Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00401 006503 13233985 na godz. na dobę w sumie
Twój osobisty fundusz emerytalny - książka
Twój osobisty fundusz emerytalny - książka
Autor: Liczba stron: 232
Wydawca: Onepress Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-4808-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> giełda i inwestycje
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Pewne pieniądze w niepewnych czasach!

Emerytura to dla wielu z nas upragniony koniec pracy zawodowej. Ma to być okres życia, który będziemy mogli wykorzystać na realizację odkładanych 'na kiedyś' pasji, takich jak podróżowanie, nauka flamenco, medytacje w hinduskim klasztorze, hodowanie rasowych kotów czy cokolwiek innego, o czym aktualnie myślimy, a na co brakuje nam czasu. Ale czas to tylko jeden z zasobów, jakimi musimy dysponować, by spełniać marzenia. Drugim są pieniądze. Niestety, prognozy ekonomistów i demografów nie brzmią zbyt optymistycznie - mimo że teraz oddajemy państwowym i prywatnym instytucjom finansowym sporą część dochodów na poczet przyszłych świadczeń, nie powinniśmy oczekiwać zbyt wiele. ZUS i fundusze emerytalne nie zapewnią nam emerytury w wysokości gwarantującej wygodne życie. Najwyższy czas wziąć sprawy we własne ręce...

Adam Jagielnicki proponuje, by inwestowanie pieniędzy przeznaczonych na emeryturę zacząć od podstaw. Dzięki jego książce poznasz genezę systemów emerytalnych. Dowiesz się, jak działają i czym różnią się systemy emerytalne różnych krajów. Autor zwróci Twoją uwagę nie tylko na różnice między rozwiązaniami stosowanymi w poszczególnych państwach, ale także na zagrożenia, jakie niesie ze sobą każde z nich. Przyjrzysz się bliżej, jak na tym tle wygląda Polska, ZUS i OFE. Następnie poznasz alternatywne sposoby oszczędzania (TFI, polisy, odwrócona hipoteka, rynek kapitałowy oraz inwestycje alternatywne). W końcu krok po kroku zaczniesz budować własny fundusz emerytalny w oparciu o inwestowanie na rynku kapitałowym.



Adam Jagielnicki - z wykształcenia elektronik i informatyk. Od roku 1993 pasjonat giełdy. Znajomość nauk przyrodniczych pomogła mu zaobserwować szereg analogii pomiędzy rynkiem kapitałowym a światem naturalnym. Opracował własną teorię oceny sytuacji na rynku kapitałowym. W 2004 ukończył studia na Wydziale Informatyki Politechniki Szczecińskiej. Wykorzystując w praktyce wiedzę z dziedziny informatyki, napisał program, w którym zawarł znaczną część swojej analizy rynkowej. Jest autorem książek: Inwestycje giełdowe. Jak grać i wygrywać (Onepress 2007, 2009), NewConnect - nowa szansa na duże zyski (Onepress 2009), Inwestycje alternatywne. Pierwsze kroki na rynku pozagiełdowym (Onepress 2010), Strategie inwestycyjne. Jak z głową zarabiać na giełdzie (Onepress 2011).

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Redaktor prowadzący: Barbara Gancarz-Wójcicka Projekt okładki: Jan Paluch Fotografia na okładce została wykorzystana za zgodą Shutterstock. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: onepress@onepress.pl WWW: http://onepress.pl (księgarnia internetowa, katalog książek) Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://onepress.pl/user/opinie/tofuem Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. ISBN: 978-83-246-4808-5 Copyright © Helion 2012 Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność SPIS TRE¥CI WSTĉP GENEZA SYSTEMÓW EMERYTALNYCH CZĉĝû I ROZDZIAà 1. PRZYCZYNY POWSTANIA SYSTEMÓW EMERYTALNYCH Dáugi czas gromadzenia Ğrodków RóĪne moĪliwoĞci zarobkowe obywateli MyĞlenie „tu i teraz” ROZDZIAà 2. SYSTEM REPARTYCYJNY ZaáoĪenia systemu Grupy uprzywilejowane ROZDZIAà 3. SYSTEM KAPITAàOWY ZaáoĪenia systemu Koszty poĞredników ROZDZIAà 4. PORÓWNANIE SYSTEMÓW EMERYTALNYCH Który system jest lepszy? MoĪliwoĞci wprowadzenia systemu kapitaáowego System mieszany 9 15 15 17 19 21 21 22 27 27 29 33 33 35 36 4 | T W Ó J O S O B I S T Y F U N D U S Z E M E R Y T A L N Y CZĉĝû II SYSTEMY EMERYTALNE ROZDZIAà 5. SYSTEMY EMERYTALNE NA ĝWIECIE 41 41 43 45 48 System emerytalny w USA System emerytalny we Francji Inne paĔstwa Wiek emerytalny w krajach Unii Europejskiej ROZDZIAà 6. ZAGROĩENIA PRZYSZàYCH EMERYTUR Starzenie siĊ spoáeczeĔstwa Niestabilne rządy Inflacja BezpieczeĔstwo skáadek ZadáuĪenie paĔstwa Skutki báĊdnych prywatyzacji Bezrobocie Upadek prawa CZĉĝû III EMERYTURY W POLSCE ROZDZIAà 7. TRZY FILARY SYSTEMU EMERYTALNEGO Zakáad UbezpieczeĔ Spoáecznych Powszechne towarzystwa emerytalne Ubezpieczenia dobrowolne ROZDZIAà 8. PIERWSZY FILAR — ZUS WczeĞniejsze emerytury Emerytury pomostowe Okresy skáadkowe i nieskáadkowe Kapitaá początkowy Ochrona przedemerytalna Stopa zastąpienia dotychczasowych zarobków Emerytura i praca zarobkowa DoĪycie do emerytury 53 53 59 60 63 64 66 67 69 75 75 77 79 87 87 89 91 92 95 96 98 99 S P I S T R E ¥ C I | 5 ROZDZIAà 9. KASA ROLNICZEGO UBEZPIECZENIA SPOàECZNEGO Kto moĪe naleĪeü do KRUS-u? Wymiar kwartalnych skáadek Kwoty ĞwiadczeĔ OTWARTE FUNDUSZE EMERYTALNE CZĉĝû IV ROZDZIAà 10. GRZECH PIERWORODNY OFE Kulisy reformy emerytalnej ZaáoĪenia i opáaty w OFE Perspektywy OFE ROZDZIAà 11. ZASADY FUNKCJONOWANIA OFE Wybór OFE W co inwestują OFE? Wyniki funduszy emerytalnych Emerytura z drugiego filaru CZĉĝû V INNE MOĩLIWOĝCI OSZCZĉDZANIA NA EMERYTURĉ ROZDZIAà 12. TOWARZYSTWA FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH Rodzaje funduszy Koszty poĞrednictwa Wyniki funduszy inwestycyjnych ROZDZIAà 13. KORZYĝCI Z POSIADANIA NIERUCHOMOĝCI NA EMERYTURZE Odwrócona hipoteka Zamiana mieszkania na mniejsze Wynajem czĊĞci mieszkania ROZDZIAà 14. INNE FORMY LOKATY GOTÓWKI Produkty strukturyzowane Polisy inwestycyjne 101 101 102 104 109 109 111 113 117 117 119 121 123 129 129 132 134 139 139 141 142 145 145 147 6 | T W Ó J O S O B I S T Y F U N D U S Z E M E R Y T A L N Y ROZDZIAà 15. RYNEK KAPITAàOWY Akcje Obligacje ROZDZIAà 16. INWESTYCJE ALTERNATYWNE Rodzaje inwestycji Surowce Dzieáa sztuki NieruchomoĞci Przedmioty kolekcjonerskie CZĉĝû VI JAK ZBUDOWAû OSOBISTY FUNDUSZ EMERYTALNY ROZDZIAà 17. PRZEàAMANIE WEWNĉTRZNYCH OBAW Nasza sytuacja emerytalna Gdzie powstają zyski? Uprzedzenia wobec rynku kapitaáowego Obrona przed szkodliwą dziaáalnoĞcią spekulantów ROZDZIAà 18. CHARAKTERYSTYKA INWESTYCJI Inwestycje dáugoterminowe Wpáyw procentu skáadanego Wpáyw inflacji Zdarzenia nadzwyczajne Prowizje, podatki i inne koszty Korzystanie z kapitaáu obcego ROZDZIAà 19. WYBÓR WàAĝCIWYCH OBIEKTÓW INWESTYCYJNYCH Porównanie stóp zwrotu Porównanie bezpieczeĔstwa kapitaáu SzybkoĞü zamiany inwestycji na gotówkĊ 149 149 151 155 155 157 158 160 162 165 165 166 168 171 173 173 174 174 175 176 177 179 179 180 182 S P I S T R E ¥ C I | 7 ROZDZIAà 20. KRYTERIA FUNDAMENTALNE I RYNKOWE WYBORU SPÓàEK Wspóáczynniki C/Z i C/WK Kapitalizacja rynkowa spóáki StaĪ gieádowy Uczestnictwo w indeksie Niski nominaá ROZDZIAà 21. STRATEGIE INWESTYCYJNE Dywidendy Spóáki o najwyĪszej rentownoĞci Akcje w hossie a obligacje w bessie ROZDZIAà 22. ZARZĄDZANIE NASZYM FUNDUSZEM EMERYTALNYM PostĊpowanie w czasie bessy i hossy Zarządzanie gotówką Zarządzanie portfelem Wypáata emerytury WielkoĞü regularnych wpáat ROZDZIAà 23. PRAKTYCZNE PRZYKàADY FUNDUSZY EMERYTALNYCH Fundusz obligacji Fundusz dywidendowy Fundusz tworzony na podstawie rentownoĞci wzglĊdnej ZAKOēCZENIE DODATEK. SKUTKI PODNIESIENIA WIEKU EMERYTALNEGO DO 67 LAT Dla budĪetu paĔstwa Dla ZUS-u i OFE Dla obywateli 185 185 189 190 191 191 193 193 196 201 205 205 208 209 210 211 215 215 217 220 225 227 227 228 229 8 | T W Ó J O S O B I S T Y F U N D U S Z E M E R Y T A L N Y Rozdziaï 6. ZAGRO¿ENIA PRZYSZ’YCH EMERYTUR STARZENIE SI} SPO’ECZE”STWA KaĪdy czáowiek marzy, aby Īyü dáugo, mając dobre zdrowie i wolnoĞü finansową. TĊ wolnoĞü ma zapewniü odpowiednio wysoka emerytura. Obecnie Īyjemy dáuĪej niĪ nasi dziadkowie, a w przyszáoĞci bĊdziemy Īyü jeszcze dáuĪej. Jest to naturalny skutek rozwoju gospodarczego i postĊpów w medycynie. Rozwój gospodarczy spowodowaá, Īe pra- cujemy i mieszkamy w coraz lepszych warunkach. Lepiej i regularniej siĊ odĪywiamy. Mamy znacznie wiĊkszą ĞwiadomoĞü potrzeby dbania o zdrowie (uprawiamy sport, prowadzimy odpowiednią dietĊ, regu- larnie odpoczywamy). Do tego dochodzą osiągniĊcia medycyny po- zwalające znacznie wczeĞniej wykrywaü początki chorób oraz sku- tecznie te choroby leczyü. WaĪny jest teĪ postĊp spoáeczny. Dzisiaj wiĊkszoĞü obywateli jest objĊta opieką lekarską, za którą páaci nie- wiele lub nie páaci wcale. Wszystkie te zmiany spowodowaáy znaczne wydáuĪenie Īycia prze- ciĊtnego obywatela. Przewiduje siĊ, Īe za okoáo 20 lat (w 2035 roku) co czwarty Polak (czyli 8,3 mln osób) bĊdzie miaá wiĊcej niĪ 65 lat. Dzisiaj tylko 13 obywateli (5,1 mln osób) ma powyĪej 65 lat. Spo- woduje to, Īe jeĞli zasady przechodzenia na emeryturĊ nie ulegną zmianie, to na trzy osoby pracujące bĊdzie przypadaü dwóch eme- rytów. Prawie dwukrotny wzrost liczby emerytów musi przeáoĪyü siĊ 5 4 | T W Ó J O S O B I S T Y F U N D U S Z E M E R Y T A L N Y na mniejsze emerytury. Starzenie siĊ spoáeczeĔstwa spowoduje na- stĊpujące zjawiska: x wzrost liczby emerytów; x wzrost kosztów na opiekĊ zdrowotną; x wzrost kosztów na opiekĊ nad osobami starszymi; x wydáuĪenie wieku emerytalnego; x wzrost liczby ludnoĞci; x zwiĊkszenie oferty gospodarczej dla emerytów; x wzrost znaczenia emerytów w paĔstwie. WiĊcej emerytów oznacza teĪ wiĊksze nakáady na opiekĊ nad osobami starszymi oraz wzrost kosztów opieki zdrowotnej. NaleĪy zwróciü uwagĊ na to, Īe dáuĪsze Īycie nie przeáoĪy siĊ na dáuĪsze dzie- ciĔstwo, máodoĞü czy wiek Ğredni, ale na dáuĪszą staroĞü. Tak wiĊc wiĊkszą czĊĞcią Īycia nastĊpnych pokoleĔ bĊdzie staroĞü. W naszym systemie emerytalnym osoby starsze utrzymywane są gáównie ze skáadek aktualnie pracujących obywateli. Biorąc pod uwagĊ jeszcze jedno niekorzystne zjawisko, a mianowicie ciągle malejącą liczbĊ ro- dzących siĊ dzieci, liczba osób pracujących i páacących skáadki bĊdzie siĊ systematycznie zmniejszaü. W 2007 roku na 1000 osób pracują- cych przypadaáo okoáo 550 osób w wieku nieprodukcyjnym (dzieci i emeryci), natomiast w 2035 roku liczba ta ma wzrosnąü do okoáo 740. Mamy wiĊc z jednej strony mniej Ğrodków przeznaczonych na emerytury, a z drugiej — znacznie wiĊkszą rzeszĊ emerytów dáuĪej pobierających emerytury. StaroĞü wiąĪe siĊ z szeregiem chorób wynikających ze starzenia siĊ organizmu, takich jak: cukrzyca, choroby nowotworowe, choroby ukáadu kostnego. PostĊp naukowy i technologiczny w medycynie po- zwala znacznie obniĪyü koszty leczenia oraz czas przebywania pa- cjenta w szpitalu. Jednak uzyskane oszczĊdnoĞci są znikome wobec Z A G R O ¿ E N I A P R Z Y S Z ’ Y C H E M E R Y T U R | 5 5 dodatkowych kosztów, które trzeba przeznaczyü na opiekĊ nad oso- bami starszymi. PoniewaĪ dáugoĞü Īycia przeciĊtnego obywatela bĊdzie rosáa, to przy takiej samej liczbie rodzących siĊ dzieci powinno nas byü wiĊcej (przybywaü bĊdzie nas tyle samo, ale mniej osób bĊdzie umieraü). WiĊksza liczba ludzi, w dodatku osób starszych, spowoduje problemy zarówno mieszkaniowe, jak i ekonomiczne. NaleĪy teĪ oczekiwaü, Īe pojawi siĊ znacznie wiĊcej produktów przeznaczonych dla ludzi star- szych. Dzisiejsza gospodarka i media preferują osoby máode, jednak przypuszczam, Īe siĊ to zmieni na korzyĞü osób starszych. Osoby te bĊdą teĪ stanowiü waĪny elektorat podczas kaĪdych wyborów, ze wzglĊdu na rosnącą liczebnoĞü. DáuĪsze Īycie czáowieka stwarza wiĊc powaĪne problemy dla spo- áeczeĔstwa. Problemy te bĊdą narastaü wraz ze wzrostem Ğredniej dáugoĞci Īycia. Co w takiej sytuacji zrobiü? Jak sobie z tym poradziü? PrzecieĪ nie wyznaczymy „ustawowego wieku Īycia” ani nie ograni- czymy wypáacania emerytury do „dopuszczalnej kwoty emerytalnej”, po przekroczeniu której emeryt bĊdzie zdany tylko na wáasne oszczĊdnoĞci. A moĪe problem staroĞci rozwiąĪemy poprzez zakaz leczenia osób, które przekroczyáy okreĞlony wiek? Prawda, Īe to ma- kabryczne i nieludzkie rozwiązania. Ale musimy pamiĊtaü, Īe Īyjemy w egoistycznych czasach i takie pomysáy przychodzą do gáowy niektó- rym politykom. Poza tym obecnie coraz wiĊcej wartoĞci podstawo- wych, takich jak zdrowie czy Īycie, jest przeliczanych na pieniądze. MoĪemy doczekaü czasów, Īe inna bĊdzie Ğrednia dáugoĞü Īycia czáo- wieka bogatego, a inna biednego, poniewaĪ tego pierwszego bĊdzie staü na leczenie i opiekĊ, a tego drugiego nie. JuĪ zdarzaáo siĊ, Īe nie leczono biednych osób starszych lub nie przepisywano im drogich leków, uznając, Īe szkoda wydawaü pieniądze na takie osoby, bo i tak dáugo nie poĪyją. Na razie politycy wybierają áatwą, ale prowadzącą donikąd drogĊ rozwiązania tego problemu — podnoszenie podatków i podwyĪszenie 5 6 | T W Ó J O S O B I S T Y F U N D U S Z E M E R Y T A L N Y wieku emerytalnego. Za emerytury odpowiada paĔstwo, poniewaĪ to ono pobieraáo pod przymusem skáadki od osób pracujących i to ono musi teraz wypáacaü emerytury. ZUS jest tylko instytucją, która w imieniu paĔstwa te cele realizuje. Szacuje siĊ, Īe zadáuĪenie paĔ- stwa z tytuáu skáadek pobranych na emeryturĊ wynosi okoáo dwóch bilionów záotych. JeĞli wiĊc ZUS ma za maáo Ğrodków z bieĪących skáadek, to braki te musi uzupeániü budĪet paĔstwa. Aby jednak wy- starczające Ğrodki znalazáy siĊ w budĪecie, wprowadza siĊ dodatko- we podatki. Zamiast zwiĊkszaü wpáywy do budĪetu, moĪna równieĪ zmniej- szaü wypáaty z ZUS-u. Sposobem zmniejszenia Ğrodków wypáacanych na emerytury jest podnoszenie wieku emerytalnego. PaĔstwo bĊdzie dáuĪej pobieraü Ğrodki od osób pracujących, a krócej je wypáacaü. Rozwiązanie to ma jednak wiele negatywnych skutków ubocznych. Nieprawdą jest, Īe emerytury bĊdą wyĪsze. Jak mogą byü wyĪsze, sko- ro roĞnie liczba emerytów i dáugoĞü pobierania emerytury? Zresztą dla ZUS-u nie jest istotna dáugoĞü pobierania skáadki, ale bieĪący bilans gotówki wpáywającej ze skáadek i wypáacanej na emerytury. A o tym decyduje z jednej strony liczba osób pracujących i wysokoĞü ich za- robków, a z drugiej — liczba emerytów i wysokoĞü przeciĊtnej emery- tury. MoĪemy to zapisaü w formie równania: L S p ˜ L E e ˜ gdzie: Lp — liczba osób pracujących, S — Ğrednia wartoĞü páaconej skáadki, Le — liczba emerytów, E — Ğrednia emerytura. PaĔstwo dąĪy do tego, aby te kapitaáy siĊ zrównaáy. WczeĞniej- sze rozwaĪania pokazaáy, Īe na skutek starzenia siĊ spoáeczeĔstwa Z A G R O ¿ E N I A P R Z Y S Z ’ Y C H E M E R Y T U R | 5 7 liczba osób pracujących zmaleje, natomiast liczba osób pobierają- cych emerytury siĊ zwiĊkszy. Czy podniesienie wieku emerytalnego to zmieni? OtóĪ nie, dlatego Īe liczba osób pracujących jest ograni- czona nie przez liczbĊ chĊtnych do podjĊcia pracy, ale przez liczbĊ miejsc pracy. Ta liczba siĊ nie zmieni. Co najwyĪej wiĊcej osób star- szych bĊdzie pracowaü, a wiĊcej ludzi máodych — szukaü pracy lub wyjeĪdĪaü do lepiej zorganizowanych paĔstw. Zatem pomimo pod- niesienia wieku emerytalnego liczba osób pracujących nie wzroĞnie (wartoĞü páaconych skáadek na emeryturĊ równieĪ). Natomiast znacznie spadnie liczba emerytów, poniewaĪ mniej ludzi doĪyje nowego, wyĪszego wieku emerytalnego, a co za tym idzie — paĔ- stwo bĊdzie mniej dopáacaü do ZUS-u. MoĪe w takim razie wyĪsze zarobki spowodują wzrost páaconych skáadek? Nasze zarobki rzeczywiĞcie powoli, ale rosną. Co jednak z tego, skoro jednoczeĞnie rosną podatki? Do tego inflacja „zjada” czĊĞü naszych zarobków. Dlatego nasze páace powinno siĊ porów- nywaü do kosztów codziennego Īycia. Tylko takie porównanie po- zwoli stwierdziü, czy nam siĊ rzeczywiĞcie polepsza. PamiĊtajmy takĪe, Īe wzrost kosztów utrzymania uderza równieĪ w emerytów — nawet wyĪsza emerytura wystarcza im na coraz mniej. Znaczną czĊĞü tego, co uda nam siĊ wywalczyü w ciągu bieĪącego roku, zabiera paĔstwo serią podwyĪek wchodzących na początku nastĊpnego roku. Ogólnie mogĊ stwierdziü, Īe relatywne zarobki wiĊkszoĞci obywateli wcale nie rosną, a ostatnio nawet maleją. Chciaábym jeszcze zwróciü uwagĊ na problem „praw nabytych”. Jest on szeroko podkreĞlany w przypadku rozmów w związku z eme- ryturami mundurowych, natomiast w ogóle siĊ o nim nie wspomina w przypadku zwykáych obywateli. A przecieĪ pracownik mundurowy podpisuje z paĔstwem umowĊ o pracĊ, a nie umowĊ o emeryturĊ. Na dodatek jego emerytura jest finansowana ze skáadek zwykáych obywateli. Jak ma siĊ czuü zwykáy obywatel, jeĞli po wielu latach 5 8 | T W Ó J O S O B I S T Y F U N D U S Z E M E R Y T A L N Y páacenia skáadek dowiaduje siĊ, Īe z tych skáadek nie wynikają Īad- ne prawa, a paĔstwo moĪe dowolnie przesuwaü moment wypáaty emerytury w czasie? To tak, jakbyĞmy zawarli umowĊ z dostawcą jakiegoĞ towaru, za towar byĞmy zapáacili, a dostawa towaru byáaby odwlekana w czasie. Taki dostawca najprawdopodobniej za nie- uczciwe praktyki odpowiadaáby przed sądem. A do jakiego sądu ma za coĞ podobnego podaü paĔstwo zwykáy obywatel? Jak wiĊc rozwiązaü problem podniesienia wieku emerytalnego? Oto moje propozycje: x zwiĊkszyü liczbĊ miejsc pracy dla osób starszych; x zweryfikowaü miejsca pracy pod wzglĊdem wieku pracownika; x wprowadziü ustawową klasyfikacjĊ miejsc pracy; x zarezerwowaü niektóre miejsca pracy dla osób starszych; x skróciü czas pracy osób starszych; x wydáuĪyü im przerwy na odpoczynek; x skróciü ich dzieĔ pracy; x zorganizowaü im staáą opiekĊ medyczną. Zakáadając, Īe jest to konieczne, bo wynika ze zmiany proporcji czasu produkcyjnego do czasu przebywania na emeryturze, naleĪa- áoby najpierw zadbaü o odpowiednie miejsca pracy dla osób star- szych. Dopiero wtedy moĪna zakáadaü, Īe osoby starsze bĊdą pracowaü dáuĪej bez blokowania miejsc pracy osobom máodym. NaleĪaáoby przeprowadziü weryfikacjĊ stanowisk pracy i ich klasyfi- kacjĊ pod kątem tego, czy moĪe na nich pracowaü osoba starsza. CzĊĞü stanowisk powinna byü nawet zarezerwowana dla osób star- szych. MoĪna by teĪ rozwaĪyü skrócenie czasu pracy osób starszych. Osoby takie nie mogą wykonywaü ciĊĪkiej pracy fizycznej, szybciej siĊ mĊczą i muszą mieü dáuĪsze przerwy na odpoczynek lub krótszy dzieĔ pracy. Do tego powinny mieü staáą opiekĊ medyczną równieĪ Z A G R O ¿ E N I A P R Z Y S Z ’ Y C H E M E R Y T U R | 5 9 w zakáadzie, w którym pracują. PamiĊtajmy, Īe praca tych ludzi musi siĊ odbywaü bez szkody dla ich zdrowia. PamiĊtajmy teĪ, Īe ludzie lubią pracowaü, jeĞli praca jest wykonywana w dobrych wa- runkach i jeĞli jest dobrze zorganizowana. MyĞlĊ, Īe wiĊkszoĞü lu- dzi starszych bĊdzie wolaáa taką pracĊ niĪ wegetowanie na niskiej emeryturze. NIESTABILNE RZkDY Skáadki na emeryturĊ páacimy przez caáy czas pracy zawodowej. Niektórzy pracĊ zaczynają zaraz po osiągniĊciu peánoletnoĞci, inni po ukoĔczeniu studiów. Ale w obydwu przypadkach moĪemy przy- jąü, Īe skáadki páacimy okoáo 40 lat. W obecnym systemie demokra- tycznym wybrany rząd peáni swoją kadencjĊ przez cztery lata. Oznacza to, Īe w czasie, gdy páacimy skáadki na emeryturĊ, bĊdzie rządziü aĪ dziesiĊü ekip. Poszczególne rządy mogą reprezentowaü róĪne opcje politycz- ne i wynikające z tego róĪne spojrzenia na system emerytalny. KaĪdy rząd odpowiada tylko za okres swojej kadencji. Wszystkie záe rozwiązania są oczywiĞcie winą poprzedników. Natomiast obec- nie wprowadzane rozwiązania to zawsze są „reformy” korzystne dla spoáeczeĔstwa. Widzimy wiĊc, Īe nasza emerytura jest tak niepewna jak sytu- acja polityczna i gospodarcza kraju. W czasach PRL-u przyjĊto pewien model systemu emerytalnego. Przez dziesiĊciolecia prawie nie byá on zmieniany, co wytworzyáo przekonanie obywateli, Īe tak mniej wiĊcej bĊdzie w przyszáoĞci. Ale pojawiáy siĊ w Polsce prze- miany ustrojowe i spowodowaáy kompletną przebudowĊ systemu emerytalnego w 1999 roku. Przed rokiem 1999 byá w zasadzie tylko jeden filar, mianowicie ZUS. Po przemianach powstaáy trzy filary systemu emerytalnego. PiszĊ o nich w rozdziale 7. (Trzy filary systemu emerytalnego). Tutaj chciaábym tylko zwróciü uwagĊ na 6 0 | T W Ó J O S O B I S T Y F U N D U S Z E M E R Y T A L N Y fakt, Īe radykalnych zmian dokonali politycy bez pytania spoáe- czeĔstwa o to, czy chce tych zmian. Dalsze majstrowanie przy systemie emerytalnym przeprowadzo- no w 2011 roku, kiedy to ograniczono skáadkĊ przekazywaną do II fi- laru. Gáówną przyczyną byáa niewydolnoĞü finansowa budĪetu paĔ- stwa. W 2011 roku nowo powstaáy rząd zapowiedziaá dalsze zmiany systemu emerytalnego, które zrealizowaá na początku 2012 roku. Pod pretekstem starzenia siĊ spoáeczeĔstwa zrównaá wiek emerytalny ko- biet i mĊĪczyzn i zwiĊkszyá go do 67 lat. Zmiany te, szumnie nazywa- ne reformami, zostaáy wprowadzone wyáącznie z powodu braków fi- nansowych w budĪecie paĔstwa. Historia polskiego systemu emerytalnego Ğwiadczy o jednym: nie ma Īadnej pewnoĞci co do przyszáych emerytur. Ani co do ich wyso- koĞci, ani co do wieku emerytalnego. W takiej sytuacji wielu obywa- teli zadaje sobie pytanie o sens istnienia ZUS-u i páacenia skáadek przez caáy okres pracy zawodowej. INFLACJA Inną przyczyną utraty wartoĞci naszych Ğrodków gromadzonych na emeryturĊ jest inflacja. Oficjalnie inflacją nazywa siĊ spadek warto- Ğci pieniądza w czasie (bez wnikania w przyczyny utraty tej warto- Ğci). W paĔstwie zrównowaĪonym wartoĞci materialne mają swoje dokáadne pokrycie w gotówce. JeĞli wartoĞci tych przybywa na skutek ludzkiej pracy i rozwoju gospodarczego, to jest podstawa, aby w takim samym stopniu zwiĊkszyü iloĞü gotówki. JeĞli gotówki przybywa wiĊcej niĪ wartoĞci materialnych, powstaje inflacja. Pie- niądz moĪemy mieü w formie papierowej (banknoty), metalowej (monety) lub jako elektroniczny zapis na koncie. Postacie papiero- wa i metalowa są kontrolowane przez Narodowy Bank Polski (NBP) oraz zabezpieczane przed moĪliwoĞcią faászerstwa. Znacznie gorzej wygląda sprawa z pieniądzem elektronicznym. Nie jest Īadnym Z A G R O ¿ E N I A P R Z Y S Z ’ Y C H E M E R Y T U R | 6 1 problemem zmiana zapisu na koncie. Jedyną ochroną jest kon- trola nadzoru bankowego. Ale kto kontroluje banki? Jest wiele Ĩródeá w paĔstwie, gdzie powstaje wirtualna gotówka bez pokrycia, na przykáad deficyt budĪetowy. PaĔstwo wydaje wiĊcej, niĪ otrzymuje z podatków. Skąd wiĊc bierze resztĊ gotówki? Jak wyglądaáyby finanse paĔstwa, gdyby wszyscy obywatele zaczĊli po- stĊpowaü tak jak rząd? Dawniej gotówka miaáa pokrycie w záocie. Kruszcu tego przybywaáo niewiele, wiĊc moĪliwoĞci przyrostu go- tówki byáy ograniczone. W 1971 roku Amerykanie odeszli od wy- mienialnoĞci dolara na záoto. Od tej pory w bankach centralnych moĪna byáo drukowaü banknoty bez ograniczeĔ. Znaczne uáatwie- nie tego procesu spowodowaá dodatkowo pieniądz elektroniczny. Wystarczy jeden telefon, aby na koncie rządowym zapisaü na przy- káad 10 mld zá gotówki do wydania na dowolny cel, a po stronie banku zapisaü 10 mld zá dáugu. Nie trzeba nic drukowaü, wszystko odbywa siĊ szybko i áatwo. MoĪna jeszcze proĞciej: uzgodniü tak zwaną liniĊ kredytową i zadáuĪaü siĊ do wysokoĞci ustalonej linii. Jest wiele miejsc powstawania inflacji. WszĊdzie tam, gdzie wy- stĊpują przychody gotówkowe, a nie wiąĪe siĊ to z wytworzeniem wartoĞci materialnych, powstaje inflacja. Czy podatki lub kary za- páacone na rzecz paĔstwa tworzą jakieĞ dobra materialne? Czy cáa na granicy tworzą jakieĞ dobra? Czy akcyza w paliwie tworzy jakieĞ dobra? A moĪe tworzą je wygórowane odsetki od kredytów banko- wych albo páatne koncesje? Zastanówmy siĊ teraz, jak inflacja wpáywa na nasze oszczĊdno- Ğci emerytalne. Wszystko zaleĪy od tego, gdzie ulokowaliĞmy nasze Ğrodki. Najgorsze rozwiązanie to gotówka trzymana na koncie w banku. Odsetki, które otrzymamy od banku, przewaĪnie nie po- kryją bieĪącej inflacji. Aby nie ponosiü skutków inflacji, gotówkĊ na- leĪy zamieniü na inne aktywa lub wartoĞci materialne. Jest ich wiele rodzajów. OmówiĊ tylko jako przykáad inwestycjĊ w nieruchomoĞü. 6 2 | T W Ó J O S O B I S T Y F U N D U S Z E M E R Y T A L N Y Powiedzmy, Īe jest to nowy dom, który nie bĊdzie wymagaá re- montu przez wiele lat. MoĪna zaáoĪyü, Īe jego wartoĞü nie bĊdzie siĊ zmieniaü, najwyĪej z powodu inflacji bĊdzie wyraĪana coraz wyĪszą kwotą gotówki o coraz mniejszej wartoĞci. JeĞli ten dom wynaj- miemy, zacznie on przynosiü dochód, który bĊdzie zwiĊkszaá nasze oszczĊdnoĞci emerytalne. W ten sposób nasze roczne wpáywy bĊdą wiĊksze niĪ straty spowodowane inflacją. Jak duĪe spustoszenie wywoáuje inflacja na przestrzeni lat, moĪna pokazaü na przykáadzie zapáaty za pracĊ. PamiĊtam, Īe kiedy byáem máody i zaczynaáem pracĊ, miesiĊczna przeciĊtna pensja byáa mniej wiĊcej na takim samym poziomie jak obecnie. Byáo to jakieĞ 40 lat temu. Tylko Īe w miĊdzyczasie mieliĞmy denominacjĊ wartoĞci záotego. Stare nominaáy zostaáy zastąpione nowymi o wartoĞci mniej- szej 10 000 razy. Zatem skutki inflacji w ciągu ostatnich 40 lat moĪna oszacowaü na 1 000 000 . A przecieĪ jest to wáaĞnie przeciĊtny czas potrzebny na zebranie kapitaáu na emeryturĊ. Czy w takim razie oszczĊdzanie na emeryturĊ przy takiej inflacji ma jakiĞ sens? Podam jeszcze jeden ciekawy przykáad, do czego moĪe doprowa- dziü inflacja. Jestem z zamiáowania filatelistą. Wszyscy wiedzą, ile kosztuje zwykáy znaczek. Wraz ze wzrostem inflacji zmieniane są nominaáy równieĪ na znaczkach. W Niemczech w latach 20. XX wieku doszáo do hiperinflacji. Nominaáy starych znaczków byáy przebijane na coraz wiĊksze lub drukowano nowe znaczki. Znaczek o najwyĪ- szym nominale kosztowaá wtedy 50 000 000 000 marek. Spirala inflacyjna przerywana jest przewaĪnie wymianą pieniĊ- dzy (reforma Balcerowicza). W czasie tej wymiany redukuje siĊ znacznie majątki ludnoĞci, co doprowadza do równowagi miĊdzy gotówką a towarami w gospodarce. Zwykli obywatele tracą wtedy wiĊkszoĞü majątku, a politycy i ekonomiĞci ogáaszają kolejny sukces. OczywiĞcie jeĞli ktoĞ w tym czasie odkáadaá na emeryturĊ, to równieĪ straciá wiĊkszoĞü gotówki.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Twój osobisty fundusz emerytalny
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: