Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00536 010023 16885004 na godz. na dobę w sumie
Ubezpieczenie społeczne migrujących pracowników oraz osób prowadzących działalność gospodarczą - ebook/pdf
Ubezpieczenie społeczne migrujących pracowników oraz osób prowadzących działalność gospodarczą - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 218
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-1621-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> poradniki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Publikacja ma na celu przedstawienie wszystkich przepisów kolizyjnych w prawie ubezpieczeń społecznych, zarówno tych zawartych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ale także zawartych w prawie wspólnotowym oraz w umowach bilateralnych, których stroną jest Polska. Przepisy te opatrzone są komentarzem, autorstwa praktyków zajmujących się na co dzień problematyką ubezpieczeń społecznych, orzecznictwem, w tym w szczególności obszernym orzecznictwem do przepisów kolizyjnych prawa wspólnotowego oraz licznymi praktycznymi przykładami i wyjaśnieniami.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

UBEZPIECZENIE SPOŁECZNE migrujàcych pracowników oraz osób prowadzàcych działalnoÊç gospodarczà Tomasz Major (red.) 2. wydanie PRAWO DLA FIRM PRAWO DLA FIRM PRAWO DLA FIRM PRAWO DLA FIRM UBEZPIECZENIE SPOŁECZNE migrujàcych pracowników oraz osób prowadzàcych działalnoÊç gospodarczà Polecamy w serii: Stanisław Matura LIKWIDACJA PRZEDSI¢BIORSTWA W PRAKTYCE Tomasz Ogłódek, Marzena Czarnecka, Marta Boroƒ TARYFY W CIEPŁOWNICTWIE Barbara P´czalska OCHRONA KONKURENCJI Robert Walczak MI¢DZYNARODOWY PRZEWÓZ TOWARÓW Dorota Bielecka, Maciej Bielecki UMOWY MI¢DZY SPÓŁKÑ KAPITAŁOWÑ A CZŁONKIEM ZARZÑDU www.sklep.beck.pl UBEZPIECZENIE SPOŁECZNE migrujàcych pracowników oraz osób prowadzàcych działalnoÊç gospodarczà Tomasz Major (red.) Beata Pawłowska 2. wydanie Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2010 Redakcja: Monika Pawłowska Zdjęcie na okładce © RenéMansi/iStockphoto.com © Wydawnictwo C. H. Beck 2010 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: KOLONEL Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN: 978-83-255-1621-5 Spis treści Wykaz skrótów ........................................................................................... XI Literatura ................................................................................................... XIII Wprowadzenie ........................................................................................... XV PraWo soCjalne międzynarodoWe – zagadnienia teoretyCzne .......... 1. Pojęcie prawa socjalnego międzynarodowego ...................................... 2. Źródła międzynarodowego prawa socjalnego ...................................... 2.1. Normy międzynarodowe .............................................................. 2.2. Normy ponadnarodowe ................................................................ 2.3. Konwencje multilateralne ............................................................. 2.4. Prawo krajowe .............................................................................. 2.5. Normy kolizyjne prawa socjalnego międzynarodowego ............... 2.5.1. Pojęcie normy kolizyjnej ................................................... 2.5.2. Systematyka norm kolizyjnych .......................................... 2.5.3. Przepisy kolizyjne w prawie wewnętrznym. Podleganie ubezpieczeniom społecznym zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych ................................................... 3. Podleganie ubezpieczeniom społecznym obywateli polskich 4. Podleganie ubezpieczeniom społecznym cudzoziemców zatrudnionych za granicą ..................................................................... zatrudnionych w Polsce ....................................................................... gospodarczą ......................................................................................... 5. Przepisy kolizyjne dotyczące osób prowadzących działalność 6. Ubezpieczenie zdrowotne obywateli polskich zatrudnionych za granicą i cudzoziemców zatrudnionych w Polsce ............................ 6.1. Podstawy prawne .......................................................................... 7. Cudzoziemiec w Polsce ....................................................................... zasady oPłaCania i rozliCzania składek na uBezPieCzenia za oByWateli PolskiCH zatrudnionyCH za graniCą i CudzoziemCóW zatrudnionyCH W PolsCe ......................................................................... 1. Podstawy prawne ................................................................................. 2. Składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne obywateli polskich zatrudnionych za granicą ...................................... 2.1. Przychód ....................................................................................... 2.2. Wyłączenie niektórych przychodów ............................................. 2.3. Wyłączenie równowartości diet .................................................... 2.4. Wyłączenie należności z tytułu podróży służbowych ................... 2.5. Wysokość składek ......................................................................... 2.6. Finansowanie składek ................................................................... 1 1 2 3 4 5 5 6 6 6 8 11 15 16 17 17 20 23 23 28 29 29 30 31 32 32 V Spis treści 2.7. Składki na ubezpieczenie zdrowotne ............................................ 2.8. Wysokość składki ......................................................................... 2.9. Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych .............................................................................. 2.10. Terminy i procedury ..................................................................... 2.11. Procedura w przypadku niepodlegania w Polsce ubezpieczeniom społecznym ................................................................................... 2.12. Ubezpieczenie dobrowolne ........................................................... 3. Składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za cudzoziemców zatrudnionych w Polsce .......................................... 3.1. Ubezpieczenia społeczne .............................................................. 3.2. Ubezpieczenie zdrowotne ............................................................. 4. Przepisy kolizyjne w niemieckim prawie ubezpieczeń społecznych – inspiracja dla polskiego ustawodawcy ............................................... 4.1. Zasada terytorialności niemieckiego prawa ubezpieczeń społecznych i wyjątki od tej zasady ............................................... 4.2. Pierwszy wyjątek: § 5 SGB IV (tzw. Einstrahlung) ....................... 4.3. Integracja pracownika w przedsiębiorstwie (Eingliederung des Beschaftigten in Betrieb) ............................................................ 4.4. Ograniczenie oddelegowania w czasie .......................................... określenie WłaśCiWego ustaWodaWstWa W PraWie WsPólnotoWym . 1. Wprowadzenie – system koordynacyjny rozporządzeń unijnych ........ 2. Przepisy kolizyjne w rozporządzeniu unijnym .................................... 2.1. Kogo dotyczą przepisy? ................................................................ 2.2. Zasada ogólna: podleganie jednemu prawodawstwu .................... 2.3. Osoby wykonujące pracę najemną ................................................ 2.3.1. Zasada terytorialności ....................................................... 2.3.2. Wyjątki od zasady terytorialności ...................................... 2.4. Pracownicy wysłani ....................................................................... 2.5. Oddelegowanie ............................................................................. 2.6. Usługi świadczone w kraju ........................................................... 2.7. Zmiany w trakcie delegowania ..................................................... 2.8. Przedłużenie oddelegowania ........................................................ 2.9. Wykonywanie pracy najemnej na terytorium dwóch lub więcej państw członkowskich .................................................................. 2.10. Osoby wykonujące pracę na własny rachunek ............................... 2.10.1. Zasada terytorialności ...................................................... 2.10.2. Wyjątki od zasady terytorialności ..................................... 2.10.3. Czasowe wykonywanie czynności na terytorium innego 2.10.4. Wykonywanie pracy na własny rachunek na terytorium dwóch lub więcej państw członkowskich .......................... państwa członkowskiego .................................................. 2.11. Wykonywanie działalności na własny rachunek równocześnie w kilku państwach członkowskich ................................................ VI 33 33 34 34 35 35 37 37 39 40 41 42 42 44 47 47 49 49 51 51 51 52 52 52 59 59 60 60 62 62 62 62 62 63 Spis treści 2.12. Zasady stosowane do osób wykonujących jednocześnie pracę najemną i pracę na własny rachunek na terytoriach różnych państw członkowskich .................................................................. 2.12.1. Podleganie przepisom o ubezpieczeniach społecznych w jednym państwie ........................................................... 2.12.2. Ubezpieczenia społeczne osób prowadzących działalność gospodarczą ...................................................................... 2.12.3. Zasada ogólna .................................................................. 2.12.4. Wyjątki od zasady ogólnej ................................................ 3. Przejście ze stosowania rozporządzenia Nr 1408/71 na rozporządzenie Nr 883/2004 .......................................................... rozporządzenia .................................................................................... (tzw. uregulowania wyjątkowego) ........................................................ komentarz do PrzePisóW tytułu ii rozPorządzenia Nr 883/2004 .... 1. Wprowadzenie ..................................................................................... 2. Normy kolizyjne w rozporządzeniu Nr 883/2004 ............................... 3. Cele przepisów kolizyjnych ................................................................. 4. Łączniki w przepisach kolizyjnych prawa wspólnotowego .................. 5. Łączniki w szczególnych przypadkach uregulowanych w art. 12–16 6. Wspólnotowe przepisy kolizyjne w systemie norm prawa międzynarodowego socjalnego ............................................................ 7. Korygująca i uzupełniająca rola art. 16 rozporządzenia 8. Stosowanie przepisów Tytułu II rozporządzenia w przypadku zatrudnienia poza obszarem WE ........................................................ 9. Podsumowanie ..................................................................................... 10. Cel normy art. 11 rozporządzenia Nr 883/2004 .................................. 11. Znaczenie pojęcia „praca najemna” ...................................................... 12. Odesłanie do przepisów poszczególnych państw członkowskich ........ 13. Ustalenie deinicji pracownika w poszczególnych systemach ubezpieczeń społecznych ..................................................................... 14. Deinicja osoby pracującej na własny rachunek ................................... 14.1. Osoba pracująca na własny rachunek a pracownik ...................... 14.2. Deinicja osoby pracującej na własny rachunek w orzecznictwie ETS .................................................................. 15. Deinicja miejsca zamieszkania ........................................................... 15.1. Deinicja zawarta w art. 1 lit. j .................................................... 15.2. Znaczenie i zadania pojęcia miejsca zamieszkania ...................... 15.3. Miejsce zamieszkania a miejsce zwykłego pobytu ....................... 16. Łącznik stosunku zatrudnienia (art. 11 ust. 3 lit. a) ............................ 17. Postanowienia szczególne dotyczące działalności na własny 18. Postanowienia szczególne dotyczące marynarzy (art. 11 ust. 4 rachunek (art. 11 ust. 3 lit. a) ............................................................... rozporządzenia Nr 883/2004) .............................................................. 63 63 64 64 64 65 67 70 70 71 72 72 74 74 74 78 80 93 94 100 110 110 111 115 115 115 116 118 123 124 VII Spis treści 19. Postanowienia dotyczące urzędników i osób o równorzędnym statusie (art. 11 ust. 3 lit. b) ............................................................................... 20. Postanowienia szczególne dotyczące osób w służbie wojskowej i zastępczej służbie wojskowej ............................................................. 21. Regulacja art. 11 ust. 3 lit. e ................................................................. 22. Główne założenia Decyzji Komisji Administracyjnej Nr A2 .............. 23. Cel normy art. 12 rozporządzenia Nr 883/2004 .................................. 24. Wysłanie (art. 12 ust. 1) ....................................................................... 24.1. Przesłanki wysłania ................................................................... 24.2. Zatrudnienie w celu wysłania ................................................... 24.3. Cel regulacji dotyczącej wysłania .............................................. 24.4. Wyłączenie stosowania art. 12 ust. 1 ........................................ 24.5. Pracownicy miejscowi ............................................................... 24.6. Kontynuacja stosunku zatrudnienia z wysyłającym pracodawcą 24.7. Wysłanie do spółek zależnych, przedstawicielstw i oddziałów . 24.8. Stany faktyczne przemawiające za przyjęciem wysłania w rozumieniu art. 12 ust. 1 ....................................................... 24.9. Użyczanie pracowników (leasing pracowniczy) ........................ 24.10. Wyrok w sprawie Fitzwilliam .................................................. 24.11. Wyrok w sprawie Plum ............................................................. 24.12. Ograniczenie wysłania w czasie ................................................ 24.13. Wysłanie w miejsce innego pracownika .................................... 24.14. Wysłanie powyżej 24 miesięcy .................................................. 24.15. Zaświadczenie .......................................................................... 25. Postanowienia dotyczące osób pracujących zwykle w kilku państwach członkowskich ..................................................................................... 26. Tymczasowe ustawodawstwo ............................................................... 27. Prowadzenie działalności na własny rachunek ..................................... 27.1. Cel normy art. 12 i 13 rozporządzenia Nr 883/2004 .................. 27.2. Przejściowy pobyt w innym państwie członkowskim .................. 27.3. Osoby wykonujące działalność na własny rachunek w kilku państwach członkowskich ........................................................... 28. Wykonywanie pracy i działalności na własny rachunek ....................... 28.1. Cel normy art. 13 ust. 3 rozporządzenia Nr 883/2004 ............. 28.2. Cel normy art. 13 ust. 5 rozporządzenia Nr 883/2004 ............. 28.3. Cel normy art. 13 ust. 4 rozporządzenia Nr 883/2004 ............. 28.4. Cel normy art. 14 rozporządzenia Nr 883/2004 ....................... 28.5. Zbieg ubezpieczenia dobrowolnego i ubezpieczenia obowiązkowego ........................................................................ 28.6. Cel normy art. 15 rozporządzenia Nr 883/2004 ....................... 28.7. Pracownicy pomocniczy Wspólnot Europejskich ..................... 28.8. Cel normy art. 16 ust. 1 rozporządzenia Nr 883/2004 ............. 28.9. Strony porozumienia ................................................................ 28.10. Charakter prawny porozumień ................................................. 125 127 128 135 137 138 138 139 141 141 141 142 142 142 143 146 153 156 156 157 158 159 166 167 167 168 169 170 170 171 174 175 175 177 178 179 180 180 VIII Spis treści 28.11. Treść porozumień ..................................................................... 28.12. Cel normy 16 ust. 2 rozporządzenia Nr 883/2004 .................... 29. Współpraca między instytucjami ........................................................ 30. Rozszerzenie stosowania przepisów rozporządzeń wspólnotowych na obywateli państw trzecich ............................................................... 31. Przepisy kolizyjne zawarte w umowach bilateralnych ......................... 31.1. Reguły kolizyjne zawarte w umowie z Jugosławią z 1958 r. ....... 31.1.1. Podstawy prawne ............................................................ 31.1.2. Zasada ogólna ................................................................ 31.1.3. Wyjątki .......................................................................... 31.2. Przepisy kolizyjne zawarte w umowie z Libią ............................ 31.2.1. Podstawy prawne ............................................................ 31.2.2. Zasada ogólna ................................................................ 31.3. Przepisy kolizyjne zawarte w umowie z Macedonią .................. 31.3.1. Podstawy prawne ............................................................ 31.3.2. Zasada ogólna ................................................................ 31.3.3. Wyjątki od zasady ogólnej .............................................. 31.3.4. Uregulowanie wyjątkowe ................................................ 31.4. Przepisy kolizyjne zawarte w umowie z Kanadą ........................ 31.4.1. Podstawy prawne ............................................................ 31.4.2. Zasada ogólna ................................................................ 31.4.3. Zasady szczególne .......................................................... 31.4.4. Uregulowanie wyjątkowe ................................................ 31.5. Przepisy kolizyjne zawarte w umowie z USA ............................ 31.5.1. Podstawy prawne ............................................................ 31.5.2. Zasada ogólna ................................................................ 31.5.3. Przepisy szczególne ........................................................ 31.5.4. Uregulowanie wyjątkowe ................................................ Indeks rzeczowy ......................................................................................... 180 182 183 185 186 187 187 187 187 188 188 188 189 189 189 189 190 191 191 191 191 191 191 191 192 192 193 195 IX Wykaz skrótów 1. Źródła prawa KC . . . . . . . . . . . . . . . KP . . . . . . . . . . . . . . . KPA . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania admini- stracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) 2. Organy orzekające ETS . . . . . . . . . . . . . . Europejski Trybunał Sprawiedliwości SN . . . . . . . . . . . . . . . Sąd Najwyższy 3. Publikatory i czasopisma Dz.U. . . . . . . . . . . . . . Dziennik Ustaw Dz.Urz. . . . . . . . . . . . Dziennik Urzędowy PiZS . . . . . . . . . . . . . Prawo i Zabezpieczenie Społeczne 4. Inne skróty nast. . . . . . . . . . . . . . . następny (-a, -e) OECD . . . . . . . . . . . Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (Orga- nisation for Economic Co-operation and Development) orz. . . . . . . . . . . . . . . . orzeczenie pkt . . . . . . . . . . . . . . . punkt post. . . . . . . . . . . . . . . postanowienie tj. . . . . . . . . . . . . . . . . to jest tekst jedn. . . . . . . . . . tekst jednolity uchw. . . . . . . . . . . . . . uchwała ust. . . . . . . . . . . . . . . . ustęp wyr. . . . . . . . . . . . . . . wyrok ZUS . . . . . . . . . . . . . . Zakład Ubezpieczeń Społecznych XI Literatura Jamroży M., Major T., Pawłowska B., Spotowska M., Praca cudzoziemców w Polsce, Gdańsk 2009, Major T. (red.), Opodatkowanie transgranicznego świadczenia usług i transgranicz- nego zatrudniania pracowników – Zbiór przepisów z komentarzem, Warszawa 2007, Major T. (red.), Praca tymczasowa w praktyce – Praktyczny poradnik dla irm, Warszawa 2007, Major T. (red.), Prawo pracy w praktyce eksportowej – Praktyczny poradnik dla irm, Warszawa 2007, Major T. (red.), Ubezpieczenia społeczne migrujących pracowników oraz osób pro- wadzących działalność gospodarczą, Warszawa 2004, Major T. (red.), Ubezpieczenia społeczne pracowników delegowanych za granicę przez polskie przedsiębiorstwa – Zbiór przepisów z wprowadzeniem, War- szawa 2007, Major T. (red.), Ubezpieczenia społeczne pracowników delegowanych za granicę przez polskie przedsiębiorstwa – Praktyczny poradnik dla irm, Warszawa 2007, Major T. (red.), Ubezpieczenia społeczne pracowników delegowanych za granicę przez polskie przedsiębiorstwa. Podstawa wymiaru składek, czyli jak optyma- lizować delegowanie,Warszawa 2007, Major T. (red.), Ubezpieczenia społeczne pracowników delegowanych za granicę przez polskie przedsiębiorstwa – Praktyczny komentarz do Tytułu II rozpo- rządzenia 1408/71, Warszawa 2007, Major T. (red.), Zatrudnianie cudzoziemców w Polsce – Poradnik dla irm, War- szawa 2007. XIII Wprowadzenie Z rozwojem stosunków gospodarczych związany jest ściśle przepływ pracow- ników między różnymi krajami oraz konieczność prowadzenia działalności gospo- darczej w kilku państwach jednocześnie. Zarówno z zatrudnieniem pracowników, jak i z prowadzeniem działalności gospodarczej związany jest w wielu krajach obowiązek w zakresie ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych. I tak w Polsce, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby izycz- ne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, a zgodnie z pkt 5 tego przepisu osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, przez które zgod- nie z art. 8 ust. 6 rozumie się: 1) osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczegól- nych; 2) twórców i artystów; 3) osoby prowadzące działalność w zakresie wolnego zawodu: a) w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby izyczne, b) z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozu- mieniu przepisów o podatku dochodowym od osób izycznych; 4) wspólników jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej; 5) osobę prowadzącą niepubliczną szkołę, placówkę lub ich zespół, na podsta- wie ustawy o systemie oświaty. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z 27.8.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej inansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.; dalej: ustawa zdrowotna) ubezpieczonymi w Narodo- wym Funduszu Zdrowia są osoby posiadające obywatelstwo UE/EOG, a także cudzoziemcy przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy uprawniającej do podjęcia pracy, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli: – podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego; – ubezpieczają się dobrowolnie1. 1 Art. 66 ust. 1 ustawy zdrowotnej. XV Wprowadzenie Także i w innych państwach wykonywanie pracy lub samodzielnej działalności gospodarczej powoduje powstanie obowiązku w zakresie ubezpieczeń społecznych1. Wiele państw, w tym także Polska, przewidziało w swych przepisach we- wnętrznych dotyczących obowiązku w zakresie ubezpieczenia społecznego roz- strzygnięcie sytuacji, w której pracownik wykonuje pracę jednocześnie lub przej- ściowo na terytorium innego kraju2. W Polsce odpowiednie regulacje zawarte są w art. 6 ust. 1 oraz w art. 8 ust. 14 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych3, a także – dla ubezpieczenia zdrowotnego w art. 66–79 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej inansowa- nych ze środków publicznych4. Z dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej obok we- wnętrznych, uchwalonych przez Parlament RP przepisów prawnych, dotyczących obowiązku ubezpieczenia społecznego zaczęły obowiązywać Polskę przepisy doty- czące określania ustawodawstwa właściwego, zawarte w następujących regulacjach wspólnotowych: – rozporządzeniu EWG Nr 1408/71 z 14.6.1971 r. dotyczącym stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób pracujących na własny rachunek oraz do członków ich rodzin przemiesz- czających się w granicach Wspólnoty, – rozporządzeniu EWG Nr 574/72 z 21.3.1972 r. ustalającym sposób sto- sowania rozporządzenia (EWG) Nr 1408/71 dotyczącego stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób pracujących na własny rachunek oraz do członków ich rodzin przemiesz- czających się w granicach wspólnoty. Od 1.5.2010 r. zastępują je: – rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z 29.4.2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, – rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z 16.9.2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. 1 Zobacz na ten temat: T. Major, R. Pietrzyk, Ubezpieczenie społeczne polskich pracow- ników wysyłanych przejściowo na obszar Republiki Federalnej Niemiec, PiZS 2000, Nr 3, s. 33 i nast. 2 Zobacz np. RFN: T. Major, R. Pietrzyk, Ubezpieczenie społeczne polskich pracowni- ków wysyłanych przejściowo na obszar Republiki Federalnej Niemiec, PiZS 2000, Nr 3, s. 33 i nast. 3 B. Pawłowska, T. Major, Cudzoziemiec w polskiej spółce – ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, Rzeczpospolita z 9.4.2003 r.; B. Pawłowska, T. Major, Ubezpieczenie społeczne polskich pracowników w polskich przedsiębiorstwach w UE, Rzeczpospolita z 19.6.2001 r.; T. Major, R. Pietrzyk, Sozialversicherung des ausländischen Leitungspersonals polnischer Ge- sellschaften mit ausländischer Beteiligung, Wirtschaftsnachrichten 2001, Nr 10, s. 18 i nast. 4 B. Pawłowska, T. Major, Ubezpieczenie zdrowotne po zmianach, Rzeczpospolita z 15.5.2003 r. XVI Wprowadzenie Każde państwo członkowskie UE/EOG ma swój odrębny system zabezpie- czenia społecznego, a powyższe przepisy są łącznikiem między tymi systemami i regulują zasady ich stosowania w przypadku przemieszczania się pracowników oraz osób prowadzących działalność gospodarczą między państwami objętymi ko- ordynacją zabezpieczenia społecznego1. Do pryncypiów i najważniejszych celów integracji europejskiej należy wspie- ranie rozwoju gospodarczego i społecznego oraz wysokiego poziomu zatrudnienia w jej krajach członkowskich. Osiągnięciu tych celów mają służyć między innymi cztery tzw. swobody podstawowe, które zostały uregulowane w Traktacie o funk- cjonowaniu Unii Europejskiej. Należą do nich: 1) swoboda przepływu towarów, 2) usług, 3) kapitału i płatności oraz 4) swobodny przepływ osób. Realizacji celów integracji mają także służyć liczne przepisy szczególne prawa wspólnotowego. W celu wsparcia mobilności pracowników i stworzenia dla przedsiębiorstw dogodnych warunków działalności w innych krajach członkowskich wydany zo- stał szereg przepisów, konkretyzujących wyżej wymienione swobody podstawo- we. W dziedzinie europejskiego prawa socjalnego należy do nich rozporządzenie Nr 1408/71 o stosowaniu systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników i osób samodzielnie wykonujących działalność gospodarczą, a także członków ich rodzin, którzy przemieszczają się w obrębie Wspólnoty2, które już od 1.5.2010 r. zastąpione będzie rozporządzeniem Nr 883/2004. Rozporządzenie to zawiera reguły kolizyjne w zakresie zasad podlegania systemom ubezpieczeń społecznych. Są one bardzo istotne z punktu widzenia przedsiębiorstw działających w różnych krajach członkowskich, ponieważ dają od- powiedź na pytanie, do jakiego systemu zatrudnieni i oddelegowani pracownicy przynależą i tym samym, w którym kraju należy odprowadzać składki na ubezpie- czenie społeczne. Regulacjami tymi objęte są państwa członkowskie Unii Europejskiej3 oraz państwa należące do Europejskiego Obszaru Gospodarczego4 oraz Szwajcaria. Także umowy międzynarodowe zawierane przez Polskę mają na celu m.in. uregulowanie sytuacji ubezpieczeniowej osoby, która przykładowo pracuje na tere- nie jednego kraju, a mieszka w innym. Umowy takie mają w szczególności dwa podstawowe cele: – uniknięcie sytuacji, w której osoba nie jest objęta systemem zabezpieczenia społecznego w żadnym kraju, 1 T. Major, R. Pietrzyk, Ubezpieczenie społeczne pracowników czasowo wysłanych do pracy za granicą, PiZS 2000, Nr 9, s. 13 i nast. 2 Règlement (CEE) no 1408/71 du Conseil, du 14 juin 1971, relatif à l’application des régimes de sécurité sociale aux travailleurs salariés, aux travailleurs non salairiés et aus membres de leur famille qui se déplacent à l’intérieur de la Communauté. 3 Aktualnie: Austria, Belgia, Bułgaria, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Luksemburg, Niemcy, Portugalia, Rumunia, Szwecja, Włochy, Wielka Brytania, a od 1.5.2004 r. także dziesięć nowych państw członkowskich: Czechy, Słowacja, Polska, Węgry, Słowenia, Cypr, Malta, Litwa, Łotwa, Estonia. 4 Islandia, Lichtenstein, Norwegia oraz Szwajcaria (od 1.6.2002 r.). XVII Wprowadzenie – zapobiegnięcie sytuacji, w której osoba podlega podwójnie ubezpieczeniom – w kraju zatrudnienia i kraju zamieszkania1. Zgodnie z Konstytucją RP ratyikowane umowy międzynarodowe stanowią część krajowego porządku prawnego i są bezpośrednio stosowane. Umowa mię- dzynarodowa, ratyikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie, ma pierw- szeństwo przed prawem krajowym, jeżeli nie da się go pogodzić z umową. Zapisy umów międzynarodowych decydują zatem, którego państwa ustawo- dawstwo ubezpieczeniowe będzie miało w danym przypadku zastosowanie. Polska zawarła dotychczas umowy bilateralne z b. Jugosławią2, Macedonią, Kanadą, Libią oraz Stanami Zjednoczonymi. Niniejsza publikacja ma na celu przedstawienie wszystkich przepisów koli- zyjnych w prawie ubezpieczeń społecznych, zarówno tych zawartych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w ustawie zdrowotnej, ale także zawar- tych w prawie wspólnotowym oraz w umowach bilateralnych, których stroną jest Polska. Przepisy te opatrzone zostaną komentarzem, autorstwa praktyków, zaj- mujących się na co dzień problematyką ubezpieczeń społecznych, orzecznictwem, w tym w szczególności obszernym orzecznictwem do przepisów kolizyjnych pra- wa wspólnotowego oraz licznymi praktycznymi przykładami i wyjaśnieniami. Niniejsza publikacja jest drugim wydaniem książki o tym samym tytule wyda- nej w 2004 r. Cieszyła się ona dużym uznaniem wśród fachowców oraz praktyków, w szczególności irm – eksporterów usług. Dlatego po 6 latach doświadczeń i przy okazji zasadniczej zmiany przepisów unijnych koordynujących systemy zabezpieczenia społecznego, oddajemy w Pań- stwa ręce kolejne wydanie. 1 T. Major, R. Pietrzyk, Ubezpieczenie społeczne polskich pracowników wysyłanych przejściowo na obszar Republiki Federalnej Niemiec, PiZS 2000, Nr 3, s. 35. 2 Umowa z Jugosławią obowiązuje w stosunku do Chorwacji, Serbii, Czarnogóry oraz w stosunku do Bośni i Hercegowiny. XVIII Prawo socjalne międzynarodowe – zagadnienia teoretyczne 1. Pojęcie prawa socjalnego międzynarodowego Gdyby w każdym państwie – globalnie rzecz ujmując – prawo so- cjalne obowiązywało tylko w granicach tego państwa i tylko w stosunku do jego obywateli, to istniałoby wiele systemów prawa socjalnego, bez wzajemnych powiązań między nimi. Takim systemom obca byłaby cecha międzynarodowości. Ze względu na różnorodne powiązania między państwami oraz rosnącą mobilność ich obywateli oraz przedsiębiorców, zwłaszcza w Europie, powstają sytuacje związane z prawem ubezpieczeń społecznych, które nie mają wyłącznego powiązania z jednym krajem, natomiast charakterystyczne są dla nich powiązania z zagranicą lub z kilkoma państwami jednocześnie. W związku z takimi stanami faktycznymi powstaje niejednokrot- nie szereg kwestii, np. pytanie, czy osoba ubezpieczona w jednym pań- stwie, która zachoruje za granicą, otrzyma z tego tytułu odpowiednie świadczenia w państwie przejściowego zatrudnienia. Ze względu na powiązanie z zagranicą występujące w tych przypadkach, konieczne jest rozstrzygnięcie problemu, jakie prawo krajowe ma określać, czy i jakie świadczenia socjalne przysługują danej osobie. Odpowiedź na to pytanie jest zadaniem prawa socjalnego międzynarodowego. Pewnym problemem może być samo określenie deinicji prawa so- cjalnego międzynarodowego. Może być ono rozumiane po pierwsze jako całość takich norm prawa socjalnego, które określają, jakie prawo krajowe znajduje zastosowa- nie i nie zawierają jednocześnie regulacji materialnoprawnej. Regula- cje te określane są ze względu na swoją funkcję jako normy kolizyjne, w przeciwieństwie do norm prawa materialnego, które dotyczą regulacji prawnomaterialnych. Międzynarodowe prawo socjalne możemy zatem zdeiniować jako normy prawa socjalnego, które regulują międzynarodowy zakres obowią- zywania właściwego prawa socjalnego albo wpływ zagranicznego prawa socjalnego na system prawa socjalnego danego państwa. 1
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ubezpieczenie społeczne migrujących pracowników oraz osób prowadzących działalność gospodarczą
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: