Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00148 005851 13637812 na godz. na dobę w sumie
Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów - ebook/pdf
Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 322
Wydawca: Wiedza i Praktyka Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-269-2894-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> pracy i ubezpieczeń społecznych
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

W publikacji „Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów” uwzględniono ujednolicone wersje przepisów:
• ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych,
• ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego z tytułu choroby i macierzyństwa,
• ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych,
• ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz
• ustawy o emeryturach pomostowych.
Zbiór zawiera ponadto wyciąg z ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego) oraz przepisów określających zasady opłacania składek na tzw. fundusze pozaubezpieczeniowe – Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Całość została uzupełniona o wybór aktów wykonawczych.
Stan prawny na 3 lutego 2014 r.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

w ó s i p e z r p r ó i b z – E N Z C E Ł O P S A I ISBN 978-83-269-2894-9 UOW 31 N E Z C E I P Z E B U Przepisy z wprowadzeniem UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE 2014 podręczny zbiór przepisów • System ubezpieczeń społecznych • Zasiłki chorobowe i macierzyńskie • Wypadki przy pracy • Ubezpieczenie zdrowotne • Składki na FP i FGŚP • Emerytury i renty • Przepisy wykonawcze Stan prawny: 3 lutego 2014 r. UOW31_okladka.indd 1 3/10/2014 1:59:36 PM UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE 2014 PODRĘCZNY ZBIÓR PRZEPISÓW UOW31_Srodki.indd 1 UOW31_Srodki.indd 1 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:56:51 PM 3/10/2014 1:56:51 PM Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów Stan prawny na 3 lutego 2014 r. Wydawca: Agnieszka Gorczyca Redakcja: Leszek Skupski Korekta: Zespół Koordynator produkcji: Katarzyna Kopeć Opracowanie grafi czne: Piotr Fedorczyk Druk: Drukarnia Miller Skład i łamanie: 6AN Studio ISBN: 978–83–269–2894–9 Wiedza i Praktyka sp. z o.o. 03–918 Warszawa, ul. Łotewska 9a tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10, e–mail: cok@wip.pl NIP: 526–19–92–256 Numer KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Sąd Gospodarczy XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł © Copyright by Wiedza i Praktyka sp. z o.o. Warszawa 2014 Publikacja „Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów” jest chroniona prawem autorskim. Przedruk materiałów w niej opublikowanych – bez zgody wydawcy – jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. Więcej informacji: tel. 22 518 29 29 e–mail: cok@wip.pl Księgarnia internetowa: www.fabrykawiedzy.com UOW31_Srodki.indd 2 UOW31_Srodki.indd 2 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:02 PM 3/10/2014 1:57:02 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych SPIS TREŚCI I. SYSTEM UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Wprowadzenie .................................................................................................................................... 7 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych .....................9 Rozdział 1. Przepisy ogólne ........................................................................................................... 9 Rozdział 2. Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym ................................................ 14 Rozdział 3. Zasady ustalania składek na ubezpieczenia społeczne ........................................ 22 Rozdział 4. Zgłoszenia do ubezpieczenia, prowadzenie kont i rejestrów oraz zasady rozliczania składek i zasiłków ..................................................................................................... 36 Rozdział 5. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych ....................................................................... 63 Rozdział 6. Fundusz Rezerwy Demografi cznej ........................................................................ 65 Rozdział 7. Zakład Ubezpieczeń Społecznych .......................................................................... 68 Rozdział 8. Obowiązki ubezpieczonych oraz tryb odwoławczy ............................................. 76 Rozdział 9. Zwrot nienależnie pobranych świadczeń oraz odsetki za opóźnienie w wypłacie świadczeń .................................................................................................................. 78 Rozdział 10. Kontrola wykonywania zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych ................ 80 Rozdział 11. Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko przepisom ustawy .................. 84 Rozdział 12. Zmiany w obowiązujących przepisach ................................................................ 85 Rozdział 13. Przepisy przejściowe i końcowe ........................................................................... 86 II. ZASIŁKI CHOROBOWE I MACIERZYŃSKIE Wprowadzenie .................................................................................................................................. 92 Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ..................................................................94 Rozdział 1. Przepisy ogólne ......................................................................................................... 94 Rozdział 2. Zasiłek chorobowy ................................................................................................... 95 Rozdział 3. Świadczenie rehabilitacyjne .................................................................................... 97 Rozdział 4. Zasiłek wyrównawczy .............................................................................................. 99 Rozdział 5. (uchylony) ................................................................................................................ 100 Rozdział 6. Zasiłek macierzyński .............................................................................................. 100 Rozdział 7. Zasiłek opiekuńczy ................................................................................................. 102 Rozdział 8. Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków przysługujących ubezpieczonym będącym pracownikami ................................................................................ 103 Rozdział 9. Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków przysługujących ubezpieczonym niebędącym pracownikami ........................................................................... 105 Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów 3 UOW31_Srodki.indd 3 UOW31_Srodki.indd 3 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:02 PM 3/10/2014 1:57:02 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych Spis treści Rozdział 10. Dokumentowanie prawa do zasiłków i kontrola orzekania o czasowej niezdolności do pracy ................................................................................................................ 106 Rozdział 11. Postępowanie w sprawach ustalania prawa do zasiłków i zasady ich wypłaty ................................................................................................................................... 110 Rozdział 12. Zmiany w przepisach obowiązujących .............................................................. 112 Rozdział 13. Przepisy przejściowe i końcowe ......................................................................... 114 III. UBEZPIECZENIE WYPADKOWE Wprowadzenie ................................................................................................................................ 116 Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ...................................................................118 Rozdział 1. Przepisy ogólne ....................................................................................................... 118 Rozdział 2. Rodzaje świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, warunki nabywania prawa do świadczeń, zasady i tryb ich przyznawania, ustalania ich wysokości oraz zasady ich wypłaty ................................................................................... 122 Rozdział 3. Zbieg prawa do świadczeń .................................................................................... 128 Rozdział 4. Zasady różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków ....................................................................................... 129 Rozdział 5. Zasady fi nansowania prewencji wypadkowej ..................................................... 133 Rozdział 6. Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe ..................................................................................................................................... 133 IV. UBEZPIECZENIE ZDROWOTNE Wprowadzenie ................................................................................................................................ 139 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej fi nansowanych ze środków publicznych (wyciąg) ............................................................141 Dział IV. Zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu ............................................141 Rozdział 1. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego ............................................................. 141 Rozdział 2. Składki na ubezpieczenie zdrowotne ................................................................... 152 V. FUNDUSZ PRACY Wprowadzenie ................................................................................................................................ 166 Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (wyciąg) ...................................................................................................................168 Rozdział 18. Fundusz Pracy ...................................................................................................... 168 VI. FUNDUSZ GWARANTOWANYCH ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH Wprowadzenie ................................................................................................................................ 180 Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (wyciąg) ............................................................................182 Rozdział 6. Finansowanie Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ......... 182 4 Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów UOW31_Srodki.indd 4 UOW31_Srodki.indd 4 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:02 PM 3/10/2014 1:57:02 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych Spis treści VII. EMERYTURY I RENTY Wprowadzenie ................................................................................................................................ 185 Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ......................................................................................................................188 Dział I. Przepisy ogólne ...................................................................................................188 Rozdział 1. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy ..................................................... 188 Rozdział 2. Okresy uwzględniane przy ustalaniu prawa do świadczeń i ich wysokości ...... 190 Rozdział 3. Niezdolność do pracy ............................................................................................ 196 Rozdział 4. Podstawa wymiaru emerytur i rent...................................................................... 198 Dział II. Emerytury ..........................................................................................................201 Rozdział 1. Emerytura dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. ....... 201 Rozdział 2. Emerytura dla ubezpieczonych urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r. ...... 210 Rozdział 3. Przepisy szczególne dotyczące emerytury dla niektórych ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r. ....................... 215 Rozdział 3a. Emerytury górnicze ............................................................................................. 216 Rozdział 4. Ustalanie wysokości emerytur, o których mowa w art. 27–50e ....................... 218 Dział III. Renty z tytułu niezdolności do pracy i renta rodzinna ...................................220 Rozdział 1. Renta z tytułu niezdolności do pracy .................................................................. 220 Rozdział 2. Renta rodzinna ....................................................................................................... 223 Dział IV. Dodatki do emerytur i rent ...............................................................................225 Dział V. Zasiłek pogrzebowy ............................................................................................226 Dział VI. Świadczenia przyznawane w szczególnym trybie ............................................227 Dział VII. Przepisy wspólne dotyczące wysokości świadczeń .........................................227 Rozdział 1. Dolna i górna granica wysokości świadczeń ...................................................... 227 Rozdział 2. Waloryzacja świadczeń .......................................................................................... 229 Rozdział 3. Zbieg prawa do świadczeń .................................................................................... 231 Dział VIII. Zasady ustalania świadczeń ..........................................................................232 Rozdział 1. Powstanie i ustanie prawa do świadczeń ............................................................. 232 Rozdział 2. Zawieszanie lub zmniejszanie świadczeń ............................................................ 232 Rozdział 3. Zmiany w prawie do świadczeń i ich wysokości ................................................ 234 Dział IX. Postępowanie w sprawach świadczeń i wypłata świadczeń .............................237 Rozdział 1. Ogólne zasady postępowania ................................................................................ 237 Rozdział 2. Obowiązki płatników składek, świadczeniobiorców oraz innych podmiotów ..... 240 Rozdział 3. Ogólne zasady wypłaty świadczeń ....................................................................... 242 Rozdział 4. Zwrot nienależnie pobranych świadczeń, egzekucja i potrącenia ze świadczeń ................................................................................................................................ 245 Dział X. Przepisy zmieniające, przejściowe i końcowe ...................................................249 Rozdział 1. Zmiany w przepisach obowiązujących ................................................................ 249 Rozdział 2. Przepisy przejściowe .............................................................................................. 252 Rozdział 3. Przepisy końcowe i uchylające .............................................................................. 260 Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów 5 UOW31_Srodki.indd 5 UOW31_Srodki.indd 5 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:02 PM 3/10/2014 1:57:02 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych Spis treści VIII. EMERYTURY POMOSTOWE Wprowadzenie ................................................................................................................................ 262 Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych .....................................265 Rozdział 1. Przepisy ogólne ....................................................................................................... 265 Rozdział 2. Warunki nabywania i utraty prawa do emerytury pomostowej i rekompensaty ............................................................................................................................ 267 Rozdział 3. Rekompensaty ......................................................................................................... 271 Rozdział 4. Zasady postępowania w sprawach emerytur pomostowych ............................ 272 Rozdział 5. Organizacja i zasady działania Funduszu Emerytur Pomostowych ................ 272 Rozdział 6. Zasady i tryb opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych oraz zasady fi nansowania emerytur pomostowych................................................................ 274 Rozdział 7. Obowiązki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz płatników składek w zakresie tworzenia i prowadzenia centralnego rejestru i wykazu stanowisk pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz centralnego rejestru i ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze ........................................................................................................ 276 Rozdział 8. Zmiany w przepisach obowiązujących ................................................................ 278 Rozdział 9. Przepisy przejściowe, dostosowawcze i końcowe ............................................... 280 Załacznik nr 1. Wykaz prac w szczególnych warunkach....................................................... 282 Załącznik nr 2. Wykaz prac o szczególnym charakterze ....................................................... 283 IX. PRZEPISY WYKONAWCZE Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ............................................................................................ 285 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 października 2009 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów......................................................................................... 292 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ............................. 309 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich ................... 319 6 Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów UOW31_Srodki.indd 6 UOW31_Srodki.indd 6 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:02 PM 3/10/2014 1:57:02 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych I. System ubezpieczeń społecznych WPROWADZENIE 1. Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 1442) to podstawowy akt prawny regulujący zagadnienia organiza- cji i fi nansowania systemu ubezpieczeń społecznych w Polsce. Określony jej przepisami system ma charakter powszechny i obowiązkowy. Ubezpieczeniami społecznymi zostały objęte osoby, będące m.in. pracownikami, osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy zlecenia czy też prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą. Zakresem ustawy objęte zostały: • zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym, • zasady ustalania składek na ubezpieczenia społeczne oraz podstaw ich wymiaru, • zasady, tryb i terminy zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych, prowadzenia ewidencji ubezpieczonych i płatników składek, rozliczania składek na ubezpieczenia społecz- ne oraz zasiłków z ubezpieczeń chorobowego i wypadkowego, opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, • zasady prowadzenia kont ubezpieczonych oraz kont płatników składek, • zasady działania Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, • organizacja, zasady działania i fi nansowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, • zasady działania Funduszu Rezerwy Demografi cznej oraz zasady zarządzania tym funduszem, oraz • zasady kontroli wykonywania zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych. 2. Ustawa dokonuje podziału ubezpieczeń według czterech podstawowych ryzyk – na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe – określając, w jakim zakresie ubezpieczenia te mają charakter obowiązkowy, kiedy dobrowolny, a których w ogóle nie przewiduje się dla danej osoby. Ponadto ustawa wprowadza podział składki na poszczególne rodzaje ubezpieczeń oraz udział ubezpieczonego w ich fi nansowaniu. Określona przepisami stopa procentowa składki na ubezpieczenia społeczne jest iden- tyczna, bez względu na obowiązkowy lub dobrowolny rodzaj ubezpieczenia. 3. Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych były wielokrotnie nowelizowane. Ostatnio, z dniem 1 stycznia 2014 r. zmianie uległ art. 8 ust. 6 pkt 6 ustawy systemowej, w myśl którego za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uznaje się osobę prowa- dzącą publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, pla- Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów 7 UOW31_Srodki.indd 7 UOW31_Srodki.indd 7 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:03 PM 3/10/2014 1:57:03 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych cówkę albo ich zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty. Poprzednio osobą taką była osoba prowadząca niepubliczną szkołę, placówkę lub ich zespół na podstawie przepisów o systemie oświaty. Nastąpiło więc rozszerzenie grona osób, które ustawa sys- temowa uznaje za prowadzące pozarolniczą działalność. Wprowadzono również zmiany dotyczące maksymalnej podstawy wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, o której jest mowa w art. 20 ust. 3 ustawy syste- mowej. Poprzednio kwota graniczna ustalana była co kwartał. Aktualnie maksymalna podstawa dobrowolnych składek chorobowych obowiązuje przez cały rok kalendarzowy i nie może przekraczać 250 prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia przyjmowa- nego przy ustalaniu rocznej podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych na dany rok. Zmiana ta jest niewątpliwie korzystna dla osób objętych dobrowolnym ubezpiecze- niem chorobowym oraz ich płatników składek, jak np. dla prowadzących działalność go- spodarczą, czy też zleceniodawców zgłaszających do tego ubezpieczenia zatrudnionych przez siebie zleceniobiorców. 4. Z dniem 1 lutego 2014 r. wprowadzone zostały rozwiązania dotyczące możliwości cyklicznego podejmowania decyzji w zakresie dalszego przekazywania składki na konto w OFE bądź rezygnacji na rzecz przekazywania składki na prowadzone w ZUS subkonto. Zmienione przepisy zakładają możliwość składania przez ubezpieczonych, w okresie między 1 kwietnia a 31 lipca 2014 r., oświadczeń o dalszym przekazywaniu składki do OFE. Brak takiego oświadczenia będzie traktowany jako wybór ZUS. Zasady migracji ubezpieczonych pomiędzy OFE a ZUS przewidują, że nowe 4-miesięczne okienko cza- sowe zostanie otwarte w 2016 roku, a kolejne będą uruchamiane w odstępach 4-letnich. W tym czasie będzie istniała możliwość ponownego podjęcia decyzji odnośnie do części przyszłej składki emerytalnej. Ustawą nowelizującą wprowadzone zostały zmiany dotyczące wysokości składki przeka- zywanej do II fi lara. Od 1 lutego 2014 r. część składki na ubezpieczenie emerytalne wy- nosząca: • 2,92 podstawy wymiaru odprowadzana jest przez ZUS do wybranego przez ubez- pieczonego otwartego funduszu emerytalnego, • 4,38 podstawy wymiaru ewidencjonowana jest przez ZUS na subkoncie, w przy- padku odprowadzania składki do OFE, • 7,3 podstawy wymiaru jest ewidencjonowana przez ZUS na subkoncie, w przypad- ku nieodprowadzania lub zaprzestania odprowadzania składki do OFE. Nowelizacja wprowadziła tzw. suwak bezpieczeństwa, zgodnie z którym środki osób, któ- re wybrały OFE, będą stopniowo przenoszone do ZUS przez okres 10 lat poprzedzających osiągnięcie przez ubezpieczonego wieku emerytalnego. 8 Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów UOW31_Srodki.indd 8 UOW31_Srodki.indd 8 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:03 PM 3/10/2014 1:57:03 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 1442; zm.: Dz.U. z 2013 r. poz. 827, poz. 983, poz. 1717) Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ubezpieczenia społeczne obejmują: 1) ubezpieczenie emerytalne; 2) ubezpieczenia rentowe; 3) ubezpieczenie w razie choroby i macierzyństwa, zwane dalej „ubezpieczeniem cho- robowym”; 4) ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zwane dalej „ubezpieczeniem wypadkowym”. Art. 2. 1. Ustawa określa: 1) zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym; 2) zasady ustalania składek na ubezpieczenia społeczne oraz podstaw ich wymiaru; 3) zasady, tryb i terminy: a) zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych, b) prowadzenia ewidencji ubezpieczonych i płatników składek, c) rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz zasiłków z ubezpieczeń cho- robowego i wypadkowego, d) opłacania składek na ubezpieczenia społeczne; 4) zasady prowadzenia kont ubezpieczonych oraz kont płatników składek; 5) zasady działania Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej „FUS”; 6) organizację, zasady działania i fi nansowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, 7) zasady działania Funduszu Rezerwy Demografi cznej, zwanego dalej „FRD”, oraz za- zwanego dalej „Zakładem”; sady zarządzania tym funduszem; 8) zasady kontroli wykonywania zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych. 2. Rodzaje świadczeń z ubezpieczeń społecznych, warunki nabywania prawa do nich oraz zasady i tryb ich przyznawania określają odrębne przepisy. 3. Wypłacalność świadczeń z ubezpieczeń społecznych gwarantowana jest przez pań- stwo. Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów 9 UOW31_Srodki.indd 9 UOW31_Srodki.indd 9 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:03 PM 3/10/2014 1:57:03 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych Art. 2a. 1. Ustawa stoi na gruncie równego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, stan cywilny oraz stan rodzinny. 2. Zasada równego traktowania dotyczy w szczególności: 1) warunków objęcia systemem ubezpieczeń społecznych; 2) obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek na ubezpieczenie społeczne; 3) obliczania wysokości świadczeń; 4) okresu wypłaty świadczeń i zachowania prawa do świadczeń. 3. Ubezpieczony, który uważa, że nie zastosowano wobec niego zasady równego trak- towania, ma prawo dochodzić roszczeń z tytułu ubezpieczeń z ubezpieczenia społeczne- go przed sądem. Przepis art. 83 stosuje się odpowiednio. Art. 3. 1. Zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych określone ustawą wykonują: 1) Zakład Ubezpieczeń Społecznych; 2) otwarte fundusze emerytalne, określone w przepisach o organizacji i funkcjonowa- niu funduszy emerytalnych, w zakresie gromadzenia i lokowania składki na ubez- pieczenie emerytalne, o której mowa w art. 22 ust. 3 pkt 1 lit. a; 3) (uchylony); 4) płatnicy składek. 2. Za wykonywanie zadań związanych z ustalaniem prawa do świadczeń i ich wysoko- ści oraz wypłatą świadczeń z ubezpieczenia chorobowego płatnicy składek mają prawo do wynagrodzenia. Wynagrodzenia płatników składek określa się jako procent kwoty tych świadczeń. Wysokość stopy procentowej oraz tryb rozliczenia tego wynagrodzenia okre- śli, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego. Pozostałe zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych płatnicy składek są zobowiązani wykonywać nieodpłatnie. 3. Zakres zadań z ubezpieczeń społecznych wykonywanych przez otwarte fundusze emerytalne określają przepisy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. Art. 4. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) ubezpieczeni – osoby fi zyczne podlegające chociaż jednemu z ubezpieczeń społecz- nych, o których mowa w art. 1; 2) płatnik składek: a) pracodawca – w stosunku do pracowników i osób odbywających służbę zastępczą oraz jednostka organizacyjna lub osoba fi zyczna pozostająca z inną osobą fi zyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społeczny- mi, w tym z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym albo pobierania zasiłku macierzyńskiego, z wyłączeniem osób, którym zasiłek macierzyński wypłaca Zakład, b) jednostka wypłacająca świadczenia socjalne, zasiłki socjalne oraz wynagrodze- nia przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifi kowanie – w stosunku do osób pobie- rających świadczenia socjalne wypłacane w okresie urlopu, osób pobierających zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifi kowania zawodowego i poszuki- wania nowego zatrudnienia oraz osób pobierających wynagrodzenie przysługu- jące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifi kowanie, c) podmiot, na którego rzecz wykonywana jest odpłatnie praca w czasie odbywa- nia kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania – w stosunku 10 Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów UOW31_Srodki.indd 10 UOW31_Srodki.indd 10 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:03 PM 3/10/2014 1:57:03 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych łeczne, do osób, które ją wykonują, na podstawie skierowania do pracy, lub podlegają ubezpieczeniom społecznym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego, jeżeli zasiłek wypłaca ten podmiot, d) ubezpieczony zobowiązany do opłacenia składek na własne ubezpieczenia spo- e) Kancelaria Sejmu w stosunku do posłów i posłów do Parlamentu Europejskiego, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 187 poz. 1925, z 2006 r. nr 104 poz. 708 oraz z 2009 r. nr 111 poz. 918), oraz Kancelaria Senatu w stosunku do senatorów, f) duchowny niebędący członkiem zakonu albo przełożony domu zakonnego lub klasz- toru w stosunku do członków swych zakonów lub, za zgodą Zakładu, inna zwierzch- nia instytucja diecezjalna lub zakonna w stosunku do duchownych objętych tą zgodą, g) jednostka organizacyjna podległa Ministrowi Obrony Narodowej – w stosunku do żołnierzy niezawodowych pełniących czynną służbę wojskową, z wyłącze- niem żołnierzy pełniących służbę kandydacką, h) (uchylona), i) (uchylona), j) (uchylona), k) ośrodek pomocy społecznej – w stosunku do osób rezygnujących z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad dłu- gotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkujący- mi matką, ojcem lub rodzeństwem, l) (uchylona), ł) powiatowy urząd pracy – w stosunku do osób pobierających zasiłek dla bezro- botnych lub stypendium, integracyjne, ł1) centrum integracji społecznej – w stosunku do osób pobierających świadczenie ł2) powiatowy urząd pracy – w stosunku do osób pobierających stypendium na pod- stawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w okresie odbywania studiów podyplomowych, m) Zakład – w stosunku do osób podlegających ubezpieczeniom społecznym z ty- tułu pobierania zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku w wysokości zasiłku macie- rzyńskiego, jeżeli zasiłki te wypłaca Zakład, oraz w stosunku do osób określonych w art. 6a ust. 1 i art. 6b ust. 1, n) podmiot wypłacający stypendium sportowe – w stosunku do osób pobierających o) minister właściwy do spraw fi nansów publicznych oraz dyrektor izby celnej – w stosunku do funkcjonariuszy celnych, p) Krajowa Szkoła Administracji Publicznej – w stosunku do słuchaczy pobierają- te stypendia, cych stypendium, r) osoba prowadząca pozarolniczą działalność – w stosunku do osób współpracują- cych przy prowadzeniu tej działalności, s) wojewódzki urząd pracy – w stosunku do osób, których świadczenia pracowni- cze fi nansowane są ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracow- niczych, jeżeli świadczenia te wypłacane są przez ten urząd, Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów 11 UOW31_Srodki.indd 11 UOW31_Srodki.indd 11 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:03 PM 3/10/2014 1:57:03 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych t) jednostka obsługi ekonomiczno–administracyjnej utworzona przez jednostkę samorządu terytorialnego – jeżeli rozlicza i opłaca składki za ubezpieczonych wykonujących pracę w podlegających jej szkołach, przedszkolach i innych jed- nostkach organizacyjnych systemu oświaty, u) podmiot, w którym jest pełniona służba – w odniesieniu do żołnierzy zawodo- wych i funkcjonariuszy oddelegowanych do pełnienia w nim służby, jeżeli pod- miot ten wypłaca im uposażenie, w) wójt, burmistrz lub prezydent miasta – w stosunku do osób otrzymujących świad- czenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, z) podmiot, który wypłaca świadczenie szkoleniowe po ustaniu zatrudnienia – w stosunku do osób, którym wypłaca to świadczenie, za) inne niż powiatowe urzędy pracy podmioty kierujące – w stosunku do osób po- bierających stypendium w okresie szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowe- go – którymi są: – jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne, z wyjątkiem wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy, – Ochotnicze Hufce Pracy, – agencje zatrudnienia, – instytucje szkoleniowe, – instytucje dialogu społecznego, – instytucje partnerstwa lokalnego, – organizacje pozarządowe działające na rzecz rozwoju zasobów ludzkich i prze- ciwdziałania bezrobociu, – jednostki naukowe, – organizacje pracodawców, – związki zawodowe, – ośrodki doradztwa rolniczego, – ośrodki poradnictwa zawodowego i psychologicznego – korzystające z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków kra- jowych na podstawie umowy o dofi nansowanie projektu albo decyzji, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Roz- woju (Dz.U. nr 116 poz. 1206 z późn. zm.) albo ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r. nr 84 poz. 712 z późn. zm.); 3) składki – składki na ubezpieczenia społeczne osób wymienionych w pkt 1; 4) zasiłki – zasiłki i świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia chorobowego oraz ubezpieczenia wypadkowego; 5) deklaracja rozliczeniowa – zestawienie informacji o należnych składkach na fundu- sze, na które składki pobiera Zakład, kwot rozliczanych w ciężar składek oraz kwot należnych do zapłaty; 6) imienny raport miesięczny – informacje o osobie podlegającej ubezpieczeniom spo- łecznym przedkładane Zakładowi przez płatnika składek za dany miesiąc kalenda- rzowy; 7) konto ubezpieczonego – konto, na którym ewidencjonowane są składki oraz infor- macje dotyczące przebiegu ubezpieczeń społecznych danego ubezpieczonego; 12 Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów UOW31_Srodki.indd 12 UOW31_Srodki.indd 12 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:03 PM 3/10/2014 1:57:03 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych 8) konto płatnika – konto, na którym ewidencjonowana jest kwota zobowiązań z tytu- łu składek oraz innych składek danego płatnika zbieranych przez Zakład, kwoty za- płaconych składek, stan rozliczeń oraz inne informacje dotyczące płatnika składek; 9) przychód – przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fi - zycznych z tytułu: zatrudnienia w ramach stosunku pracy, pracy nakładczej, służby, wykonywania mandatu posła lub senatora, wykonywania pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, pobierania zasiłku dla bezrobotnych, świadczenia integracyjnego i stypendium wypłacanych bezrobotnym oraz stypendium sportowego, a także z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalno- ści oraz umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jak również z tytułu współpracy przy tej działalności lub współpracy przy wykonywaniu umowy; 10) przychód z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych – przychody z tytułu pracy w spółdzielni i z tytułu wytwarzania na jej rzecz produktów rolnych; 11) otwarty fundusz emerytalny – fundusz wybrany przez ubezpieczonego spośród fun- duszy emerytalnych, o których mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych; 12) (uchylony); 12a) okresowa emerytura kapitałowa – świadczenie pieniężne określone w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (Dz.U. nr 228 poz. 1507 z późn. zm.); 12b) (uchylony); 13) międzybankowy system elektroniczny – system ELIXIR w Krajowej Izbie Rozlicze- niowej S.A.; 14) (uchylony); 15) numer NIP – numer identyfi kacji podatkowej nadany zgodnie z przepisami o zasa- dach ewidencji i identyfi kacji podatników i płatników; 16) rachunek bankowy – rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczęd- nościowo–kredytowej przedsiębiorcy będącego jej członkiem; 17) osoba sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem – osobę fi zyczną sprawującą oso- bistą opiekę nad dzieckiem własnym lub swojego małżonka, lub dzieckiem przy- sposobionym, przez okres do 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 5. roku życia, a w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymaga osobi- stej opieki tej osoby, przez okres do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Art.  5.  1.  Ubezpieczenie społeczne rolników, jeżeli nie podlegają oni obowiązkowi ubezpieczeń społecznych na podstawie ustawy, regulują odrębne przepisy. 2. Nie podlegają ubezpieczeniom społecznym określonym w ustawie obywatele państw obcych, których pobyt na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nie ma charakteru stałego i którzy są zatrudnieni w obcych przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach kon- sularnych, misjach, misjach specjalnych lub instytucjach międzynarodowych, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej. Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów 13 UOW31_Srodki.indd 13 UOW31_Srodki.indd 13 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:04 PM 3/10/2014 1:57:04 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym Rozdział 2 Art. 6. 1. Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z za- strzeżeniem art. 8 i 9, osoby fi zyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: 1) pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów; 2) osobami wykonującymi pracę nakładczą; 3) członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, zwanymi dalej „członkami spółdzielni”; 4) osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz oso- bami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4; 5) osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracu- jącymi; towymi”; 6) posłami i senatorami pobierającymi uposażenie oraz posłami do Parlamentu Euro- pejskiego, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej, zwa- nymi dalej „posłami i senatorami”; 7) osobami pobierającymi stypendium sportowe, zwanymi dalej „stypendystami spor- 7a) pobierającymi stypendium słuchaczami Krajowej Szkoły Administracji Publicznej; 8) osobami wykonującymi odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w cza- sie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania; 9) osobami pobierającymi zasiłek dla bezrobotnych, świadczenie integracyjne lub sty- pendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego do- rosłych, na które zostały skierowane przez powiatowy urząd pracy, zwanymi dalej „bezrobotnymi”; 9a) osobami pobierającymi stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przy- gotowania zawodowego dorosłych, na które zostały skierowane przez inne niż po- wiatowy urząd pracy podmioty kierujące na szkolenie, staż lub przygotowanie za- wodowe dorosłych, zwanymi dalej „osobami pobierającymi stypendium”; 9b) osobami pobierającymi stypendium na podstawie przepisów o promocji zatrudnie- nia i instytucjach rynku pracy w okresie odbywania studiów podyplomowych; 10) duchownymi; 11) żołnierzami niezawodowymi pełniącymi czynną służbę wojskową, z wyłączeniem żołnierzy pełniących służbę kandydacką; 12) osobami odbywającymi służbę zastępczą; 13) (uchylony); 14) (uchylony); 15) (uchylony); 16) (uchylony); 17) (uchylony); 18) (uchylony); 18a) funkcjonariuszami Służby Celnej; 18b) (uchylony); 14 Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów UOW31_Srodki.indd 14 UOW31_Srodki.indd 14 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:04 PM 3/10/2014 1:57:04 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych 19) osobami przebywającymi na urlopach wychowawczych lub pobierającymi zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego; 20) osobami pobierającymi świadczenia socjalne wypłacane w okresie urlopu oraz oso- bami pobierającymi zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifi kowania zawo- dowego i poszukiwania nowego zatrudnienia, a także osobami pobierającymi wy- nagrodzenie przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego albo w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifi kowanie, wynikające z odręb- nych przepisów lub układów zbiorowych pracy; 21) osobami pobierającymi świadczenie szkoleniowe wypłacane po ustaniu zatrudnie- nia. 2. Zasady podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym osób rezygnujących z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkujący- mi matką, ojcem lub rodzeństwem, za które ośrodek pomocy społecznej opłaca składkę, regulują przepisy o pomocy społecznej. 2a. Za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i ren- towe od podstawy odpowiadającej wysokości odpowiednio świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługujących na podstawie przepisów o świad- czeniach rodzinnych przez okres niezbędny do uzyskania 25–letniego okresu ubezpie- czenia (składkowego i nieskładkowego), z zastrzeżeniem art. 87 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1440). 2b. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie opłaca składki na ubezpieczenia emerytal- ne i rentowe za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli podlega ona obowiąz- kowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu na podstawie ustawy lub na podstawie odrębnych przepisów. 2c. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta, jeżeli wypłaca osobie świadczenie pielęgna- cyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, może wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Spo- łecznych o udzielenie informacji o przebiegu ubezpieczenia oraz za jaki okres za tę osobę powinien opłacać składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. 2d. Sposób opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypad- kowe osób świadczących pracę na podstawie umowy uaktywniającej, reguluje ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45 poz. 235 z późn. zm.). 3. (uchylony). 3a. (uchylony). 4. Osoby określone w ust. 1 pkt 4 nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom eme- rytalnemu i rentowym, jeżeli są uczniami gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat. 4a. Przepisu ust. 4 nie stosuje się do osób świadczących pracę na podstawie umowy uaktywniającej określonej w ustawie, o której mowa w ust. 2d. 5. (uchylony). 6. (uchylony). Art. 6a. 1. Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z za- strzeżeniem art. 8 i 9, osoby sprawujące osobistą opiekę nad dzieckiem, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów 15 UOW31_Srodki.indd 15 UOW31_Srodki.indd 15 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:04 PM 3/10/2014 1:57:04 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych 1) osobami, które prowadziły pozarolniczą działalność gospodarczą przez okres co najmniej 6 miesięcy i zaprzestały jej prowadzenia albo zawiesiły wykonywanie dzia- łalności gospodarczej na podstawie art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2013 r. poz. 672 z późn. zm.); 2) osobami, które prowadziły inną niż określona w przepisach o swobodzie działalno- ści gospodarczej pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6, przez okres co najmniej 6 miesięcy i które zaprzestały jej prowadzenia; 3) zleceniobiorcami, którzy wykonywali pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Ko- deksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, przez okres co najmniej 6 miesięcy i którzy zaprzestali jej wykonywania; 4) osobami współpracującymi, o których mowa w art. 8 ust. 11, przez okres co najmniej 6 miesięcy z osobami, o których mowa w pkt 1–3, i które zaprzestały tej współpracy; 5) osobami duchownymi, podlegającymi z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym przez okres co najmniej 6 miesięcy. 2. Warunek prowadzenia pozarolniczej działalności, działalności zarobkowej i współ- pracy lub bycia osobą duchowną przez okres co najmniej 6 miesięcy uważa się za speł- niony, jeżeli osoby, o których mowa w ust. 1, podlegały z tych tytułów nieprzerwanie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym bezpośrednio przed dniem rozpoczęcia spra- wowania osobistej opieki nad dzieckiem i opłacały składki na te ubezpieczenia. 3. Prawo do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przysługuje jednemu z rodziców, pod warunkiem że drugi rodzic nie jest objęty ubez- pieczeniami emerytalnym i rentowymi z tego tytułu albo ubezpieczeniami określonymi w art. 6 ust. 1 pkt 19 lub art. 6b. 4. Prawo do fi nansowania składek z budżetu państwa, jeżeli jedno z rodziców przeby- wa na urlopie wychowawczym, a drugie jednocześnie spełnia warunki określone w ust. 1, przysługuje osobie przebywającej na urlopie wychowawczym. 5. Prawo do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przysługuje przez okresy, o których mowa w art. 4 pkt 17, i może być wykorzystane w ca- łości lub w nie więcej niż 4 częściach. Art.  6b.  1.  Obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fi zyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami spra- wującymi osobistą opiekę nad dzieckiem, a które nie spełniają warunków do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, o których mowa w art. 6a. 2. Prawo do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym przysługuje jedne- mu z rodziców, pod warunkiem że drugi rodzic nie jest objęty ubezpieczeniem emerytal- nym z tego tytułu albo ubezpieczeniami określonymi w art. 6 ust. 1 pkt 19 lub art. 6a. 3. Prawo do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym przysługuje przez okresy, o których mowa w art. 4 pkt 17, i może być wykorzystane w całości lub w nie wię- cej niż 4 częściach. Art. 7. Prawo do dobrowolnego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przysługuje osobom, które nie spełniają warunków do objęcia tymi ubezpieczeniami obowiązkowo. Art. 8. 1. Za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeże- niem ust. 2 i 2a. 16 Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów UOW31_Srodki.indd 16 UOW31_Srodki.indd 16 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:04 PM 3/10/2014 1:57:04 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych 2. Jeżeli pracownik spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, o których mowa w ust. 11 – dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowany jako osoba współ- pracująca. 2a. Za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. 3. Za osobę wykonującą pracę nakładczą uważa się osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę nakładczą. 4. Za członka spółdzielni uważa się członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną oraz spółdzielni kółek rolniczych, zajmujących się produkcją rolną, działających zgodnie z art. 138–178 oraz art. 180 § 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2003 r. nr 188 poz. 1848 z późn. zm.), który wykonuje pracę na rzecz spółdzielni na innej podstawie niż stosunek pracy lub wy- twarza na jej rzecz produkty rolne w prowadzonym przez siebie gospodarstwie. 5. Na równi z członkiem spółdzielni, o którym mowa w ust. 4, traktuje się inne osoby, które wykonują pracę w spółdzielni lub w gospodarstwie rolnym spółdzielni na innej podstawie niż stosunek pracy, niebędące jej członkami i wynagradzane według zasad obowiązujących członków spółdzielni, w tym kandydatów na członka spółdzielni. 6. Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się: 1) osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych; 2) twórcę i artystę; 3) osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu: a) w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektó- rych przychodów osiąganych przez osoby fi zyczne, b) z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fi zycznych; 4) wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólni- ków spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej; 5) osobę prowadzącą publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przed- szkolnego, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty. 7. Za twórcę, o którym mowa w ust. 6 pkt 2, uważa się osobę, która tworzy dzieła w za- kresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, urbanistyki, literatury pięknej, sztuk plastycznych, muzyki, fotografi ki, twórczości audiowizualnej, choreografi i i lutnictwa artystycznego oraz sztuki ludowej, będące przedmiotem prawa autorskiego. 8. Za artystę, o którym mowa w ust. 6 pkt 2, uważa się osobę wykonującą zarobkowo działalność artystyczną w dziedzinie sztuki aktorskiej i estradowej, reżyserii teatralnej i estradowej, sztuki tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki, in- strumentalistyki, kostiumografi i, scenografi i, a także w dziedzinie produkcji audiowizu- alnej reżyserów, scenarzystów, operatorów obrazu i dźwięku, montażystów i kaskaderów. 9. Uznanie działalności za twórczą lub artystyczną i ustalenie daty jej rozpoczęcia na- stępuje w formie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, działa- jącej przy ministrze właściwym do spraw kultury. Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów 17 UOW31_Srodki.indd 17 UOW31_Srodki.indd 17 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:04 PM 3/10/2014 1:57:04 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych 10. Minister właściwy do spraw kultury w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego powołuje, w drodze rozporządzenia, komisję, o której mowa w ust. 9, oraz szczegółowo określa jej zadania, a także skład i tryb działania. 11. Za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz zleceniobiorcami, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 5, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domo- wym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agen- cyjnej lub umowy zlecenia; nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego. 12. Za stypendystę sportowego uważa się osobę pobierającą stypendium sportowe, z wyjątkiem osób uczących się lub studiujących, jeśli nie podlegają ubezpieczeniom eme- rytalnemu i rentowym z innego tytułu. 13. Za osobę duchowną uważa się duchownego oraz członków zakonów męskich i żeń- skich Kościoła katolickiego, innych Kościołów i związków wyznaniowych, z wyjątkiem alumnów seminariów duchownych, nowicjuszów, postulantów i juniorystów, którzy nie ukończyli 25. roku życia. 14. Na równi z zatrudnieniem na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej uważa się zatrud- nienie obywateli polskich za granicą w polskich przedstawicielstwach dyplomatycznych i urzędach konsularnych, w stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych i innych misjach lub misjach specjalnych, a także w innych polskich pla- cówkach, instytucjach lub przedsiębiorstwach, chyba że umowy międzynarodowe stano- wią inaczej. 15. Za osobę w stosunku służby uważa się żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy: 1) Policji; 2) Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu; 2a) Centralnego Biura Antykorupcyjnego; 3) Straży Granicznej; 4) Państwowej Straży Pożarnej; 5) Służby Więziennej; 6) Służby Celnej; 6a) Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego; 7) Biura Ochrony Rządu. Art. 9. 1. Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 10, 18a, 20 i 21, spełnia- jące jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do któ- rej zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pra- cy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysłu- gującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifi kowanie. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1a. 18 Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów UOW31_Srodki.indd 18 UOW31_Srodki.indd 18 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:04 PM 3/10/2014 1:57:04 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych 1a. Ubezpieczeni wymienieni w ust. 1, których podstawa wymiaru składek na ubez- pieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służ- by, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifi kowanie w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, podlegają również obowiązko- wo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a. 1b. Jeżeli ubezpieczeni, o których mowa w ust. 1a, spełniają jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z więcej niż jedne- go innego tytułu, stosuje się do nich odpowiednio ust. 2. 1c. Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8 i 10, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytu- łu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Mogą one jed- nak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowy- mi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych, tytułów. 1d. Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3 i 18a, spełniające jednocześnie wa- runki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów. 2. Osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4–6 i 10, jest objęta obo- wiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń, z zastrzeżeniem ust. 7. 2a. Osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 – prowadząca jednocześnie pozarolni- czą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 – podlega obowiązkowo ubezpiecze- niom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności, jeżeli z tytułu wykonywania umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz współpracy przy wykonywaniu tych umów podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od obowiązującej tę osobę najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność. Może ona dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi również z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4. 2b. Osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności, jeżeli z tytułu wykonywania pracy nakładczej podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od obowiązującej tę osobę najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność. Może ona dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpie- czeniami emerytalnym i rentowymi również z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2. Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów 19 UOW31_Srodki.indd 19 UOW31_Srodki.indd 19 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:04 PM 3/10/2014 1:57:04 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych 3. Osoba prowadząca kilka rodzajów działalności pozarolniczej jest objęta obowiązko- wo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z jednego wybranego przez siebie rodzaju działalności. 4. Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3 i 18a, mające ustalone prawo do eme- rytury lub renty, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. 4a. Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, mające ustalone prawo do emerytury lub renty podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli rów- nocześnie nie pozostają w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 4b. 4b. Osoby, o których mowa w ust. 4a, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emery- talnemu i rentowym, jeżeli umowa agencyjna, umowa zlecenia lub inna umowa o świad- czenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowa o dzieło, została zawarta z pracodawcą, z którym pozostają rów- nocześnie w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy. 4c. Osoby prowadzące pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, mające ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury. 5. Osoby, o których mowa w art. 6, niewymienione w ust. 4 i 4c mające ustalone prawo do emerytury lub renty podlegają dobrowolnie ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym. 6. Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8, art. 6a ust. 1 i art. 6b ust. 1, a także osoby przebywające na urlopach wychowawczych podlegają obowiązkowo ubezpiecze- niom emerytalnemu i rentowym albo odpowiednio ubezpieczeniu emerytalnemu, jeżeli nie mają ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie mają innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych. 6a. Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9, 9a, 9b, 11 i 12, obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli nie mają innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych. 6b. Pracownik, który łączy dodatkowy urlop macierzyński, dodatkowy urlop na wa- runkach urlopu macierzyńskiego lub urlop rodzicielski z wykonywaniem pracy u praco- dawcy udzielającego tego urlopu na zasadach określonych w art. 1821 § 5 Kodeksu pracy, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, z obu tytułów. 7. Duchowni spełniający warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emery- talnym i rentowymi z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podle- gają ubezpieczeniom z tytułu tej działalności. 8. Osoby pozostające w stosunku służby, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 8 ust. 15 pkt 6, spełniające jednocześnie warunki do podlegania ubezpieczeniom emery- talnemu i rentowym z tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4–6 i 10, mogą być dobrowolnie objęte tymi ubezpieczeniami na swój wniosek. Art. 10. Jeżeli okres dobrowolnego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przekracza 10 lat, nie obowiązuje gwarancja wypłaty minimalnego świadczenia, w wy- padku gdy stan własnego konta ubezpieczonego nie będzie go zapewniał. Art. 11. 1. Obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3 i 12. 2. Dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8 i 10. 20 Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów UOW31_Srodki.indd 20 UOW31_Srodki.indd 20 Podstawowy czarny Podstawowy czarny 3/10/2014 1:57:05 PM 3/10/2014 1:57:05 PM Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych pkt
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ubezpieczenia społeczne 2014. Podręczny zbiór przepisów
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: