/Other (Inne)/ Off set (Przesunięcie). d. Przesuń obraz o jedną trzecią odległości. Chcemy zobaczyć zarówno brzydki, zniekształcony punkt zbiegu na granicy, jak i piękne odbicie fotografa. Będzie to nasz podstawowy układ do retuszu. 2 Włącz drugą warstwę i ustaw jej parametr kry- cia na 50 . 3 a. Użyj ponownie fi ltra Off set (Przesunięcie) i przesuwaj drugą warstwę, aż dopasujesz ją do pierwszej. b. Ustaw krycie ponownie na 100 . Potrzebowa- liśmy go tylko do wyrównywania. c. Powtórz te czynności dla trzeciej warstwy, mi- mo że może wcale nie być potrzebna. d. Przejrzyj je wszystkie jeszcze raz, aby dobrze przyjrzeć się miejscom o złej jakości. Robienie panoramicznych zdjęć HDR 251 Z 1 Przygotowanie podstawowego ułożenia w celu znalezienia punktu zbiegu na granicy Z 2 Druga warstwa jest półprzezroczysta 252 Rozdział 6. Z 3 Wizualne dopasowywanie dwóch warstw 4 V Ustawianie maski warstwy Robienie panoramicznych zdjęć HDR 253 Z 5 Wycieranie fotografa Łączenie dobrych części Albo w tym przypadku, łączenie części, które są najmniej zepsute. Najpierw pozbędziemy się fotografa. 4 a. Utwórz maskę alfa dla drugiej warstwy. Kliknij w tym celu na małej ikonie znajdującej się w dolnej części palety Layers (Warstwy). b. Wypełnij warstwę alfa kolorem czarnym. Można to zrobić, wciskając kombinację klawiszy Ctrl+Delete. 6 a. Widać dokładnie, że druga warstwa jest tro- chę jaśniejsza. Wszystko przeze mnie, ponieważ namieszałem z poziomami naświetlenia podczas robienia zdjęć. Ale nie ma się czym martwić. b. Wybierz warstwę z obrazem, a następnie Ima- ge (Obraz)/Adjustments (Dopasowania)/Exposure (Ekspozycja). c. Tego rodzaju wady pojawiają się na ogół w re- gularnych odstępach EV. W tym przypadku wy- starczy wprowadzić niewielką korektę -0.5 EV, aby całkowicie naprawić problem. 5 a. Czas na odrobinę przecierania! b. Upewnij się, że warstwa alfa jest cały czas wy- brana, wybierz pędzel i ustaw w miarę duży jego rozmiar. Okrągły, miękki, o rozmiarze 100 pikseli dobrze się sprawdzi. c. Kolor pierwszego planu powinien być biały, a tła czarny. d. Powiększ odbicie fotografa i zacznij je wycierać! 7 a. Czas dopracować maskę alfa za pomocą mniejszego pędzla. Malowanie czernią przywraca na przykład narożnik świeczki. b. Zostaną mimo wszystko pewne artefakty: cień na ścianie i statyw. Niestety, nie ukradniemy tych miejsc z innych obrazów, więc będziemy musieli odkurzyć stary dobry stempel klonujący. Kliknij z przytrzymanym klawiszem Alt na dobrym miej- scu źródłowym i zamaluj miejsce docelowe. 254 Rozdział 6. Z 7 Porządki z użyciem stempla klonującego Z Przed Z Po No, skończyliśmy. Po fotografi e nie pozostał na- wet ślad. Przyjrzyjmy się zdjęciom przed i po edycji. Super! Powyższe etapy mogą wydawać się dość długie, ale tak naprawdę zajęło mi to zaledwie 15 minut. Musieliśmy zastosować wszystkie znane nam sztuczki, ale cały proces przebiega znacznie sprawniej, jeśli warstwy są wyrównane. Mógłbym po prostu korzystać z rad, które sam daję. Mimo to ten tryb pracy pozwala w 100 uzyskać pożądane efekty, nieważne, jak bardzo nawalimy podczas robienia zdjęć. Nie można chy- ba wymyślić nic mniej destruktywnego. Można domalowywać maski alfa dowolną liczbę razy bez zmieniania zawartości obrazu. Czarny wymazu- je, biały pokazuje. A poziom naświetlenia można zmieniać do woli, ponieważ w świecie HDR nie ma czegoś takiego, jak utrata wartości. Jesteśmy już w połowie drogi. Po lewej stronie widać brzydki punkt zbiegu. Aby móc swobodnie modyfi kować tę wadę, scalimy te zmiany, których już dokonaliśmy. Robienie panoramicznych zdjęć HDR 255 C 8 Scalamy warstwy, aby niczego nie popsuć Z 9 Powtórz znane etapy edycji, aby pozbyć się brzydkiego punktu zbiegu Łączenie warstw 8 a. Przeciągnij drugą warstwę na ikonę New Layer (Utwórz warstwę), znajdującą się w dolnej części palety Layers (Warstwy). b. Zaznacz dwie dolne warstwy, przytrzymując klawisz Shift. c. Wybierz Layer (Warstwa)/Merge Layers (Scal warstwy). d. Wypełnij teraz kopię warstwy alfa kolorem czarnym. Mamy teraz świeży materiał do drugie- go etapu retuszu. Usuwanie punktu zbiegu Pozostało nam już powtórzenie opisanych już etapów pracy. 9 a. Przeprowadź pierwszy etap wycierania na masce alfa za pomocą dużego, miękkiego pędzla. b. Uważaj na detale ukryte za podświetleniami. Zmieniaj poziom naświetlenia za pomocą małego suwaka. Pamiętaj, że obraz HDR to nie tylko to, co widać w danym momencie! Pozostałe kroki są już znane: a. Dopracowujesz mapę alfa za pomocą mniejsze- go pędzla. b. Bawisz się stemplem klonującym. c. Wyciągasz detale z trzeciej, nieużywanej dotąd warstwy. d. Zauważasz, że poziom naświetlenia trzeciej warstwy jest inny. e. Wybierasz Image (Obraz)/Adjustments (Dopaso- wania)/Exposure (Ekspozycja), aby to naprawić. f. Jeszcze trochę zabawy z pędzlem klonującym i dopracowywaniem mapy alfa. W sumie zajęło mi to 30 minut. Jestem dość wybredny, a moja ręka nie obsługuje myszki aż tak szybko, więc pewnie pójdzie Wam to szybciej. 256 Rozdział 6. Z Końcowa wersja panoramy HDR 100-procentowa domowa robota Wykończenie 10 Zostały do wykonania cztery czynności: a. Wybierz opcję Flatten All Layers (Spłaszcz obraz) z menu Layer (Warstwa). b. Wybierz Filter (Filtr)/Other (Inne)/Offset (Prze- sunięcie), aby ustawić kierunek uzyskanego obra- zu. W ten sposób interesujące miejsca znajdą się na środku obrazu, a szwy na nieciekawych obsza- rach. c. Wybierz Image (Obraz)/Rotate Canvas (Obróć rozmiar roboczy)/Flip Canvas Horizontal (Odbij ob- szar roboczy w poziomie): pracowaliśmy cały czas na odbicu lustrzanym. Od razu zauważysz, dla- czego wszystko wyglądało tak dziwnie, zwłaszcza jeśli pracowałeś z obrazami zawierającymi teksty. d. Zapisz ostateczną wersję i odtańcz taniec zwy- cięstwa! 6.4. Robienie zdjęć segmentowych Wchodzimy w świat elastycznego robienia zdjęć. W tym dziale omówimy metody robienia zdjęć pa- noramicznych za pomocą dowolnego dostępnego sprzętu. Porównamy też praktyczność i łatwość użycia rozwiązań, a także zapoznamy się z popu- larnymi pułapkami czyhającymi podczas składania obrazów. Robienie zdjęć segmentowych to technika pole- gająca na podzieleniu otoczenia na określoną licz- bę segmentów, sfotografowaniu tych segmentów i połączeniu ich w oddzielnym kroku. 6.4.1. Podstawy Aby móc poprawnie pracować ze sfotografowa- nymi segmentami, musimy przestrzegać trzech podstawowych zasad: segmenty muszą na siebie zachodzić, aparat musi obracać się wokół jednego punktu centralnego i zdjęcia muszą posiadać jed- nolity poziom naświetlenia. Robienie panoramicznych zdjęć HDR 257 5 c i e 2 r y (cid:0) k o P (cid:48)(cid:79)(cid:76)(cid:69)(cid:0)(cid:87)(cid:73)(cid:68)(cid:90)(cid:69)(cid:78)(cid:73)(cid:65) Obracaj się o 36° i zrób tyle zdjęć, ile potrzeba Sektory muszą na siebie zachodzić! Po zro- bieniu zdjęć trzeba je jeszcze połączyć. Trudno będzie odpowiednio ustawić obrazy, jeśli nie będą posiadały części wspólnych. Wystarczy, że będzie się pokrywać 25 powierzchni każdych dwóch obrazów, dzięki czemu będziemy mogli naprawiać nawet najmniejsze błędy. 258 Rozdział 6. (cid:48)(cid:79)(cid:76)(cid:69)(cid:0)(cid:87)(cid:73)(cid:68)(cid:90)(cid:69)(cid:78)(cid:73)(cid:65) z c e ó ł r z o k y w i s t e go punktu obrotu pola widze nia Rotacja w (cid:48)(cid:85)(cid:78)(cid:75)(cid:84)(cid:0)(cid:0)(cid:0)(cid:0)(cid:0)(cid:0)(cid:0)(cid:0)(cid:0)(cid:67)(cid:69)(cid:78)(cid:84)(cid:82)(cid:65)(cid:76)(cid:78)(cid:89) Aparat musi obracać się wokół punktu cen- tralnego! Podczas robienia zdjęć trzeba obracać obiektyw wokół jednego, centralnego punktu. Pod względem technicznym mamy tu do czynie- nia z punktem bez paralaksy. Jest to jedyna uży- teczna oś obrotu, po użyciu której nie będziemy mieli problemów ze zmianą względnej pozycji tła i pierwszego planu w fotografowanych sektorach. Klasycznym przykładem obiektywów, które nie mają jednego punktu centralnego, są nasze oczy. Popatrzcie na swoje otoczenie, zamykając na przemian każde z oczu. Zauważycie, że pierw- szy i drugi plan będą zmieniać pozycję względem siebie. Zjawisko to ma wielkie znaczenie dla po- strzegania stereografi cznego, ale w przypadku pa- noram musimy widzieć każdy szczegół otoczenia w dokładnie taki sam sposób w każdym fotogra- fowanym sektorze. Niestety, standardowe statywy są montowane mniej więcej na poziomie matrycy, a punkty cen- tralne znajdują się zazwyczaj na obiektywie lub przed nim. Z tego właśnie powodu będziemy uży- wać specjalnych głowic panoramicznych. Róbcie zdjęcia o jednolitym poziomie na- świetlenia! Wszystkie sektory muszą posiadać te same poziomy naświetlenia. W przeciwnym razie będziemy mieli do czynienia ze zróżnicowaną jakością obrazu. Szczególną uwagę musimy po- święcić zwłaszcza zakresowi tonalnemu każdego sektora. Jest to naprawdę ważne, jeśli zdjęcia pa- noramiczne mają być wykorzystywane w tworze- niu oświetlenia opartego na obrazach. 6.4.2. Zdobywanie wyposażenia Aparat: Wystarczy dowolny aparat z ręcznymi ustawieniami poziomu naświetlenia, ale najlepiej korzystać z dobrej lustrzanki jednoobiektywowej. Będziemy potrzebować łatwego dostępu do ręcz- nego balansu bieli i zmiany poziomu naświetle- nia. Zmiana poziomu naświetlenia powinna być dostępna przy użyciu głównego pokrętła aparatu. Pamiętajcie, że mówimy tu o zmianie ekspozy- cji. Zmiana wartości przysłony spowoduje zmia- nę charakterystyki optycznej. Ponadto aparat powinien być wyposażony w tryb robienia zdjęć seryjnych, który umożliwi zapisywanie ich bez opóźnień. Statyw: Zakładam, że posiadacie jakiś statyw. Ten, który macie, powinien wystarczyć. Jeśli chcecie, aby Wasza panorama charakte- ryzowała się niewielką „stopką” (czyli obszarem, który będzie zajęty przez statyw po spojrzeniu w dół panoramy), rozważcie kupno głowicy kulo- wej zamiast dużej, trójczęściowej. Obiektyw: Wybór odpowiedniego obiektywu to kompromis pomiędzy końcową rozdzielczoś- cią a szybkością. Im dłuższy macie obiektyw, tym lepsza będzie rozdzielczość i jakość zdjęć. Ale podczas robienia zdjęć HDR trzeba też wziąć pod uwagę ilość danych. Wykonajmy kilka obliczeń: w celu pokrycia całej sfery obiektyw 17 mm musi zrobić około 10 poziomych ujęć i 3 pionowe. W przypadku standardowej panoramy LDR potrzeba 30 zdjęć. Pomnóżmy tę liczbę przez poziomy naświetle- nia wymagane do uchwycenia pełnego zakresu tonalnego. Zakładając, że dla typowej sceny na zewnątrz potrzebujemy 10 poziomów naświet- lenia, uzyskamy 300 (!) obrazów — to 1 gigabajt danych JPEG dla pojedynczej panoramy! Z drugiej strony, wszystkie zebrane dane będą widoczne na obrazie końcowym. Standardowe obiektywy szerokokątne nie są zbyt dobre pod względem oferowanego pola wi- dzenia. Świetnie sprawdzają się do panoram częś- ciowych o wysokiej rozdzielczości, ale do robienia pełnych panoram sferycznych lepiej zaopatrzyć się w obiektyw typu rybie oko. Robienie panoramicznych zdjęć HDR 259 Z Aparat Sky firmy Nikon z lat 60. ubiegłego wieku Obiektywy typu rybie oko: W latach sześćdzie- siątych ubiegłego wieku firma Nikon rozpoczęła sprzedaż specjalnego aparatu zwanego Fisheye (rybie oko) lub Sky (niebo). Urządzenie to miało służyć meteorologom do robienia zdjęć całego sklepienia niebieskiego za jednym razem. Zdję- cia były robione na kliszy średniego formatu, a aparat sprzedawano w zestawie składającym się z korpusu aparatu, nawijacza, walizki i obiektywu 16,3 mm f8 fisheye wyprodukowanego przez firmę Nikon w 1938 roku. Dwa lata później firma Nikon zaprezentowa- ła pierwsze, ważące ponad kilogram, zamienne obiektywy typu rybie oko, które tak bardzo za- chodziły na aparaty, że można je było montować na lustrzankach tylko po zablokowaniu lustra. W latach 1969 i 1970 firma Nikon wypuściła na rynek unowocześnione obiektywy typu ry- bie oko: Nikkor 6 mm f2,8 oraz Auto Nikkor 8 mm 2,8. Były to nadal monstrualne obiektywy, przewyższające dobre teleobiektywy pod wzglę- dem rozmiaru i wagi, i kosztowały tyle, co nowe samochody luksusowe. 26 Rozdział 6. (cid:48)(cid:76)(cid:83)(cid:455)(cid:72)(cid:144)(cid:90)(cid:13)(cid:1)(cid:25)(cid:14)(cid:78)(cid:74)(cid:77)(cid:74)(cid:78)(cid:70)(cid:85)(cid:83)(cid:80)(cid:88)(cid:90)(cid:1)(cid:80)(cid:67)(cid:74)(cid:70)(cid:76)(cid:85)(cid:90)(cid:88)(cid:1)(cid:83)(cid:90)(cid:67)(cid:74)(cid:70)(cid:1)(cid:80)(cid:76)(cid:80)(cid:1)(cid:79)(cid:66)(cid:1)(cid:81)(cid:70)(cid:144)(cid:79)(cid:80)(cid:88)(cid:90)(cid:78)(cid:74)(cid:66)(cid:83)(cid:80)(cid:88)(cid:70)(cid:75)(cid:1)(cid:78)(cid:66)(cid:85)(cid:83)(cid:90)(cid:68)(cid:90) (cid:48)(cid:76)(cid:83)(cid:455)(cid:72)(cid:144)(cid:90)(cid:13)(cid:1)(cid:25)(cid:14)(cid:78)(cid:74)(cid:77)(cid:74)(cid:78)(cid:70)(cid:85)(cid:83)(cid:80)(cid:88)(cid:90)(cid:1)(cid:80)(cid:67)(cid:74)(cid:70)(cid:76)(cid:85)(cid:90)(cid:88)(cid:1)(cid:83)(cid:90)(cid:67)(cid:74)(cid:70)(cid:1)(cid:80)(cid:76)(cid:80)(cid:1) (cid:79)(cid:66)(cid:1)(cid:78)(cid:66)(cid:85)(cid:83)(cid:90)(cid:68)(cid:90)(cid:1)(cid:91)(cid:1)(cid:78)(cid:79)(cid:80)(cid:515)(cid:79)(cid:74)(cid:76)(cid:74)(cid:70)(cid:78)(cid:1)(cid:18)(cid:15)(cid:22) (cid:49)(cid:70)(cid:144)(cid:79)(cid:80)(cid:76)(cid:66)(cid:69)(cid:83)(cid:80)(cid:88)(cid:90)(cid:1)(cid:80)(cid:67)(cid:74)(cid:70)(cid:76)(cid:85)(cid:90)(cid:88)(cid:1)(cid:83)(cid:90)(cid:67)(cid:74)(cid:70)(cid:1)(cid:80)(cid:76)(cid:80) Jest to więc połowa naszego otoczenia! Wystarczy tylko zrobić drugie zdjęcie w przeciwnym kierunku i gotowe. Na szczęście czasy się zmieniły i nie musimy już korzystać z tak ciężkiego sprzętu. Obecnie już nie tylko fi rma Nikkon sprzedaje obiektywy tego typu, ale większość z nich posiada mniejsze pole widzenia niż 180°. Oto lista popularnych obiektywów typu rybie oko wykorzystywanych przez fotografów panoram:  Nikkor 8 mm f2,8: Świetny obiektyw o nie- wielkim spadku naświetlenia. Produkcja zosta- ła wstrzymana.  Sigma 8 mm f4 oraz Sigma 8 mm f3,5: Nie- drogi obiektyw o średniej wydajności optycz- nej, ale pasuje do wielu modeli aparatów.  Peleng 8 mm 3,5: Wykorzystuje stary, uniwer- salny montaż T2. Najlepszy wybór, ale należy spodziewać się większych niż przeciętne fl ar i odbić wewnętrznych.  Nikkor 10,5 mm f2,8: Pełnokadrowy obiek- tyw rybie oko dla aparatów cyfrowych. Pokrywa 180 stopni tylko na zewnętrznych krawędziach obrazu. Głowice panoramiczne: Głowica panoramiczna odpowiada za ustawienie centralne poprawnych z technicznego punktu widzenia zdjęć panora- micznych. Wpływa na sposób robienia zdjęć seg- mentowych i powinna być dobrze dopasowana do konfi guracji aparat/obiektyw. Wyróżnia się trzy najważniejsze grupy głowic. Uniwersalne głowice sferyczne umożliwiają dopasowanie każdej osi i zmiany położenia apa- ratu. Przydają się zwłaszcza wtedy, gdy chcemy robić zdjęcia za pomocą kilku rodzajów obiekty- wów. Głowice uniwersalne są dobre na początku i będą się sprawdzać, dopóki będziemy znajdować czas na ustawianie ich na miejscu pracy. Typową głowicą tego rodzaju jest Manfrotto 303 SPH, widoczna poniżej. Została zaprojekto- wana w stylu industrialnym: jest ciężka, solidna i potrafi przetrwać nawet najgorsze traktowanie. Z Pole widzenia przy użyciu popu- larnych konfi gura- cji obiektywów/ matryc Czemu więc ktoś miałby chcieć korzystać z tak ciężkiego i drogiego sprzętu? Chodzi tu o pole widzenia, które możemy uchwycić na jednym uję- ciu. Okrągły, 8-milimetrowy obiektyw rybie oko na lustrzance 35 mm posiada pole widzenia 180°. Robienie panoramicznych zdjęć HDR 261 Z Obiektyw rybie oko Sigma 8 mm fi sheye Z Uniwersalna głowica sferyczna Manfrotto 303 SPH Z Głowica dla rybich oczu Seria MrotatorC fi rmy Agnos Z Głowica precyzyjna Warto zwrócić uwagę na rozwiązanie alterna- tywne w postaci Novofl ex VR Pro. Cechą wspólną obu głowic jest to, że zostały wyprodukowane ze zwyczajnych części z dodatkiem kilku specjal- nych komponentów zaprojektowanych z myślą o głowicach panografi cznych. Dzięki temu można ponownie zamawiać uszkodzone lub zagubione części. Jest to naprawdę duży bonus, ponieważ części dla głowic specjalnych są naprawdę trudno dostępne. Kolejnym dobrym, choć trochę cięż- szym i mniej skutecznym modelem jest Nodal Ninja. Mimo to nie jest on aż tak drogi. Głowice dla rybich oczu są tworzone jedynie dla obiektywów typu rybie oko, zazwyczaj tak- że tylko dla pojedynczego modelu. Są naprawdę małe i starają się w ogóle nie ograniczać pola wi- dzenia. Niektóre z nich potrafi ą nawet ustawiać aparat w specjalny sposób, umożliwiający robie- nie mniejszej liczby ujęć. Przykładem takiej wyspecjalizowanej głowicy jest seria MrotatorC fi rmy Agnos. Specjalny po- chylony montaż aparatu zaprojektowano z myślą o obiektywie typu rybie oko 8 mm zamocowanym na cyfrowej lustrzance o mnożniku 1.5. Umożli- wia tworzenie pełnych panoram sferycznych z je- dynie trzech ujęć, w przeciwieństwie do czterech ujęć wymaganych przy użyciu aparatu o nachyle- niu 90 stopni. Głowice precyzyjne: Najpopularniejszą głowicę tego typu wyprodukowała fi rma 360precision. Zasada działania tych głowic polega na wyko- rzystaniu dokładnie tego samego kąta obrotu podczas robienia zdjęć sektorów, co pozwala na łączenie obrazów bez konieczności stosowania punktów kontrolnych. Zamiast nich używa się zdefi niowanego szablonu dla danego zestawu obrazów. Wybór głowicy tego typu jest dobrym pomy- słem, jeśli planujecie robienie dużej liczby zdjęć panoramicznych. Świetnie nadają się także do robienia panoram niezawierających wielu detali wyróżniających, w przypadku zdjęć niepozwa- lających na automatyczne tworzenie punktów kontrolnych (np. obrazów z dużą ilością nieba, białymi ścianami itp.). Jeśli jesteście leniwi lub planujecie robienie zdjęć z miejsca, gdzie aparat jest niedostępny, powinniście zaopatrzyć się w głowice robotyczne. Firmy Marc Cairies, Dr. Clauss i Panoscan oferują rozwiązania, które ustawiają aparat i zwalniają migawkę bez pomocy fotografa. Oczywiście praw- dziwy maniak fotografi i panoramicznej mógłby samodzielnie stworzyć własną głowicę mecha- niczną. Byłby to fajny projekt na weekend, nie- prawdaż?
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Technika HDRI w fotografii. Od inspiracji do obrazu
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: