Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00364 007848 15362388 na godz. na dobę w sumie
Tobiasz wyzwolony - ebook/pdf
Tobiasz wyzwolony - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 145
Wydawca: Universitas Język publikacji: polski
ISBN: 978-832-421-131-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> literatura piękna >> komiks i humor
Porównaj ceny (książka, ebook (-9%), audiobook).

„Tobiasz wyzwolony” to parafraza biblijnej opowieści o młodym Tobiaszu z króciutkiej, prozatorskiej księgi biblijnej noszącej imię bohatera. W Rages, mieście, do którego podróżuje Tobiasz, mieszka nieszczęśliwa Sara, która straciła po kolei siedmiu mężów, gdy właśnie wchodzili do łożnicy w noc poślubną. Losy Tobiasza i Sary powiązały się ze sobą za sprawą ingerencji Bożej w chwili, gdy oboje, trapieni różnymi troskami, zaczęli się modlić. Odtwarzając historię biblijną, rezerwuje sobie Lubomirski swobodne stanowisko komentatora. Narrator jest tu obdarzony dużą samodzielnością, pośredniczy między biblijną opowieścią a barokowym czytelnikiem. Lubomirski przytaczając tę historię, poddaje się pokusom wyobraźni i opowiada ją w konwencji romansu współczesnego.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

K L A S Y K A M N I E J Z N A N A Stanisław Herakliusz Lubomirski TOBIASZ WYZWOLONY universitas TOBIASZ WYZWOLONY Stanisław Herakliusz Lubomirski (1641-1702) jest uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy polskiego Baroku. Już współcześni nazywali go „Polskim Salomonem . Pochodził ze starego magnackiego rodu, jego ojciec, Jerzy, zasłynął jako przywódca rokoszu. Poeta w mło- dości podróżował po Europie, gdzie zetknął się z literaturą i teatrem fran- cuskim, hiszpańskim i włoskim. Po powrocie do kraju zajął się polityką, stopniowo zdobywając najwyższe godności w państwie, czego ukorono- waniem był urząd marszałka wielkiego koronnego. Swój pałac w Ujazdo- wie pod Warszawą zamienił w znaczący ośrodek literatury i sztuki. Był pisarzem bardzo wszechstronnym. Jego dzieła prozatorskie (Rozmowy Artaksesa i Ewandra) są prototypem polskiej powieści i eseju. W poezji interesował go zarówno dramat (Ermida królewna pasterska), liryka (Poezje postu świętego, Teomuza) jak i epika (Orfeusz, Tobiasz wyzwolony). Nawiązywał w nich do literatury włoskiej, zwłaszcza do poezji Giambattisty Marina, aczkolwiek istotne w jego twórczości są też koneksje francuskie. W poe- zjach pisanych po łacinie, do których wprowadzał śmiałe eksperymenty formalne, widać inspiracje neostoickie (Adverbia Moralia). Wzorowany na Księdze Tobiasza romans biblijny Tobiasz wyzwolony (powst. w latach 60. XVII w., 1 wyd. 1683) został wysoko oceniony przez współczesnych. Skomplikowana, wielowątkowa akcja, ironiczny dystans wobec bohate- rów, czytelników i samego autora, mistrzostwo w zakresie wersyfikacji i stylu stawiają ten poemat wśród największych dzieł epiki europejskiej. K L A S Y K A M N I E J Z N A N A Stanisław Herakliusz Lubomirski TOBIASZ WYZWOLONY Kraków © Copyright for Klasyka Mniej Znana by Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS, Kraków 2003 Podstawą niniejszej edycji są następujące wydania: S. H. Lubomirski, Poezje zebrane, t. 1-2, wyd. A. Karpiński, Adverbia moralia, w oprac. M. Mejora, Warszawa 1996; S. H. Lubomirski, Wybór pism, oprac. R. Pollak, Wrocław 1953, BN I 145. Tekst zmodernizowano według obowiązujących zasad ortograficznych i interpunkcyjnych. Opracowanie redakcyjne Jakub Niedźwiedź ISBN 97883–242–1131–9 TAiWPN UNIVERSITAS Projekt okładki serii Ewa Gray TOBIASZ WYZWOLONY TOBIJASZ WYZWOLONY TO JEST PRZEŁOŻONE KSIĘGI TOBIJASZOWIE Z PISMA ŚWIĘTEGO NA WIERSZ POLSKI DWUNASTĄ ÓSMORYMOWYCH PIEŚNI WYRAŻONE PRZEZ S. L. I 5 PIEŚŃ PIERWSZA 1 Dziwne wiecznego miłosierdzia Boga Wielbiąc opiewać za cel biorę sobie. O, jako nigdy sprawiedliwych noga Kłaść się nie zwykła przez nienawiść w grobie! Smętnym nadzieja, niewiernym przestroga I światło ślepym: Tobijasz w tej dobie Tu się pokaże (jako się spodziewam); Ty pomóż, Panie, a ja o nim śpiewam. 2 Tobijasz – sławny niegdy pokoleniem Z Neftali miasta, gdzie górne krainy Swym Galilea zdobi położeniem I naasońskie odkrywa doliny, A przy pożytku wspaniałym spojrzeniem Cieszy ziemiany z obfitej przyczyny; Tam droga w zachód tego, co nią jedzie Do miasta Sefet, z lewej ręki wiedzie. 7 3 Ten, będąc więźniem u Salmanazara, Asyryjskiego króla potężnego, Tak się sprawował, jak mu jego wiara A prawda z cnotą kazała; do tego Pomniąc, że miłość najmilsza ofiara Bogu, ratował i żywił bliźniego. A choć był młodszy nad inne latami, Jak wiek, tak ludzie przechodził cnotami. 4 I na ostatek, kiedy pokłonami Bałwochwalnymi Jeroboam brzydki Zmazany, Boga z złotymi cielcami Śmiał równać, każąc swej krainie wszytkiéj, By ich chwaliła, on z bałwochwalcami Przestawać nie chciał, niezbożne przybytki Uchodząc; nie tak jak inni grzesznicy, W jerozolimskiej czcił Boga świątnicy. 5 Tam, co mu żyzna lub ziemia zrodziła, Lub mieć opatrzne dało przyrodzenie, Udzielał hojny. Tak go przywodziła Miłość do Boga, że błogosławienie Chwytał z swej prace; ni go uwodziła Chciwość inaczej, ani omamienie Żadne nie zwiodło, lecz z własnej dziedziny Dawał trzyletnie Bogu dziesięciny. 8 6 Te wszytkie dzieła i innym podobne Sprawował według Zakonu Bożego W dzieciństwie będąc. A gdy go sposobne Lata do stanu wiodły małżeńskiego, Minąwszy wszytkie inne płci nadobne, Annę wziął, żonę z pokolenia swego. Z tej zrodził syna, imię mu swe dawszy I Tobijaszem, jak sam był, przezwawszy. 7 Którego z młodu, póki jeszcze snadnie Nakłonić zmysły dadzą się po woli (Tak jak więc jabłko, które blisko padnie Własnej jabłoni), do ojcowskiej woli Wnet go przyuczył, że zewsząd przykładnie Żył jak i ociec: na ludzkie niedoli Hojnie pamiętny, czysty, bogobojny, W cnotach ustawny, w postępkach przystojny. 8 A skoro Boskie chciało przeznaczenie, Że (jak się rzekło) został poimany, W miasto Niniwę wszedł jak na więzienie Z żoną i z synem, i tam bez nagany Żył z całym domem, i swe pokolenie Tak strzegł, że nigdy (jak inni) z pogany Sprosnych pokarmów nic nie pożywali, Ale się wedle Prawa zachowali. 9 9 Więc tak gdy z Bogiem on Tobijasz prawy Żyje, choć w nędzy dni swe prowadzący, Bóg – jak więc ociec, gdy syna łaskawy Próbując karze i kocha karzący – Patrząc na jego bogobojne sprawy, Wnet zjednał (Rządźca myślą kierujący) Salmanazara tak serce do niego, Że mu przystępu pozwalał wolnego. 10 Ten, Tobijasza widząc obyczaje I rozum z cnotą (co więc rzadko bywa), Łaskę mu swoję i z nią wolność daje, Że wszędy, gdzie chce, jeździ i przebywa; Już nie jak więzień z drugimi przestaje, Lecz co chce robi i co chce nabywa, Nie sprawuje się nikomu, co czyni, Ni go o wolność żaden z pogan wini. 11 A tak już mając wszędy pozwolenie, Jeździ Tobijasz nie na krotofile Albo rozkoszy, ale pomnożenie Wiernej miłości ma w sercu i mile Swoich nawiedza, i ich utrapienie Ciesząc, umacnia i w cnocie, i w sile; Do Boga, twierdząc słabych, napomina, A przykazania Boskie przypomina. 10 12 Już był objechał wielką sztukę kraju, Swych utrapionych braci nawiedzając Ten mąż pobożny, i wedle zwyczaju Z jednego miasta w drugie przejeżdżając, Nie zaniechywał swego obyczaju, Stroskanym dobra gęsto udzielając, Aż się na koniec poznał z Rages miastem, Co go Persowie teraz zowią Rastem. 13 Tam wonczas sławni mieszkali Medowie, Lecz i po dziś dzień z tym imieniem żyją Kaspijskich brzegów obywatelowie, A miasto państwem wyznaje Persyją. Z Ptolomeusza niech się, kto chce, dowie, Jaką stanęło ręką albo czyją. Arsacyją go zowiąli Partowie, Rastem, czy Ragą, Ortelijusz powie. 14 Gdzie skoro stanął, poszedł do Gabela (Ten się z nim rodził w jednym pokoleniu), A nawiedziwszy jako przyjaciela, A potrzebnego widząc w utrapieniu, Dziesięć talentów srebra mu udziela, Na zażywanie dając w pożyczeniu; Na nie cyrograf bierze dla warunku, A te od króla wziął był w podarunku. 11 15 Przez czas niemały gdy w ten sposób żyje Dobry Tobijasz i dni mianowane Wiedzie, alić wnet – jako więc niczyje Szczęście nie bywa, chyba przeplatane (I róża ciernie swe do czasu kryje, I traci podczas liścia farbowane) – Tak jemu szczęście, jak promień od cienia, Salmanazara śmiercią się odmienia. 16 Bo gdy umiera ten król nań łaskawy, A Sennacheryb po nim następuje, Choć syn po ojcu, ale różny w sprawy, Bynamniej ojca w tym nie naśladuje, Że nie szukając z miłosierdzia sławy, Lud izraelski śmiercią prześladuje; I to się jego postępkami iści, Że zły dobrego rad ma w nienawiści. 17 Co choć Tobijasz z łzy gorzkimi widzi I męże liczy z świata pogładzone (Och, jak Bóg często i to, czym się brzydzi, Znosi, i sądy ma niedoścignione!), Mówi sam z sobą, myśląc, jako Żydzi Słusznie za grzechy cierpią popełnione; Cieszy, okrywa, ratuje w potrzebie, I żywych karmi, i umarłych grzebie. 12 18 To gdy mąż Boży ponosi cierpliwie, A Sennacheryb na Żydy zawzięty Wychodzi z wojskiem i Ziemię złośliwie Plądruje Świętą – bluźnierca przeklęty Bóg nań dopuszcza klęskę sprawiedliwie Że tył podaje, sprosne licząc pięty, Aż cny bohatyr ucieka przed Żydem I zwyciężony, powraca ze wstydem. 19 A powróciwszy w gniewie zaostrzony – Jak więc hodyniec, gdy się w swej krwi juszy, Brodząc w kałużach brzydkich zatopiony, Tym głębiej grąźnie, im się dalej ruszy, Tak i ten tyran w złościach zaślepiony, Zabrnąwszy srodze – i żyjącej duszy Z tych nie folguje, których ma w niewoli, Mszcząc się na więźniach swej hańby do woli. 20 Tam widzieć było zewsząd krwawe ściany, W ciałach okrutne rany czyli razy, I niemal każdy rynek trupem słany, A w domach śmierci prawdziwe obrazy; Leżały w mieście z burkiem na przemiany Ledwie nie gęściej głowy niźli głazy. A co największa, że widząc te męki, Nikt podać nie śmiał utrapionym ręki. 13 21 Na co Tobijasz, niezbity strachami, A wielbiąc Boga, w Nim ufnością zdjęty, Zabitych zbiera własnymi rękami I grzebie ciała: na wszytkie odmęty Szczęścia jednaki. Aż też z nowinkami Lecą od króla, mówiąc: „Chcesz być ścięty? A toż za cnoty, Tobijaszu, tobie, Że i ty pono będziesz leżał w grobie!” 22 Tyran, co słuchał, jak się kto gdzie ruszy, Wnet wiedział wszytkie Tobijasza dzieje; I wierę, nie dziw, bo w tyrańskie uszy Plotki jak kąkol zawsze diabeł sieje. Ale cnotliwy tym się nic nie wzruszy, Bo służąc Bogu z tyrana się śmieje; Tak i Tobijasz cnoty nie odkazał, Choć Sennacheryb zabić go rozkazał. 23 I wnet mu wszytkie wzięto majętności, Których był nabył za Salmanazara. W dym poszły jego szczęścia i wolności I nastąpiły, jak po słońcu chmara, Troski na dobroć, miecz na pobożności, Za chleb żelazo i za cnoty kara; Toć to, coś, mądry wieszczu, opłakiwał, Że i poczciwy swego mola miéwał. 14 24 Bo i najlepszy nie bywa bez plagi, I słońce światu nie świeci bez nocy, Złoto i ołów jedneż mierzą wagi, Zły z dobrym równej podlegają mocy. Tak i Tobijasz, nie dziw, choć też nagi U Boga w próbie, lecz nie bez pomocy, Po kątach z żoną i z synem się kryje; Trwały – kto dobry, kto niewinny – żyje. 25 Znali go wszyscy i kto kochał cnoty, Żyjąc poczciwie, każdy go żałował, A wiedząc, jakie niewinnie obroty Dla cnoty cierpiał, nad nim się zmiłował I łaknącego nie cierpiąc przed wroty, Krył, żywił, taił i przed złością chował; Aż też niebieski on Świadek, swym wierny, W ten go wybawia sposób miłosierny: 26 Czterdzieści i pięć dni prawie mijały W tym okrucieństwie, kiedy obmierżony, Zły Sennacheryb, w złościach nie ustały, Od własnych synów zszedł z świata zgładzony, Ociec od dzieci on zapamiętały, Choć przez grzech, ale dobrze osądzony; Tak więc nieprawość często za swe złości Jedna od drugiej ginie nieprawości. 15
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Tobiasz wyzwolony
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: