Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00373 007885 15708435 na godz. na dobę w sumie
Ubuntu. Oficjalny podręcznik. Wydanie V - książka
Ubuntu. Oficjalny podręcznik. Wydanie V - książka
Autor: , , Liczba stron: 360
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-2955-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> systemy operacyjne >> ubuntu
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Sprawdź możliwości darmowego systemu operacyjnego!

Ubuntu to dystrybucja Linuksa, która odmieniła rynek systemów operacyjnych. Przemyślane zabiegi marketingowe, łatwa instalacja, stabilność oraz szeroki wachlarz możliwości sprawiły, że system ten trafił do 'zwykłych' użytkowników. Użytkowników, którym do tej pory nie śnił się system inny niż ten z Redmond. Dzięki funkcji LiveCD każdy z nich mógł się przekonać o zaletach Ubuntu bez konieczności usuwania dotychczas używanego systemu. Stąd droga do sukcesu była już prosta!

W Twoje ręce oddajemy piąte wydanie książki poświęconej właśnie temu systemowi. Dzięki niej będziesz mógł poznać od podstaw dystrybucję Ubuntu, jej funkcje, zalety, a także drobne niedociągnięcia. Dowiesz się, jak bezproblemowo przeprowadzić proces instalacji, skonfigurować system oraz stworzyć konta użytkowników. Ponadto zobaczysz, jakich narzędzi warto używać do korzystania z poczty elektronicznej oraz przeglądania stron internetowych. Nauczysz się konfigurować drukarki, współdzielić dane z innymi komputerami w sieci oraz korzystać z wiedzy społeczności użytkowników, którzy zawsze są chętni do pomocy! Książka ta stanowi idealne źródło informacji na temat systemu operacyjnego, który zdobył uznanie użytkowników na całym świecie. Dołącz do nich!

Dołącz do społeczności używającej najpopularniejszej dystrybucji Linuksa!

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Ubuntu. Oficjalny podręcznik. Wydanie V Autorzy: Benjamin Mako Hill, Matthew Helmke, Corey Burger Tłumaczenie: Adam Bąk ISBN: 978-83-246-2955-8 Tytuł oryginału: The Official Ubuntu Book, (5th Edition) Format: B5, stron: 360 Sprawdź możliwości darmowego systemu operacyjnego! • Jakie zalety posiada system Ubuntu? • Jak go zainstalować? • Jak przygotować serwer oparty o dystrybucję Ubuntu? Ubuntu to dystrybucja Linuksa, która odmieniła rynek systemów operacyjnych. Przemyślane zabiegi marketingowe, łatwa instalacja, stabilność oraz szeroki wachlarz możliwości sprawiły, że system ten trafił do „zwykłych” użytkowników. Użytkowników, którym do tej pory nie śnił się system inny niż ten z Redmond. Dzięki funkcji LiveCD każdy z nich mógł się przekonać o zaletach Ubuntu bez konieczności usuwania dotychczas używanego systemu. Stąd droga do sukcesu była już prosta! W Twoje ręce oddajemy piąte wydanie książki poświęconej właśnie temu systemowi. Dzięki niej będziesz mógł poznać od podstaw dystrybucję Ubuntu, jej funkcje, zalety, a także drobne niedociągnięcia. Dowiesz się, jak bezproblemowo przeprowadzić proces instalacji, skonfigurować system oraz stworzyć konta użytkowników. Ponadto zobaczysz, jakich narzędzi warto używać do korzystania z poczty elektronicznej oraz przeglądania stron internetowych. Nauczysz się konfigurować drukarki, współdzielić dane z innymi komputerami w sieci oraz korzystać z wiedzy społeczności użytkowników, którzy zawsze są chętni do pomocy! Książka ta stanowi idealne źródło informacji na temat systemu operacyjnego, który zdobył uznanie użytkowników na całym świecie. Dołącz do nich! • Historia oprogramowania z otwartym kodem źródłowym • Instalacja Ubuntu • Rodzaje dystrybucji Ubuntu • Graficzny interfejs użytkownika • Pakiet OpenOffice • Dostosowywanie wyglądu systemu Ubuntu • Odtwarzanie multimediów • Instalacja oprogramowania • Zarządzanie użytkownikami • Drukowanie • Serwer oparty o dystrybucję Ubuntu • Nagrywanie płyt • Kubuntu - co to jest? • Dostępne komunikatory Dołącz do społeczności używającej najpopularniejszej dystrybucji Linuksa! Idź do • Spis treści • Przykładowy rozdział • Skorowidz Katalog książek • Katalog online • Zamów drukowany katalog Twój koszyk • Dodaj do koszyka Cennik i informacje • Zamów informacje o nowościach • Zamów cennik Czytelnia • Fragmenty książek online Kontakt Helion SA ul. Kościuszki 1c 44-100 Gliwice tel. 32 230 98 63 e-mail: helion@helion.pl © Helion 1991–2011 Spis treĂci Przedmowa do pierwszego wydania .............................................................................15 WstÚp ................................................................................................................................19 PodziÚkowania .................................................................................................................21 O autorach .......................................................................................................................23 Wprowadzenie ................................................................................................................25 Rozdziaï 1. Wprowadzenie do Ubuntu .........................................................................29 Dzika jazda .........................................................................................................................................30 Wolne oprogramowanie, oprogramowanie o otwartych ěródïach, GNU/Linux .............................31 Wolne oprogramowanie i GNU ....................................................................................................31 Linux ...............................................................................................................................................32 Oprogramowanie o otwartych ěródïach — open source .............................................................33 Krótka historia Ubuntu ......................................................................................................................34 Mark Shuttleworth .........................................................................................................................35 Warthogs, czyli Guěce ...................................................................................................................36 Co oznacza Ubuntu? ......................................................................................................................37 Utworzenie Canonical ...................................................................................................................38 Czym jest Ubuntu? ............................................................................................................................39 Czym jest dystrybucja? ..................................................................................................................39 Ekosystem dystrybucji ..................................................................................................................40 Debian i wszechĂwiat wolnego oprogramowania ........................................................................42 SpoïecznoĂÊ Ubuntu ......................................................................................................................43 Cele i obietnice Ubuntu ....................................................................................................................44 Zaïoĝenia filozoficzne ....................................................................................................................44 Kodeks PostÚpowania Ubuntu ......................................................................................................46 8 Spis treĂci Cele techniczne ..............................................................................................................................48 BïÈd #1 ...........................................................................................................................................50 Canonical i Fundacja Ubuntu ...........................................................................................................51 Canonical Ltd. ................................................................................................................................51 Usïugi Ăwiadczone przez Canonical oraz wsparcie techniczne ..................................................52 Bazaar i Launchpad .......................................................................................................................53 Fundacja Ubuntu ...........................................................................................................................54 Podprojekty Ubuntu, warianty i inne ................................................................................................55 Podsumowanie ....................................................................................................................................56 Rozdziaï 2. Instalacja Ubuntu .......................................................................................57 Wybór odpowiedniej wersji Ubuntu ................................................................................................58 Inne dystrybucje Ubuntu ..............................................................................................................59 Czy to wciÈĝ Ubuntu? ....................................................................................................................60 Zdobywanie Ubuntu ..........................................................................................................................60 Nagrywanie pïyty CD ....................................................................................................................61 Instalacja z pïyty desktop CD ...........................................................................................................62 Wybór jÚzyka ..................................................................................................................................63 Lokalizacja ......................................................................................................................................64 Konfigurowanie ukïadu klawiatury ...............................................................................................65 Miejsce na dysku ............................................................................................................................66 Identyfikacja ...................................................................................................................................69 Przenosiny ......................................................................................................................................70 CzynnoĂci koñcowe .......................................................................................................................71 Instalacja z uĝyciem pïyty alternate CD ...........................................................................................71 Twoje miejsce na Ăwiecie ..............................................................................................................71 SprzÚt ..............................................................................................................................................72 Nazwa serwera i strefa czasowa ....................................................................................................72 Tworzenie partycji .........................................................................................................................73 Konfigurowanie konta uĝytkownika .............................................................................................76 Koñczenie instalacji .......................................................................................................................76 Instalacja z pamiÚci USB ...................................................................................................................76 Instalacja z systemu Windows ...........................................................................................................77 Podsumowanie ....................................................................................................................................78 Rozdziaï 3. Uĝywanie Ubuntu na komputerach biurkowych .....................................79 Pierwsza przejaĝdĝka z Ubuntu ........................................................................................................81 Uruchamianie aplikacji i wyszukiwanie .......................................................................................82 Odnajdywanie plików i katalogów ................................................................................................82 Konfigurowanie systemu ...............................................................................................................83 Dodawanie kolejnych uĝytkowników ...........................................................................................84 Ikony dowiÈzañ ..............................................................................................................................85 Aplety ..............................................................................................................................................86 Obszar powiadamiania ...................................................................................................................87 Spis treĂci 9 Aplet Network Manager ................................................................................................................87 Zegar ...............................................................................................................................................88 Pasek zadañ ....................................................................................................................................88 WyïÈczanie komputera i wylogowywanie uĝytkownika ..............................................................90 Uĝywanie aplikacji .............................................................................................................................91 PrzeglÈdanie internetu za pomocÈ Firefoksa ...............................................................................92 Tworzenie dokumentów za pomocÈ OpenOffice.org ..................................................................95 Komunikator Empathy, Gwibber i aplet powiadomieñ ..............................................................97 Ubuntu One ...................................................................................................................................97 Evolution — poczta elektroniczna i terminarz ............................................................................98 Zakïadki i wybieranie plików ...........................................................................................................103 Ubuntu w róĝnych jÚzykach ............................................................................................................104 Dostosowywanie wyglÈdu systemu Ubuntu ...................................................................................105 Zmiana tïa pulpitu ........................................................................................................................105 Zmiana motywu ............................................................................................................................106 Konfigurowanie wygaszacza ekranu ...........................................................................................106 ZarzÈdzanie plikami .........................................................................................................................107 Wybieranie, kopiowanie i przenoszenie plików oraz katalogów ...............................................109 Uĝywanie panelu paska bocznego ..............................................................................................110 Zdalny dostÚp do plików za pomocÈ interfejsu graficznego ......................................................111 Ubuntu i multimedia ........................................................................................................................112 Instalowanie kodeków .................................................................................................................112 Odtwarzanie plików audio ...........................................................................................................114 Odtwarzanie i zgrywanie pïyt CD ..............................................................................................115 Kupowanie muzyki ......................................................................................................................116 ZarzÈdzanie fotografiami .............................................................................................................116 Odtwarzanie plików wideo ..........................................................................................................117 Edycja plików wideo ...................................................................................................................119 Eksploracja Ubuntu .....................................................................................................................119 Aktualizacja do nowego wydania .....................................................................................................126 Aktualizowanie systemu ..............................................................................................................126 Podsumowanie ..................................................................................................................................128 Rozdziaï 4. Nabywanie wiÚkszej wprawy ...................................................................129 Dodawanie i usuwanie programów oraz pakietów .........................................................................130 Centrum oprogramowania Ubuntu ............................................................................................130 Terminologia ................................................................................................................................132 ZarzÈdzanie programami za pomocÈ Synaptica .........................................................................132 Aktualizowanie systemu ...................................................................................................................135 Instalowanie aktualizacji .............................................................................................................136 Szczegóïowe informacje o aktualizacjach ...................................................................................136 Jak zainstalowaÊ program, którego nie ma w repozytoriach? ...................................................137 Zmiana ukïadu menu ...................................................................................................................138 Dodawanie kolejnych uĝytkowników .............................................................................................139 10 Spis treĂci Korzystanie z urzÈdzeñ zewnÚtrznych i mediów ...........................................................................141 Uĝywanie pamiÚci USB ...............................................................................................................141 Nagrywanie pïyt CD ....................................................................................................................142 Uĝywanie stacji dyskietek ...........................................................................................................142 Korzystanie z aparatów cyfrowych w Ubuntu ............................................................................143 Konfigurowanie drukarki w Ubuntu ...............................................................................................143 Gromadzenie informacji ..............................................................................................................145 Uruchamianie kreatora konfiguracji ...........................................................................................145 Misja zakoñczona .........................................................................................................................147 Drukowanie zdalne ......................................................................................................................147 Przechowywanie i organizacja plików w Linuksie ...............................................................................148 Korzystanie z plików znajdujÈcych siÚ na partycjach Windows ...............................................150 Terminal ............................................................................................................................................151 Kopie zapasowe — strategie ............................................................................................................151 Wspóïpraca z Windows ...................................................................................................................153 Uruchamianie aplikacji ................................................................................................................153 Podsumowanie ..................................................................................................................................154 Rozdziaï 5. Serwer Ubuntu ..........................................................................................155 Czym jest Ubuntu Server? ..............................................................................................................156 Instalowanie serwera Ubuntu .........................................................................................................158 Kilka sztuczek instalatora ............................................................................................................158 Partycjonowanie ...........................................................................................................................159 Historia RAID ..............................................................................................................................160 Zakïadanie macierzy RAID .........................................................................................................162 Historia LVM ...............................................................................................................................164 Ustawianie LVM ..........................................................................................................................166 Szyfrowanie katalogu domowego i dobór oprogramowania ......................................................168 Prawie gotowe — ale precz od konta root! .................................................................................169 ZarzÈdzanie pakietami w Ubuntu ...................................................................................................169 Archiwum Ubuntu .......................................................................................................................170 ½ródïa i repozytoria APT .............................................................................................................170 dpkg ..............................................................................................................................................171 RÚczne instalowanie pakietu .......................................................................................................172 apt-get i apt-cache ........................................................................................................................174 Aktualizacja wydania dystrybucji ................................................................................................176 aptitude .........................................................................................................................................178 Sztuczki i kruczki .........................................................................................................................179 Bezpieczeñstwo serwera Ubuntu ....................................................................................................180 ZarzÈdzanie kontami uĝytkowników ...........................................................................................181 Bezpieczeñstwo systemu plików .................................................................................................182 Reglamentowanie zasobów systemowych ..................................................................................183 Pliki dzienników systemowych ...................................................................................................184 Sïowo o bezpieczeñstwie sieci ....................................................................................................185 Ostatnie sïowa na temat bezpieczeñstwa ...................................................................................186 Spis treĂci 11 Zaawansowane zagadnienia .............................................................................................................187 Wirtualizacja ................................................................................................................................187 Replikacja dysków ........................................................................................................................189 Przetwarzanie w chmurze ...........................................................................................................190 Podsumowanie ..................................................................................................................................191 Rozdziaï 6. Jeszcze wiÚcej programów dla Ubuntu ..................................................193 Tworzenie grafiki za pomocÈ programów GIMP i Inkscape .........................................................194 GIMP ............................................................................................................................................194 Inkscape .......................................................................................................................................200 DTP i Scribus ...................................................................................................................................205 BawiÈc, uczy — uczÈc, bawi, czyli oprogramowanie edukacyjne .............................................209 Rzut oka w przyszïoĂÊ: GNOME Shell i Zeitgeist .........................................................................215 Szybciej, szybciej… GNOME Do i Docky ....................................................................................220 Podsumowanie ..................................................................................................................................223 Rozdziaï 7. SpoïecznoĂÊ Ubuntu .................................................................................225 Kanaïy ...............................................................................................................................................227 Listy dystrybucyjne poczty elektronicznej .................................................................................227 IRC (Internet Relay Chat) ...........................................................................................................229 Fora WWW ..................................................................................................................................231 Wiki ..............................................................................................................................................232 Serwis Fridge ...............................................................................................................................234 Zjazdy i spÚdy programistów ......................................................................................................235 Konferencje uĝytkowników .........................................................................................................237 Planet Ubuntu ..............................................................................................................................238 Zespoïy, procesy i nadzór ................................................................................................................238 Zespoïy .........................................................................................................................................240 Reprezentacje spoïecznoĂci lokalnych .......................................................................................241 MOTU ..........................................................................................................................................241 Rada SpoïecznoĂci Ubuntu .........................................................................................................242 Rada Techniczna ..........................................................................................................................244 Samozwañczy ’askawy Doĝywotni Dyktator Ubuntu ..............................................................245 Ubunteros i czïonkowie Ubuntu .................................................................................................245 Jak siÚ przyïÈczyÊ? ............................................................................................................................246 OrÚdownictwo ..............................................................................................................................247 Wsparcie .......................................................................................................................................247 Pomysïy i propozycje ...................................................................................................................247 Dokumentacja ..............................................................................................................................248 Oprawa .........................................................................................................................................248 Tïumaczenia i lokalizacje .............................................................................................................248 Zapewnianie jakoĂci .....................................................................................................................249 Programowanie i przygotowywanie pakietów ............................................................................249 Podsumowanie ..................................................................................................................................250 12 Spis treĂci Rozdziaï 8. Kubuntu .....................................................................................................251 Wprowadzenie do Kubuntu ............................................................................................................252 Historia KDE ...............................................................................................................................253 Historia Kubuntu .........................................................................................................................254 Instalowanie Kubuntu ......................................................................................................................255 Gdzie znaleěÊ Kubuntu? .............................................................................................................255 Czy moĝna zamieniÊ zainstalowane juĝ Ubuntu w Kubuntu? ..................................................255 Instalowanie Kubuntu z pïyty Desktop CD ...............................................................................256 Poruszanie siÚ po Kubuntu ..............................................................................................................259 WyïÈczanie komputera i koñczenie sesji ....................................................................................261 Korzystanie z sudo zamiast z konta superuĝytkownika .............................................................261 Dostosowywanie Kubuntu ...............................................................................................................262 Dostosowywanie Plasmy .............................................................................................................262 GHNS, czyli dostawa towaru ......................................................................................................264 Administrowanie systemem .............................................................................................................264 Instalowanie nowych pakietów ...................................................................................................265 ZarzÈdzanie repozytoriami ..........................................................................................................268 Uaktualnianie Kubuntu ...............................................................................................................269 Jak dbaÊ o aktualnoĂÊ systemu? ..................................................................................................269 Ustawienia systemowe .................................................................................................................269 WyglÈd ..........................................................................................................................................270 Osobiste ........................................................................................................................................271 SieÊ i poïÈczenia ...........................................................................................................................271 Administracja systemu .................................................................................................................271 Dodawaj i usuwaj oprogramowanie ............................................................................................272 Konfiguracja drukarki ..................................................................................................................272 Zakïadka Zaawansowane .............................................................................................................272 Zaawansowane ustawienia uĝytkownika .....................................................................................273 System ..........................................................................................................................................275 ZarzÈdzanie plikami w Kubuntu .....................................................................................................277 Wprowadzenie do Dolphina .......................................................................................................277 Zmiany w strukturze systemu plików .........................................................................................278 Wprowadzenie do Konquerora ...................................................................................................278 DostÚp do partycji systemu Windows ........................................................................................280 DostÚp do napÚdów USB ............................................................................................................280 ZarzÈdzanie zbiorami muzycznymi ............................................................................................280 Popularne aplikacje ..........................................................................................................................281 OpenOffice.org ............................................................................................................................281 PrzeglÈdanie WWW za pomocÈ Konquerora ............................................................................282 PrzeglÈdanie WWW za pomocÈ Firefoksa .................................................................................283 Nagrywanie pïyt CD (z muzykÈ i danymi) .................................................................................284 Komunikatory internetowe .........................................................................................................286 IRC ...............................................................................................................................................286 Kontact .........................................................................................................................................287 Spis treĂci 13 Tryb kiosku ...................................................................................................................................290 Wycieczka po krainie Kubuntu ...................................................................................................291 Sztuczki i kruczki .........................................................................................................................293 Szukanie pomocy i wspóïpraca ze spoïecznoĂciÈ ...........................................................................294 Szukanie pomocy .........................................................................................................................294 Wspóïpraca ze spoïecznoĂciÈ ......................................................................................................295 Podsumowanie ..................................................................................................................................295 Rozdziaï 9. Wydanie dla netbooków ...........................................................................297 Instalacja na netbooku .....................................................................................................................298 Uĝywanie Launchera .......................................................................................................................300 Uĝywanie Launchera 2D .............................................................................................................300 Lista otwartych okien .......................................................................................................................303 Maksymalizowanie okien .................................................................................................................304 Z powrotem do standardowego Ubuntu .........................................................................................305 Programy, które ulepszÈ Twój netbook ..........................................................................................305 Cheese ..........................................................................................................................................306 FBReader .....................................................................................................................................306 Cellwriter .....................................................................................................................................307 Xournal .........................................................................................................................................308 Róĝnice w porównaniu z wersjÈ dla komputerów biurkowych .....................................................308 Pulpity wirtualne .........................................................................................................................309 Podsumowanie ..................................................................................................................................309 Rozdziaï 10. Projekty Ubuntu ......................................................................................311 Warianty oficjalne ............................................................................................................................312 Kubuntu ........................................................................................................................................312 Edubuntu .....................................................................................................................................313 Ubuntu Server .............................................................................................................................315 Inne warianty ....................................................................................................................................315 Xubuntu ........................................................................................................................................315 Ubuntu Studio ..............................................................................................................................316 Mythbuntu ...................................................................................................................................316 Inne dystrybucje ..............................................................................................................................317 Guadalinex ....................................................................................................................................317 gNewSense ...................................................................................................................................318 Linux Mint ...................................................................................................................................318 Lubuntu ........................................................................................................................................319 Launchpad ........................................................................................................................................319 Soyuz ............................................................................................................................................320 Tïumaczenia w Launchpadzie ....................................................................................................321 BïÚdy a Launchpad ......................................................................................................................322 Launchpad Blueprint Tracker .....................................................................................................323 Launchpad Answers ....................................................................................................................323 14 Spis treĂci Inne komponenty infrastruktury .................................................................................................324 Bazaar ...........................................................................................................................................324 Launchpad Ground Control ........................................................................................................325 Podsumowanie ..................................................................................................................................325 Rozdziaï 11. Forum Ubuntu — wprowadzenie .........................................................327 Czym jest forum Ubuntu? ...............................................................................................................328 Historia forum Ubuntu w skrócie ...................................................................................................328 Jak moĝna siÚ wïÈczyÊ? ....................................................................................................................329 Pytania, tematy, rozmowy ................................................................................................................333 Kluczowe osoby na forum ................................................................................................................334 Ciekawostki ......................................................................................................................................335 Fundamenty forum Ubuntu ............................................................................................................336 Podsumowanie ..................................................................................................................................336 Dodatek A Witamy w wierszu poleceñ ......................................................................337 Uruchamianie terminala ..................................................................................................................337 Zaczynamy ........................................................................................................................................338 Tworzenie potoków ..........................................................................................................................339 Wykonywanie poleceñ z uprawnieniami superuĝytkownika .........................................................340 Uzyskiwanie pomocy .......................................................................................................................341 Poruszanie siÚ po systemie plików ..................................................................................................341 Manipulowanie plikami i katalogami ..............................................................................................342 Polecenia informacji o systemie ......................................................................................................343 Przeszukiwanie i edytowanie plików tekstowych ..............................................................................344 Obsïuga kont uĝytkowników i grup ................................................................................................345 Pomoc w wierszu poleceñ ................................................................................................................346 Przeszukiwanie stron dokumentacji systemowej ...............................................................................347 Stosowanie symboli wieloznacznych ..............................................................................................347 Uruchamianie wielu poleceñ ...........................................................................................................348 Uruchamianie sekwencyjne ........................................................................................................348 ZarzÈdzanie terminalem za pomocÈ narzÚdzia byobu ...............................................................349 Uĝywanie byobu w terminalu GNOME ....................................................................................350 Zaawansowane zastosowania wiersza poleceñ ...............................................................................350 Skorowidz ...................................................................................................................... 351 Rozdziaï 4 Nabywanie wiÚkszej wprawy „ Dodawanie i usuwanie programów oraz pakietów „ Aktualizowanie systemu „ Dodawanie kolejnych uĝytkowników „ Korzystanie z urzÈdzeñ zewnÚtrznych i mediów „ Konfigurowanie drukarki w Ubuntu „ Przechowywanie plików w Linuksie i ich organizacja „ Terminal „ Kopie zapasowe — strategia „ Wspóïpraca z Windows „ Podsumowanie 130 Rozdziaï 4 „ Nabywanie wiÚkszej wprawy JAK JU¿ MO¿NA BY’O SI} PRZEKONAm, Ubuntu jest stosunkowo prosty w konfiguracji i codziennym uĝytku. Z upïywem czasu uĝytkownicy zwykle chcÈ zmieniÊ dostÚpny zestaw oprogramowania; eksperymentowaÊ z innymi aplikacjami dostÚpnymi w sys- temie, zamontowaÊ nowe urzÈdzenia, na przykïad drukarki, i zaczÈÊ ich uĝywaÊ, uzyskaÊ dostÚp do zdalnych serwerów, wypróbowaÊ sïynny (ale czasem i groěnie brzmiÈcy) terminal, a moĝe nawet uruchomiÊ programy z Windows. W Ubuntu po- wyĝsze cele moĝna osiÈgnÈÊ na wiele sposobów. SÈ one nieco bardziej skompliko- wane, aniĝeli tematy omówione w poprzednich rozdziaïach, ale spoïecznoĂÊ Ubuntu nieustannie próbuje uczyniÊ je tak prostymi, jak to tylko moĝliwe, a ten rozdziaï moĝe byÊ poczÈtkiem nowej przygody. Dodawanie i usuwanie programów oraz pakietów Chociaĝ Ubuntu domyĂlnie zawiera zestaw oprogramowania, którego uĝytkownicy potrzebujÈ, czasem pojawia siÚ koniecznoĂÊ zainstalowania dodatkowych aplikacji, na przykïad programu do DTP czy po prostu gry. Najprostszym sposobem na ich dodanie jest uĝycie Centrum oprogramowania Ubuntu, które — choÊ niezwykle proste w uĝyciu — ma jednak kilka ograniczeñ. Poniĝej opisano równieĝ dodatkowe sposoby instalacji oprogramowania. Programy do dodawania i usuwania aplikacji sÈ ze sobÈ powiÈzane, zatem moĝna wykorzystywaÊ je zamiennie lub ïÈczyÊ ich dziaïanie. Centrum oprogramowania Ubuntu Podobnie jak inne narzÚdzia opisane dalej, Centrum oprogramowania Ubuntu in- staluje pakiety z internetowych repozytoriów Ubuntu. Aby uruchomiÊ Centrum oprogramowania Ubuntu, wystarczy kliknÈÊ odpowiedniÈ pozycjÚ w menu Programy. Podczas pierwszego uruchomienia, a takĝe co jakiĂ czas póěniej, kilka sekund zajmie aktualizacja list dostÚpnego i zainstalowanego oprogra- mowania. Po zakoñczeniu procesu inicjalizacji zostanie wyĂwietlone okno widoczne na rysunku 4.1. Okno jest podzielone na dwie gïówne czÚĂci. Po lewej stronie dostÚpne sÈ opcje umoĝliwiajÈce sprawdzenie juĝ zainstalowanego oprogramowania lub pobranie no- wego. Po zaznaczeniu opcji Pobierz program w prawym panelu zostanie wyĂwietlona lista oprogramowania wraz z kategoriÈ Programy wyróĝnione obejmujÈcÈ niektóre z popularnych aplikacji w repozytoriach Ubuntu, które jednak nie zostaïy zain- stalowane domyĂlnie (rysunek 4.2). Aby uzyskaÊ wiÚcej informacji na temat danego Dodawanie i usuwanie programów oraz pakietów 131 Rysunek 4.1. Ekran gïówny Centrum oprogramowania Ubuntu Rysunek 4.2. Programy wyróĝnione w Centrum oprogramowania programu, naleĝy go zaznaczyÊ i kliknÈÊ odpowiedni przycisk. To naprawdÚ zupeïnie proste. Aby cofnÈÊ siÚ do ekranu gïównego, wystarczy kliknÈÊ przycisk ze strzaïkÈ w górnym panelu lub przycisk Pobierz program. 132 Rozdziaï 4 „ Nabywanie wiÚkszej wprawy DomyĂlnie w Centrum oprogramowania Ubuntu widoczne sÈ wszystkie aplikacje dostÚpne dla systemu, ïÈcznie ze wspieranymi przez ochotników skupionych w spo- ïecznoĂci (tak zwanym MOTU; wiÚcej na ten temat w rozdziale 7.). Korzystanie z Centrum oprogramowania Ubuntu do instalacji aplikacji zarówno dostÚpnych w oficjalnych repozytoriach, jak i wspieranych przez spoïecznoĂÊ to doskonaïe roz- wiÈzanie dla wiÚkszoĂci uĝytkowników; jednak czasami potrzebne jest nieco bardziej konserwatywne podejĂcie. Moĝna wówczas ograniczyÊ liczbÚ wyĂwietlanych pozycji, wybierajÈc z menu opcjÚ Dostarczane przez Ubuntu; wtedy pojawiÈ siÚ tylko te programy, które sÈ monitorowane i aktualizowane przez Canonical, firmÚ stojÈcÈ za Ubuntu. Takie podejĂcie jest czasem preferowane w firmach oczekujÈcych czy wrÚcz wymagajÈcych powaĝniejszych gwarancji obsïugi technicznej. Terminologia Nim przejdziemy dalej, warto zaznajomiÊ siÚ z kilkoma terminami, które sÈ uĝywane do opisu instalacji oprogramowania na komputerze, a takĝe dziaïania samego systemu. 1. APT (Advanced Package Tool) — opisuje caïy system internetowych repozytoriów, pobieranych z nich pakietów oraz ich instalacjÚ. Nie jest widoczny podczas korzystania z graficznych programów do instalacji, takich jak Centrum oprogramowania Ubuntu, natomiast trudno go nie zauwaĝyÊ podczas pracy w terminalu z narzÚdziami, takimi jak apt-get czy aptitude. Tak czy inaczej, APT po prostu pracuje. „ Repozytoria, kanaïy oprogramowania — w Ăwiecie Ubuntu ogromny magazyn oprogramowania zostaï podzielony na oficjalne i nieoficjalne repozytoria. „ Pakiety — aplikacje przechowywane sÈ w pakietach, które zawierajÈ opisy instalowanych programów, ale takĝe informacje dla menedĝera pakietów na temat ich uruchomienia oraz metody bezpiecznej instalacji i usuwania. „ ZaleĝnoĂci — opisujÈ programy konieczne do uruchomienia innych programów. I tak do uruchomienia programu Centrum oprogramowania Ubuntu potrzebny jest APT, który — dziaïajÈc w ukryciu — zajmuje siÚ wieloma szczegóïami podczas procesu instalacji plików. ZarzÈdzanie programami za pomocÈ Synaptica Synaptic, zwany teĝ menedĝerem pakietów, to potÚĝne narzÚdzie z graficznym in- terfejsem. Centrum oprogramowania Ubuntu pracuje z pakietami, w których umiesz- czono programy, natomiast Synaptic wykorzystuje wszystkie pakiety: zawierajÈce Dodawanie i usuwanie programów oraz pakietów 133 aplikacje, biblioteki i inne fragmenty oprogramowania. Dokonywanie zmian w sys- temie na tym poziomie jest bardziej skomplikowane, ale umoĝliwia teĝ bardziej szczegóïowÈ kontrolÚ. Moĝna na przykïad zainstalowaÊ bibliotekÚ niezbÚdnÈ do dziaïania danego programu, która nie znajduje siÚ w pakiecie. WSKAZÓWKA Czym jest biblioteka? Biblioteka — w kontekĂcie aplikacji — to zbiór funkcji programistycznych, które mogÈ byÊ wykorzystywane przez kilka programów. Zbiór ten znajduje siÚ w jednym pakiecie, dziÚki czemu nie trzeba umieszczaÊ go osobno w innych programach, oszczÚdzajÈc w ten sposób miejsce; kiedy program potrzebuje funkcji znajdujÈcej siÚ w danej bibliotece, po prostu odwoïuje siÚ do niej. Uïatwia to równieĝ proces aktualizacji, na przykïad po opublikowaniu poprawek bezpieczeñstwa, poniewaĝ moĝna zmieniÊ kod w jednym miejscu, a bÚdzie zastosowany w wielu programach. Obsïuga oprogramowania przy uĝyciu bibliotek jest duĝo bardziej efektywna. Synaptic moĝna odnaleěÊ w menu System/Administracja/Menedĝer pakietów Synaptic. Po uruchomieniu programu wyĂwietlone zostanie okno widoczne na rysunku 4.3. Rysunek 4.3. Gïówne okno narzÚdzia Synaptic WSKAZÓWKA SkÈd ta nazwa? SkÈd wziÚïa siÚ nazwa Synaptic? To gra sïów oparta na sïowach „synapsa” i „APT”. 134 Rozdziaï 4 „ Nabywanie wiÚkszej wprawy Instalowanie pakietów Korzystanie z Synaptica jest caïkiem proste. Po odnalezieniu pakietu, który ma zostaÊ zainstalowany, naleĝy zaznaczyÊ pole wyboru znajdujÈce siÚ po lewej stronie i z wy- Ăwietlonego menu wybraÊ opcjÚ Zaznacz do instalacji. Jeĝeli konieczne bÚdzie speïnie- nie dodatkowych zaleĝnoĂci, zostanÈ one wyĂwietlone w oknie (rysunek 4.4). W oknie tym naleĝy kliknÈÊ przycisk Zaznacz. Po zaznaczeniu wszystkich pakietów, które majÈ byÊ zainstalowane, wystarczy kliknÈÊ przycisk Zastosuj znajdujÈcy siÚ na pasku Sy- naptica, a odpowiednie pliki zostanÈ pobrane i rozpocznie siÚ proces ich instalacji. Rysunek 4.4. Okno informujÈce o dodatkowych, ale koniecznych pakietach do zainstalowania Usuwanie pakietów Aby usunÈÊ wybrany pakiet, naleĝy kliknÈÊ zielony kwadrat znajdujÈcy siÚ obok jego nazwy i z menu, które pojawi siÚ po klikniÚciu, wybraÊ opcjÚ Zaznacz do usuniÚcia. Tak jak podczas instalacji, moĝe zostaÊ wyĂwietlone okno informujÈce o dodatko- wych pakietach do usuniÚcia (rysunek 4.5). SÈ to zwykle pakiety zaleĝne od gïównego pakietu, który ma wïaĂnie zostaÊ usuniÚty. Jeĝeli z systemu majÈ byÊ teĝ usuniÚte wszystkie pliki konfiguracyjne, wówczas naleĝy wybraÊ opcjÚ Zaznacz do caïkowitego usuniÚcia. Po wybraniu odpowiednich pakietów trzeba kliknÈÊ znajdujÈcy siÚ na pa- sku narzÚdzi przycisk Zastosuj, co spowoduje rozpoczÚcie procesu usuwania instalacji. Wyszukiwanie pakietów Gdzie rozpoczÈÊ wyszukiwanie pakietów? Najszybciej i najproĂciej rozpoczÈÊ, po prostu wpisujÈc sïowo w polu Szybkie wyszukiwanie umieszczonym w górnym pa- nelu okna Synaptica. Aby wyĂwietliÊ okno wyszukiwania, moĝna teĝ uĝyÊ przycisku Aktualizowanie systemu 135 Rysunek 4.5. Okno informujÈce o dodatkowych pakietach Szukaj z paska lub wykorzystaÊ skrót klawiszowy Ctrl+F. DomyĂlnie pakiety sÈ wy- szukiwane wedïug nazwy oraz opisu, ale moĝna zmieniÊ te ustawienia, poniewaĝ do dyspozycji jest kilka innych kryteriów. Jeĝeli uĝytkownik wie, w której sekcji znajduje siÚ poszukiwany pakiet, naleĝy za- znaczyÊ jÈ w lewym panelu (byÊ moĝe trzeba bÚdzie przeïÈczyÊ panel do widoku Dziaïy). W tym celu naleĝy kliknÈÊ przycisk Dziaïy znajdujÈcy siÚ w dolnej czÚĂci lewego panelu i przejrzeÊ zaznaczonÈ sekcjÚ. Obok przycisku Dziaïy, w dolnej lewej czÚĂci okna, dostÚpne sÈ inne przyciski umoĝ- liwiajÈce wyĂwietlanie i sortowanie pakietów, zdecydowanie warto je poznaÊ. Przy- cisk Stan umoĝliwia sortowanie statusu instalacji. DomyĂlnie pakiety sÈ posortowane wedïug repozytoriów, z których sÈ instalowane (chyba ĝe nie zostaïy zainstalowane z repozytoriów; wiÚcej informacji na temat samodzielnego instalowania pakietów moĝna znaleěÊ w punkcie „Jak zainstalowaÊ program, którego nie ma w repozyto- riach?”, dalej w tym rozdziale). Moĝna równieĝ dostosowaÊ filtry do wïasnych potrzeb. Aktualizowanie systemu ¿aden program czy system operacyjny nie jest doskonaïy. Z tego wïaĂnie powodu programiĂci Ubuntu publikujÈ aktualizacje bezpieczeñstwa i poprawki. SÈ one umiesz- czane w repozytoriach Ubuntu i caïkiem proste w instalacji. WiÚkszoĂÊ publikowanych aktualizacji bÚdzie dotyczyïa kwestii bezpieczeñstwa. Ich ukazanie siÚ oznacza, ĝe programiĂci znaleěli w oprogramowaniu sïaby punkt, ale takĝe to, ĝe udaïo siÚ go wyeliminowaÊ. Pojawi siÚ teĝ pewna liczba poprawek 136 Rozdziaï 4 „ Nabywanie wiÚkszej wprawy usuwajÈcych bïÚdy krytyczne. Uĝytkownicy domowi wïaĂciwie nie majÈ powodów, aby nie instalowaÊ poprawek natychmiast po ich ukazaniu siÚ; mogïoby to zagroziÊ bezpieczeñstwu systemu. Chociaĝ Ubuntu jest znaczÈco lepiej zabezpieczone przed zagroĝeniami niepokojÈcymi niektóre inne systemy operacyjne, takimi jak wirusy czy oprogramowanie szpiegujÈce, naleĝy pamiÚtaÊ, iĝ ĝaden komputer nie jest zu- peïnie bezpieczny, a to dlatego, ĝe nie ma oprogramowania doskonaïego. Kiedy zo- stanie wykryty problem, który moĝe dotyczyÊ bezpieczeñstwa systemu, na przykïad przepeïnienie bufora, wówczas poprawki sÈ przygotowywane i publikowane tak szybko, jak to moĝliwe, nawet jeĂli zagroĝenie wydaje siÚ byÊ odlegïe. ProgramiĂci Ubuntu przyjÚli równieĝ rygorystycznÈ politykÚ nieumieszczania w stabilnych wy- daniach nowych wersji programów z nowymi czy zmienionymi funkcjami. Taka praktyka powoduje, ĝe system jest stabilniejszy, bo nie wprowadza siÚ do niego no- wych problemów. Instalowanie aktualizacji Ubuntu codziennie sprawdza repozytoria w poszukiwaniu nowszych wersji zain- stalowanego oprogramowania; gdy potrzebna bÚdzie aktualizacja, uĝytkownik zo- stanie poinformowany. Ubuntu 10.04 obsïuguje aktualizacjÚ pakietów za pomocÈ menedĝera aktualizacji. Uĝytkownik jest powiadamiany o poprawkach bezpieczeñstwa, a takĝe o pojawieniu siÚ nowej wersji Ubuntu. Poniewaĝ wydanie 10.04 ma dïugoterminowe wsparcie, system poinformuje uĝytkownika tylko o kolejnym wydaniu LTS, co oznacza, ĝe do kwietnia roku 2012 w tej materii bÚdzie panowaïa cisza. Ustawienie to moĝna zmie- niÊ; w tym celu naleĝy z menu wybraÊ System/Administracja/Menedĝer aktualizacji i kliknÈÊ Ustawienia. Szczegóïowe informacje o aktualizacjach W oknie Menedĝer aktualizacji (rysunek 4.6) moĝna znaleěÊ teĝ bardziej szczegóïowe informacje na temat usuwanych usterek. Po klikniÚciu WyĂwietl szczegóïy pokazane zostanÈ informacje o tym, co zostaïo naprawione i w jaki sposób. Moĝe tam znajdo- waÊ siÚ równieĝ lista CVE. Zawiera ona unikalne identyfikatory przypisane do po- szczególnych luk w zabezpieczeniach. Na stronie http://cve.mitre.org/ moĝna znaleěÊ szczegóïy na temat takich usterek. Jednak na co dzieñ wiÚkszoĂÊ uĝytkowników nie musi przejmowaÊ siÚ takimi szczegóïami (i nie przejmuje siÚ). Aktualizowanie systemu 137 Rysunek 4.6. Informacja o dostÚpnych aktualizacjach Jak zainstalowaÊ program, którego nie ma w repozytoriach? Chociaĝ repozytoria zawierajÈ ogromnÈ iloĂÊ pakietów, czasem brak w nich tego, który akurat jest potrzebny. PierwszÈ rzeczÈ, którÈ naleĝy sprawdziÊ, jest to, czy zo- staïy wïÈczone dodatkowe repozytoria, takie jak universe i multiverse. Moĝna to zrobiÊ z menu System/Administracja/½ródïa oprogramowania. W zakïadce Oprogramo- wanie Ubuntu naleĝy sprawdziÊ, czy zaznaczono pola wyboru dla repozytoriów main, multiverse restricted i universe. WiÚcej informacji na ten temat moĝna znaleěÊ na stronie https://help.ubuntu.com/community/Repositories. WSKAZÓWKA Wyczerpane repozytoria Repozytoria universe zawierajÈ tysiÈce pakietów bÚdÈcych czÚĂciÈ dystrybucji Debian, na której oparte jest Ubuntu. Wszystkie te pakiety sÈ caïkowicie wolne i wspierane przez spoïecznoĂÊ oraz programistów Ubuntu. Repozytoria multiverse zawierajÈ wiele pakietów, które moĝna swobodnie pobieraÊ i instalowaÊ, ale nie naleĝÈ one caïkowicie do wolnego oprogramowania. Jeĝeli uĝytkownik chce uĝywaÊ tylko w peïni wolnego oprogramowania, nie powinien korzystaÊ z tych repozytoriów. 138 Rozdziaï 4 „ Nabywanie wiÚkszej wprawy Jeĝeli po dodaniu wymienionych repozytoriów nadal nie moĝna znaleěÊ pakietu, na- leĝy przeprowadziÊ polowanie na dodatkowe repozytoria za pomocÈ wyszukiwarki i sprawdziÊ, czy uda siÚ odnaleěÊ odpowiednie. JeĂli polowanie siÚ powiedzie, naleĝy je dodaÊ, korzystajÈc z omówionego wczeĂniej okna ½ródïa oprogramowania, a na- stÚpnie za pomocÈ Synaptica zainstalowaÊ poszukiwany pakiet. Jednymi z typowych, dodatkowych repozytoriów, na które moĝna liczyÊ, sÈ tzw. PPA (Personal Package Archive). Cenne informacje na temat korzystania z repozy- toriów PPA moĝna znaleěÊ na stronie https://help.launchpad.net/Packaging/PPA/ InstallingSoftware. Jeĝeli nie moĝna odnaleěÊ wïaĂciwych repozytoriów, naleĝy szukaÊ pakietów dla Debiana (z rozszerzeniem .deb); sÈ one zwykle dostÚpne na stronach konkretnych programów, tak jest na przykïad w przypadku Readera firmy Adobe czy komunika- tora Skype. Wystarczy takÈ paczkÚ pobraÊ i uruchomiÊ, klikajÈc dwukrotnie. Jeĝeli pakiet dla Debiana nie istnieje, naleĝy wyszukaÊ autopakiet (wiÚcej w dalszej czÚĂci rozdziaïu). Jeĝeli wszystko zawiedzie, byÊ moĝe trzeba bÚdzie pobraÊ kod ěródïowy i skompilo- waÊ program, korzystajÈc z instrukcji na stronie https://help.ubuntu.com/community/ CompilingSoftware. Zmiana ukïadu menu Chociaĝ domyĂlny ukïad menu Programy, Miejsca i System jest logiczny, czytelnik moĝe dopasowaÊ go bardziej do swoich potrzeb, przesuwajÈc niektóre pozycje w nowe miejsca, ukrywajÈc inne i tym podobne. Wszystko to moĝna ïatwo wykonaÊ, korzy- stajÈc z umieszczonego w systemie edytora menu. Aby dokonaÊ zmian w menu, naleĝy wybraÊ kolejno System/Preferencje/Menu gïówne lub kliknÈÊ menu prawym przyciskiem myszy i z wyĂwietlonej listy wybraÊ Zmody- fikuj menu. Niezaleĝnie od wybranej metody, zostanie wyĂwietlone okno edytora (rysunek 4.7). Korzystanie z edytora menu jest intuicyjne. Aby zmieniÊ pozycje menu, wystarczy kliknÈÊ odpowiednie podmenu widoczne na liĂcie z lewej strony okna, a nastÚpnie usunÈÊ lub dodaÊ zaznaczenie przy odpowiedniej pozycji. Aby dodaÊ nowÈ pozycjÚ, naleĝy zaznaczyÊ odpowiednie podmenu, a nastÚpnie kliknÈÊ przycisk Nowa pozycja znajdujÈcy siÚ po prawej stronie. Zostanie wówczas otwarte nowe okno (rysunek 4.8). W menu moĝna umieszczaÊ programy (to domyĂlna zawartoĂÊ), programy urucha- miane w terminalu czy pliki. Naleĝy wybraÊ odpowiednie ustawienie w polu Typ; moĝna teĝ zostawiÊ domyĂlnÈ pozycjÚ Program. W kolejnym polu trzeba wprowa- dziÊ nazwÚ pozycji, w polu Polecenie wprowadziÊ komendÚ (lub podaÊ lokalizacjÚ Dodawanie kolejnych uĝytkowników 139 Rysunek 4.7. Za pomocÈ edytora moĝna ïatwo zmieniaÊ ukïad menu Rysunek 4.8. W tym oknie moĝna swobodnie dodawaÊ nowe pozycje do menu pliku, jeĝeli w pierwszym polu wybrano Typ: Poïoĝenie), a na koñcu krótki opis w polu Komentarz. Aby wskazaÊ program do uruchomienia lub plik, moĝna teĝ skorzystaÊ z przycisku PrzeglÈdaj. Na koñcu moĝna jeszcze kliknÈÊ przycisk z ikonÈ i wybraÊ jeden z dostÚpnych symboli graficznych. Pozostaje juĝ tylko klikniÚcie OK, a nowa pozycja menu zostanie dodana. Dodawanie kolejnych uĝytkowników Niektóre komputery sÈ uĝytkowane tylko przez jednÈ osobÚ; ale do wielu innych dostÚp ma kilka osób. Kiedy z danego komputera korzysta wiÚcej niĝ jedna osoba, zawsze dobrym pomysïem jest utworzenie osobnych kont dla kaĝdej z nich. Daje 140 Rozdziaï 4 „ Nabywanie wiÚkszej wprawy to teĝ wszystkim uĝytkownikom swobodÚ zmiany i dostosowywania ustawieñ do wïasnych preferencji bez ryzyka ingerencji w cudze ustawienia (na przykïad kaĝdy moĝe wybraÊ wïasnÈ tapetÚ pulpitu czy motyw i nie wpïynie to na wyglÈd systemu dla pozostaïych osób). Oznacza to równieĝ moĝliwoĂÊ tworzenia kont z uprawnie- niami administracyjnymi dla osób, którym moĝna powierzyÊ zmianÚ ustawieñ dla caïego systemu, oraz kont z ograniczonymi uprawnieniami dla uĝytkowników nie- potrzebujÈcych takich moĝliwoĂci. DziÚki temu system bÚdzie bezpieczniejszy. Aby dodaÊ nowego uĝytkownika, naleĝy z menu wybraÊ System/Administracja/ Uĝytkownicy i grupy. Kiedy zostanie wyĂwietlone okno dialogowe, trzeba kliknÈÊ przycisk Dodaj w dolnym lewym rogu. W oknie Utworzenie nowego uĝytkownika, które zostanie wyĂwietlone, naleĝy wprowadziÊ nazwÚ uĝytkownika i nazwÚ skró- conÈ, wykorzystywanÈ do logowania siÚ (na przykïad Jan Kowalski i janko). Moĝna równieĝ zdecydowaÊ o tym, czy katalog domowy ma byÊ zaszyfrowany. Po klikniÚciu OK w nastÚpnym oknie naleĝy wprowadziÊ hasïo dla uĝytkownika lub skorzystaÊ z hasïa utworzonego automatycznie. Moĝna wyïÈczyÊ koniecznoĂÊ podawania hasïa podczas logowania, ale nie zalecamy tego rozwiÈzania, chyba ĝe konto pozbawione bÚdzie uprawnieñ administratora i uĝywane do specjalnych celów, na przykïad komputer przeznaczony jest dla dzieci, a konto administratora uruchamiane bÚdzie przez dorosïych tylko do celów bieĝÈcej obsïugi systemu. Po klik
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ubuntu. Oficjalny podręcznik. Wydanie V
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: