Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00121 005539 13091145 na godz. na dobę w sumie
Teoria optymalnego obszaru walutowego z perspektywy gospodarki Polski - ebook/pdf
Teoria optymalnego obszaru walutowego z perspektywy gospodarki Polski - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8088-888-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biznes >> ekonomia
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

 

Publikacja dotyczy teorii optymalnego obszaru walutowego, ze szczególnym uwzględnieniem synchronizacji wahań koniunkturalnych w Polsce i strefie euro. W okresie odnoszenia się ze sceptycyzmem do dalszego funkcjonowania strefy euro po wybuchu Wielkiej Recesji w 2008 roku wyniki przeprowadzonych badań pozwalają określić, czy na gruncie teorii optymalnego obszaru walutowego są spełnione przesłanki zastąpienia złotego wspólną walutą europejską. Zbadanie stopnia synchronizacji cykli koniunkturalnych w Polsce i strefie euro jest istotne, by ocenić siłę oddziaływania wahań koniunktury w Unii Gospodarczej i Walutowej na sytuację makroekonomiczną w Polsce.

Książka jest adresowana do studentów, naukowców oraz pracowników administracji publicznej zainteresowanych tematyką integracji europejskiej, a przede wszystkim perspektywami wstąpienia Polski do strefy euro.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Katarzyna Piłat – Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Katedra Funkcjonowania Gospodarki, 90-214 Łódź, ul. Rewolucji 1905 r. nr 41/43 RECENZENT Sławomir Ireneusz Bukowski REDAKTOR INICJUJĄCY Monika Borowczyk OPRACOWANIE REDAKCYJNE Hanna Opala SKŁAD I ŁAMANIE AGENT PR PROJEKT OKŁADKI Katarzyna Turkowska Zdjęcie wykorzystane na okładce: © Depositphotos.com/kantver © Copyright by Katarzyna Piłat, Łódź 2017 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2017 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.08176.17.0.M Ark. wyd. 6,5; ark. druk. 6,875 ISBN 978-83-8088-887-6 e-ISBN 978-83-8088-888-3 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63 Spis treści Wstęp Rozdział 1 Klasyczna teoria optymalnego obszaru walutowego Wprowadzenie 1.1. Geneza i zagadnienia definicyjne teorii optymalnego obszaru walutowego 1.2. Główne nurty klasycznej teorii optymalnego obszaru walutowego 1.3. Rozwinięcia klasycznej teorii optymalnego obszaru walutowego Podsumowanie Rozdział 2 Nowe koncepcje teoretyczne optymalnego obszaru walutowego Wprowadzenie 2.1. Bilans kosztów i korzyści z integracji walutowej 2.2. Nieefektywność polityk i pionowa krzywa Phillipsa 2.3. Szoki asymetryczne i synchronizacja cykli koniunkturalnych 2.4. Endogeniczność kryteriów optymalnego obszaru walutowego Podsumowanie 7 11 11 11 15 30 39 41 41 41 51 55 62 65 Rozdział 3 Wahania koniunkturalne – metody identyfikacji i pomiaru synchronizacji 67 67 Wprowadzenie 68 3.1. Wahania koniunkturalne – definicja, morfologia, nurty teoretyczne 72 3.2. Pomiar wahań koniunkturalnych 3.3. Metody pomiaru synchronizacji wahań koniunkturalnych 80 86 3.4. Synchronizacja cykli jako element indeksu optymalnego obszaru walutowego Podsumowanie 88 6 Spis treści Rozdział 4 Wyniki badania empirycznego Wprowadzenie 4.1. Cykl koniunkturalny w Polsce i w strefie euro 4.2. Synchronizacja wahań koniunkturalnych w Polsce i w strefie euro 4.3. Analiza symetryczności reakcji gospodarek na szoki wspólne 4.4. Wpływ synchronizacji na indeks optymalnego obszaru walutowego Podsumowanie Zakończenie Literatura 89 89 89 92 95 97 100 101 103 Wstęp W badaniach dotyczących tworzenia unii monetarnych od ponad 50 lat głównym punktem wyjścia pozostaje teoria optymalnego obszaru walutowego (OOW). Teo- ria ta, choć poddawana krytyce przez część ekonomistów (por. np. Mongelli, 2008; Corsetti, 2008), umożliwia określenie, czy dany obszar walutowy, złożony zazwy- czaj z wielu krajów, można nazwać optymalnym. Na przestrzeni lat rozwój teorii optymalnego obszaru walutowego nie był pro- cesem ciągłym, charakteryzującym się równą intensywnością. Silny wzrost ak- tywności badawczej w tym obszarze, zapoczątkowany pionierską pracą Mundella (1961), miał miejsce w latach 60. ubiegłego stulecia. W kolejnych dekadach za- interesowanie problematyką OOW malało, na co w znacznym stopniu wpłynęła nierozstrzygalność pierwszych kryteriów wysuwanych w ramach tej teorii, a za- tem również ich niska aplikacyjność do rozwiązywania rzeczywistych problemów gospodarczych (Tavalas, 2009). Ekonomiści ponownie zwrócili uwagę na teorię optymalnego obszaru walutowego na początku lat 90. XX wieku, traktując ją jako podłoże teoretyczne badań związanych z rozpoczynającymi się procesami integra- cji walutowej w Europie. Wówczas teoria optymalnego obszaru walutowego zosta- ła rozbudowana i uzupełniona o wiele nowych aspektów dostosowujących ją do aktualnych warunków gospodarczych, co jednocześnie umożliwiło jej praktyczne zastosowanie (Tavalas, 1993 i 1994). Ekonomiści zajmujący się teorią optymalnego obszaru walutowego stworzyli podwaliny pod analizy procesów unifikacji walutowych i zagrożeń płynących z nie- jednorodności krajów przystępujących do takiego obszaru. Różnice pomiędzy kra- jami, które są w stanie zagrozić powodzeniu tworzenia obszaru walutowego, mogą mieć dwa podstawowe źródła: brak synchronizacji wahań koniunkturalnych oraz występowanie luk strukturalnych, czyli rozbieżności m.in. w poziomie produktyw- ności, wielkości inwestycji i oszczędności pomiędzy poszczególnymi państwami. Issing (2001) wskazuje, że teoria optymalnego obszaru walutowego umożliwiła wyciągnięcie wniosków dla wspólnej polityki makroekonomicznej państw obszaru walutowego, płynących z pierwszego z wymienionych źródeł niejednorodności. Jednym z głównych kosztów utworzenia unii walutowej przez grupę państw jest utrata ważnych instrumentów umożliwiających niwelowanie skutków występowa- nia szoków gospodarczych. Poszczególne państwa, działając autonomicznie, mogą 8 Wstęp stabilizować wahania koniunkturalne za pomocą odpowiedniej polityki pieniężnej i fiskalnej oraz wykorzystania zmian kursu walutowego. Przeniesienie możliwości kształtowania polityki pieniężnej na szczebel ponadnarodowy może powodować, że stosowane przez Europejski Bank Centralny instrumenty, mające na celu sta- bilizowanie koniunktury, nie będą odpowiednie dla wszystkich krajów obszaru. Może to skutkować procyklicznością ponadnarodowej polityki makroekonomicz- nej w przypadku niektórych państw posługujących się wspólną walutą. Ryzyko takie znacząco spada, gdy kraje tworzące unię walutową cechują się podobnym przebiegiem cyklu koniunkturalnego i zbliżoną reakcją na występowanie szoków gospodarczych. Jest to równocześnie postrzegane jako spełnienie kryteriów opty- malnego obszaru walutowego (Böwer, 2006). W związku z tym, jednym z częściej analizowanych kryteriów formułowanych przez teorię optymalnego obszaru walutowego jest występowanie pomiędzy kra- jami tworzącymi obszar walutowy synchronizacji wahań koniunkturalnych oraz podobnej reakcji tych gospodarek na szoki. Spełnienie tych warunków zwiększa efektywność wspólnej polityki makroekonomicznej, tzn. umożliwia prowadzenie przez ponadnarodowy bank centralny antycyklicznej polityki pieniężnej. Nato- miast w przypadku występowania silnej asymetryczności szoków pomiędzy po- tencjalnymi przyszłymi partnerami obszaru walutowego teoria OOW wskazuje, że kraje te powinny zrezygnować z uczestnictwa w unii walutowej. Pozwoli im to za- chować większą skuteczność w niwelowaniu wpływu idiosynkratycznych szoków. Powyższe rozważania stanowiły podstawę do sformułowania celu pracy, któ- rym jest określenie znaczenia synchronizacji cykli koniunkturalnych jako istotne- go kryterium teorii optymalnego obszaru walutowego oraz oszacowanie poziomu zbieżności wahań koniunkturalnych w Polsce i strefie euro. Tak określony cel za- wiera istotny aspekt aplikacyjny. Jego realizacja umożliwia bowiem przedstawie- nie rekomendacji dla polityki makroekonomicznej dotyczącej gospodarki polskiej w zakresie potencjalnych kosztów związanych z pełnym uczestnictwem w Unii Gospodarczej i Walutowej (UGiW). W okresie sceptycyzmu dotyczącego dalszego funkcjonowania strefy euro po wybuchu Wielkiej Recesji w 2008 roku uzyskane wyniki badań pozwolą na wskazanie, czy na gruncie teorii optymalnego obszaru walutowego spełnione są przesłanki zastąpienia złotego wspólną walutą europej- ską. Ponadto zbadanie stopnia synchronizacji cykli koniunkturalnych w  Polsce i strefie euro ma znaczenie z punktu widzenia możliwości oceny siły oddziaływa- nia wahań koniunktury w UGiW na sytuację makroekonomiczną w Polsce. Jest to szczególnie istotne z powodu występujących w ostatnich latach silnych fluktuacji gospodarczych w wielu krajach strefy euro. Praca składa się z czterech rozdziałów. W pierwszym zaprezentowane zosta- ły postulaty wysuwane w ramach klasycznego nurtu teorii optymalnego obsza- ru walutowego. Rozdział ten zawiera przegląd kryteriów tej teorii, począwszy od pionierskiej pracy Mundella (1961), poprzez postulaty wysuwane następ- nie przez kontynuatorów jego koncepcji, tj. McKinnona, Kenena, Snidera oraz Wstęp 9 Grubela. W  rozdziale tym przedstawiono także rozwinięcia tradycyjnej teorii OOW uwzględniające nominalne kryteria optymalnego obszaru walutowego, obejmujące m.in. postulat zbieżności stóp inflacji i stopnia integracji finansowej pomiędzy krajami tworzącymi unię walutową. Drugi rozdział zawiera analizę nowych koncepcji teorii optymalnego obszaru walutowego, dzięki którym klasyczna teoria została rozszerzona i  uzupełniona zgodnie z osiągnięciami współczesnej teorii makroekonomii. Nowe koncepcje teo- rii OOW zostały dostosowane do zmieniających się warunków ekonomicznych, tak aby w lepszym stopniu mogła ona odpowiadać na pytania o powodzenie pro- cesów integracyjnych zachodzących w Europie i rozwiązywać współczesne pro- blemy gospodarcze związane z unifikacją walutową. Szczególny nacisk położono na omówienie znaczenia synchronizacji wahań koniunkturalnych jako kryterium teorii optymalnego obszaru walutowego. W rozdziale trzecim scharakteryzowane zostały zagadnienia genezy, identyfika- cji i pomiaru synchronizacji wahań koniunkturalnych. Oprócz podłoża teoretycz- nego, obejmującego aspekty definicyjne i charakterystykę elementów budowy cykli koniunkturalnych oraz teorii ich powstawania, w rozdziale tym zaprezentowano również metody umożliwiające pomiar fluktuacji gospodarczych i określenie po- ziomu ich zbieżności. W końcowej części rozdziału przedstawiono rolę synchroni- zacji cykli koniunkturalnych w zaproponowanym przez Bayoumi i Eichengreena (1997) indeksie optymalnego obszaru walutowego. Rozdział czwarty zawiera wyniki analiz empirycznych przeprowadzonych w  celu zbadania podobieństwa cech morfologicznych wahań koniunkturalnych w Polsce i w strefie euro. W przeprowadzonym badaniu wykorzystano wskaźniki korelacji jednoczesnych i krzyżowych, indeksy zbieżności oraz amplitud, a także analizę funkcji gęstości spektralnych w oparciu o periodogramy. Dodatkowo, na podstawie modelu sVAR, została przeprowadzona analiza zbieżności odpowiedzi na szoki popytowe i podażowe w Polsce oraz w strefie euro. Zwieńczeniem roz- działu jest badanie wpływu synchronizacji wahań koniunkturalnych na indeks optymalnego obszaru walutowego dla gospodarki polskiej. Wykorzystanie w ba- daniu empirycznym różnorodnych miar statystyczno-ekonometrycznych pozwo- liło na wielowymiarową analizę wahań koniunkturalnych w Polsce i w strefie euro. Badania przeprowadzone w tym rozdziale umożliwiają ponadto określenie, czy na gruncie postulatów teorii OOW, w szczególności aspektów związanych z synchro- nizacją cykli koniunkturalnych, Polska spełnia warunki utworzenia ze strefą euro optymalnego obszaru walutowego. Rozdział 1 Klasyczna teoria optymalnego obszaru walutowego Wprowadzenie W niniejszym rozdziale poddano analizie początkowy okres rozwoju teorii opty- malnego obszaru walutowego przypadający na lata 60. i początek lat 70. ubiegłego wieku, czyli tradycyjne ujęcie tej teorii zapoczątkowane pionierską pracą Roberta A. Mundella (1961). Przeprowadzona analiza umożliwi prześledzenie genezy po- wstania oraz ewolucji klasycznej teorii optymalnego obszaru walutowego, a także pozwoli na zaobserwowanie, jak następowała zmiana priorytetów i zadań stoją- cych przed optymalnym obszarem walutowym. Układ rozdziału jest następujący. W  pierwszej kolejności przedstawiono za- gadnienia definicyjne związane z teorią optymalnego obszaru walutowego oraz genezę jej powstania. Następnie poddano analizie najważniejsze klasyczne teorie OOW: Mundella (1961), McKinnona (1963), Kenena (1966 i 1970), Snidera (1967) oraz Grubela (1970). Rozdział kończy się prezentacją ewolucji klasycznej teorii optymalnego obszaru walutowego, czyli rozszerzeniem jej o postulaty związane ze zbieżnością stóp inflacji oraz stopniem integracji finansowej i integracji polityk. 1.1. Geneza i zagadnienia definicyjne teorii optymalnego obszaru walutowego Pionierskie prace Mundella (1961) oraz McKinnona (1963) stworzyły silne pod- stawy dla rozwoju teorii optymalnego obszaru walutowego, umożliwiając powsta- nie niezwykle bogatego dorobku teoretycznego w  tym obszarze. Ekonomiści ci w pierwszej połowie lat 60. XX wieku byli świadkami dynamicznych zmian, jakie 12 zachodziły w relacjach międzynarodowych, w szczególności dotyczących intensy- fikacji wymiany handlowej, internacjonalizacji przedsiębiorstw, a co za tym idzie – wzmożonych przepływów kapitału między poszczególnymi państwami. Procesy te wymagały ustanowienia pewnych reguł dotyczących działania systemu walu- towego oraz stworzenia korzystnych warunków wspomagających międzynarodo- wą integrację. Kenen (2000) powstanie teorii optymalnego obszaru walutowego traktuje jako „produkt uboczny” makroekonomii keynesowskiej, opartej na zało- żeniu sztywność cen i płac1. Wymienione założenia powodowały, że realny kurs walutowy, który bezpośrednio wpływał na rachunek obrotów bieżących, zdetermi- nowany był przez kurs nominalny. W takim przypadku równowagę wewnętrzną (maksymalny poziom produkcji oraz zatrudnienia przy utrzymaniu stabilności cen) zapewnić mogła odpowiednia polityka monetarna i  fiskalna, podczas gdy nominalny kurs walutowy mógł być wykorzystany do osiągnięcia równowagi ze- wnętrznej (równowagi na rachunku obrotów bieżących). Mechanizm ten stał się podstawą pracy Mundella (1961), stanowiącej pierwszą próbę stworzenia teore- tycznych koncepcji oraz kryteriów utworzenia optymalnego obszaru walutowego2. Praca ta wywarła bezsprzecznie bardzo silny wpływ na dalszy rozwój tej teorii. Do intensyfikacji dyskusji na temat obszarów walutowych przyczynił się rów- nież kryzys międzynarodowego systemu walutowego z Breton Woods. Ustalenia dotyczące kształtowania się kursów walutowych oraz powołane w ramach tej kon- ferencji instytucje (Międzynarodowy Fundusz Walutowy i Bank Światowy) miały na celu zapewnienie stabilizacji kursowej i  powszechnej wymienialności walut, ułatwiając w ten sposób rozwój międzynarodowej współpracy gospodarczej. Osią- gnięte w Breton Woods rozwiązania nie zlikwidowały jednak napięć pojawiają- cych się w międzynarodowym systemie walutowym. Wciąż szukano możliwości uniezależnienia się od dolara, a  także próbowano wypracować nowe kierunki teorii ekonomicznych, mogących wesprzeć międzynarodową integrację. System załamał się w roku 1971 z powodu wzrastających obciążeń i wstrzymania przez Stany Zjednoczone wymienialności dolara na złoto3. Fakt ten nie przesądził jed- nak o upadku teorii OOW. Był to jedynie sygnał, że obszar walutowy nie może obejmować wszystkich państw na świecie ani nawet ich większości, lecz jedynie 1 Kenen podejmuje próbę wyboru pomiędzy dwoma opcjami utworzenia unii monetarnej (jednostronnej dolaryzacji oraz pełnej unii monetarnej), wykorzystując podstawowy, key- nesowski model otwartej gospodarki. Zob. P.B. Kenen (2000), Currency Unions and Policy Domains, www.econ.puc-rio.br/pdf/peter kenen.pdf (dostęp: 15.07.2014). 2 A. Bień (1988), Optymalny obszar walutowy. Teoria i praktyka, PWE, Warszawa, s. 15 zwraca jednak uwagę, że po raz pierwszy określenie „udanego obszaru walutowego” (successful currency area) pojawia się w pracy A.P. Lernera (1951), Economics of Employment, McGraw- Hill, New York. 3 Więcej informacji na temat założeń poczynionych podczas konferencji w Breton Woods oraz ich konsekwencji można znaleźć m.in. w: P.B. Kenen (red.) (1994), Managing the World Economy Fifty Years After Breton Woods, Insitute for International Economics, Washington; J. Świerkocki (2011), Zarys ekonomii międzynarodowej, PWE, Warszawa. Teoria optymalnego obszaru walutowego z perspektywy gospodarki Polski
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Teoria optymalnego obszaru walutowego z perspektywy gospodarki Polski
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: