Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00370 005841 14492883 na godz. na dobę w sumie
Terapia linii czasu.Trwała i szybka zmiana osobowości - książka
Terapia linii czasu.Trwała i szybka zmiana osobowości - książka
Autor: , Liczba stron: 288
Wydawca: Sensus Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-3244-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia >> psychologia duszy i umysłu
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Przeprowadź trwałą, silną i głęboką zmianę

Linia Twojego życia

Od czasów Freuda, Junga i Miltona Ericksona psychologowie poszukiwali metody, która umożliwiłaby im dokonanie właściwego opisu ludzkich doznań związanych z upływem czasu. Jednak dopiero pojawienie się Terapii Linii Czasu umożliwiło nam zrozumienie naszych doświadczeń i dostarczyło narzędzia do radzenia sobie z wpływem, jaki wywierają na nas negatywne emocje oraz ograniczające nas decyzje.

Indywidualna linia czasu jest sposobem kodowania naszych wspomnień w mózgu - sposobem ich przechowywania i utrwalania. Nasze zachowanie jest powodowane decyzjami, które podjęliśmy w przeszłości. Bez względu na to, czy mają one charakter świadomy, czy nie, wpływają na to, jak działamy obecnie. Dzięki odkryciu linii czasu mamy po raz pierwszy możliwość zmiany wspomnień u danej osoby w krótkim czasie.

Oddajemy w Twoje ręce oryginalny podręcznik, stworzony przez twórcę Terapii Linii Czasu. Geneza tej terapii leży w programowaniu neurolingwistycznym, jednak z biegiem czasu terapia ewoluowała, tworząc nową jakość. Techniki opisane w tej książce działają z niezwykłą siłą i mają moc dokonywania kompletnych oraz szybkich zmian w osobowości. To bardzo potężne narzędzie, za pomocą którego możesz uporządkować przeszłość i zaprojektować wymarzoną przyszłość, dlatego należy używać go z dużą rozwagą.


Tad James studiował na Uniwersytecie Syracuse, gdzie uzyskał dyplom studiów magisterskich w dziedzinie komunikacji masowej. W swojej pracy zawodowej początkowo zajmował się konsultingiem biznesowym, a później rozpoczął współpracę z jednym z twórców NLP, Richardem Bandlerem. Zaowocowała ona opracowaniem innowacyjnego, skróconego do siedmiu dni szkolenia z zakresu praktyki NLP. Od 1984 roku Tad prowadzi szkolenia i seminaria poświęcone tematyce NLP, coachingu, hipnozy i swojej autorskiej koncepcji Terapii Linii Czasu. Od lat 90. jest prezesem Amerykańskiego Instytutu Hipnoterapii i zastępcą dyrektora Amerykańskiej Rady Hipnoterapii.

Wyatt Woodsmall - jest założycielem i prezesem Advanced Behavioral Modeling, Inc., firmy zajmującej się szkoleniami oraz konsultingiem dla różnego typu organizacji, z wykorzystaniem zaawansowanych behawioralnych i edukacyjnych technologii. Jest międzynarodowym trenerem NLP oraz autorem publikacji z dziedziny samodoskonalenia.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Idź do Przykładowy rozdział Spis treści Katalog książek Nowości Bestsellery Bestsellery Nowe książki Zamów drukowany katalog Zapowiedzi Twój koszyk Twój koszyk Dodaj do koszyka Dodaj do koszyka Cennik i informacje Cennik i informacje Zamów cennik Zamów cennik Zamów informacje Zamów informacje o nowościach o nowościach Wydawnictwo Helion SA 44-100 Gliwice tel. 032 230 98 63 e-mail: sensus@sensus.pl Terapia linii czasu. Trwała i szybka zmiana osobowości Autor: Tad James Tłumaczenie: Katarzyna Rojek ISBN: 978-83-246-3244-2 Tytuł oryginału: Time Line Therapy and the Basis of Personality Format: 158 × 235, stron: 288 Przeprowadź trwałą, silną i głęboką zmianę • Metody identyfikacji osobistej linii czasu • Techniki pozbywania się negatywnych emocji • Zasady usuwania ograniczających decyzji • Programy tworzenia przyszłości Linia Twojego życia Od czasów Freuda, Junga i Miltona Ericksona psychologowie poszukiwali metody, która umożliwiłaby im dokonanie właściwego opisu ludzkich doznań związanych z upływem czasu. Jednak dopiero pojawienie się Terapii Linii Czasu umożliwiło nam zrozumienie naszych doświadczeń i dostarczyło narzędzia do radzenia sobie z wpływem, jaki wywierają na nas negatywne emocje oraz ograniczające nas decyzje. Indywidualna linia czasu jest sposobem kodowania naszych wspomnień w mózgu — sposobem ich przechowywania i utrwalania. Nasze zachowanie jest powodowane decyzjami, które podjęliśmy w przeszłości. Bez względu na to, czy mają one charakter świadomy, czy nie, wpływają na to, jak działamy obecnie. Dzięki odkryciu linii czasu mamy po raz pierwszy możliwość zmiany wspomnień u danej osoby w krótkim czasie. Oddajemy w Twoje ręce oryginalny podręcznik, stworzony przez twórcę Terapii Linii Czasu. Geneza tej terapii leży w programowaniu neurolingwistycznym, jednak z biegiem czasu terapia ewoluowała, tworząc nową jakość. Techniki opisane w tej książce działają z niezwykłą siłą i mają moc dokonywania kompletnych oraz szybkich zmian w osobowości. To bardzo potężne narzędzie, za pomocą którego możesz uporządkować przeszłość i zaprojektować wymarzoną przyszłość, dlatego należy używać go z dużą rozwagą. S p i s t r e Ĺ c i Spis treĺci Przedmowa ...............................................................................................7 Podzi¢kowania .......................................................................................14 Cz¥ĺó I Wst¥p Wst¢p ......................................................................................................17 Cz¥ĺó II Terapia linii czasu Rozdzia¦ pierwszy Linia czasu: wprowadzenie ...................................................................29 Rozdzia¦ dr ugi Dwa modele funkcjonowania: „przez czas” i „w czasie” ...................37 Rozdzia¦ trzeci Odkrywanie linii czasu .........................................................................45 Rozdzia¦ czwarty Zarzždzanie pami¢ciž ............................................................................49 Rozdzia¦ pižty J¢zyk, czas, znaczenie s¦ów ..................................................................57 Rozdzia¦ szósty Wewn¢trzna reprezentacja czasu u Twojego klienta .........................61 Rozdzia¦ siódmy Radzenie sobie z traumž .......................................................................65 3 4 ____________________________________________________________________ Spis treĹci R o z dz i a ¦ ós m y Perspektywa czasowa w wypowiedziach j¢zykowych ........................71 Rozdzia¦ dziewižty Terapia linii czasu — pokaz ..................................................................79 R o z dz i a ¦ d z i es iž ty Programowanie w¦asnej przysz¦oĹci za pomocž linii czasu ..............93 Rozdzia¦ jedenasty Zarys terapii linii czasu .........................................................................99 Cz¥ĺó III Metaprogramy Rozdzia¦ dwunasty Wprowadzenie do metaprogramów ................................................. 105 Rozdzia¦ tr zy na sty Metaprogramy proste ......................................................................... 109 Rozdzia¦ czternasty Metaprogramy z¦oŘone ....................................................................... 127 Rozdzia¦ pi¢tnasty Zmiana metaprogramów .................................................................... 167 Cz¥ĺó IV Wartoĺci R o z dz i a ¦ s z e s nas ty Wprowadzenie do wartoĹci ............................................................... 175 Rozdzia¦ s iedem na sty Kszta¦towanie wartoĹci ...................................................................... 181 Rozdzia¦ os iem nast y Ewolucja wartoĹci ............................................................................... 195 Rozdzia¦ dziewi¢tnasty Rozwižzywanie konfliktów przekonaĦ i wartoĹci ............................ 201 Spis treĹci ____________________________________________________________________ 5 Rozdzia¦ dwudziesty Hierarchia idei .................................................................................... 215 Rozdzia¦ dwudziesty pierwszy Zmiana wartoĹci ................................................................................. 223 Rozdzia¦ dwudziesty drugi Utylitaryzacja i zmiana wartoĹci ....................................................... 227 Dodatek A Zmiana podstaw osobowoĹci.............................................................. 239 Dodatek B Terapia uzaleŘnienia od kokainy ...................................................... 251 Bibliografia .......................................................................................... 279 S¦owniczek .......................................................................................... 283 Rozdzia¦ pierwszy Linia czasu: wprowadzenie L inia czasu stanowi pierwszy element podstaw osobowoĹci i ma klu- czowe znaczenie dla jej zrozumienia. Nasze wspomnienia, decyzje, doĹwiadczenia — zarówno dobre, jak i z¦e — sž bezustannie gromadzo- ne na linii czasu i determinujž nasz stosunek do Ĺwiata. Sposób, w jaki przechowujemy wspomnienia, wp¦ywa na to, jak przeŘywamy nasze Řy- cie i jak doĹwiadczamy czasu. Czas mnie fascynuje. KiedyĹ nawet mia¦em firm¢, która organizowa¦a seminaria o zarzždzaniu czasem, ale to by¦o dawno temu. Wtedy jednak naprawd¢ zainteresowa¦em si¢ zagadnieniami wyznaczania celów i za- rzždzania czasem oraz tym, jak zdaje si¢ on pracowaò na korzyĹò jed- nych ludzi, a na niekorzyĹò drugich. DuŘo rozmyĹla¦em nad naturž czasu. Gdy przeczyta¦em w s¦owniku, Ře czas jest to „nieokreĹlone, cižg¦e trwa- nie, w którym zjawiska sž postrzegane jako rozgrywajžce si¢ w przesz¦oĹci, teraŖniejszoĹci i przysz¦oĹci”, uzna¦em to za niezbyt pomocne. Otrzy- ma¦em definicj¢, ale nie przyczyn¢. ZauwaŘy¦em, Ře jedni ludzie zawsze majž doĹò czasu, a drudzy nie. ZauwaŘy¦em, Ře jedni ludzie wydajž si¢ zorganizowani, a drudzy nie. ZauwaŘy¦em, Ře wĹród ludzi, którzy wyznaczajž sobie cele, jedni osiž- gajž je, a drudzy nie. Coraz bardziej fascynowa¦em si¢ zjawiskiem czasu — i wtedy dowiedzia¦em si¢ o istnieniu metaprogramów, które popro- wadzi¦y mnie do odkrycia, Ře mam lini¢ czasu! I inni ludzie teŘ! CóŘ za ciekawa idea! Ludzie NAPRAWD¡ noszž w sobie pewien sposób kodo- wania przesz¦oĹci, teraŖniejszoĹci i przysz¦oĹci, który pozwala im si¢ orientowaò, co naleŘy do przesz¦oĹci, co do teraŖniejszoĹci, a co do przy- sz¦oĹci. Ty teŘ, prawda? W przeciwnym razie skžd by¦oby wiadomo, Ře masz za sobž rozliczenie z fiskusem i Ře nie musisz ponownie p¦aciò po- datku? Brak tej wiedzy by¦by straszny! Co wi¢cej, jestem pewien, Ře 29 30 ____________________________________________________________ Terapia linii czasu gdyby zabrak¦o Ci pewnoĹci, urzžd skarbowy znalaz¦by sposób na to, by ponownie Ĺcižgnžò z Ciebie podatki! Na szcz¢Ĺcie potrafisz rozróŘniaò przesz¦oĹò, przysz¦oĹò i teraŖniejszoĹò. TWOJA LINIA CZASU Gdyby trzeba by¦o si¢ zatrzymaò i pomyĹleò, pewnie poprowadzi¦oby Ci¢ to do odkrycia, Ře Twoja przesz¦oĹò jest u¦oŘona w pewien sposób, przez co potrafisz odróŘniaò jž od przysz¦oĹci. W przeciwnym razie skžd by¦o- by wiadomo, które zdarzenie juŘ mia¦o miejsce, a które dopiero si¢ roze- gra? Skžd by¦oby wiadomo, Ře przyglždasz si¢ wspomnieniu z przesz¦o- Ĺci, a nie wspomnieniu z przysz¦oĹci? Ty jednak potrafisz dokonywaò takich rozróŘnieĦ. To, skžd to wiesz, zaleŘy od sposobu, w jaki kodujesz wspomnienia z przesz¦oĹci i z przysz¦oĹci — sposobu, w jaki magazynujesz informacje w swojej g¦owie. Prawie wszyscy ludzie przechowujž czas w sposób linearny — róŘnica polega na tym, jak to robiž. Edward T. Hall powiada, Ře prosta umiej¢tnoĹò odróŘniania tego, co jest zdarzeniem rzeczywistym (zewn¢trznym), od tego, co zosta¦o tylko zapami¢tane albo zmyĹlone, jest nam wprost niezb¢dna do przetrwania. WZORCE KOMUNIKACJI Wiele wzorców j¢zykowych, z których korzystamy w programowaniu neurolingwistycznym albo które sž nieĹwiadomie stosowane przez osoby o doskona¦ych zdolnoĹciach komunikacyjnych, stanowi owoc wiedzy (Ĺwiadomej lub nie) o tym, jak ludzie uk¦adajž czas w swoich g¦owach. ZauwaŘy¦em, iŘ ci, którzy to wiedzž, z duŘo wi¢kszž ¦atwoĹciž manipu- lujž czasem na poziomie j¢zyka, aby wywo¦ywaò zmiany u uczestników terapii bždŖ w sytuacjach biznesowych. Byò moŘe uda¦o Ci si¢ dostrzec, Ře kiedy ludzie mówiž, cz¢sto tak naprawd¢ opisujž to, co robiž w my- Ĺlach. Czy moŘe tak byò, Ře taki opis jest dos¦owny, a nie metaforyczny? A czy zdarzy¦o Ci si¢ us¦yszeò, jak ktoĹ mówi: „KiedyĹ obejrzysz si¢ za siebie i b¢dziesz si¢ z tego Ĺmiaò”; „Zostaw to za sobž”; „Czas jest po mojej stronie”? Linia czasu: wprowadzenie ____________________________________________________ 31 KiedyĹ si¢ zastanawialiĹmy, co te sformu¦owania mogž oznaczaò. Obecnie uwaŘamy, Ře sposób, w jaki ludzie mówiž o swoich wewn¢trznych doĹwiadczeniach czasu (takŘe za pomocž gestów), ma charakter dos¦owne- go (nie metaforycznego) opisu kompozycji tego doznania. To, jak opowiada si¢ o czasie, stanowi faktycznž reprezentacj¢ tego, co robi si¢ w myĹlach. J¢zyk, jakim opisuje si¢ czas, ujawnia sposób przechowywania czasu. Zaczniemy od opisu linii czasu oraz od wyjaĹnienia sposobu jej funk- cjonowania. Najpierw przekaŘemy troch¢ teorii. Nast¢pnie opowiemy, jak dzia¦a linia czasu w ludzkim umyĹle, zaproponujemy kilka òwiczeĦ. A potem przedstawimy transkrypcj¢ nagrania prawdziwej pracy nad zmia- nž. Dzi¢ki temu samodzielnie si¢ przekonasz, jak linia czasu funkcjo- nuje w Tobie oraz w innych ludziach. PRZECHOWYWANIE CZASU Sposób, w jaki przechowujemy czas wewnžtrz siebie, jest naprawd¢ fa- scynujžcž kwestiž. Koncepcja mówižca o tym, jak to wp¦ywa na naszž osobowoĹò, ma wiele róŘnych Ŗróde¦ — naleŘy do nich mi¢dzy innymi ksižŘka Edwarda T. Halla Taniec Śycia1, w której autor pisze o dwóch modelach doĹwiadczania czasu. CZAS ANGLO-EUROPEJSKI Opisany przez Edwarda T. Halla czas anglo-europejski zdaje si¢ pocho- dziò z okresu rewolucji przemys¦owej. W czasach, kiedy budowano pierwsze fabryki, ludzie musieli przychodziò do pracy punktualnie. Dla- czego? PoniewaŘ o godzinie dziewižtej rano uruchamia¦o si¢ linie mon- taŘowe, a gdyby przy liniach produkcyjnych nie by¦o po¦owy pracowni- ków, wszystkie produkty pospada¦yby z taĹm. (Poza tym kto w¦oŘy¦by te produkty do pude¦ek?). W¦aĹciciele fabryk dobrze zdawali sobie spraw¢ z tego, Ře potrzebny jest system punktualnego Ĺcižgania robotników do pracy. Dzi¢ki liniom montaŘowym powsta¦a koncepcja czasu o strukturze linearnej, w której jedno zdarzenie zachodzi po drugim. Anglo-europejskie 1 Por. Edward T. Hall, Taniec Śycia, t¦um. Rados¦aw Nowakowski, Warszawa 1999. 32 ____________________________________________________________ Terapia linii czasu poj¢cie czasu si¢ga zatem korzeniami rewolucji przemys¦owej oraz linii montaŘowych: wydarzenia pojawiajž si¢ albo jedno po drugim w okre- Ĺlonej kolejnoĹci, albo w ca¦ych seriach, które rozcižgajž si¢ od lewej do prawej (lub odwrotnie) jak linia montaŘowa. W anglo-europejskiej koncepcji czasu na przyk¦ad jeŘeli Ty i ja umówi- liĹmy si¢ o godzinie dziewižtej, a ja mam kolejne spotkanie o dziesižtej, sp¢dzamy razem godzin¢. Po prostu koĦczymy o dziesižtej — bez wzgl¢- du na to, czy uda¦o nam si¢ wszystko omówiò — a ja id¢ na nast¢pne spotkanie. CZAS ARABSKI Ca¦kowicie odmiennž koncepcj¢ czasu majž paĦstwa arabskie, islam- skie, Indie oraz rejony po¦udniowe (o ciep¦ym klimacie), takie jak po¦u- dniowy Pacyfik, Morze Karaibskie czy nawet po¦udniowa cz¢Ĺò Stanów Zjednoczonych. W tych kulturach czas jest tym, co dzieje si¢ w danej chwili. JeŘeli Ty i ja umówiliĹmy si¢ na spotkanie o czternastej, a Ty przychodzisz o czterna- stej trzydzieĹci, wszystko jest w porzždku, poniewaŘ ja i tak zajmowa¦em si¢ swoimi sprawami, wi¢c nawet nie zauwaŘy¦em, Ře si¢ spóŖniasz. Za- czynamy o czternastej trzydzieĹci i tak teŘ jest dobrze; sp¢dzimy razem tyle czasu, ile b¢dzie potrzeba. JeŘeli nast¢pna osoba ma przyjĹò o pi¢t- nastej — to Ĺwietnie! Kiedy si¢ zjawi, b¢dzie mog¦a usižĹò obok i przyj- rzeò si¢, jak koĦczymy nasze spotkanie. MieszkaĦcy Karaibów oraz Meksyku wprost s¦ynž ze swojej koncep- cji czasu. Tam, jeĹli pytasz: „Kiedy to zrobisz?”, s¦yszysz: „Jutro, mañana”. Na przyk¦ad w Meksyku, gdy držŘysz: „Kiedy to zrobisz?”, dostajesz w od- powiedzi: „No wiesz, jutro, zrobi¢ to jutro”. JeŘeli zdarzy¦o Ci si¢ mieò stycznoĹò z tego typu myĹleniem o czasie, wiesz, Ře „jutro” moŘe ozna- czaò dowolny moment po dzisiejszym zachodzie s¦oĦca — w cižgu ko- lejnych trzech tygodni. JeŘeli zaĹ zdarzy¦o Ci si¢ pobyò d¦uŘej na Hawa- jach, prawdopodobnie juŘ znasz tamtejsze podejĹcie: co najmniej trzydzieĹci minut po ustalonej godzinie. Kiedy mieszkaĦcy Zachodu po raz pierwszy przyjeŘdŘajž do takich kra- jów jak na przyk¦ad Irak i udajž si¢ na spotkanie z tamtejszymi biznesme- nami, mogž si¢ zdenerwowaò: zdarza si¢ bowiem, Ře iracki przedsi¢biorca Linia czasu: wprowadzenie ____________________________________________________ 33 jest umówiony z dziewi¢cioma czy dziesi¢cioma osobami naraz i prowa- dzi rozmowy ze wszystkimi jednoczeĹnie. Kiedy amerykaĦski biznesmen mówi: „PrzecieŘ by¦em umówiony na prywatne spotkanie”, w odpowie- dzi s¦yszy: „To JEST prywatne spotkanie”. NAJWAŘNIEJSZE RÓŘNICE W KONCEPCJACH CZASU W arabskim rozumieniu czasu — poniewaŘ dzieje si¢ on „tu i teraz” — nie ma konkretnego poj¢cia przysz¦oĹci. Arabowie sž znani z tego, Ře nie wybiegajž myĹlž od chwili obecnej dalej niŘ na dwa tygodnie naprzód. Skoro czas dzieje si¢ „tu i teraz” oraz nie ma niczego póŖniej niŘ za dwa tygodnie, nie jest moŘliwe planowanie przysz¦oĹci. Istniejž zatem dwa sposoby organizacji czasu. W tym anglo-europejskim wyst¢pujž zdarzenia linearne, uk¦adajžce si¢ w sekwencje i dajžce si¢ za- planowaò. W czasie arabskim wszystko dzieje si¢ „tu i teraz”. Ludzie naprawd¢ róŘnie pojmujž czas. W ramach czasu anglo-europejskiego, jeŘeli Ty i ja jesteĹmy umówieni na spotkanie, oczekujesz, Ře przyjd¢ sam; w ramach czasu arabskiego — spodziewaj si¢, Ře zjawi¢ si¢ nie sam, ale w towarzystwie trzech lub czterech innych osób. W STANACH ZJEDNOCZONYCH W Stanach Zjednoczonych moŘna si¢ spotkaò z oboma modelami do- Ĺwiadczania czasu. Edward T. Hall powiada, Ře amerykaĦski biznesmen cz¢sto kieruje si¢ czasem anglo-europejskim, a amerykaĦska pani domu — czasem arabskim. Zajmuje si¢ ona zazwyczaj wszystkimi cz¦onkami rodziny jednoczeĹnie, Řyje chwilž obecnž. MžŘ moŘe mówiò: „Wycho- dzimy do teatru o dziewi¢tnastej”, a Řona o dziewi¢tnastej trzydzieĹci robi ostatnie pocižgni¢cia szminkž, poniewaŘ dopiero teraz skoĦczy¦a wyko- nywaò swoje obowižzki: nakarmi¦a dzieci, wysprzžta¦a kuchni¢. Dopiero kiedy wszystko zostaje zrobione (bez wzgl¢du na to, ile trwa, ale kiedy juŘ koĦczymy, to koĦczymy naprawd¢), moŘna iĹò. 34 ____________________________________________________________ Terapia linii czasu Co ciekawe, to, którym z omawianych modeli si¢ pos¦ugujesz, jest ca¦kowicie uwarunkowane Twoim wewn¢trznym systemem kodowania czasu. Potrafimy odkryò, w jaki sposób go przechowujesz, zadajžc proste pytanie o to, jak kodujesz przechowywanie w pami¢ci zdarzeĦ, które wewnžtrz Ciebie sk¦adajž si¢ na Twojž histori¢ oraz przysz¦oĹò. JAK PRZECHOWUJESZ CZAS Chcia¦bym Ci¢ teraz prosiò o zatrzymanie si¢ na chwil¢ oraz o zastano- wienie si¢ nad tym, gdzie Twoim zdaniem znajdujž si¢ przesz¦oĹò i przy- sz¦oĹò. Nast¢pnie pomyĹl o tym, Ře wspomnienia z przesz¦oĹci, gdy przy- chodzž do Ciebie, poruszajž si¢ w pewnym kierunku — poniewaŘ sž przechowywane w okreĹlonym miejscu, dzi¢ki czemu potrafisz je odróŘ- niò od tych, które znajdujž si¢ w Twojej przysz¦oĹci. Zdarzenia w przy- sz¦oĹci b¢d¢ równieŘ nazywaò wspomnieniami — zaraz dowiesz si¢ dla- czego. Tam, w Twojej przysz¦oĹci znajdujž si¢ zdarzenia, które róŘniž si¢ od tych z przesz¦oĹci. Wiesz to, poniewaŘ sž inaczej u¦oŘone. Gdybym Ci¢ poprosi¦: „WskaŘ na przesz¦oĹò i na przysz¦oĹò”, gdybym zapyta¦: „Czy moŘesz wskazaò na przysz¦oĹò?”, jaki by¦by to kierunek? Jaki kieru- nek pokaŘesz, kiedy zapytam o to, gdzie jest Twoja przesz¦oĹò? Czy po- kazujesz od lewej do prawej, od przodu do ty¦u, z góry na dó¦, czy jeszcze innž kombinacj¢? Anglo-europejski typ czasu nazywamy modelem funkcjonowania „przez czas”. Jest on wyznaczany przez lini¢ czasu rozcižgajžcž si¢ od lewej do prawej (albo odwrotnie) bždŖ stanowižcž dowolny inny uk¦ad, w ramach którego przesz¦oĹò, teraŖniejszoĹò i przysz¦oĹò znajdujž si¢ przed Tobž. Arabski typ czasu — nazywany modelem funkcjonowania „w czasie” — jest reprezentowany przez lini¢ czasu, która rozcižga si¢ od przodu do ty¦u albo stanowi dowolnž innž kombinacj¢ przesz¦oĹci, teraŖniejszoĹci i przysz¦oĹci, w ramach której fragment linii czasu znajduje si¢ w Twoim ciele bždŖ poza Twoim polem widzenia. Linia czasu: wprowadzenie ____________________________________________________ 35 ROZPOZNAWANIE SPOSOBÓW U¨OŘENIA CZASU Kiedy rozmawiasz z jakžĹ osobž, aby si¢ dowiedzieò, czy funkcjonuje „w czasie”, czy „przez czas”, moŘesz zadaò wiele róŘnych pytaĦ. JeŘeli chcesz to zrobiò szybko, zapytaj po prostu: „Gdzie twoim zdaniem znaj- duje si¢ przesz¦oĹò, a gdzie przysz¦oĹò?” albo: „W jakim kierunku biegnie twoja przesz¦oĹò, a w jakim twoja przysz¦oĹò?”. Mniej wi¢cej po¦owa osób, które zapytasz, udzieli odpowiedzi bez wahania. Wi¢kszoĹò ludzi nie ma trudnoĹci z odkryciem tego, w jaki sposób przedstawia sobie czas, i mówi: „Przysz¦oĹò jest przede mnž, a przesz¦oĹò za mnž” albo stwierdza, Ře przysz¦oĹò jest po lewej stronie, a przesz¦oĹò — po prawej, bždŖ wskazuje jeszcze inne kierunki. MoŘna takŘe spotkaò osoby, które w odpowiedzi wska؞ jakieĹ po¦o- Řenie geograficzne, na przyk¦ad: „San Bernardino”. Nie Ĺmiej si¢! To moŘe si¢ zdarzyò. „Gdzie jest twoja przysz¦oĹò?”. „San Bernardino”. I dobrze! (Powiem szczerze, Ře lepiej jest pochodziò z San Bernardino, niŘ tam trafiò! OczywiĹcie Řartuj¢). W takim przypadku rozmawiaj z danž osobž tak d¦ugo, aŘ b¢dzie w stanie ujžò swoje wspomnienia w model liniowy. JeŘeli dana osoba nie jest w stanie podaò kierunku, kiedy pytasz: „Gdzie twoim zdaniem znajduje si¢ przesz¦oĹò, a gdzie — przysz¦oĹò?”, powiedz: „Zatrzymaj si¢ na chwil¢ i przywo¦aj wspomnienie z okresu, kiedy mia¦eĹ lat…” — i tu wskaŘ okreĹlony wiek. Sam najcz¢Ĺciej pro- ponuj¢ pi¢ò do siedmiu lat, dziesi¢ò do trzynastu oraz szesnaĹcie do osiemnastu bždŖ miniony tydzieĦ, w zaleŘnoĹci od tego, w jakim wieku jest dana osoba. Mówisz wi¢c: „Zatrzymaj si¢ na chwil¢ i przywo¦aj wspo- mnienie z przesz¦oĹci”. Potem pytasz: „A teraz, z której strony to wspo- mnienie przysz¦o do ciebie?”. Nast¢pnie proponujesz: „A teraz pomyĹl o czymĹ, co wydarzy si¢ w przysz¦oĹci, na przyk¦ad za pó¦ roku albo za rok, liczžc od chwili obecnej… A teraz, z której strony wspomnienie to przysz¦o do ciebie?”. Zwróò uwag¢, Ře w obu przypadkach uŘy¦em s¦owa „teraz”. Umiejscawia ono danž osob¢ w teraŖniejszoĹci. S¦owo „teraz” jest waŘne. Zatrzymuje ono w chwili obecnej, pomagajžc zwróciò uwag¢ na to, z której strony przychodzž wspomnienia. Najcz¢Ĺciej otrzymasz jednž z dwóch moŘliwych odpowiedzi. 36 ____________________________________________________________ Terapia linii czasu „PRZEZ CZAS” W modelu funkcjonowania „przez czas” (czas anglo-europejski) linia czasu biegnie od lewej do prawej, z góry na dó¦, przybiera kszta¦t litery „v” albo uk¦ada si¢ w jeszcze inny sposób, w ramach którego (i tutaj pojawia si¢ kluczowa cecha) przesz¦oĹò, teraŖniejszoĹò i przysz¦oĹò znaj- dujž si¢ zawsze przed danž osobž; aby je zobaczyò, nie musi ona odwracaò g¦owy. Na przyk¦ad: jeŘeli przesz¦oĹò znajduje si¢ po lewej stronie pola widzenia danej osoby, a przysz¦oĹò — po prawej, oznacza to, Ře ta osoba funkcjonuje „przez czas”. Cz¦owiek funkcjonujžcy „przez czas” ma prze- sz¦oĹò, teraŖniejszoĹò i przysz¦oĹò przed sobž, nie zaĹ w swoim ciele. „W CZASIE” Z kolei osoba funkcjonujžca „w czasie” ma cz¢Ĺò swoich wspomnieĦ z przesz¦oĹci i z przysz¦oĹci za sobž, bez wzgl¢du na to, jak jest u¦oŘona linia czasu. W tym przypadku pojawiajž si¢ wszystkie albo przynajmniej niektóre cechy przypisywane czasowi arabskiemu. Kiedy próbujesz roz- poznaò modele funkcjonowania „w czasie” i „przez czas”, zwróò uwag¢ na to, Ře niezaleŘnie od tego, czy linia czasu biegnie z góry na dó¦, od przo- du do ty¦u czy jeszcze inaczej, kluczowym elementem jest okreĹlenie, czy jakiekolwiek cz¢Ĺci przesz¦oĹci, teraŖniejszoĹci lub przysz¦oĹci znaj- dujž si¢ za danž osobž (aby je zobaczyò, musi ona obróciò g¦ow¢), oraz czy jakaĹ cz¢Ĺò linii czasu znajduje si¢ w ciele danej osoby. JeŘeli jaka- kolwiek cz¢Ĺò linii czasu przecina cia¦o, oznacza to, Ře dana osoba funk- cjonuje „w czasie”. Rozdzia¦ dr ugi Dwa modele funkcjonowania: „przez czas” i „w czasie” K iedy zaczniesz badaò linie czasu innych ludzi, odkryjesz, Ře sž one pouk¦adane na nieskoĦczenie wiele sposobów. Jedna osoba moŘe funkcjonowaò „w czasie” albo „przez czas”, albo w jednym i drugim modelu. Sam znam takich, którzy majž przysz¦oĹò z przodu, podchodzž- cž blisko do chwili obecnej, przebiegajžcž od lewej do prawej, si¢gajžcž troch¢ w odcinek przesz¦oĹci, a reszt¢ za sobž — co stanowi kombinacj¢ obu omówionych modeli. Istniejž równieŘ takie uk¦ady linii czasu, które przypominajž spirale lub p¢tle bždŖ stanowiž po¦žczenie tych kszta¦tów. KaŘdy sposób organizacji oddzia¦uje na danž osob¢ oraz na jej percepcj¢ czasu. Uk¦ad naszych wspomnieĦ oraz naszej przysz¦oĹci wywiera przewi- dywalny wp¦yw na naszž osobowoĹò. NajwaŘniejszž cechž charakterystycz- nž, jakž warto najpierw wyodr¢bniò, jest to, czy cz¢Ĺò linii czasu znajduje si¢ za danž osobž. JeŘeli tak, funkcjonuje ona „w czasie”; w przeciwnym razie funkcjonuje „przez czas”. „PRZEZ CZAS” Ludzie, którzy preferujž model „przez czas”, kodujž czas i przechowujž wspomnienia od lewej do prawej, od prawej do lewej albo jeszcze inaczej, tak aby móc umieĹciò ca¦y czas przed sobž. Ma on wtedy charakter cižg¦y, nieprzerwany; moŘe si¢ wydawaò „d¦ugi”; daje ĹwiadomoĹò trwania. Wspomnienia osoby funkcjonujžcej „przez czas” sž zazwyczaj zdysocjowane, 37 38 ____________________________________________________________ Terapia linii czasu co oznacza, Ře widzi ona samž siebie w danym wspomnieniu. Efekt ten jest dodatkowo wzmacniany przez uk¦ad wspomnieĦ: wszystkie znajdujž si¢ stale przed danž osobž, dlatego musi ona pozostawaò zdysocjowana. Jej pami¢ò jest pod wzgl¢dem czasowym sekwencyjna — dla tej osoby czas ma struktur¢ linearnž i charakteryzuje si¢ pewnž d¦ugoĹciž. Ludzie funkcjonujžcy „przez czas” mogž na przyk¦ad postrzegaò wartoĹò wizyty u terapeuty lub psychologa jako dok¦adny ekwiwalent sp¢dzonego wspólnie czasu. Chcž, by suma, jakž zap¦acili, by¦a warta czasu, który si¢ im poĹwi¢ca. JeŘeli sp¢dzi si¢ z nimi pó¦torej godziny, b¢dž chcieli dwóch. Dla tego typu ludzi czas i wartoĹò sž cz¢sto toŘsame: „Mam prawo wykorzystaò kupiony czas do ostatniej minuty. Chc¢ otrzymaò wszystko, za co zap¦aci¦em…”. Ludzie funkcjonujžcy „przez czas” sž zazwyczaj punktualni — a przy- najmniej wiedzž, kiedy si¢ spóŖniajž. JeŘeli umawiasz si¢ na spotkanie z takž osobž o czternastej i przychodzisz o czternastej pi¢ò, moŘe to zo- staò uznane za spóŖnienie! Ludzie funkcjonujžcy „w czasie” równieŘ za- uwaŘajž brak punktualnoĹci, a niektórzy nawet Ŗle si¢ czujž z tego po- wodu, lecz jest to zazwyczaj zwižzane z tym, Ře przypisujž waŘne znaczenie wyczuciu czasu. Osoba funkcjonujžca „przez czas” dzieli czas na zdarzenia zachodzžce linearnie. Niektórzy reprezentanci omawianego modelu po- trafiž nawet doĹò szybko si¢ zorientowaò, która jest godzina. Umie to moja Řona — i to, zar¢czam, przez dwadzieĹcia cztery godziny na dob¢. „Czas jest po mojej stronie” — to stwierdzenie charakterystyczne dla modelu funkcjonowania „przez czas” i ma pewne zalety. JeŘeli ca¦y Twój czas znajduje si¢ bez przerwy przed Tobž, s¦uŘy Ci jako uk¦ad od- niesienia. Przyk¦adem moŘe byò traktowana w ten sposób przesz¦oĹò. Jest to wspania¦e rozwižzanie, pod warunkiem Ře minione doĹwiadczenia majž pozytywny wydŖwi¢k. KiedyĹ jednak pracowaliĹmy z osobž funk- cjonujžcž „przez czas”, która w przesz¦oĹci mia¦a pewne problemy, te zaĹ znajdowa¦y si¢ cižgle tuŘ przed jej oczami. Ze wzgl¢du na wartoĹciujžce odczucia wobec dawnych trudnoĹci, cz¦owiek ten cižgle zmaga¦ si¢ z te- raŖniejszoĹciž. Osoba funkcjonujžca „przez czas” przechowuje wspomnienia w sposób zdysocjowany. (Oznacza to, Ře widzi samž siebie w danym wspomnieniu — nie patrzy w¦asnymi oczami). Ponadto moŘe mieò trudnoĹci z si¢ga- niem po konkretne wspomnienie, poniewaŘ w ramach omawianego mo- delu cz¢sto w jednym gestalcie zostaje nawarstwionych wiele doĹwiadczeĦ. (Gestalt jest skonstruowanym wspomnieniem, które reprezentuje wszystkie Dwa modele funkcjonowania: „przez czas” i „w czasie” ____________________________ 39 wspomnienia danego typu). Na przyk¦ad kiedy poprosi si¢ danž osob¢ o przypomnienie sobie jednej konkretnej chwili, kiedy by¦a szcz¢Ĺliwa, moŘe to okazaò si¢ dla niej trudne, poniewaŘ zgromadzi¦a wszystkie szcz¢Ĺliwe momenty w jednym doĹwiadczeniu. OdnieĹmy omawiany model do konkretnego zawodu: na przyk¦ad ksi¢gowy, który funkcjonuje „przez czas”, b¢dzie mieò wi¢kszž ¦atwoĹò zachowania koncentracji i prawdopodobnie skoĦczy prac¢ w terminie. W finansach wyczucie czasu jest naprawd¢ istotne! Wspomniany ksi¢- gowy b¢dzie mia¦ rozplanowane zadania na kaŘdy dzieĦ miesižca i b¢dzie je wykonywa¦ zazwyczaj terminowo. Osoba funkcjonujžca „przez czas” z wi¢kszž ¦atwoĹciž koncentruje si¢ na wykonywanym zadaniu oraz d¦u- Řej pozostaje na nim skupiona. MoŘe mieò jednak mniejszž zdolnoĹò utrzymywania uwagi na chwili obecnej i bycia „tu i teraz” w porównaniu z kimĹ, kto reprezentuje drugi model. Ponadto napotyka nierzadko pewne trudnoĹci z koncentracjž w Ĺrodowisku, które szybko si¢ zmienia. W kon- tekĹcie zawodowym moŘe si¢ Ŗle czuò w otoczeniu pozbawionym ¦adu. Osoba funkcjonujžca „przez czas” postrzega czas pracy jako odmien- ny od czasu na zabaw¢ (traktuje prac¢ bardzo powaŘnie); wiedzie Řycie bardziej uporzždkowane, zorganizowane, zaplanowane; mawia: „Planuj prac¢ i pracuj z planem”. W pracy zazwyczaj wyznacza sobie terminy, traktuje je powaŘnie oraz oczekuje od innych ludzi takiego samego po- dejĹcia. Odczuwa silnž potrzeb¢ domykania tego, co rozpoczyna — po- trzeb¢ „wypuszczania w Ĺwiat”. Istnieje Ĺcis¦y zwižzek mi¢dzy typem osoby funkcjonujžcej „przez czas” a opisem preferencji postawy osždzajžcej Carla Gustava Junga1. „W CZASIE” Ten, kto funkcjonuje „w czasie”, woli kodowaò wspomnienia od przodu do ty¦u, z góry na dó¦, w kszta¦t litery „v” albo jeszcze inaczej, tak aby cz¢Ĺò przesz¦oĹci, teraŖniejszoĹci bždŖ przysz¦oĹci by¦a za danž osobž lub w niej. Uk¦ad ten nawižzuje do arabskiego modelu czasu, który zo- sta¦ juŘ omówiony. Ludzie funkcjonujžcy „w czasie” zazwyczaj nie majž dost¢pu do cz¢Ĺci w¦asnej historii albo do przysz¦oĹci, jeŘeli nie odwrócž 1 Por. Carl Gustav Jung, Typy psychologiczne, t¦um. Robert Reszke, Warszawa 2009. 40 ____________________________________________________________ Terapia linii czasu g¦owy. W¦aĹnie stžd biorž si¢ powiedzenia: „KiedyĹ obejrzysz si¢ za sie- bie i b¢dziesz si¢ z tego Ĺmiaò” albo: „Zostaw to za sobž”. Sž to stwier- dzenia charakteryzujžce model funkcjonowania „w czasie” — stanowiž opis j¢zykowy tego, co dzieje si¢ w osobie funkcjonujžcej w taki sposób. PomyĹl o tym: jeŘeli osobie funkcjonujžcej „przez czas” zdarzy¦o si¢ kie- dyĹ coĹ, z czego nie by¦a zadowolona, nie b¢dzie ona w stanie „obejrzeò si¢ za siebie i si¢ Ĺmiaò”. Dlaczego? PoniewaŘ wszystkie jej wspomnienia znajdujž si¢ zawsze dok¦adnie przed niž. Osoba funkcjonujžca „w czasie” prawdopodobnie przechowuje przesz¦oĹò za sobž, dlatego raczej b¢dzie uŘywaò sformu¦owania: „Zostaw to za sobž”. Si¢gajžc do wspomnieĦ, ludzie funkcjonujžcy „w czasie” wracajž do jednego zdarzenia albo do wybranej chwili oraz wchodzž w nie, sž z ni- mi zasocjowani (patrzž w¦asnymi oczami i przeŘywajž w¦asne doĹwiad- czenia). Potrafiž natychmiast wróciò do okreĹlonego momentu, a wtedy „sž dok¦adnie tam, gdzie sž”. PoniewaŘ nie majž tak g¦¢bokiej Ĺwiado- moĹci trwania jak osoby reprezentujžce odmienny model, czasami dajž si¢ uwi¢ziò w chwili obecnej i mogž mieò trudnoĹci na przyk¦ad z zakoĦ- czeniem posiedzenia. Cz¢sto nie wiedzž, Ře sž pi¢ò minut spóŖnieni; niektórzy nawet nie zdajž sobie sprawy, Ře min¢¦o pó¦ godziny. Na przy- k¦ad jeŘeli umawiasz si¢ na spotkanie o godzinie czternastej z osobž funkcjonujžcž „w czasie” i przychodzisz o czternastej pi¢tnaĹcie, wed¦ug tej osoby prawdopodobnie nie spóŖniasz si¢. Granica dzielžca reprezen- tantów dwóch omawianych modeli w kwestii spóŖniania si¢ leŘy mi¢dzy pi¢cioma a pi¢tnastoma minutami. Dla osoby funkcjonujžcej „w czasie”, jeŘeli przychodzisz pi¢tnaĹcie minut póŖniej, wcižŘ mniej wi¢cej mieĹcisz si¢ w umówionej porze. Osoba ta moŘe nawet zapomnieò o spotkaniu albo nie zorientowaò si¢, Ře jeszcze Ci¢ nie ma; nie b¢dzie tego wiedzia¦a. Osoba funkcjonujžca „w czasie” duŘo ¦atwiej odnajduje si¢ w „tu i teraz”. Dla reprezentanta drugiego modelu okazuje si¢ to znacznie trudniejsze, poniewaŘ cižgle widzi przed sobž jednoczeĹnie przesz¦oĹò, teraŖniejszoĹò i przysz¦oĹò, osoba „w czasie” zaĹ jest w chwili obecnej. W¦aĹnie tutaj. „Tu i teraz” charakteryzuje model funkcjonowania „w cza- sie” w¦aĹnie dlatego, Ře wi¢kszoĹò tego typu ludzi g¦ównie jest w chwili obecnej. Stžd koncentracja oraz zachowanie skupienia nawet w cha- otycznej sytuacji przychodzž im cz¢sto z ¦atwoĹciž, w przeciwieĦstwie do osób funkcjonujžcych „przez czas”. Ludzie funkcjonujžcy „w czasie” mogž si¢ wydawaò zawodni. Potrze- bujž swobody i wolž zostawiaò sobie róŘne moŘliwoĹci, dlatego cz¢sto Dwa modele funkcjonowania: „przez czas” i „w czasie” ____________________________ 41 niech¢tnie podejmujž decyzje — sždzž, Ře pozbawiž ich one pewnych rozwižzaĦ. Z kolei kiedy juŘ dokonajž wyboru, na przyk¦ad w sytuacji sprzedaŘy, mogž mieò wyrzuty sumienia, poniewaŘ b¢dž si¢ obawiaò, Ře w jakiĹ sposób ograniczyli sobie dost¢pne moŘliwoĹci. Zdarza si¢, Ře ta- cy ludzie potrzebujž kogoĹ, by pomaga¦ im trzymaò si¢ wytyczonego kie- runku, poniewaŘ z czasem ich koncentracja na obranym celu moŘe s¦abnžò, jak choòby podczas realizowania d¦ugofalowego projektu. Cz¢- sto majž trudnoĹci z porzždkowaniem swoich zadaĦ. Ludzie funkcjonujžcy „w czasie” potrafiž jednak z wi¢kszž ¦atwoĹciž cofnžò si¢ do przesz¦oĹci i tam pozostaò, poniewaŘ ich wspomnienia sž zasocjowane. Zazwyczaj bez problemu wracajž do okreĹlonego momentu, mogž wi¢c byò ¦atwiej kotwiczeni w bardziej zasocjowanym stanie. JeŘeli nie dotrzymujž zobowižzania, zdarza si¢, Ře mawiajž: „To nie ja” albo: „Nie by¦em wtedy sobž”. W terapii mogž miewaò co tydzieĦ inne problemy. Osoba funkcjonujžca „w czasie” cz¢sto postrzega czas pracy i czas zabawy jako toŘsame — praca jest zazwyczaj zabawž. Wiedzie Řycie mniej pouk¦adane, za to bardziej spontaniczne, elastyczne, swobodne; nie planuje, poniewaŘ woli „chwytaò chwil¢”, adaptujžc si¢ do Řycia na bie؞co. Zazwyczaj unika wyznaczania terminów, a jeĹli jest do tego zmuszona, mogž si¢ one okazywaò nienaturalnie wczesne (przez co do- prowadza do szaleĦstwa swoich wspó¦pracowników funkcjonujžcych „przez czas”!). Ma silnž potrzeb¢ posiadania róŘnych moŘliwoĹci; nie zaleŘy jej na koĦczeniu tego, co rozpocz¢te. Istnieje Ĺcis¦y zwižzek mi¢- dzy typem osoby funkcjonujžcej „w czasie” a opisem preferencji posta- wy obserwujžcej Carla Gustava Junga2. GESTALT Wspomnienia, które przechowujemy, sž u¦oŘone w gestalt. Oznacza to po prostu, Ře wspomnienia dotyczžce pewnego przedmiotu cz¢sto ¦žczž si¢ z sobž jak sznur pere¦ i grupujž wokó¦ jakiegoĹ przedmiotu. Wp¦yw gestaltu polega na tym, Ře poprzez si¢ganie po niego nierzadko wydo- bywa si¢ wspomnienie skonstruowane, które stanowi syntez¢ wszystkich 2 Por. Carl Gustav Jung, Typy psychologiczne, t¦um. Robert Reszke, Warszawa 2009. 42 ____________________________________________________________ Terapia linii czasu wspomnieĦ na dany temat. Z tego powodu cz¢sto bywa trudniej dotrzeò do okreĹlonego wspomnienia. W Time Line Therapy™ waŘne jest, aby zrozumieò, Ře zarówno ludzie funkcjonujžcy „w czasie”, jak i ludzie funkcjonujžcy „przez czas” uk¦a- dajž swoje wspomnienia w gestalt. Ci drudzy pozostajž pod wi¢kszym jego wp¦ywem, poniewaŘ wszystkie ich wspomnienia znajdujž si¢ przed nimi, zatem gestalt jest tym bardziej widoczny. Ludzie funkcjonujžcy „przez czas” si¢gajž po gestalt zamiast po konkretne wspomnienie. Kiedy wi¢c mówisz: „Chc¢, abyĹ cofnž¦ si¢ do pewnego momentu. Czy potrafisz wróciò do okreĹlonej chwili i przypomnieò sobie, kiedy…?”, moŘesz us¦y- szeò odpowiedŖ: „O, rety! Potrafi¢ sobie przypomnieò chwile, kiedy by- ¦em zadowolony albo zmotywowany. Potrafi¢ sobie przypomnieò chwile pe¦ne ch¢ci do dzia¦ania, ale nie konkretny moment”. Dzieje si¢ tak dlate- go, Ře osoba funkcjonujžca „przez czas” z¦oŘy¦a wszystkie swoje wspo- mnienia w jeden gestalt zdarzeĦ zwižzanych z odczuwaniem motywacji. Innymi s¦owy, przetworzy¦a ca¦y zbiór wspomnieĦ na ¦aĦcuch nazwany na przyk¦ad „motywacja” bždŖ „zadowolenie”. Gestalt pojawia si¢ równieŘ u ludzi funkcjonujžcych „w czasie”, jest jednak lepiej widoczny u tych funkcjonujžcych „przez czas”, poniewaŘ cižgle znajduje si¢ przed nimi. JeŘeli gestalt zak¦óca proces docierania do wspomnienia przez osob¢ funkcjonujžcž „przez czas”, ona zaĹ ma problemy z cofni¢ciem si¢ do okreĹlonego zdarzenia, moŘesz powiedzieò: „Chc¢, ŘebyĹ teraz przewró- ci¦ karty swojej pami¢ci wstecz, jak w ksižŘce. Przewracaj karty swojej pami¢ci wstecz, jak w ksižŘce, aŘ dojdziesz do tego momentu, kiedy…”. Podobnie post¢puj w przypadku osoby funkcjonujžcej „w czasie”: jeŘeli ma ona pewne trudnoĹci z cofni¢ciem si¢ do jakiegoĹ wydarzenia, po- wiedz: „Chc¢, ŘebyĹ przewinž¦ do ty¦u film przedstawiajžcy twoje Řycie”. Gdy wspomnienia sž u¦oŘone od lewej do prawej, wówczas skuteczne okaŘe si¢ porównanie z ksižŘkž, gdy zaĹ od przodu do ty¦u, lepsza b¢- dzie analogia z filmem. Byò moŘe jednym z najwaŘniejszych zagadnieĦ zwižzanych z czasem jest nauczenie si¢, jak wykorzystywaò okreĹlony sposób u¦oŘenia czasu przez ludzi w celu nawižzywania z nimi dobrego kontaktu oraz prze- prowadzania po؞danych zmian. Dwa modele funkcjonowania: „przez czas” i „w czasie” ____________________________ 43 TWOJA LINIA CZASU Chc¢ Ci¢ znów prosiò o zatrzymanie si¢… i zastanowienie si¢, w jaki spo- sób uk¦adasz swój czas. WeŖ pod uwag¢ wspomnienia zarówno z przesz¦o- Ĺci, jak i z przysz¦oĹci. I jedne, i drugie nazywam wspomnieniami — zaraz przekonasz si¢ dlaczego. JeŘeli pomyĹlisz o tym, okaŘe si¢, Ře znasz sposób na to, by stwierdziò, co jest przesz¦oĹciž, a co przysz¦oĹciž. Oznacza to, Ře Twój mózg uk¦ada wspomnienia w okreĹlony sposób. Badamy zatem „j¢- zyk”, którym pos¦uguje si¢ mózg, a dok¦adnie to, jak porzždkuje przesz¦oĹò i przysz¦oĹò, tak aby by¦o dla Ciebie jasne, do czego naleŘy dane zdarzenie. Chcia¦bym zatem poprosiò Ci¢ o pomyĹlenie o czymĹ, co zdarzy¦o si¢ w przesz¦oĹci, oraz dostrzeŘenie, z której strony to nadesz¦o. A teraz po- myĹl o czymĹ, co na pewno zdarzy si¢ w przysz¦oĹci albo co Twoim zda- niem moŘe w niej zajĹò, oraz dostrzeŘ, z której strony to nadesz¦o. WskaŘ ponownie na przysz¦oĹò i na przesz¦oĹò, tak aby zdobyò pe¦ne wyobra- Řenie o tym, jak sž u¦oŘone Twoje wspomnienia.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Terapia linii czasu.Trwała i szybka zmiana osobowości
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: