Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00033 008181 18795286 na godz. na dobę w sumie
Tradycyjna Medycyna Chińska na co dzień. Pięć Przemian, Tai Chi, akupresura - najskuteczniejsze techniki na zdrowie i długowieczność - ebook/pdf
Tradycyjna Medycyna Chińska na co dzień. Pięć Przemian, Tai Chi, akupresura - najskuteczniejsze techniki na zdrowie i długowieczność - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 164
Wydawca: Vital Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8168-420-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> zdrowie, medycyna >> zdrowie i uroda
Porównaj ceny (książka, ebook (-15%), audiobook).

 

W centrum Tradycyjnej Medycyny Chińskiej stoi pobudzenie energii życiowej Qi. Każda dolegliwość, czy to fizyczna, czy psychiczna, ma swoją podstawę w zaburzeniu harmonijnego stosunku Yin do Yang. Leczenie ma więc na celu przywrócenie utraconej równowagi, a tym samym pobudzenie energii życiowej Qi oraz zdolności samouzdrawiania. Poznaj metody takie jak akupresura, ziołolecznictwo, ćwiczenia ruchowe i medytacyjne z Qigong, masaże uzdrawiające czy sposób odżywiania według Pięciu Przemian. Wszystkie one pomagają łagodzić dolegliwości i utrzymać dobry stan zdrowia. Autor przedstawia również programy na wszystkie siedem dni tygodnia, każdy dla innego obszaru ciała. Chiński sposób na Twoje zdrowie!

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

TRADYCYJNA MEDYCYNA CHIŃSKA NA CO DZIEŃ prof. TCM Univ. Yunnan Li Wu TRADYCYJNA MEDYCYNA CHIŃSKA NA CO DZIEŃ • PIĘĆ PRZEMIAN • TAI CHI • AKUPRESURA NAJSKUTECZNIEJSZE TECHNIKI NA ZDROWIE I DŁUGOWIECZNOŚĆ Redakcja: Ewelina Kuryłowicz Skład: Robert Kempisty Projekt okładki: Robert Kempisty Tłumaczenie: Małgorzata Rzepka Wydanie I BIAŁYSTOK 2020 ISBN 978-83-8168-420-0 Tytuł oryginału: TCM für jeden Tag – Entspannt und gesund durch die Woche Copyright © Mankau Verlag GmbH, Murnau: Prof. TCM (Univ. Yunnan) Li Wu, 2013. 2017 Original Title: TCM für jeden Tag – Entspannt und gesund durch die Woche Illustrations by Sascha Wuillemet and Thomas Pelletier © Copyright for the Polish edition by Wydawnictwo Vital, Białystok 2018 All rights reserved, including the right of reproduction in whole or in part in any form. Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej publikacji nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych bez pisemnej zgody posiadaczy praw autorskich. Książka ta zawiera porady i  informacje odnoszące się do opieki zdrowotnej. Nie powinny one jednak zastępować porady lekarza ani dietetyka. Jeśli podejrzewasz u  siebie problemy zdrowotne lub wiesz o nich, powinieneś skonsultować się z lekarzem, zanim rozpoczniesz jakikolwiek program poprawy zdrowia czy leczenia. Dołożono wszelkich starań, aby informacje zaprezentowane w  tej książce były rzetelne i aktualne podczas daty jej publikacji. Wydawca ani autor nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jakiekolwiek skutki dla zdrowia, mogące wystąpić w  wyniku stosowania zaprezentowanych w książce metod. 15-762 Białystok ul. Antoniuk Fabr. 55/24 85 662 92 67 – redakcja 85 654 78 06 – sekretariat 85 653 13 03 – dział handlowy – hurt 85 654 78 35 – www.vitalni24.pl – detal strona wydawnictwa: www.wydawnictwovital.pl Więcej informacji znajdziesz na portalu www.odzywianie24.pl PRINTED IN POLAND Spis treści Przedmowa ............................................................................................................................ 7 Podstawy TMC .................................................................................................................... 9 Leczenie całościowe .......................................................................................................... 9 Pochodzenie ..................................................................................................................... 10 Równowaga sił yin i yang ........................................................................................ 12 Teoria pięciu przemian oraz nauka o pięciu elementach ............... 15 Życiowa energia qi ........................................................................................................ 19 System meridianów ..................................................................................................... 21 Czynniki chorobotwórcze w TMC .................................................................. 23 Diagnostyka ...................................................................................................................... 26 Tradycyjne chińskie środki uzdrawiające i metody leczenia .................................................................................................... 27 Chińskie środki lecznicze: przepisy, zioła i rośliny uzdrawiające ............................................................................................ 27 Chińskie herbaty ziołowe ....................................................................................... 42 Odżywianie zgodnie z pięcioma elementami ......................................... 46 Akupunktura, akupresura i masaże lecznicze ......................................... 50 Oddech i ruch: qigong i tai chi ........................................................................... 71 Medytacje i ćwiczenia rozluźniające .............................................................. 77 TMC na każdy dzień: dzienny program dla zdrowia i dobrego samopoczucia ................................................................................... 79 Dzień 1. Dla zdrowego układu oddechowego ......................................... 81 Dzień 2. Dla wyostrzenia narządów zmysłów ......................................... 91 Dzień 3. Wzmocnienie serca i układu krążenia ....................................... 99 Dzień 4. Dla zdrowego układu trawiennego i moczowo-płciowego ............................................................................................109 Dzień 5. Dla sprawnego aparatu ruchowego ...........................................121 Dzień 6. Dla pięknej skóry .......................................................................................133 Dzień 7. Dla zrównoważonego i zdrowego układu nerwowego .....................................................................................................................143 Indeks źródeł .............................................................................................................................157 Przedmowa Ten, kogo trapią różnego rodzaju dolegliwości, może wybierać między różnorodnymi formami terapii. Oprócz medycyny kon- wencjonalnej w ostatnich dziesięcioleciach ugruntowało się także wiele alternatywnych metod terapii. Tradycyjna Medycyna Chiń- ska (TMC) jest jedną z najbardziej znaczących z nich i pomogła już wielu ludziom – zarówno przy niewielkich codziennych do- legliwościach, jak i przy poważniejszych chorobach, takich jak migreny, bóle pleców czy przewlekłe choroby bólowe. W czasie gdy choroby uwarunkowane stresem stają się coraz bardziej powszechne, wiele osób przykłada dużą wagę do metod leczenia, które z jednej strony mają mało skutków ubocznych, a z drugiej – są sprawdzone. TMC ma ponad 2500-letnią historię. Nadal jest dokumentowana i jeszcze obecnie nauczana na chiń- skich akademiach medycznych. Jednym z głównych powodów, dla których TMC jest tak po- pularna na Zachodzie, jest to, że postrzega ona człowieka cało- ściowo i nie rozgranicza między ciałem, umysłem oraz duszą. Poszczególne metody TMC – chińskie zioła, akupresura, aku- punktura, tai chi czy qigong - z jednej strony mają na celu zła- godzenie określonych dolegliwości fizycznych, a z drugiej strony harmonizację całego organizmu. 7 8 Wewnętrzna harmonia to wyrażenie, którego nie może zabrak- nąć podczas rozmowy o TMC. Zdrowie fizyczne i duchowe stoi w Chinach po dwóch stronach znaku równości. Podobnie jak we wszystkich zjawiskach w naturze, także w ludzkim organizmie chińska medycyna widzi działanie przeciwstawnych sobie sił, które dążą do harmonii i powinny zostać odpowiednio zbilanso- wane. Twarde i miękkie, silne i słabe – te przeciwieństwa noszą nazwę yin i yang i to właśnie one muszą zostać zharmonizowane. Bowiem tylko zrównoważony człowiek, w którym życiowa ener- gia qi płynie bez przeszkód, jest zdrowy. Niniejsza książka chce towarzyszyć ci przez cały tydzień z me- dycyną chińską. Oprócz podstaw tej medycyny oraz najważniej- szych środków i metod leczniczych znajdziesz tutaj także siedem dziennych programów z wieloma praktycznymi uwagami oraz dokładnymi wskazówkami, dzięki którym delikatnie oraz bez skutków ubocznych wzmocnisz swój organizm i wprowadzisz go w stan równowagi. Monachium, maj 2013 prof. TMC (Uniwersytet Yunnan) Li Wu Tradycyjna Medycyna Chińska na co dzień Podstawy TMC Leczenie całościowe Czy często masz problemy z zasypianiem? Cierpisz na dolegliwości żołądkowe lub odczuwasz napięcie karku? Tego typu dolegliwo- ści związane z coraz większym stresem są od kilku dziesięcioleci coraz bardziej powszechne w krajach zachodnich. A kiedy doty- czą one wielu osób, często przyjmuje się, że są to typowe choroby cywilizacyjne. W przypadku tego typu dolegliwości medycyna chińska czę- sto może być bardziej pomocna niż medycyna konwencjonalna. Tym wszystkim, którzy nie chcą godzić się na cierpienie, TMC oferuje zaskakującą różnorodność metod terapeutycznych. Niniejsza książka stanowi wprowadzenie do metod TMC. Opi- suje ich podstawy, wyjaśnia, dlaczego metody medycyny chiń- skiej mogą być pomocne przy tak wielu dolegliwościach oraz oferuje programy ćwiczeń i metody lecznicze na cały tydzień. Chcemy ci pokazać, w jaki sposób możesz zrobić coś dobrego dla swojego ciała przy małym nakładzie czasu. Wiele osób zwraca się w stronę TMC, ponieważ jako medycyna całościowa nie zna ona podziału na ciało, umysł i duszę i w związku 9 10 z tym postrzega i leczy człowieka jako całość. Ta akceptacja jej zasad oraz skuteczność poszczególnych metod leczenia pokazują wyraźnie: metody takie jak akupunktura, akupresura i inne for- my masażu, określone zasady odżywiania, ćwiczenia oddechowe qigong i uzdrawiająca gimnastyka tai chi sprawiają, że TMC staje się skutecznym systemem, w którym ważną rolę grają profilaktyka oraz zachowanie dobrego stanu zdrowia. Inaczej niż na Zachodzie, w Chinach pod pojęciem zdrowia rozu- mie się nie tyle brak chorób, co określony styl życia, który polega na uważnym i odpowiedzialnym obchodzeniu się z samym sobą. W medycynie chińskiej chodzi więc przede wszystkim o zapo- bieganie chorobom, a nie ich zwalczanie. Idealne jest także połączenie medycyny zachodniej z wiedzą chińską. Terapia TMC może mieć działanie łagodzące i regene- rujące na przykład po operacji lub podczas leczenia farmakolo- gicznego. Udowodniono, że metodami TMC można skutecznie leczyć wiele różnych dolegliwości. Dlatego też wiele kas chorych przejmuje na przykład koszty akupunktury w ramach leczenia bólu. W takich przypadkach, oprócz stosowania samodzielnego leczenia, warto oczywiście skonsultować się z lekarzem. Pochodzenie Każda medycyna jest jednocześnie odzwierciedleniem społe- czeństwa i kultury kraju, w którym powstała. Również chińska medycyna jest ściśle związana z kulturowym kontekstem Chin i  powstała w  oparciu o  filozofię związku między przeciwień- stwami oraz całościowego myślenia. Mistycyzm oraz widocz- na rzeczywistość nie są postrzegane jako przeciwieństwa, lecz Tradycyjna Medycyna Chińska na co dzień Podstawy TMC 11 zlewają się w jeden wspólny system. Dlatego też medycyna chiń- ska przykłada ogromną wagę do związku choroby z naturalnym i społecznym otoczeniem pacjenta. To całościowe spojrzenie na człowieka jest jedną z najważniej- szych podstaw TMC. Ciało, umysł i dusza stanowią jedność i są oznakami uniwersalnej energii życiowej qi. Według zasad TMC choroby nie są postrzegane jako dolegli- wości poszczególnych narządów, ale jako zaburzenia całego orga- nizmu. Ścisły związek z tym ma teoria meridianów, czyli ścieżek, które łączą ze sobą poszczególne narządy, a także wnętrze oraz powierzchnię ciała i którymi płynie energia życiowa qi. Jak prze- konamy się później, odgrywają one ważną rolę przede wszystkim w akupunkturze, masażach leczniczych oraz w ziołolecznictwie. Całościowe spojrzenie na człowieka oznacza także, że nigdy nie jest on postrzegany w oderwaniu od otoczenia, w którym żyje. W filozofii taoizmu, na której opiera się także TMC, człowiek jest częścią wypełnionego energią wszechświata, naszej planety oraz otaczającej nas natury. W tym spojrzeniu na świat wszystko jest zależne od siebie na- wzajem i jest ze sobą powiązane. Lekarz TMC zawsze bierze pod uwagę zależności między psychicznymi i fizycznymi objawami a czynnikami środowiskowymi i próbuje na tej podstawie określić możliwe dysharmonie. Podstawa teoretyczna, na której opiera się TMC, pochodzi z  drugiego wieku przed naszą erą. Już wtedy chińscy uczeni opracowali podstawy teoretyczne, takie jak yin i yang, teorię pięciu przemian oraz teorię meridianów. 12 Tło chińskiej medycyny • Ciało, umysł i dusza stanowią jedność. • Za zdrowie odpowiedzialny jest harmonijny przepływ energii w organizmie. Jeśli jest on zaburzony lub zablokowany, poja- wia się choroba. • Każda energia powinna być zrównoważona między dwoma biegunami. Jeśli energii życiowej qi jest zbyt mało lub zbyt dużo, zaczyna chorować określona część ciała, a  choroba przenosi się na cały organizm przez system meridianów. Równowaga sił yin i yang Jednym z kluczowych konceptów TMC jest przeciwieństwo yin i yang. Pojawia się on po raz pierwszy w jedenastowiecznym dokumencie i opiera się na obserwacji natury, w której wszystko podlega dynamicznym zmianom oraz współpracy między prze- ciwstawnymi elementami; yin i yang symbolicznie reprezentu- ją ten uniwersalny proces stale zmieniającej się rzeczywistości. Obie strony są nierozłącznie ze sobą związane i dopełniają się wzajemnie: gdy odchodzi ciemność, na jej miejsce przychodzi światło, aby następnie ponownie ustąpić miejsce ciemności. Bez nocy nie byłoby dnia, bez lata nie byłoby zimy, spokoju nie by- łoby bez aktywności, a bez światła – ciemności. Ta biegunowość określa nasze życie, bowiem również w ludz- kim organizmie przebiegają te cykliczne procesy. Wszystkie funk- cje naszego organizmu mają w sobie pierwiastek yin i yang: po wysiłku dążymy do odpoczynku, po napięciu – do rozluźnienia, Tradycyjna Medycyna Chińska na co dzień Podstawy TMC 13 przy zimnie – do gorąca, podczas głodu – do sytości itd. W przy- padku nadmiaru jednego aspektu system zostaje wytrącony z równowagi i dochodzi do osłabienia yin lub yang, co prowadzi do pojawienia się określonych dolegliwości. Zgodnie z tą logiką choroba zawsze wynika z braku równowagi między yin i yang. Podczas analizy tych dwóch biegunów można zauważyć, że yin i yang wprawdzie są przeciwieństwami, ale też potrzebują siebie wzajemnie. Chodzi więc o  to, aby uzyskać harmonijną równowagę obu tych aspektów, ponieważ każda pojedyncza nie- zrównoważona siła może wyrządzić szkody (zdrowotne). Obiektywna zależność między yin i yang przedstawiona jest na poniższej grafice: W TMC do koncepcji yin i yang włączane są także części ludz- kiego ciała. Przednia część naszego ciała odpowiada yin, a tylna – yang; nasza górna połowa ciała to bardziej yin niż yang. Strona lewa uchodzi za yin, a prawa – za yang, chrząstki i ścięgna to yang, a skóra i kości – yin. Narządy yin są stabilne, zbudowane z masywnej tkanki i za- wierają energię. Są odpowiedzialne za tworzenie, przetwarzanie, regulowanie, magazynowanie i kontrolowanie. Narządy yang to z kolei narządy puste (jamiste), które odbierają, transportują, 14 rozdzielają i oddają energię, która jest nam dostarczana na przy- kład przez codzienne odżywianie. Celem leczenia TMC jest uzyskanie równowagi między aspek- tami yin i yang w organizmie. Odpowiedniki yin i yang Yin żeński prawo ciemny przyjmujący zastygający cichy ziemia księżyc zimno noc woda wilgoć jesień zima ruch w dół pasywny depresyjny pustka deszcz Yang męski lewo jasny oddający silnie przemieniający głośny niebo słońce ciepło dzień ogień suchość wiosna lato ruch w górę aktywny wesoły obfitość wiatr Tradycyjna Medycyna Chińska na co dzień Podstawy TMC 15 starość śmierć Części ciała yin dolna część ciała przednia część ciała prawa strona ciała młodość wzrost Części ciała yang górna część ciała tylna część ciała lewa strona ciała wewnętrzna część ciała zewnętrzna część ciała jamy ciała narządy pełne skóra i kości część zewnętrzna narządy puste (jamiste) ścięgna i chrząstki Teoria pięciu przemian oraz nauka o pięciu elementach Początki teorii yin i yang sięgają chińskiej starożytności, lecz na pierwsze ślady teorii pięciu przemian można natknąć się już w do- kumentach z IV wieku przed naszą erą. Według tej teorii wszystkie zjawiska są przyporządkowane pięciu stadiom (procesom) rozwo- ju. Zgodnie z chińską ideą cyfra pięć jest cyfrą życia. Składa się z ona z cyfry dwa, która jest cyfrą ziemi (yin) oraz z cyfry trzy będącej cyfrą nieba (yang). Pięć przemian znajduje ich odpowied- niki w następujących elementach: drewnie, ogniu, ziemi, metalu i wodzie. Teoria pięciu przemian oraz pięciu elementów służy w nauce chińskiej do opisywania przemijających procesów i naturalnego rozwoju, a także na przykład do opisu pór roku: drewno odpowia- da wiośnie, ogień – lecie, ziemia – późnym lecie, metal – jesieni, 16 a woda – zimie. Za pomocą tych elementów można opisywać także fazy ludzkiego życia, od narodzin i dzieciństwa przez młodą dorosłość, wiek średni i starzenie się aż do śmierci. Tak samo jak w przypadku systemu yin-yang, również pięciu przemianom przyporządkowane są niezliczone zjawiska związa- ne z człowiekiem, takie jak funkcje organizmu, emocje i zacho- wania psychiczne, co przedstawiono w poniższej tabeli. Każdemu elementowi przyporządkowane są konkretne cechy: drewno jest rosnące, zakorzenione i ruchome, ogień suchy, unoszący się i ru- chomy, ziemia produktywna, rosnąca i płodna, metal – tnący, twardy i przewodzący, a woda mokra, chłodna, spadająca, pły- nąca i uległa. Te pięć elementów może być między sobą w różnych stosun- kach; mogą się one wzajemnie rozszerzać, zwalczać i kontro- lować. Kiedy nawzajem się dopełniają i  kontrolują, człowiek pozostaje zdrowy. Kiedy jednak mają na siebie negatywny wpływ, dochodzi do zaburzeń fizycznych i psychicznych. Ilu- struje to poniższy przykład: jeśli przez dłuższy czas występuje niedobór takich aspektów jak spokój i refleksja (a my żyjemy tyl- ko w drewnie i ogniu), ten brak równowagi między elementami może nieść za sobą zdrowotne konsekwencje, takie jak wypale- nie. Prawie nikt nie jest idealnie zrównoważony z natury. Ozna- cza to, że poszczególne elementy u każdego mogą być w innym stopniu ukształtowane. Jako że pięć przemian oraz koncepcja cyklu życiowego są klu- czowymi konceptem TMC, chcemy nieco bardziej szczegółowo opisać poszczególne elementy. Tradycyjna Medycyna Chińska na co dzień Podstawy TMC 17 y n o s ł y ł i n g z i k r e n z r e h c ę p y z s u i c ś o k h c a r t s k ę j ć ś o r a t s y r t s o ł y a z c e j z ł o c u p ł e b u r g o t i l e j s o n a r ó k s a k s o r t z c a p ł i n d e r ś k e w i ć ś o w i l i k n w ć ś o r d ą m i i e n e m u s i e c u z c o p u k z ą w o b o i i e n d u o p o p ł k e d o r ś ć ś o n t o g l i w - o t ł ó ż y w o z c ń a r a m o p i k d o s ł y c ą n h c a p a n o i z d e ś l k e d ą o ż ł a t s u i e n ś ę m i a i l o h c n a e m l w e p ś i ł ć ś o s o r o d a d o m ł ć ś o a w ł r t y w i e c u z c ó p s w ł i e n d u o p ł i e n d u o p ł ł a p u y n o w r e z c i k z r o g y n o a p s l e c r e s ł a n d o h c , a n t o g l i w j a c ą a d a p s a c ą n y p ł ł a g e u l a m i z r ó z c e w i c o n ó p ł o n m i z y n r a z c , i k s e b e n i i i ł e n d u o p o p e n ź ó p d ó h c a z ć ś o h c u s ł y a b i a d o W l a t e M i a m e i Z ń e i g O o n w e r D y c ą n t y d r a w t y c ą z d o w e z r p a n w y t k u d o r p a c ą n s o r a n d o p ł y h c u s i ę s y c ą z s o n u y m o h c u r y c ą n s o r i y n o n e z r o k a z y m o h c u r ń e s e i j o t a l e n ź ó p o t a l a n s o w i k y z ę j i e n ś o n o w r k a n y z c a n i ć ś o d a r h c e m ś i i e n a t s a r o d ć ś o n w y s u p m l i y z c o a n g ę c ś i ć ś o ł z k y z r k o w t s ń c e i z d i ć ś o z c r ó w t i e k n e c o t i l i e j i ł y w o c ó ż k e z c e r o w ć ś o n s a j j a c a z i l a e r o m a s b u l i k s e b e n i i y n o e i z l y n ś a w k i y c ą p y z c z s a b o r t ą w i ł e n d u o p d e z r p d ó h c s w r t a w i i a t a w ś k e n u r e i K a k s i w a j Z e n z r t ę n w e z y h c e C u k o r a r o P i a n d a r o P r o l o K k a m S h c a p a Z g n a z d ą z r a N u f d ą z r a N u ł s y m z d ą z r a N a ł a i c ć ś ę z C a j c o m E k ę i w ź D a i c y ż s e r k O u r e t k a r a h c a h c e C e i n e z c a n Z e w o h c u d 18 Element: drewno (wiosna) W życiu człowieka odpowiada on dzieciństwu i stoi za dynami- ką, elastycznością, ruchem i czymś, co na nowo się rozwija, co chce uwolnić się na zewnątrz. Osoba typu drewno wyróżnia się chęcią do działania, asertywnością i skłonnością do samoreali- zacji. Jest żądna przygód i pod każdym względem aktywna oraz młodzieżowa. Element: ogień (lato) Stoi za nim upał oraz kierunek południowy; w ludzkim życiu odpowiada okresowi młodej dorosłości: młody człowiek jest w punkcie kulminacyjnym swojej sprawności, niektóre poten- cjały z elementu drewna są już zrealizowane. Dostępna jest jesz- cze wystarczająca ilość siły, aby wprawiać rzeczy w ruch. Osoba typu ogień to człowiek, który patrzy w przyszłość. Jest otwarty i towarzyski, aktywny i ekstrawertyczny. Uwielbia spędzać czas z najbliższymi. Element: ziemia (późne lato) Ten element idzie w parze z karmieniem, dojrzałością oraz zbio- rem plonów, również w życiu człowieka. W tym znaczeniu chodzi tutaj o osiągnięcia, dzieci i wnuki oraz o duchową dojrzałość i mą- drość. Osoba typu ziemia jest spokojna, lojalna i jasna w swoich wypowiedziach i myśleniu. Celem takiej osoby jest osiągnięcie harmonii. Dąży ona do spokoju i stateczności. Element: metal (jesień) Ten element jest czasem pożegnania z dążącą na zewnątrz ener- gią oraz czasem skupienia się na wnętrzu. W cyklu ludzkiego życia odpowiada on starości. Funkcje organizmu powoli słabną, Tradycyjna Medycyna Chińska na co dzień Podstawy TMC 19 człowiek staje się mniej aktywny i żyje bogactwem wspomnień. Osoba typu metal jest nastawiona na cel, skrupulatna i tworzy swego rodzaju struktury. Osoby, u których metal jest bardzo wy- raźny, potrafią bardzo dobrze rozróżniać, co powinny przyjąć, a co oddać. Wiedzą, czego się trzymać, a czego należy się pozbyć. Element: woda (zima) Ten element ma związek z naszym pochodzeniem; w naszym cy- klu życiowym odpowiada on narodzinom i śmierci. Wycofanie i wewnętrzne skupienie, które są charakterystyczne dla metalu, w wodzie są jeszcze bardziej wyraziste. Osoba typu woda jest spokojna, zrównoważona i pogodna. Woda odpowiada mądrości życiowej, która może osiągnąć swój punkt kulminacyjny w wieku podeszłym. Dlatego też ten element przyporządkowany jest wodzie. Wszystko zamyka się w sobie i czeka na pierwsze wiosenne promienie słońca, aby rozkwitnąć z całą swoją mocą. Energia życiowa qi „Człowiek żyje w qi, a qi wypełnia człowieka… Wszystko potrze- buje qi, aby żyć” – to fragment tekstu z IV wieku naszej ery. Chiń- ska medycyna opiera się na studium qi. Ta wszechobecna energia to rodzaj bezkształtnej i niewidzialnej substancji, która jednak jest intuicyjnie wyczuwalna. Zgodnie z naszym rozumowaniem, qi najbardziej odpowiada pojęciom siły pierwotnej lub energii życiowej. Qi płynie przez całe ciało przez tak zwane meridiany, którym przyjrzymy się bliżej w  dalszej części książki. Dopóki energia ta płynie bez zakłóceń, człowiek jest zdrowy i znajduje się w stanie fizycznej i duchowej równowagi. Jeśli jednak z jakiegoś 20 powodu przepływ qi zostaje zaburzony lub zablokowany, powsta- je choroba. Według myśli chińskiej qi jest człowiekowi niezbędna do ży- cia. Jeśli nie ma qi, człowiek nie jest zdolny do życia. Jednocześ- nie w naszym organizmie płyną różne rodzaje qi: „gruboziarnista” qi z pożywienia czy w naszym systemie meridianów, ale również bardzo drobna qi, na przykład nasze myśli lub powietrze, którym oddychamy. Poniżej wymieniono główne funkcje qi, które odpowiadają za utrzymanie dobrego stanu zdrowia: • Qi daje ciału ciepło. Jest ono konieczne do funkcjonowania naszego trawienia oraz wszystkich procesów zachodzących w organizmie. • Qi troszczy się o  sprawny przebieg wszystkich procesów w organizmie; pomaga w przekształcaniu naszego pożywie- nia w przyswajalne przez organizm składniki i dzięki swojej dynamice jest niezbędne do transportu i przepływu pożywie- nia, krwi i płynów w organizmie. • Wszystkie nasze aktywności, takie jak ruch mięśni i tkanek, produkcja hormonów czy wydzielanie substancji semioche- micznych, są związane z obecnością qi. • Qi chroni ciało. Qi zwalcza zewnętrzne wpływy i powstrzy- muje je przed wniknięciem do organizmu. Pojęciem „xue” w TMC opisywana jest krew, która z jednej strony rozumiana jest jako czerwona ciecz, a z drugiej – jako funkcja ener- getyczna. Zakłada się, że qi może być w pewnym stopniu przemie- niane w krew, a krew w pewnym stopniu może być przekształcana w qi. Krew jest zatem obecna nie tylko w naczyniach krwionośnych, ale także razem z qi w kanałachakupunkturowych. W medycynie chińskiej główną funkcją krwi jest odżywienie i nawilżenie tkanek Tradycyjna Medycyna Chińska na co dzień Podstawy TMC 21 i narządów. Oprócz xue w organizmie mamy też limfę, pot, soki trawienne, ślinę czy płyny nawilżające błony śluzowe. System meridianów „Wszystko w człowieku łączy się w całość przez kanały. Decydują one o życiu i śmierci. Trzymają yin i yang w równowadze” – czy- tamy w starych źródłach. Tak zwany system meridianów tworzy całość razem z narządami wewnętrznymi i powierzchnią ciała. Już tysiące lat temu chińscy lekarze pisali o niewidzialnych ka- nałach, które oprócz żył, tętnic oraz kanałów limfatycznych i ner- wowych przechodzą przez nasz organizm. Można sobie wyobrazić te linie jako niewidzialną, gęstą sieć, która przeszywa cały orga- nizm i łączy ze sobą wszystkie podstawowe substancje i narządy. Meridiany poniekąd łączą wnętrze organizmu z jego powierzchnią i zapewniają prawidłową cyrkulację qi i xue oraz innych substan- cji w organizmie. Jeśli przepływ energii w obrębie meridianów zostaje ograniczo- ny, pojawiają się zaburzenia lub choroba. Przyczynić się do tego mogą na przykład zranienia czy operacje, ale także obciążenia psy- chiczne. W przypadku gniewu i strachu człowiek automatycznie się napina; te skurcze często idą w parze z wewnętrznym napięciem, a przepływ energii w konkretnym kanale zostaje zablokowany. Także kanały energetyczne w systemie meridianów są przypo- rządkowane zasadom yin i yang. Ten układ składa się z dwunastu głównych kanałów przyporządkowanych pięciu narządom yin, sześciu narządom yang (patrz: str. 22-23) oraz osierdziu. Trzy na- rządy yin i trzy narządy yang połączone są z ręką oraz z nogą. Punkty początkowe i końcowe znajdują się w dłoniach i stopach. Każdy narząd yin występuje w parze z narządem yang. Dlatego 22 też może się zdarzyć, ze dysharmonia w jednym narządzie „przej- dzie” do innego narządu za pośrednictwem meridianu. Zator w przewodzie żołądka może powodować ból górnych zębów, po- nieważ kanał biegnie przez podniebienie górne. W dziennym obiegu życiowa energia qi płynie od jednego kana- łu do drugiego i tym samym zmienia stan yin i yang. Dzięki wielu połączeniom krzyżowym i  głębokości zachodzących procesów energia życiowa może dotrzeć do każdego miejsca w organizmie. Poniższa uproszczona prezentacja pokazuje przebieg kana- łów energetycznych, na których znajdują się punkty regulacji energetycznej. Meridiany narządów przyporządkowanych yin Początek meridianu – dłoń: • meridian płuc • meridian krwiobiegu i seksualności • meridian serca Początek meridianu – stopa: • meridian śledziony i trzustki • meridian wątroby • meridian nerek Meridiany narządów przyporządkowanych yang Początek meridianu – dłoń: • meridian jelita grubego • meridian potrójnego ogrzewacza • meridian jelita cienkiego Tradycyjna Medycyna Chińska na co dzień Podstawy TMC 23 Początek meridianu – stopa: • meridian żołądka • meridian woreczka żółciowego • meridian pęcherza Na meridiany i  leżące na nich punkty akupunkturowe można wpływać poprzez wywieranie ucisku (akupresura, masaż), aku- punkturę, ciepło, ćwiczenia gimnastyczne i oddechowe. W roz- dziale Akupresura (patrz: str. 55) znajdziesz wskazówki dotyczące akupresury i (auto)masażu; z kolei w rozdziale o tai chi i qigong (patrz: str. 71) i w programach dziennych (patrz: str. 79) znajdziesz ćwiczenia. Czynniki chorobotwórcze w TMC W zachodniej tradycji medycznej jesteśmy postrzegani jako cho- rzy dopiero wtedy, gdy nie możemy wykonywać swoich obo- wiązków z powodu fizycznych lub psychicznych dolegliwości. Fizyczne ograniczenia i  niezadowolenie występują jednak na długo przed tym. W TMC przyczyny chorób są dzielone na trzy główne grupy: zewnętrzne czynniki chorobotwórcze czy czynniki bioklimatycz- ne, przyczyny wewnętrzne lub emocje oraz inne przyczyny, takie jak indywidualny styl życia itp. Najważniejsze zewnętrzne czynniki chorobotwórcze w TMC to zimno, upał, wiatr, suchość i wilgotność (w medycynie zachod- niej te zewnętrzne czynniki można porównać z  wniknięciem bakterii i wirusów). 24 Meridian jelita cienkiego Meridian woreczka żółciowego Meridian jelita cienkiego Meridian żołądka Meridian śledziony i trzustki Meridian serca Meridian nerek Meridian krwiobiegu i seksualności Meridian wątroby Meridian płuc Meridian pęcherza Meridian potrójnego ogrzewacza Meridiany yin i yang Tradycyjna Medycyna Chińska na co dzień Podstawy TMC 25 „Zimno” nie jest jednak zależne od zewnętrznych okoliczno- ści. Oznacza to, że nawet latem możemy się przeziębić, kiedy nasza odporność jest osłabiona. Osoba dotknięta przeziębieniem bardzo wyraźnie czuje zimno: marźnie, bolą ją mięśnie i nawet przy słonecznej pogodzie ma ochotę owinąć się kocem. Zewnętrzne czynniki chorobotwórcze zawsze wnikają do nasze- go organizmu z zewnątrz, są więc zbędne i muszą zostać wypro- wadzone z organizmu. Poniżej przedstawiono przegląd zewnętrznych czynników chorobotwórczych i związanych z nimi objawów: • Zimno: dreszcze, gorączka, zimne dłonie i stopy, niechęć do zimnych napojów czy posiłków, ból zlokalizowany w konkret- nym miejscu. • Upał: uczucie gorąca, pocenie się, pragnienie picia zimnych napojów, gorączka, zawroty głowy, ból głowy, palący ból. • Wiatr: ból głowy, czerwone oczy, zawroty głowy, uczucie odrętwienia, wędrujący ból, który pojawia się w  różnych miejscach. • Wilgoć: przytłaczające zmęczenie, brak pragnienia, uczucie oszołomienia, przybieranie na wadze. Wewnętrzne czynniki chorobotwórcze to nasze emocje, które mają związek z naszymi narządami. W TMC bowiem narządy wewnętrz- ne nie odgrywają wyłącznie roli anatomicznej, ale korespondują też z aspektami psychicznymi. Zaburzenia i choroby powodują nie tyle uczucia same w sobie, lecz długo utrzymujące się i tłumione emocje. Emocje są niezbędne jako wyraz zdrowego odczuwania. Są one postrzegane bez osądzania i nie są ani dobre, ani złe pod warunkiem, że zostaje zachowana równowaga między nimi. Jako że te chorobotwórcze emocje prowadzą do zaburzeń prze- pływu qi, w tym przypadku leczenie nie polega na wyprowadzeniu 26 emocji z organizmu (jak w przypadku czynników zewnętrznych), ale na zharmonizowaniu ruchu qi. Poniżej przedstawiono krótki przegląd wewnętrznych czynni- ków chorobotwórczych i związanych z nimi objawów: • Gniew: ból głowy, szum w uszach, skurcze, zawroty głowy, ból żołądka, depresja. • Radość: zaburzenia snu, nadpobudliwość, stany niepokoju. • Smutek: zmęczenie, nieśmiałość, duszność, wycofanie spo- łeczne, nastroje depresyjne. • Strach: zaburzenia snu, duszność, szybkie bicie serca, nocne poty, uczucie gorąca w obrębie twarzy i klatki piersiowej. Do innych czynników należą na przykład nieregularne, nad- mierne i zbyt szybkie jedzenie, wszelkiego rodzaju ekscesy, roz- rzutność czy urazy, na przykład złamania kości. Diagnostyka Razem z 2500-letnią historią medycyny chińskiej rozwinął się bardo doskonały system diagnostyki. Cztery metody diagno- styczne w TMC to: 1. Pytania: anamneza, rozmowa. 2. Dotyk: puls, ściana jamy brzusznej, pojedyncze obszary ciała i punkty akupunkturowe. 3. Wzrok: język, twarz, skóra. 4. Słuch/węch: na przykład odgłosy oddechu i jelit, głos, zapach ciała, wydzieliny ciała. Tradycyjna Medycyna Chińska na co dzień
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Tradycyjna Medycyna Chińska na co dzień. Pięć Przemian, Tai Chi, akupresura - najskuteczniejsze techniki na zdrowie i długowieczność
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: