Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00400 006343 14490361 na godz. na dobę w sumie
Teoria Względności – Twórcy - ebook/pdf
Teoria Względności – Twórcy - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 558
Wydawca: Self Publishing Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-272-4155-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> popularnonaukowe
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

„Teoria Względności – Twórcy” zawiera pomocnicze materiały do wykładu wygłoszonego przeze mnie dla słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Uniwersytecie Wrocławskim. Relatywiści, przedstawieni w tej książce, zajmowali się w ramach teorii względności zagadnieniami, które mnie szczególnie zainteresowały.

Zagadnieniami tymi są między innymi:

• Czarne dziury

• Fale grawitacyjne

• Modele wszechświata

• Poczerwienienie grawitacyjne

• Ogólnie współzmiennicza postać równań Maxwella

• Dokładne rozwiązania równań pola Einsteina

• Równania ruchu

• Testy teorii względności

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Teoria Względności k a i s O w e i n g b Z i Twórcy 08 Zbigniew Osiak (Tekst) TEORIA WZGLĘDҭOŚCI Twórcy Małgorzata Osiak (Ilustracje) © Copyright by Zbigniew Osiak (text) and Małgorzata Osiak (illustrations) Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie i kopiowanie całości lub części publikacji zabronione bez pisemnej zgody autora tekstu i autorki ilustracji. Portret autora zamieszczony na okładkach przedniej i tylnej Rafał Pudło Wydawnictwo: Self Publishing ISBN: 978-83-272-4155-9 e-mail: zbigniew.osiak@live.com Wstęp 5 W 2011 i 2012 wygłosiłem dla słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Uniwersytecie Wrocławskim cykl wykładów: 01. Teoria Względności – Podstawy 02. Teoria Względności – Wyniki (Rezultaty) 03. Teoria Względności – Testy 04. Teoria Względności – Zastosowania 05. Teoria Względności – Problemy 06. Teoria Względności – Błędne Interpretacje 07. Teoria Względności – Prekursorzy 08. Teoria Względności – Twórcy 09. Teoria Względności – Kulisy 10. Teoria Względności – Kosmologia Relatywistyczna 11. Teoria Względności – Czarne Dziury 12. Teoria Względności – Fale Grawitacyjne 13. Teoria Względności – Antygrawitacja 14. Teoria Względności – Kalendarium Wstęp 6 Pomocnicze materiały do tych wykładów zostaną zamieszczone na Platformie Dystrybucji Cyfrowej Virtualo w postaci eBooków. Szczegółowe informacje dotyczące sygnalizowanych tam zagadnień zainteresowani Czytelnicy znajdą w innych moich eBookach: Z. Osiak: Szczególna Teoria Względności. Virtualo 2012. Z. Osiak: Ogólna Teoria Względności. Virtualo 2012. Z. Osiak: Antygrawitacja. Virtualo 2012. Z. Osiak: Giganci Teorii Względności. Virtualo 2012. Z. Osiak: Energia w Szczególnej Teorii Względności. Virtualo 2012. Z. Osiak: Energy in Special Relativity. Virtualo 2011. Z. Osiak: Encyklopedia Fizyki. Virtualo 2012. Z. Osiak: Wykłady z Fizyki – Teoria Względności. Virtualo 2013. Wstęp 7 Relatywiści, przedstawieni w tej książce, zajmowali się w ramach teorii względności zagadnieniami, które mnie szczególnie zainteresowały. Zagadnieniami tymi są między innymi: •Czarne dziury •Fale grawitacyjne •Modele wszechświata •Poczerwienienie grawitacyjne •Ogólnie współzmiennicza postać równań Maxwella •Dokładne rozwiązania równań pola Einsteina •Równania ruchu •Testy teorii względności Wykład 8 TEORIA WZGLĘDҭOŚCI Twórcy dr Zbigniew Osiak Portrety wykonała Małgorzata Osiak Albert Einstein (1879-1955) 95 genialny fizyk-teoretyk 1879 - Urodził się 14 marca w Ulm. 1900 - Ukończył politechnikę w Zurychu. 1905 - Doktoryzował się na uniwersytecie w Zurychu. 1913 - Został członkiem Pruskiej Akademii Nauk. 1921 - Otrzymał Nagrodę Nobla z fizyki “za wkład do fizyki teoretycznej, a szczególnie za odkrycie prawa zjawiska fotoelektrycznego”. 1933 - Wyemigrował do Ameryki. 1955 - Zmarł 18 kwietnia w Princeton. Albert Einstein (1879-1955) 96 Główne wyniki •Sformułował 30 czerwca 1905 [praca 1] podstawy Szczególnej Teorii Względności. •A. Einstein: Zur Elekrodynamik bewegter Körper. Annalen der Physik 17, 10 (1905) 891-921. [Eingegangen 30. Juni 1905.] •Uzasadnił 27 września 1905 [praca 2] wzór dotyczący równoważności masy i energii. •A. Einstein: Ist die Trägheit eines Körpers von seinem Energieinhalt abhänging? Annalen der Physik 18, 13 (1905) 639-641 E = 2mc •Sformułował 4 grudnia 1907 [praca 8] zasadę równoważności i wywnioskował z niej istnienie grawitacyjnego przesunięcia ku czerwieni oraz odchylenia promieni świetlnych w polu grawitacyjnym. •A. Einstein: Über das Relativitätsprinzip und die aus demselben gezogenen Folgerungen. Jahrbuch der Radioaktivität und Elektronik 4 (1907) 411-462. Albert Einstein (1879-1955) 97 •A. Einstein i J. Laub badali w 1908 [praca 9] równania Maxwella- Hertza oraz równania materiałowe w poruszającym się ośrodku. Podali wzory transformacyjne dla wielkości charakteryzujących pole elektromagnetyczne i jego źródła. •A. Einstein und J. Laub: Über die elektromagnetischen Grundgleichungen für bewegte Körper. Annalen der Physik 26, 8 (1908) 532-540. •Jakościowo i ilościowo wyjaśnił 18 listopada 1915 [praca 36] wiekowy obrót peryhelium Merkurego (i pozostałych planet) oraz odchylenie promieni świetlnych w polu grawitacyjnym. •A. Einstein: Erklärung der Perihelbewegung der Merkur aus der allgemeinen Relativitätstheorie. Sitzungsberichte der Königlich Preussischen Akademie der Wissenschaften 2, 47 (1915) 831-839. •Zaproponował 25 listopada 1915 [praca 37] poprawne ogólnie kowariantne równania pola grawitacyjnego. •A. Einstein: Die Feldgleichungen der Gravitation. Sitzungsberichte der Königlich Preussischen Akademie der Wissenschaften 2, 48 (1915) 844-847. [Sitzung der physikalisch-mathematischen Klasse vom 25. November 1915] R αβ κ−= ( T αβ − 1 2 ) ,Tg αβ TgT = µν µν Albert Einstein (1879-1955) 98 •Zapisał 3 lutego 1916 [praca 40] równania Maxwella w postaci ogólnie kowariantnej, wcześniej uczynił to również w 1913 [praca 21] oraz 1914 [praca 29]. •A. Einstein: Eine neue formale Deutung der Maxwellschen Feldgleichungen der Elektrodynamik. Sitzungsberichte der Königlich Preussischen Akademie der Wissenschaften 1, 7 (1916) 184-188. [Gesammtsitzung vom 3. Februar 1916] •A. Einstein, M. Grossmann: Entwurf einer verallgemeinerten Relativitätstheorie und einer Theorie der Gravitation. Zeitschrift für Mathematik und Physik 62, 3 (1913) 225-261. •A. Einstein: Die formale Grundlage der allgemeinen Relativitätstheorie. Sitzungsberichte der Königlich Preussischen Akademie der Wissenschaften 2, 41 (1914) 1030-1085. [Gesammtsitzung vom 19. November 1914 - Mitth. der physikalisch-mathematischen Classe vom 29. October 1914] •Sformułował 22 czerwca 1916 [praca 41] teorię fal grawitacyjnych. •A. Einstein: ̱äherungsweise Integration der Feldgleichungen der Gravitation. Sitzungsberichte der Königlich Preussischen Akademie der Wissenschaften 1, 32 (1916) 688-696. [Sitzung der physikalisch-mathematischen Klasse vom 22. Juni 1916] •Zaproponował 8 lutego 1917 [praca 44] równanie pola grawitacyjnego z członem kosmologicznym i w oparciu o nie przedstawił w ramach OTW pierwszy model wszechświata. Praca ta dała początek kosmologii relatywistycznej. •A. Einstein: Kosmologische Betrachtungen zur allgemeinen Relativitätstheorie. Sitzungsberichte der Königlich Preussischen Akademie der Wissenschaften 1, 6 (1917) 142-152. [Sitzung der physikalisch-mathematischen Klasse vom 8. Februar 1917] Albert Einstein (1879-1955) 99 Ciekawostki •Einstein po raz pierwszy zastosował umowę sumacyjną, oraz zaproponował nazwę Szczególna Teoria Względności 20 marca 1916 [praca 38]. •A. Einstein: Die Grundlage der allgemeinen Relativitätstheorie. Annalen der Physik 49 (1916) 769-822. •Powszechnie obecnie stosowaną postać równań pola grawitacyjnego R αβ − 1 2 Rg αβ κ−= ,T αβ RgR = µν µν po raz pierwszy podał 24 czerwca 1916 W. de Sitter, zauważając, że R κ= T •W. de Sitter: De planetenbeweging en de beweging van de maan volgens de theorie van Einstein. Verslag [van de gewone vergaderingen der wis-en natuurkundige afdeeling] der Koninklijke Akademie van Wetenschappen [te Amsterdam] 25, 2 (24 Juni 1916) 232-245. Albert Einstein (1879-1955) 100 Tytuły prac Einsteina dotyczących szczególnej i ogólnej teorii względności oraz jednolitej teorii pola [Praca 1] •A. Einstein: Zur Elekrodynamik bewegter Körper. (1905). O elektrodynamice poruszającego się ciała. [Praca 2] •A. Einstein: Ist die Trägheit eines Körpers von seinem Energieinhalt abhänging? (1905). Czy inercja ciała zależy od zawartej w nim energii? [Praca 3] •A. Einstein: Das Prinzip von der Erhaltung der Schwerpunktsbewegung und die Trägheit der Energie. (1906). Prawo zachowania ruchu środka masy i inercja energii. [Praca 4] •A. Einstein: Über eine Methode zur Bestimmung des Verhältnisses der transversalen und longitudinalen Masse des Elektrons. (1906). O metodzie wyznaczenia związku między poprzeczną i podłużną masą elektronu. [Praca 5] •A. Einstein: Über die Möglichkeit einer neuen Prüfung des Relativitätsprinzips. (1907). O możliwości nowego dowodu zasady względności. [Praca 6] •A. Einstein: Bemerkungen zu der ̱otiz von Hrn. Paul Ehrenfest „Die Translation deformierbarer Elektronen und der Flächensatz”. (1907). W związku z uwagą Paula Ehrenfesta „Postępowy ruch deformowalnych elektronów i teoria powierzchni”. [Praca 7] •A. Einstein: Über die vom Relativitätsprinzip geforderte Trägheit der Energie. (1907). O inercji energii, wynikającej z zasady względności. [Praca 8] •A. Einstein: Über das Relativitätsprinzip und die aus demselben gezogenen Folgerungen. (1907). O zasadzie względności i jej konsekwencjach. [Praca 8 A] •A. Einstein: Berichtigungen zu der Arbeit: „Über das Relativitätsprinzip und die aus demselben gezogenen Folgerungen”. (1908). Albert Einstein (1879-1955) 101 [Praca 9] •A. Einstein und J. Laub: Über die elektromagnetischen Grundgleichungen für bewegte Körper. (1908). O podstawowych elektrodynamicznych równaniach poruszającego się ciała. [Praca 9A] •A. Einstein und J. Laub: Berichtigung zur Abhandlung:Über die elektromagnetischen Grundgleichungen für bewegte Körper. (1908) [Praca 10] •A. Einstein und J. Laub: Bemerkungen zu unserer Arbeit „Über die elektromagnetischen Grundgleichungen für bewegte Körper”. (1909). Uwagi do naszej pracy „O podstawowych elektrodynamicznych równaniach poruszającego się ciała”. [Praca 11] •A. Einstein und J. Laub: Über die im elektromagnetischen Felde auf ruhende Körper ausgeübten ponderomotorischen Kräfte. (1908). O ponderomotorycznych siłach działających w polu elektromagnetycznym na spoczywające ciała. [Praca 12] •A. Einstein: Bemerkung zu der Arbeit von D. Mirimanoff ”Die Grundgleichungen...” (1909). Uwaga o pracy: D. Mirimanoff „O podstawowych równaniach...” [Praca 13] •A. Einstein: Principe de relativité et ses conséquences dans la physique moderne. (1910). Zasada względności i jej konsekwencje we współczesnej fizyce. [Praca 14] •A. Einstein: Über den Einfluß der Schwerkraft auf die Ausbreitung des Lichtes. (1911). O wpływie siły ciężkości na rozchodzenie się światła. [Praca 15] •A. Einstein: Die Relativitätstheorie. (1911). Teoria względności. [Praca 16] •A. Einstein: Zum Ehrenfestschen Paradoxon. (1911). O paradoksie Ehrenfesta. [Praca 17] •A. Einstein: Lichtgeschwindigkeit und Statik des Gravitationsfeldes. (1912). Prędkość światła i statyczne pole grawitacyjne. [Praca 18] •A. Einstein: Zur Theorie des statischen Gravitationsfeldes. (1912). O teorii statycznego pola grawitacyjnego. Albert Einstein (1879-1955) 102 [Praca 19] •A. Einstein: Relativität und Gravitation. Erwiderung auf eine Bemerkung von M. Abraham. (1912). Względność i grawitacja. Odpowiedź na uwagę M. Abrahama. [Praca 19 A] •A. Einstein: Bemerkung zu Abrahams vorangehender Auseinandersetzung „̱ochmals Relativität und Gravitation”. (1912). [Praca 20] •A. Einstein: Gibt es eine Gravitationswirkung, die der elektrodynamischen Induktionswir-kung analog ist? (1912). Czy istnieje oddziaływanie grawitacyjne analogiczne do indukcji elektromagnetycznej? [Praca 21] •A. Einstein, M. Grossmann: Entwurf einer verallgemeinerten Relativitätstheorie und einer Theorie der Gravitation. (1913). Zarys uogólnionej teorii względności i teorii grawitacji. [Praca 22] •A. Einstein: Physikalische Grundlagen einer Gravitationstheorie. (1913). Fizyczne podstawy teorii grawitacji. [Praca 23] •A. Einstein: Zum gegenwärtigen Stande des Gravitationsproblems. (1913). O obecnym stanie problemu grawitacji. [Praca 24] •A. Einstein: ̱achträgliche Antwort auf eine Frage von Herrn Reißner. (1914). Uzupełniająca odpowiedź na pytanie Reissnera. [Praca 25] •A. Einstein, A. D. Fokker: Die ̱ordströmsche Gravitationstheorie vom Standpunkt des absoluten Differentialkalküls. (1914). Teoria grawitacji ̱ordströma z punktu widzenia absolutnego rachunku różniczkowego. [Praca 26] •A. Einstein: Bemerkungen zu P. Harzers Abhandlungen „Über die Mitführung des Lichtes in Glas und die Aberration. (1914). Uwagi o pracy P. Harzera „O wleczeniu światła w szkle i aberracja”. [Praca 26 A] •A. Einstein: Antwort auf eine Replik Paul Harzers (Nr. 4753, S. 10 und 11). (1914). [Praca 27] •A. Einstein: Zur Theorie der Gravitation. (1914). O teorii grawitacji. Albert Einstein (1879-1955) 103 [Praca 28] •A. Einstein: Prinzipielles zur verallgemeneinerten Relativitätstheorie und Gravitations-theorie. (1914). Podstawowe pytania uogólnionej teorii względności i teorii grawitacji. [Praca 28 A] •A. Einstein: Antrittsrede. (1914). Mowa inauguracyjna. [Praca 29] •A. Einstein: Die formale Grundlage der allgemeinen Relativitätstheorie. (1914). Formalne podstawy ogólnej teorii względności. [Praca 30] •A. Einstein: Zur Relativitätsproblem. (1914). O problemie względności. [Praca 31] •A. Einstein: Vom Relativitäts-Prinzip. (1914). O zasadzie względności. [Praca 32] •A. Einstein, M. Grossmann: Kovarianzeigenschaften der Feldgleichungen der auf die verallgemeinerte Relativitätstheorie gegründeten Gravitationstheorie. (1914). Kowariantne własności równań pola w teorii grawitacji, opartej na ogólnej teorii względności. [Praca 33] •A. Einstein: Die Relativitätstheorie. (1915). Teoria względności. [Praca 34] •A. Einstein: Zur allgemeinen Relativitätstheorie. (1915). O ogólnej teorii względności. [Praca 35] •A. Einstein: Zur allgemeinen Relativitätstheorie.(̱achtrag). (1915). O ogólnej teorii względności. (Uzupełnienie). [Praca 36] •A. Einstein: Erklärung der Perihelbewegung der Merkur aus der allgemeinen Relativitätstheorie. (1915). Wyjaśnienie ruchu peryhelium Merkurego w ogólnej teorii względności. Albert Einstein (1879-1955) 104 [Praca 37] •A. Einstein: Die Feldgleichungen der Gravitation. (1915). Równania pola grawitacyjnego. [Praca 38] •A. Einstein: Die Grundlage der allgemeinen Relativitätstheorie. (1916). Podstawy ogólnej teorii względności. [Praca 38 A] •A. Einstein: Die Grundlage der allgemeinen Relativitätstheorie. (1916). Podstawy ogólnej teorii względności. [Praca 39] •A. Einstein: Über Friedrich Kottlers Abhandlung”Über Einsteins Äquivaleuzhypotese und die Gravitation”. (1916). O pracy Friedricha Kottlera „Hipoteza równoważności Einsteina i grawitacja”. [Praca 40] •A. Einstein: Eine neue formale Deutung der Maxwellschen Feldgleichungen der Elektrodynamik. (1916). ̱owa formalna interpretacja równań pola Maxwella w elektrodynamice. [Praca 41] •A. Einstein: ̱äherungsweise Integration der Feldgleichungen der Gravitation. (1916). Przybliżone całkowanie równań pola grawitacyjnego. [Praca 42] •A. Einstein: HAMILTO̱sches Prinzip und allgemeine Relativitätstheorie. (1916). Zasada Hamiltona i ogólna teoria względności. [Praca 43] •A. Einstein: Über die spezielle und die allgemeine Relativitätstheorie (Gemeinverständlich). (1917). O szczególnej i ogólnej teorii względności (wykład przystępny). [Praca 44] •A. Einstein: Kosmologische Betrachtungen zur allgemeinen Relativitätstheorie. (1917). Problemy kosmologii i ogólna teoria względności. [Praca 45] •A. Einstein: Prinzipielles zur allgemeinen Relativitätstheorie. (1918). Pryncypia ogólnej teorii względności. Albert Einstein (1879-1955) 105 [Praca 46] •A. Einstein: Dialog über Einwände gegen die Relativitätstheorie. (1918). Dialog z zastrzeżeniami przeciw teorii względności. [Praca 46 A] •A. Einstein: Bemerkung zu E. Gehrckes ̱otiz ”Über den Äther”. (1918). [Praca 47] •A. Einstein: ̱otiz zu E. Schrödingers Arbeit ”Die Energiekomponenten des Gravitations-feldes”. (1918). Uwagi do pracy E. Schrödingera „Składowe energii pola grawitacyjnego”. [Praca 48] •A. Einstein: Bemerkung zu Herrn Schrödingers ̱otiz „Über ein Lösungssystem der allgemein kovarianten Gravitationsgleichungen”. (1918). Uwagi do notatki Schrödingera „O rozwiązaniach ogólnie kowariantnych równań grawitacyjnych”. [Praca 49] •A. Einstein: Über Gravitationwellen. (1918). O falach grawitacyjnych. [Praca 50] •A. Einstein: Kritisches zu einer von Hern. De Sitter gegebenen Lösung der Gravitationsgleichungen. (1918). Krytyczne uwagi o rozwiązaniu de Sittera równań pola grawitacyjnego. [Praca 51] •A. Einstein: Der Energiesatz in der allgemeinem Relativitätstheorie. (1918). Prawo zachowania energii w ogólnej teorii względności. [Praca 51 A] •A. Einstein: [̱achtrag] (1918). [Dodatek] Uwagi Einsteina do pracy H. Weyla „Gravitation und Elektrizitat”. [Praca 52] •A. Einstein: Prüfung der allgemeinem Relativitätstheorie. (1919). Dowód ogólnej teorii względności. [Praca 53] •A. Einstein: Spielen Gravitationsfelder im Aufbau der materiellen Elementarteilchen eine wesentliche Rolle? (1919). Czy pola grawitacyjne odgrywają istotną rolę w powstawaniu cząstek elementarnych materii? Albert Einstein (1879-1955) 106 [Praca 54] •A. Einstein: Bemerkung über periodische Schwankungen der Mondlänge, welche bisher nach der ̱ewtonschen Mechanik nicht erklärbar schienen. (1919). Uwagi o okresowych zmianach długości miesiąca księżycowego, dotychczas nie wyjaśnionych w ramach mechaniki ̱ewtona. [Praca 55] •A. Einstein: Bemerkung zur vorstehenden ̱otiz. (1919). Uwagi o poprzedniej pracy. [Praca 56] •A. Einstein: Einstein on his theory - Time, space, and gravitation. (1919). [oraz] Was ist Relativitätstheorie? (1919). Czym jest teoria względności? [Praca 57] •A. Einstein: Ather und Relativitätstheorie. (1920). Eter i teoria względności. [Praca 58] •A. Einstein: Antwort auf vorstehende Betrachtung. (1920). Odpowiedź na pracę E. Reichenbächera: Inwiefern läßt sich moderne Gravitationstheorie ohne die Relativität begründen? [Praca 59] •A. Einstein: Meine Antwort. Über die antirelativitätstheoretische. (1920). Moja odpowiedź. O antyrelatywistach. [Praca 60] •A. Einstein: The meaning of relativity. (1921). Istota teorii względności. [Praca 61] •A. Einstein: Geometrie und Erfahrung. (1921). Geometria i doświadczenie. [Praca 62] •A. Einstein: Eine einfache Anwendung des ̱ewtonschen Gravitationsgesetzes auf die kugelformigen Sternhaufen. (1921). Proste zastosowanie prawa grawitacji ̱ewtona do kulistych skupisk gwiazd. [Praca 63] •A. Einstein: A Brief Outline of the Development of the Theory of Relativity. (1921). Krótki zarys rozwoju teorii względności. Albert Einstein (1879-1955) 107 [Praca 64] •A. Einstein: Über eine naheliegende Ergänzung des Fundamentes der allgemeinen Relativitätstheorie. (1921). O pewnym prostym (oczywistym) uzupełnieniu podstaw ogólnej teorii względności. [Praca 65] •A. Einstein: Über die Relativitätstheorie. Nature 107 (1921) 504. O teorii względności. [Praca 66] •A. Einstein: Bemerkung zu der Franz Seletyschen Arbeit „Beiträge zum kosmologischen System”. (1922). Uwaga do pracy Franza Selety „O systemie kosmologicznym”. [Praca 67] •A. Einstein: Bemerkung zu der Abhandlung von E. Trefftz. ”Das statische Gravitationsfeld zweier Massenpunkte in der Einsteinschen Theorie. (1922). Uwaga do pracy E. Trefftza. „Statyczne pole grawitacyjne dwóch punktowych mas w teorii Einsteina”. [Praca 68[ •A. Einstein: Bemerkung zu der Arbeit von A. Friedman. „Über die Krümmung des Raumes”. (1922). Uwaga do pracy A. Friedmana. „O krzywiźnie przestrzeni”. [Praca 69] •A. Einstein: ̱otiz zu der Bemerkung zu der Arbeit von A. Friedman. „Über die Krümmung des Raumes”. (1923). ̱otatka o uwadze do pracy A. Friedmana. „O krzywiźnie przestrzeni”. [Praca 70] •A. Einstein: Grundgedanken und Probleme der Relativitätstheorie. (1923). Podstawowe idee i problemy teorii względności. [Praca 71] •A. Einstein, J. Grommer: Beweis der ̱ichtexistenz eines überall regulären zentrisch symmetrischen Feldes nach der Feld-Theorie von Th. Kaluza. (1923). Dowód nieistnienia wszędzie regularnego sferycznie symetrycznego pola w teorii pola T. Kaluzy. [Praca 72] •A. Einstein: Zur allgemeinen Relativitätstheorie. (1923). O ogólnej teorii względności. [Praca 73] •A. Einstein: Bemerkung zu meiner Arbeit „Zur allgemeinen Relativitätstheorie”. (1923). Uwaga o mojej pracy „O ogólnej teorii względności”. Albert Einstein (1879-1955) 108 [Praca 74] •A. Einstein: Zur affinen Feldtheorie. (1923). O affinicznej teorii pola. [Praca 75] •A. Einstein: The theory of the affine field. (1923). Teoria pola affinicznego. [Praca 75 A] •A. Einstein: Bietet die Feldtheorie Möglichkeiten für die Losung des Quantenproblems? (1923). [Praca 76] •A. Einstein: Über den Äther. (1924). O eterze. [Praca 77] •A. Einstein: Eddingtons Theorie und Hamiltonsche Prinzip. (1925). Teoria Eddingtona i zasada Hamiltona. [Praca 78] •A. Einstein: Elektron und allgemeine Relativitätstheorie. (1925). Elektron i ogólna teoria względności. [Praca 79] •A. Einstein: Einheitliche Feldtheorie von Gravitation und Elektrizität. (1925). Jednolita polowa teoria grawitacji i elektryczności. [Praca 80] •A. Einstein: ̱ichteuklidische Geometrie in der Physik. (1926). ̱ieeuklidesowa geometria w fizyce. [Praca 81] •A. Einstein: Über die formale Beziehung des Riemannschen Krümmungstensors zu den Feldgleichungen der Gravitation. (1927). O formalnym związku tensora krzywizny Riemanna z równaniami pola grawitacyjnego. [Praca 81 A] •A. Einstein: Über die Interferenzeigenschaften des durch Kanalstrahlen emittierten Lichtes. (1926). [Praca 82] •A. Einstein: ̱eue Experimente über den Einfluß der Erdbewgung an die Lichtgeschwindigkeit relativ zur Erde. (1927). ̱owe eksperymenty dotyczące wpływu ruchu Ziemi na prędkość światła względem Ziemi. Albert Einstein (1879-1955) 109 [Praca 83] •A. Einstein: Zu Kaluzas Theorie des Zusammenhängs von Gravitation und Elektrizität. Erste Mitteilung. (1927). O teorii Kaluzy łączącej grawitację i elektryczność. I. [Praca 84] •A. Einstein: Zu Kaluzas Theorie des Zusammenhängs von Gravitation und Elektrizität. Zweite Mitteilung. (1927). O teorii Kaluzy łączącej grawitację i elektryczność. II. [Praca 85] •A. Einstein, J. Grommer: Allgemeine Relativitätstheorie und Bewegungsgesetz. (1927) Ogólna teoria względności i równania ruchu. [Praca 86] •A. Einstein: Allgemeine Relativitätstheorie und Bewegungsgesetz. (1927). Ogólna teoria względności i równania ruchu. [Praca 87] •A. Einstein: Riemann-Geometrie mit Aufrechterhaltung des Begriffes des Fernparallelismus. (1928). Geometria Riemanna z uwzględnieniem pojęcia absolutnego (dalekiego) parallelizmu. [Praca 88] •A. Einstein: ̱eue Möglichkeit für eine einheitliche Feldtheorie von Gravitation und Elektrizität. (1928). ̱owa możliwość jednolitej teorii pola dla grawitacji i elektryczności. [Praca 89] •A. Einstein: Space-time. (1929). Czasoprzestrzeń. [Praca 90] •A. Einstein: Über den gegenwärtigen Stand der Field-Theorie. (1929). O obecnym stanie teorii pola. [Praca 91] •A. Einstein: Zur einheitlichen Feldtheorie. (1929). O jednolitej teorii pola. [Praca 92] •A. Einstein: The ̱ew Field Theory. I. (1929). ̱owa teoria pola. I. Albert Einstein (1879-1955) 110 [Praca 93] •A. Einstein: The ̱ew Field Theory. II. (1929). ̱owa teoria pola. II. [Praca 94] •A. Einstein: Einheitliche Feldtheorie und Hamiltonsches Prinzip. (1929). Jednolita teoria pola i zasada Hamiltona. [Praca 95] •A. Einstein: Raum- Äther- und Feldproblem der Physik. (1930). Problem przestrzeni, eteru i pola w fizyce. [Praca 96] •A. Einstein: Das Raum-, Feld- und Ätherproblem in der Physik. (1930). Problem przestrzeni, pola i eteru w fizyce. [Praca 97] •A. Einstein: Théorie unitaire de champ physique. (1930). Jednolita teoria fizycznego pola. [Praca 98] •A. Einstein: Auf die Riemann-Metrik und den Fern-Parallelismus gegründete einheitliche Feldtheorie. (1930). Jednolita teoria pola oparta na metryce Riemanna i absolutnym (dalekim) parallelizmie. [Praca 99] •A. Einstein: Die Kompatibilität der Feldgleichungen in der einheitlichen Feldtheorie. (1930). Kompatybilność równań pola w jednolitej teorii pola. [Praca 100] •A. Einstein, W. Mayer: Zwei strenge statische Lösungen der Feldgleichungen der einheitlichen Feldtheorie. (1930). Dwa dokładne statyczne rozwiązania równań jednolitej teorii pola. [Praca 101] •A. Einstein: Zur Theorie der Räume mit Rieman-Metrik und Fernparallelismus. (1930). Ku teorii przestrzeni z metryką Riemanna i absolutnym (dalekim) parallelizmem. [Praca 102] •A. Einstein: Über den gegenwärtigen Stand der allgemeinen Relativitätstheorie. (1930). O obecnym stanie ogólnej teorii względności. [Praca 103] •A. Einstein: Gravitational and Electrical Fields. (1930). Pola grawitacyjne i elektryczne. Albert Einstein (1879-1955) 111 [Praca 104] •A. Einstein: Zum kosmologischen Problem der allgemeinen Relativitätstheorie. (1931). O kosmologicznym problemie ogólnej teorii względności. [Praca 105] •A. Einstein, W. Mayer: Systematische Untersuchung über kompatible Feldgleichungen, welche in einem Riemannschen Raume mit Fernparallelismus gesetzt werden können. (1931). Systematyczne badanie kompatybilności równań pola, możliwych w przestrzeni Riemanna z absolutnym (dalekim) parallelizmem. [Praca 106] •A. Einstein, W. Mayer: Einheitliche Theorie von Gravitation und Elektrizität. (1931). Jednolita teoria grawitacji i elektryczności. [Praca 107] •A. Einstein, W. Mayer: Einheitliche Theorie von Gravitation und Elektrizität. (Zweite Abhandlung) (1932). Jednolita teoria grawitacji i elektryczności. II. [Praca 108] •A. Einstein, W. de Sitter: On the Relation between the Expansion and the Mean Density of the Universe. (1932). O związku między ekspansją i średnią gęstością wszechświata. [Praca 109] •A. Einstein: Der gegenwärtige Stand der Relativitätstheorie. (1932). Obecny stan teorii względności. [Praca 109 A] •A. Einstein, W. Mayer: Semi-Vektoren und Spinoren. (1932). Semi-wektory i spinory. [Praca 110] •A. Einstein: Einiges über die Entstehung der allgemeinen Relativitätstheorie. (1933). Kilka uwag o powstaniu teorii względności. [Praca 111] •A. Einstein: Sur la Structure cosmologique de l’Espace. (1933). O kosmologicznej strukturze przestrzeni. [Praca 111A] •A. Einstein und W. Mayer: Darstellung der Semi-Vektoren alls gewöhnliche Vektoren von besonderem Differentiations Charakter. (1934). Albert Einstein (1879-1955) 112 [Praca 112] •A. Einstein: Elementary Derivation of the Equivalence of Mass and Energy. (1935). Elementarne wyprowadzenie (prawa) równoważności masy i energii. [Praca 113] •A. Einstein, N. Rosen: The Particle Problem in the General Theory of Relativity. (1935). Problem cząstki w ogólnej teorii względności. [Praca 114] •A. Einstein, N. Rosen: Two-Body Problem in General Relativity Theory. (1936). Problem dwóch ciał w ogólnej teorii względności. [Praca 115] •A. Einstein: Lens-like Action of a Star by the Deviation of Light in the Gravitational Field. (1936). Soczewko-podobne działanie gwiazdy przy odchylaniu światła w polu grawitacyjnym. [Praca 116] •A. Einstein, N. Rosen: On Gravitational Waves. (1937). O falach grawitacyjnych. [Praca 117] •A. Einstein, L. Infeld, B. Hoffmann: Gravitational Equations and Problems of Motion. (1938). Równania grawitacyjne i problem ruchu. [Praca 118] •A. Einstein, P. Bergmann: Generalisation of Kaluza’s Theory of Electricity. (1938). Uogólnienie teorii elektryczności Kaluzy. [Praca 119] •A. Einstein: On a Stationary System with Spherical Symmetry Consisting of many Gravitating Masses. (1939). O stacjonarnym układzie o sferycznej symetrii składającym się z wielu źródłowych mas. [Praca 120] •A. Einstein, L. Infeld: Gravitational Equations and the Problems of Motion. II. (1940). Równania grawitacyjne i problem ruchu. II. [Praca 121] •A. Einstein, V. Bargmann, P. Bergmann: On Five-dimentional Representation of Gravitation and Electricity. (1941). O pięciowymiarowej reprezentacji grawitacji i elektryczności. Albert Einstein (1879-1955) 113 [Praca 122] •A. Einstein: Demonstration of the ̱on-existence of Gravitational Fields with a ̱on-vanishing Total Mass Free of Singularities. (1941). Dowód nieistnienia pól grawitacyjnych z nie znikającą masą całkowitą, wolnych od osobliwości. [Praca 123] •A. Einstein, W. Pauli: ̱on-existence of Regular Stationary Solutions of Relativistic Field Equations. (1943). ̱ieistnienie regularnych stacjonarnych rozwiązań relatywistycznych równań pola. [Praca 124] •A. Einstein, V. Bargmann: Bivector Fields. I. (1944). Pola biwektorowe. I. [Praca 125] •A. Einstein: Bivector Fields. II. (1944). Pola biwektorowe. II. [Praca 126] •A. Einstein: On the „Cosmologic Problem”. (1945). O problemie kosmologicznym. [Praca 127] •A. Einstein: Generalisation of the Relativistic Theory of Gravitation. (1945). Uogólnienie relatywistycznej teorii grawitacji. [Praca 128] •A. Einstein, E. G. Straus: Influence of the Expansion of Space on the Gravitation Fields Sur-rounding the Individual Stars. (1945). Wpływ ekspansji przestrzeni na pola grawitacyjne wokół pojedynczych gwiazd. [Praca 129] •A. Einstein, E. G. Straus: Corrections and Additional Remarks to our Paper: „Influence of the Expansion of Space on the Gravitation Fields Surrounding the Individual Stars”. (1946). Poprawki i dodatkowe uwagi do naszej pracy: ”Wpływ ekspansji przestrzeni na pola grawitacyjne wokół pojedynczych gwiazd”. [Praca 130] •A. Einstein, E. Straus: Generalization of the relativistic Theory of Gravitation. II. (1946). Uogólnienie relatywistycznej teorii grawitacji. II. [Praca 131] •A. Einstein: Elementary Derivation of the Equivalence of Mass and Energy. (1946). Elementarne wyprowadzenie (prawa) równoważności masy i energii. Albert Einstein (1879-1955) 114 [Praca 132] •A. Einstein: The most urgent Problem of our Time. (1946). : ̱ajistotniejszy współczesny problem. [Praca 133] •A. Einstein: Relativity: Essence of the Theory of Relativity. (1948). Względność: Istota teorii względności. [Praca 134] •A. Einstein: Generalized Theory of Gravitation. (1948). Uogólnienie teorii grawitacji. [Praca 135] •A. Einstein, L. Infeld: On the Motion of Particles in General Relativity Theory. (1949). O ruchu cząstek w ogólnej teorii względności. [Praca 136] •A. Einstein: Times, Space and Gravitation. (1950). Czas, przestrzeń i grawitacja. [Praca 137] •A. Einstein: On the Generalized Theory of Gravitation. (1950). O uogólnionej teorii grawitacji. Opowieść o niedawno opublikowanym uogólnieniu ogólnej teorii względności z historycznymi i filozoficznymi komentarzami. [Praca 138] •A. Einstein: The Bianchi Indentities in the Generalized Theory of Gravitation. (1950). Tożsamości Bianchi w uogólnionej teorii grawitacji. [Praca 139] •A. Einstein: Relativität und Raumproblem. (1952). Względność i problem przestrzeni. [Praca 140] •A. Einstein: Doctor Einstein Replies to PSM Readers. (1953). Doktor Einstein odpowiada czytelnikom PSM. [Praca 141] •A. Einstein: Generalization of Theory of gravitation. (1953). Uogólniona teoria grawitacji. Albert Einstein (1879-1955) 115 [Praca 142] •A. Einstein: A Comment on a Criticism of Unified Field Theory. (1953). Polemika z krytyką jednolitej teorii pola. [Praca 143] •A. Einstein, B. Kaufman: Sur l’Etat Actuell de la Théorie générale de la Gravitation. (1953). O obecnym stanie ogólnej teorii względności. [Praca 144] •A. Einstein, B. Kaufman: Algebraic Properties of the Field in the Relativistic Theory of the asymmetric Field. (1954). Algebraiczne własności pola w relatywistycznej teorii pól asymetrycznych. [Praca 145] •A. Einstein and B. Kaufman: A new form of the general relativistic field equations. (1955). ̱owa postać ogólnie relatywistycznych równań pola. [Praca 146] •A. Einstein: Relativistic Theory of the non-symmetric Field. (1955). Relatywistyczna teoria pola niesymetrycznego. UWAGA Szczegółowe dane bibliograficzne znajdują się w książce: Z. Osiak: Giganci Teorii Względności. Wirtualo 2012. Albert Einstein (1879-1955) 116 Spis ten powstał na podstawie: [1] А. Эйнштейн. Собрание научных трудов. Наука, Москва 1965, 1966. I. Работы по теории относительности 1905 – 1920. II. Работы по теории относительности 1921 – 1955. [2] Abraham Pais. Subtles is the Lord...The Science and the Life of Albert Einstein. Oxford University Press 1982. Istnieje polski przekład. A. Pais: Pan Bóg jest wyrafinowany...̱auka i życie Alberta Einsteina. Przełożył Piotr Amsterdamski. Prószyński i S-ka, Warszawa 2001. UWAGA Prace Einsteina zamieszczone w [1] otrzymały stosowaną tam pojedynczą numerację (cyfra). Dodatkowe prace Einsteina cytowane w [2] otrzymały podwójną numerację (cyfra i litera). Marcell Grossmann (1878-1936) 159 szwajcarski matematyk 1878 - Urodził się 9 kwietnia w Budapeszcie. - Studiował matematykę na politechnice w Zurychu. 1902 - Doktoryzował się na uniwersytecie w Zurychu. 1907 - Został profesorem geometrii opisowej w Eidgenössische Technische Hochschule w Zurychu. 1936 - Zmarł 7 września w Zurychu na stwardnienie rozsiane. Marcell Grossmann (1878-1936) 160 Wybrane wyniki •W znacznym stopniu przyczynił się (1913) do powstania OTW, rozwijając metody rachunku tensorowego, które zapoczątkowali E. Christoffel (1869), G. Ricci i T. Levi-Civita (1901). •Wprowadził pojęcie tensora mieszanego. •Skonstruował mieszany tensor krzywizny czwartego rzędu. •Utworzył kowariantny tensor krzywizny drugiego rzędu. •Innowacją, która się nie przyjęła, było zrezygnowanie z pisania indeksów kowariantnych na dole, a kontrawariantych na górze. Tensory kowariantne, kontrawariantne oraz mieszane oznaczane były literami odpowiednio łacińskimi, greckimi oraz gotyckimi. •A. Einstein, M. Grossmann: Entwurf einer verallgemeinerten Relativitätstheorie und einer Theorie der Gravitation. Zeitschrift für Mathematik und Physik 62, 3 (1913) 225-261. Marcell Grossmann (1878-1936) 161 Ciekawostki •Ku czci Marcela Grossmanna odbywają się międzynarodowe spotkania naukowe: Marcel Grossmann Meeting on Recent Developments in Theoretical and Experimantal General Relativity, Gravitation and Relativistic Field Theories. Pierwsze spotkanie miało miejsce w Triescie w 1975, a dziesiąte w Rio de Janerio w 2003. Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie internetowej: •Ten Marcel Grossmann Meeting on general Relativity – Rio de Janerio, July 20-26, 2003 http://www.cbpf.br/mg10/WelcomeNew.html Na stronie tej przedstawiona jest historia spotkań: Trieste MG1 (1975) and MG2 (1979), Shanghai MG3 (1982), Rome MG4 (1985), Perth MG5 (1988), Kyoto MG6 (1991), Stanford MG7 (1994), Jerusalem MG8 (1997) and Rome MG9 (2000). Marcell Grossmann (1878-1936) 162 Wybrane prace, których autorem lub współautorem jest Marcell Grossmann Dysertacja •M. Grossmann: Über die metrische Eigenschaften Kollinearer Gebilde. Frauenfeld 1902. [Dysertacja doktorska, Universität Zürich, 1902] Artykuły •A. Einstein, M. Grossmann: Entwurf einer verallgemeinerten Relativitätstheorie und einer Theorie der Gravitation. Zeitschrift für Mathematik und Physik 62, 3 (1913) 225-261. Zarys uogólnionej teorii względności i teorii grawitacji. [Praca 21] Praca składa się z dwóch części. Część fizyczną , strony 225-244, napisał A. Einstein. Część matematyczną, strony 244-259, napisał M. Grossmann. Na stronach 260-261 zamieszczone są uwagi. W części napisanej przez Grossmanna znajdujemy między innymi (używając współczesnej terminologii): •Definicje tensorów kowariantnych, kontrawariantnych i mieszanych. •Podstawowe operacje algebry tensorów takie, jak dodawanie, wewnętrzne i zewnętrzne mnożenie, zamiana przy pomocy tensora metrycznego tensorów kowariantnych na kontrawariantne i odwrotnie. •Podstawowe operacje analizy tensorów takie, jak rozszerzenie kowariantne (kontrawariantne) tensora kowariantnego (kontrawariantnego), dywergencja tensora, uogólniona operacja Laplace’a. •Definicje mieszanego tensora krzywizny czwartego rzędu oraz kowariantnego tensora krzywizny drugiego rzędu. •M. Grosmann: Mathematische Begriffsbildungen zur Gravitationstheorie. Vierteljahrsschrift der Nuturforschenden Gesellschaft in Zürich 58 (1913) 291-297. Jest to referat wygłoszony 9 września 1913 roku na posiedzeniu Szwajcarskiego Towarzystwa Fizycznego. •A. Einstein, M. Grossmann: Kovarianzeigenschaften der Feldgleichungen der auf die verallgemeinerte Relativitätstheorie. Zeitschrift für Mathematik und Physik 63 (1914) 215-225. Kowariantne własności równań pola w teorii grawitacji, opartej na ogólnej teorii względności. [Praca 32] Marcell Grossmann (1878-1936) 163 Książki •Albert Einstein und Marcel Grossmann: Entwurf einer verallgemeinerten Relativitätstheorie und einer Theorie der Gravitation. B. G. Teubner, Leipzig und Berlin 1913. [38 stron] Jest to przedruk pracy opublikowanej wcześniej w Zeitschrift für Mathematik und Physik 62, 3 (1913) 225-261. [Recenzja – M. Born: Naturwissenschaften 2, 18 (1. 5. 1914) 448-449.] •M. Grossmann: Darstellende Geometrie. Leipzig 1915. Geometria opisowa. Hermann Minkowski (1864-1909) 311 niemiecki matematyk i fizyk-teoretyk 1864 - Urodził się 22 czerwca 1864 roku we wsi Aleksoty [Aleksotas] koło Kowna (dawna mińska gubernia). 1872 - Jego rodzina osiedliła się w Królewcu. - Studiował na Uniwersytecie Królewieckim za wyjątkiem trzech semestrów, które spędził w Berlinie. 1885 - Otrzymał stopień doktora na Uniwersytecie Królewieckim. 1885/1894 - Wykładał w Bonn, od 1892 jako profesor. 1894/1896 - Wykładał w Królewcu. 1896/1902 - Pracował w Eidgenossiche Technische Hochschule w Zurichu. 1902 - Został profesorem w Getyndze. 1909 - Zmarł 12 stycznia w Getyndze. Hermann Minkowski (1864-1909) 312 Wybrane wyniki •Nadał (1908) STW elegancką czterowymiarową formę matematyczną. •Przedstawił (1908) równania Maxwella oraz równania mechaniki punktu materialnego w czterowymiarowej postaci tensorowej. [Minkowski nie używał słowa tensor.] •Wprowadził (1908) pojęcia takie, jak czterowymiarowa czasoprzestrzeń, linia świata, stożek świetlny, wektor przestrzenny oraz wektor czasowy. •Prace Minkowskiego ułatwiły przejście od STW do OTW. •H. Minkowski: Die Grundgleichungen für die elektromagnetischen Vorgänge in bewegten Körpern. Nachrichten [von der Königlich Gesellschaft der Wissenschaften zu] Göttingen [Mathematisch-physikalische Klasse] (1908) 53-111. [Vorgelegt in der Sitzung vom 21. Dezember 1907.] [Istnieje przedruk w:] Mathematische Annalen 68 (1910) 472-525. •H. Minkowski: Raum und Zeit. Physikalische Zeitschrift 10, 3 (1. Februar 1909) 104-111. Wykład wygłoszony 21 września 1908 roku na 80-tym posiedzeniu niemieckich przyrodników i lekarzy w Kolonii, opublikowany dopiero po śmierci Minkowskiego. A oto początkowy fragment tego wykładu. Drodzy Państwo! Poglądy na przestrzeń i czas, które mam zamiar wam przedstawić, zrodziły się na bazie eksperymentu fizycznego. W tym ich siła. Ich tendencja jest radykalana. Odtąd przestrzeń sama w sobie i czas sam w sobie powinny stać się fikcją i tylko pewien sposób połączenia ich obu powinien zachować dalej samodzielny byt. Hermann Minkowski (1864-1909) 313 Ciekawostki •Herman Minkowski był stryjkiem Rudolpha Leo Bernharda Minkowskiego (1895-1976), znanego astronoma. Ojcem Rudolpha był Oskar Minkowski (1858-1931), profesor patologii, który odkrył, że przyczyną cukrzycy jest brak pewnej substancji wydzielanej przez trzustkę (insuliny). Hermann Minkowski (1864-1909) 314 Wybrane prace, których autorem jest Hermann Minkowski Dysertacja •H. Minkowski: Untersuchungen über quadratische Formen Bestimmung der Anzahl verschiedener Formen, welche ein gegebenes Genus enthält. Universität Königsberg, 1885. Jest to praca doktorska, której promotorem był C. L. Ferdinand Lindemann. Artykuły •H. Minkowski: Die Grundgleichungen für die elektromagnetischen Vorgänge in bewegten Körpern. Nachrichten [von der Königlich Gesellschaft der Wissenschaften zu] Göttingen [Mathematisch-physikalische Klasse] (1908) 53-111. [Vorgelegt in der Sitzung vom 21. Dezember 1907.] Podstawowe równania dla zjawisk elektromagnetycznych w poruszających się ciałach. [Istnieje przedruk:] •H. Minkowski: Die Grundgleichungen für die elektromagnetischen Vorgänge in bewegten Körpern. Mathematische Annalen 68 (1910) 472-525. [Patrz:] •M. Born: Eine Ableitung der Grundgleichungen für die elektromagnetischen Vorgänge in bewegten Körpern vom Standpunkte der Elektronentheorie. Aus dem ̱achlaß von Hermann Minkowski. Mathematische Annalen 68 (1910) 526-551. •H. Minkowski: Raum und Zeit. Physikalische Zeitschrift 10, 3 (1. Februar 1909) 104-111. [Vortrag, geh. auf der 80. Naturf.-Vers. zu Köln] [Eingegangen 23. Dezember 1908.] Przestrzeń i czas. •H. Minkowski †: Das Relativitätsprinzip. Annalen der Physik 47, 15 (1915) 927-938. Hermann Minkowski (1864-1909) 315 Książki •H. Minkowski: Geometrie der Zahlen. Leipzig 1896. •H. Minkowski: Diophantische Approximationen. Leipzig 1907. •H. Minkowski: Zwei Abhandlungen über die Grundgleichungen der Elektrodynamik. B. G. Teubner. Lepzig 1910. •H. Mikowski: Gesammelte Abhandlungen. Unter Mitwirkung von H. Speiser und H. Weyl herausgegeben von D. Hilbert. B. G Teubner, Leipzig 1911. I. Band: [XXI + 371 stron, 6 ilustracji, portret H. Minkowskiego] II. Band: [IV + 465 stron, 34 ilustracje, portret H. Minkowskiego] [Recenzja – M. Born: Physikalische Zeitschrift 13, 11 (1. Junil 1912) 525-526. (Erster Halbband)] •H. A. Lorentz, A. Einstein und H. Minkowski: Das Relativitätsprinzip. Eine Sammlung von Abhandlungen. Mit Anmerkungen von A. Sommerfeld und Vorvort von O. Blumenthal. B. G. Teubner, Leipzig 1913. [I + 89 stron, 6 ilustracji] [Recenzja – M. Born: Physikalische Zeitschrift 15, 7 (1. April1914) 366-367.] [Recenzja – M. Born: Naturwissenschaften 2, 14 (3. 4. 1914) 350-351.] •H. A. Lorentz, A. Einstein, H. Minkowski: Das Relativitätsprinzip. Eine Sammlung von Abhandlungen. Mit einem Beitrag von H. Weyl und Anmerkungen von A. Sommerfeld. Vorwort vom O. Blumenthal. Vierte, vermehrte Auflage. B. G. Teubner, Leipzig 1922. [159 sron] [Recenzja – A. Kopff: Naturwissenschaften 10, 43 (27. 10. 1922) 947.]
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Teoria Względności – Twórcy
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: