Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00518 012905 16915609 na godz. na dobę w sumie
Układy elektroniczne w praktyce - książka
Układy elektroniczne w praktyce - książka
Autor: Liczba stron: 120
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-5350-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> elektronika >> elektronika
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Poznaj zasady działania układów elektronicznych od podszewki!

Zastanawiałeś się kiedyś, co sprawia, że możesz rozmawiać przez telefon komórkowy? Ciekawiło Cię, jak działa telewizor? Chciałeś się dowiedzieć, dlaczego kuchenka mikrofalowa jest w stanie tak szybko podgrzewać potrawy? A może myślałeś nad tym, jak to możliwe, że komputer tak doskonale radzi sobie z przetwarzaniem danych? Wszystko to jest możliwe dzięki elektronice, stosunkowo młodej dziedzinie nauki, która niesłusznie uchodzi za skomplikowaną i trudną do opanowania. Aby dowiedzieć się, co sprawia, że otaczające nas urządzenia mają określone właściwości, trzeba poznać zasady działania układów elektronicznych, a do tego niezbędna jest odpowiednia książka.

W tej roli doskonale sprawdzi się pozycja 'Układy elektroniczne w praktyce'. Jej autor w bardzo klarowny sposób przedstawia teorię leżącą u podstaw działania kilku często spotykanych typów urządzeń oraz prezentuje sposoby konstruowania takich maszyn. Przy okazji podaje zarówno listy niezbędnych elementów, jak i wskazówki dotyczące montażu poszczególnych układów. Z książki dowiesz się, jak działają różne rodzaje generatorów, mierników cyfrowych i odbiorników radiowych, a także nauczysz się samodzielnie budować każde z tych urządzeń. Jeśli chcesz poznać praktyczną stronę elektroniki, a masz już podstawową wiedzę na temat stojącej za nią teorii, to podręcznik właśnie dla Ciebie!

Przekonaj się, że elektronika to nic trudnego!

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Redaktor prowadzący: Michał Mrowiec Projekt okładki: Jan Paluch Fotografia na okładce została wykorzystana za zgodą Shutterstock.com Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: helion@helion.pl WWW: http://helion.pl (księgarnia internetowa, katalog książek) Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://helion.pl/user/opinie?ukelpr Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. ISBN: 978-83-246-5350-8 Copyright © Helion 2013 Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność Spis tre(cid:264)ci Wst(cid:246)p .............................................................. 5 Jakie elementy wybra(cid:252)? ..........................................................8 Tolerancja ...............................................................................8 Projektowanie .......................................................................10 Bezpiecze(cid:276)stwo ....................................................................11 Tematyka ..............................................................................13 Rozdzia(cid:228) 1. Generatory ..................................................... 15 Generator sygna(cid:225)ów akustycznych tranzystorowy ................17 Realizacja uk(cid:225)adowa .......................................................19 Wzmacniacz mocy ..........................................................20 Generator astabilny i moduluj(cid:261)cy ...................................29 Generator sygna(cid:225)ów akustycznych scalony ...........................34 Realizacja uk(cid:225)adowa .......................................................35 Generator przebiegów ró(cid:298)nokszta(cid:225)tnych ...............................40 Realizacja uk(cid:225)adowa .......................................................40 Rozdzia(cid:228) 2. Mierniki cyfrowe ............................................ 47 Woltomierz ...........................................................................47 Próbkowanie ...................................................................48 Kwantowanie ..................................................................49 B(cid:225)(cid:261)d kwantowania ..........................................................50 Kodowanie ......................................................................50 Realizacja uk(cid:225)adowa .......................................................50 Fragmenty kart katalogowych ........................................57 Spis elementów ...............................................................58 Kup książkęPoleć książkę 4 Uk(cid:228)ady elektroniczne w praktyce Monta(cid:298) ............................................................................59 Opcje ..............................................................................62 Cz(cid:266)sto(cid:286)ciomierz ....................................................................63 Realizacja uk(cid:225)adowa .......................................................65 Rozdzia(cid:228) 3. Odbiorniki ...................................................... 71 AM i FM ...............................................................................73 Rodzaje odbiorników ............................................................74 Parametry odbiorników .........................................................78 FM ........................................................................................82 Realizacja uk(cid:225)adowa .......................................................82 CB .........................................................................................92 Zasi(cid:266)g a przydzia(cid:225) cz(cid:266)stotliwo(cid:286)ci ...................................94 Popularno(cid:286)(cid:252) CB ..............................................................95 Zakresy CB .....................................................................96 Kana(cid:225)y CB ......................................................................96 Zasi(cid:266)g CB .......................................................................99 Schemat blokowy ...........................................................99 Schemat ideowy ...........................................................101 Dodatek A Literatura ..................................................... 113 Skorowidz .................................................... 115 Kup książkęPoleć książkę Rozdzia(cid:228) 1. Generatory Generatory s(cid:261) uk(cid:225)adami s(cid:225)u(cid:298)(cid:261)cymi do wytwarzania zmiennych przebiegów elektrycznych bez konieczno(cid:286)ci doprowadzania z zewn(cid:261)trz jakiegokolwiek sygna(cid:225)u pobudzaj(cid:261)cego. Przetwa- rzaj(cid:261) energi(cid:266) pr(cid:261)du sta(cid:225)ego (z zasilacza) na energi(cid:266) drga(cid:276). Na rysunku 1.1 pokazano schemat blokowy generatora. W je- go sk(cid:225)ad wchodz(cid:261): (cid:141) wzmacniacz o wzmocnieniu Uk (cid:32) U (cid:141) obwód sprz(cid:266)(cid:298)enia zwrotnego. , 2 1 Rysunek 1.1. Schemat blokowy generatora Kup książkęPoleć książkę 16 Uk(cid:228)ady elektroniczne w praktyce Wzmacniacz pomi(cid:266)dzy napi(cid:266)ciem wej(cid:286)ciowym U1 a napi(cid:266)ciem wyj(cid:286)ciowym U2 wprowadza przesuni(cid:266)cie fazowe1. Wynosi ono zazwyczaj 0° lub 180°. Do wyj(cid:286)cia wzmacniacza do(cid:225)(cid:261)czone s(cid:261): (cid:141) obci(cid:261)(cid:298)enie RO, (cid:141) obwód sprz(cid:266)(cid:298)enia zwrotnego. Zadaniem uk(cid:225)adu sprz(cid:266)(cid:298)enia zwrotnego jest podanie cz(cid:266)(cid:286)ci sygna(cid:225)u wyj(cid:286)ciowego na wej(cid:286)cie wzmacniacza. Obwód sprz(cid:266)(cid:298)enia zwrotnego powinien by(cid:252) zaprojektowany tak, aby przesuni(cid:266)cie fazy pomi(cid:266)dzy sygna(cid:225)ami U3 i U2 równe przesuni(cid:266)cie fazowe2 by(cid:225)o zale(cid:298)ne od cz(cid:266)stotliwo(cid:286)ci, zatem przesuni(cid:266)cie fazowe2 = przesuni(cid:266)cie fazowe2(f). W(cid:225)a(cid:286)ciwo(cid:286)(cid:252) tak(cid:261) wykazuje np. obwód rezonansowy LC. W uk(cid:225)adzie b(cid:266)dzie zachodzi(cid:225)a generacja, gdy spe(cid:225)nione zosta- n(cid:261) jednocze(cid:286)nie dwa warunki: (cid:141) warunek amplitudy k = 1, (cid:141) warunek fazy przesuni(cid:266)cie fazowe1(f0)+ przesuni(cid:266)cie fazowe2(f0)=0. Warunek amplitudy zostanie spe(cid:228)niony, gdy sygna(cid:228) na wej- (cid:264)ciu wzmacniacza podawany z uk(cid:228)adu sprz(cid:246)(cid:276)enia zwrotne- go b(cid:246)dzie na tyle du(cid:276)y, aby na wyj(cid:264)ciu wzmacniacza otrzy- ma(cid:232) sygna(cid:228) o takim samym lub wi(cid:246)kszym poziomie. Warunek fazy zostanie spe(cid:228)niony, gdy maksimum sygna(cid:228)u na wej(cid:264)ciu wzmacniacza (po przej(cid:264)ciu przez wzmacniacz i uk(cid:228)ad sprz(cid:246)(cid:276)enia zwrotnego) b(cid:246)dzie wypada(cid:228)o zawsze w tym samym momencie. Przy cz(cid:266)stotliwo(cid:286)ci f0 wzmacniacz musi kompensowa(cid:252) t(cid:225)umie- nie wprowadzane przez obwód sprz(cid:266)(cid:298)enia zwrotnego. Cha- Kup książkęPoleć książkę Rozdzia(cid:228) 1. (cid:105) Generatory 17 rakterystyka fazowa przesuni(cid:266)cie fazowe1(f)+ przesuni(cid:266)cie fazowe2(f) musi przechodzi(cid:252) przez zero przy cz(cid:266)stotliwo(cid:286)ci f. Aby cz(cid:266)stotliwo(cid:286)(cid:252) generowanego przebiegu by(cid:225)a okre(cid:286)lona jednoznacznie, warunek fazy musi by(cid:252) spe(cid:225)niony tylko przy cz(cid:266)stotliwo(cid:286)ci f0. Warunek fazy decyduje o cz(cid:246)stotliwo(cid:264)ci generacji. Spe(cid:225)nienie warunku amplitudy decyduje o amplitudzie gene- rowanego napi(cid:266)cia. Je(cid:286)li warunek amplitudy spe(cid:225)niony jest z nadmiarem, wzmacniacz ulega przesterowaniu. Napi(cid:266)cie wyj(cid:286)ciowe zostaje zniekszta(cid:225)cone — w skrajnym przypadku ma kszta(cid:225)t prostok(cid:261)tny. Generator sygna(cid:228)ów akustycznych tranzystorowy Przedmiotem projektu jest generator sygna(cid:225)ów akustycznych, który ma przypomina(cid:252) d(cid:296)wi(cid:266)ki syren alarmowych pojazdów uprzywilejowanych. Aby go wykona(cid:252), mo(cid:298)na wykorzysta(cid:252): (cid:141) generator tranzystorowy lub (cid:141) generator ze specjalizowanym uk(cid:225)adem scalonym lub (cid:141) generator z uk(cid:225)adem mikroprocesorowym Rozwi(cid:261)zaniem daj(cid:261)cym mo(cid:298)liwo(cid:286)(cid:252) zapoznania si(cid:266) z funkcjo- nowaniem uk(cid:225)adu jest generator tranzystorowy. Umo(cid:298)liwia on sprawdzenie wp(cid:225)ywu ka(cid:298)dego elementu na funkcjonowanie ca(cid:225)o(cid:286)ci. Kup książkęPoleć książkę 18 Uk(cid:228)ady elektroniczne w praktyce D(cid:296)wi(cid:266)ki syren alarmowych pojazdów uprzywilejowanych powstaj(cid:261) przez zmodulowanie sygna(cid:225)u o wy(cid:298)szej cz(cid:266)stotliwo- (cid:286)ci sygna(cid:225)em o cz(cid:266)stotliwo(cid:286)ci mniejszej (rysunek 1.2). Prze- bieg wyj(cid:286)ciowy b(cid:266)dzie mia(cid:225) sta(cid:225)(cid:261) cz(cid:266)stotliwo(cid:286)(cid:252), ale zmienne nat(cid:266)(cid:298)enie. Rysunek 1.2. Sygna(cid:225) wyj(cid:286)ciowy b(cid:266)dzie wypadkow(cid:261) warto(cid:286)ci dwóch sygna(cid:225)ów Aby ten sam uk(cid:225)ad by(cid:225) w stanie wygenerowa(cid:252) wi(cid:266)cej ni(cid:298) jeden d(cid:296)wi(cid:266)k, nale(cid:298)y rozszerzy(cid:252) jego funkcjonalno(cid:286)(cid:252) o mo(cid:298)liwo(cid:286)(cid:252) zmiany cz(cid:266)stotliwo(cid:286)ci roboczej generatora moduluj(cid:261)cego. Re- gulacja p(cid:225)ynna (np. potencjometrem) nie zapewnia powtarzal- no(cid:286)ci efektów. Lepszym rozwi(cid:261)zaniem jest do(cid:225)(cid:261)czanie elemen- tów RC o warto(cid:286)ciach dobranych (rysunek 1.3). Rysunek 1.3. Powtarzalno(cid:286)(cid:252) efektów d(cid:296)wi(cid:266)kowych mo(cid:298)na osi(cid:261)gn(cid:261)(cid:252), stosuj(cid:261)c prze(cid:225)(cid:261)czane pojemno(cid:286)ci Blokiem opcjonalnym mo(cid:298)e by(cid:252) wzmacniacz akustyczny. Po- winien by(cid:252) sterowany sygna(cid:225)em zmodulowanym. Umo(cid:298)liwia on uzyskanie silniejszego d(cid:296)wi(cid:266)ku (rysunek 1.4). Kup książkęPoleć książkę Rozdzia(cid:228) 1. (cid:105) Generatory 19 Rysunek 1.4. Schemat blokowy generatora o skokowo zmienianej cz(cid:266)stotliwo(cid:286)ci moduluj(cid:261)cej i wyposa(cid:298)onego we wzmacniacz mocy Realizacja uk(cid:228)adowa Przy uruchamianiu uk(cid:225)adów du(cid:298)(cid:261) pomoc(cid:261) jest oscyloskop. Mo(cid:298)na na nim obejrze(cid:252) przebieg w dowolnym miejscu uk(cid:225)a- du. Zak(cid:225)adam jednak, (cid:298)e oscyloskopem nie dysponujemy. W przypadku uk(cid:225)adu z rysunku 1.4 mo(cid:298)na rozpocz(cid:261)(cid:252) konstru- owanie od ko(cid:276)ca (tj. od wzmacniacza mocy). Najpierw spraw- dzimy poprawno(cid:286)(cid:252) jego dzia(cid:225)ania. Nast(cid:266)pnie zmontujemy generator modulowany. W celu spraw- dzenia jego dzia(cid:225)ania nale(cid:298)y pod(cid:225)(cid:261)czy(cid:252) go do wej(cid:286)cia wzmac- niacza mocy. Powinien by(cid:252) s(cid:225)yszalny d(cid:296)wi(cid:266)k ci(cid:261)g(cid:225)y. Kolejnym etapem b(cid:266)dzie monta(cid:298) generatora moduluj(cid:261)cego. Po podaniu jego sygna(cid:225)u na wej(cid:286)cie generatora modulowane- go powinien by(cid:252) s(cid:225)yszalny d(cid:296)wi(cid:266)k syren alarmowych pojaz- dów uprzywilejowanych. Dopóki aktualnie montowany blok nie b(cid:266)dzie dzia(cid:225)a(cid:225) popraw- nie, nie mo(cid:298)na przej(cid:286)(cid:252) do uruchamiania kolejnego. Kup książkęPoleć książkę 20 Uk(cid:228)ady elektroniczne w praktyce Wzmacniacz mocy Na rysunku 1.5 pokazano schemat ideowy wzmacniacza tran- zystorowego klasy B. Rysunek 1.5. Tranzystorowy wzmacniacz mocy Zasilanie uk(cid:225)adu nale(cid:298)y pod(cid:225)(cid:261)czy(cid:252) mi(cid:266)dzy zacisk VCC i mas(cid:266) (prawy górny róg schematu). Kondensator C2 ma za zadanie filtrowanie napi(cid:266)cia zasilaj(cid:261)- cego. Powinien on mie(cid:252) dosy(cid:252) du(cid:298)(cid:261) pojemno(cid:286)(cid:252), aby zawarty w nim (cid:225)adunek stanowi(cid:225) bufor, z którego uk(cid:225)ad mo(cid:298)e czerpa(cid:252) energi(cid:266). Sygna(cid:225) wej(cid:286)ciowy nale(cid:298)y poda(cid:252) mi(cid:266)dzy zacisk We i mas(cid:266) (lewy dolny róg schematu). Tranzystor T1 pe(cid:225)ni rol(cid:266) wzmacniacza napi(cid:266)ciowego. Musi on przenosi(cid:252) zarówno dodatnie, jak i ujemne fragmenty sygna(cid:225)u. Uk(cid:225)ad pracuje w klasie A. W jego obwodzie kolektora znajduje si(cid:266) rezystor R1. Sygna(cid:225) ze wzmacniacza tranzystorowego T1 p(cid:225)ynie przez kon- densator C3. Ma on za zadanie zablokowanie sk(cid:225)adowej sta(cid:225)ej Kup książkęPoleć książkę Rozdzia(cid:228) 1. (cid:105) Generatory 21 z sygna(cid:225)u wyj(cid:286)ciowego tranzystora T1. Przepuszcza on tylko sk(cid:225)adow(cid:261) zmienn(cid:261). Wzmacniacz mocy zbudowany jest z tranzystorów T2 i T3. Klasa wzmacniacza informuje, jak zachowuje si(cid:246) element czynny w stanie spoczynku. Je(cid:276)eli w stanie spoczynku p(cid:228)y- nie przez niego pr(cid:241)d o du(cid:276)ym nat(cid:246)(cid:276)eniu (porównywalny z maksymalnym pr(cid:241)dem dostarczonym do obci(cid:241)(cid:276)enia), to wzmacniacz pracuje w klasie A. Wad(cid:241) takiego wzmacniacza s(cid:241) du(cid:276)e straty mocy, kilkakrotnie wi(cid:246)ksze ni(cid:276) uzyskiwana u(cid:276)yteczna moc wyj(cid:264)ciowa. Zalet(cid:241) jest ma(cid:228)a ilo(cid:264)(cid:232) zniekszta(cid:228)- ce(cid:254) zwi(cid:241)zana z faktem, (cid:276)e (cid:276)aden z tranzystorów nie zatka si(cid:246) ca(cid:228)kowicie. Uk(cid:228)ad pracuje w klasie B, gdy w stanie spoczynku tranzy- story wyj(cid:264)ciowe s(cid:241) spolaryzowane na granicy przewodze- nia. W wyniku tego w stanie spoczynku pr(cid:241)d przez nie p(cid:228)ynie, ale je(cid:264)li na wej(cid:264)ciu uk(cid:228)adu pojawi si(cid:246) sygna(cid:228), to zaczyna przewodzi(cid:232) jeden z tranzystorów. W praktyce nie stosuje si(cid:246) pracy w czystej klasie B. Aby uzyska(cid:232) ma(cid:228)e zniekszta(cid:228)cenia i du(cid:276)(cid:241) sprawno(cid:264)(cid:232), ustawia si(cid:246) niezerowy pr(cid:241)d spoczynkowy o warto(cid:264)ci od kilku do kilkudziesi(cid:246)ciu miliamperów. Przy sygna(cid:228)ach o ma(cid:228)ej am- plitudzie przewodz(cid:241) oba tranzystory. Jest to praca w kla- sie A. Dla du(cid:276)ych sygna(cid:228)ów jeden z tranzystorów zatyka si(cid:246) ca(cid:228)kowicie. Jest to praca w klasie B. Do wykonania wzmacniacza z rysunku 1.5 mo(cid:298)na u(cid:298)y(cid:252): T1 — BC547 (rysunek 1.6) T2 — BC337 (rysunek 1.7) T3 — BC327 (tranzystor komplementarny do BC337) R1 — 1,8 k(cid:58) R2 — 5,6 k(cid:58) R3 — 1,5 k(cid:58) Kup książkęPoleć książkę 22 Uk(cid:228)ady elektroniczne w praktyce R4 — 5,6 k(cid:58) C2 — 470 (cid:80)F/16V C3 — 22 (cid:80)F/16V C4 — 22 (cid:80)F/16V C5 — 1000 (cid:80)F/16V D1 — 1N4148 (rysunek 1.8) D2 — 1N4148 Do wyj(cid:286)cia do(cid:225)(cid:261)czy(cid:252) nale(cid:298)y g(cid:225)o(cid:286)nik o impedancji od 4 do 40 (cid:58) i mocy znamionowej 250 mW. Fragmenty kart katalogowych Rysunek 1.6. Charakterystyka wyj(cid:286)ciowa tranzystora BC547 w uk(cid:225)adzie wspólny emiter (na podstawie http://www.datasheetcatalog.org/datasheet/ MicroElectronics/mXuwzwr.pdf) Kup książkęPoleć książkę Rozdzia(cid:228) 1. (cid:105) Generatory 23 Rysunek 1.7. Charakterystyka wyj(cid:286)ciowa tranzystora BC337 w uk(cid:225)adzie wspólny kolektor (na podstawie http://www.datasheetcatalog.org/datasheet/ GeneralSemiconductor/mXtwuqt.pdf) Oznaczenia elementów Elektronika jest dziedzin(cid:261) trudn(cid:261), gdy(cid:298) wymaga kojarzenia teorii i praktyki. Projekt wykonywany jest z wykorzystaniem modelu matematycznego uk(cid:225)adu. Jest on pewnym przybli(cid:298)e- niem rzeczywistych elementów. Wybieramy elementy z katalogu. Kupujemy je. Mamy odtwo- rzy(cid:252) w rzeczywisto(cid:286)ci uk(cid:225)ad, który do tej pory istnia(cid:225) tylko na arkuszu papieru. Jak oznaczone s(cid:261) wyprowadzenia kondensatora elektrolitycz- nego (rysunek 1.9)? Kup książkęPoleć książkę 24 Uk(cid:228)ady elektroniczne w praktyce Rysunek 1.8. Charakterystyka w kierunku przewodzenia diody 1N4148 (na podstawie http://www.datasheetcatalog.org/datasheet/ GeneralSemiconductor/mXtxwtw.pdf) Rysunek 1.9. Wyprowadzenia kondensatora elektrolitycznego. Elektroda dodatnia jest nieco d(cid:225)u(cid:298)sza od ujemnej (na podstawie http://pdf1.alldatasheet.com/datasheet-pdf/view/357117/ PANASONIC/ECEA6.3U0R1W.html) Na podstawie czego mo(cid:298)na odczyta(cid:252) oznaczenia elektrod tran- zystora (rysunek 1.10 i 1.11) lub diody (rysunek 1.12)? Kup książkęPoleć książkę Rozdzia(cid:228) 1. (cid:105) Generatory 25 Rysunek 1.10. Oznaczenia elektrod tranzystora BC547. Patrzymy na sp(cid:225)aszczon(cid:261) cz(cid:266)(cid:286)(cid:252) obudowy. Nó(cid:298)ki skierowane s(cid:261) w dó(cid:225). W takim u(cid:225)o(cid:298)eniu emiter znajduje si(cid:266) po prawej stronie (na podstawie http://www. datasheetcatalog.org/datasheet/GeneralSemiconductor/mXyzqszz.pdf) Czy warto(cid:286)ci rezystorów s(cid:261) dobre (tabela 1.1)? Odpowiedzi na te pytania zaraz poznasz. Kod barwny rezystorów Tabela 1.1. Kod barwny rezystorów Kolor srebrny z(cid:225)oty czarny br(cid:261)zowy Cyfry znacz(cid:241)ce - - 0 1 Mno(cid:276)nik x0,01 x0,1 x1 x10 Tolerancja Wspó(cid:228)czynnik temperaturowy - - 250 ppm/K 100 ppm/K 10 5 - 1 Kup książkęPoleć książkę 26 Uk(cid:228)ady elektroniczne w praktyce Rysunek 1.11. Oznaczenia elektrod tranzystora BC337. Patrzymy na sp(cid:225)aszczon(cid:261) cz(cid:266)(cid:286)(cid:252) obudowy. Nó(cid:298)ki skierowane s(cid:261) w dó(cid:225). W takim u(cid:225)o(cid:298)eniu emiter znajduje si(cid:266) po prawej stronie (na podstawie http://www. datasheetcatalog.org/datasheet/GeneralSemiconductor/mXtwuqt.pdf) Tabela 1.1. Kod barwny rezystorów — ci(cid:261)g dalszy Kolor czerwony pomara(cid:276)czowy (cid:298)ó(cid:225)ty zielony niebieski fioletowy szary bia(cid:225)y brak Cyfry znacz(cid:241)ce 2 3 4 5 6 7 8 9 - Mno(cid:276)nik x100 x1000 x10 000 x100 000 x1 000 000 x10 000 000 x100 000 000 x1 000 000 000 - Tolerancja Wspó(cid:228)czynnik temperaturowy 50 ppm/K - 25 ppm/K 20 ppm/K 10 ppm/K 5 ppm/K 1 ppm/K - - 2 - - 0,05 0,025 0,01 - - 20 Kup książkęPoleć książkę Rozdzia(cid:228) 1. (cid:105) Generatory 27 Rysunek 1.12. Oznaczenia elektrod diody 1N4148. Kreska na obudowie i na schemacie oznacza katod(cid:266) (na podstawie http://www.datasheetcatalog. org/datasheet/GeneralSemiconductor/mXtxwtw.pdf). Kodowanie dla tych szeregów E6, E12 i E24 charakteryzu- je si(cid:246) umieszczeniem czterech kolorowych pasków na re- zystorze. Pierwszy pasek powinien by(cid:232) umieszczony jak naj- bli(cid:276)ej jednego z wyprowadze(cid:254) rezystora i oznacza (zgodnie z powy(cid:276)sz(cid:241) tabel(cid:241)) pierwsz(cid:241) liczb(cid:246) znacz(cid:241)c(cid:241). Drugi pasek oznacza drug(cid:241) liczb(cid:246) znacz(cid:241)c(cid:241). Trzeci pasek jest mno(cid:276)ni- kiem. Czwarty pasek powinien by(cid:232) szerszy od pozosta(cid:228)ych. Oznacza on tolerancj(cid:246) rezystancji znamionowej. Je(cid:276)eli mamy rezystor tylko z trzema paskami, to traktuje- my go podobnie (brak czwartego paska oznacza toleran- cj(cid:246) 20 ). Dla szeregów E48 i wy(cid:276)szych mamy do czynienia z trzema liczbami znacz(cid:241)cymi i trzema paskami je oznaczaj(cid:241)cymi. Czwarty pasek oznacza mno(cid:276)nik, a pi(cid:241)ty tolerancj(cid:246). Kolor ewentualnego szóstego paska informuje o temperaturo- wym wspó(cid:228)czynniku rezystancji. Kup książkęPoleć książkę 28 Uk(cid:228)ady elektroniczne w praktyce Typoszereg rezystorów Warto(cid:286)ci nominalne rezystorów nale(cid:298)(cid:261) do tabeli szeregów. Tabele u(cid:225)o(cid:298)one s(cid:261) wg post(cid:266)pu logarytmicznego (tabela 1.2). Tabela 1.2. Szeregi najcz(cid:266)(cid:286)ciej u(cid:298)ywanych elementów Szereg E3 E6 E12 E24 Tolerancja 50 20 10 5 Warto(cid:264)ci 10, 22, 47 10, 15, 22, 33, 47, 68 10, 12, 15, 18, 22, 27, 33, 39, 47, 56, 68, 82 10, 11, 12, 13, 15, 16, 18, 20, 22, 24, 27, 30, 33, 36, 39, 43, 47, 51, 56, 62, 68, 75, 82, 91 Ka(cid:298)dy uk(cid:225)ad elektroniczny wykorzystuj(cid:261)cy rezystory i kon- densatory dopuszcza pewne odchy(cid:225)ki od wyliczonej przez pro- jektanta warto(cid:286)ci projektowej. Prawie zawsze udaje si(cid:266) dobra(cid:252) takie elementy produkowane seryjnie, które zapewniaj(cid:261) pra- wid(cid:225)ow(cid:261) prac(cid:266) urz(cid:261)dze(cid:276). Szereg E3 praktycznie nie jest ju(cid:276) nigdzie stosowany. Naj- cz(cid:246)(cid:264)ciej u(cid:276)ywane s(cid:241) podzespo(cid:228)y o warto(cid:264)ciach pochodz(cid:241)- cych z E6, E12 i E24. Szereg E6 u(cid:276)ywany jest dla doboru podzespo(cid:228)ów o toleran- cjach ±20 , E12 — ±10 , E24 — ±5 , E48 — ±2 , E96 — ±1 , E192 — ±0,5 . Kolory oznaczane s(cid:261) przez cyfry zgodnie z tabel(cid:261) 1.1. Odczytujemy je, zaczynaj(cid:261)c od paska, który jest najbli(cid:298)ej ko(cid:276)- ca rezystora (rysunek 1.13 i 1.14). Rysunek 1.13. Na elemencie s(cid:261) trzy paski. Czerwony — liczba 2. Czarny — liczba 0. Zielony — mno(cid:298)nik 105. Brak czwartego paska — tolerancja 20 . Element ma warto(cid:286)(cid:252) 2 M(cid:58) i tolerancj(cid:266) 20 Kup książkęPoleć książkę Rozdzia(cid:228) 1. (cid:105) Generatory 29 Rysunek 1.14. Na elemencie s(cid:261) cztery paski. Czerwony — liczba 2. Czarny — liczba 0. Zielony — mno(cid:298)nik 105. Srebrny — tolerancja 10 . Element ma warto(cid:286)(cid:252) 2 M(cid:58) i tolerancj(cid:266) 10 W systemie znakowania trójpaskowym dwa pierwsze paski oznaczaj(cid:261) warto(cid:286)(cid:252) rezystancji, a trzeci — mno(cid:298)nik, przez któ- ry nale(cid:298)y pomno(cid:298)y(cid:252) te dwie pierwsze liczby. Tolerancja wy- nosi wówczas 20 . W systemie znakowania czteropaskowym dwa pierwsze paski oznaczaj(cid:261) warto(cid:286)(cid:252) rezystancji, a trzeci — mno(cid:298)nik, przez któ- ry nale(cid:298)y pomno(cid:298)y(cid:252) te dwie pierwsze liczby. Czwarty pasek to dopuszczalna tolerancja. Kod pi(cid:266)ciopaskowy stosowany jest przy rezystorach o niskiej tolerancji b(cid:225)(cid:266)du. Warto(cid:286)(cid:252) rezystancji wskazuj(cid:261) trzy pierwsze paski, czwarty to mno(cid:298)nik, a pi(cid:261)ty — tolerancja elementu. W systemie znakowania sze(cid:286)ciopaskowym trzy pierwsze pa- ski oznaczaj(cid:261) warto(cid:286)(cid:252) rezystancji, czwarty to mno(cid:298)nik, a pi(cid:261)ty — tolerancja elementu. Szósty pasek to zmiana rezystancji pod wp(cid:225)ywem temperatury. Generator astabilny i moduluj(cid:241)cy Na rysunku 1.15 pokazano schemat ideowy generatora asta- bilnego o cz(cid:266)stotliwo(cid:286)ci akustycznej oraz generatora modu- luj(cid:261)cego. Zacisk +Vcc nale(cid:298)y po(cid:225)(cid:261)czy(cid:252) z zaciskiem +Vcc wzmacniacza mocy (rysunek 1.5). Po uruchomieniu wzmacniacza i generatorów wyj(cid:286)cie Wy (po- kazane na rysunku 1.15) nale(cid:298)y po(cid:225)(cid:261)czy(cid:252) z wej(cid:286)ciem We z ry- sunku 1.5. Kup książkęPoleć książkę 114 Uk(cid:228)ady elektroniczne w praktyce Kup książkęPoleć książkę Skorowidz „ „H” Input Voltage, 29 „L” Input Voltage, 29 + 1 +INPUT, 65 1N414, 19 1N4148, 21 -3dB LIMITING SENSITIVITY, 81 3 5 555, 31, 34, 49, 50 diagram do przybli(cid:298)onego dobierania warto(cid:286)ci elementów, 35 wp(cid:225)yw warto(cid:286)ci napi(cid:266)cia zasilaj(cid:261)cego na pobór pr(cid:261)du, 34 7 7106, 40 7107, 40 A A/C, 37 AF, 82 AM, 56 Input Stage and Mixer, 82 Oscillator, 82 AM/FM Demodulator, 82 IF, 82 amperomierz, 47 idealny, 48 amplituda generowanego napi(cid:266)cia, 14 Amplitude Modulation, 56 Analog/Digital, 37 antena, 66 Armstrong, 60 B Bandwidth, 69 Bardeen J., 5 BC107, 8 BC337, 18, 20 BC547, 18, 20 BIAS, 79 b(cid:225)ad kwantowania, 38 b(cid:225)(cid:261)d roll-over, 44 BPF, 79 Kup książkęPoleć książkę 116 Uk(cid:228)ady elektroniczne w praktyce Brattaina W.H., 5 BUFFER AMP, 79 BYPASS, 65, 80 C CB, 72 -radio, 72 charakterystyka elektryczna, 69 przewodzenia diody, 19 wyj(cid:286)ciowa tranzystora, 18 Citizen-Band, 72 CMOS LSI, 27 Complementary Metal Oxide Semiconductor Large Scale Integration, 27 Conditions, 69 cz(cid:266)sto(cid:286)ciomierz, 48 cz(cid:266)stotliwo(cid:286)ci generacji, 14 Nyquista, 39 po(cid:286)rednia, 59 czu(cid:225)o(cid:286)(cid:252) odbiornika, 60 u(cid:298)ytkowa odbiornika, 60 D D, 60 D.C. Electrical Characteristic, 29 Demodulator, 82 Detefon, 57 detektor kryszta(cid:225)kowy, 57 DF, 60 dioda, wyprowadzenia, 21 DIORA, 5 D(cid:225), 60 dok(cid:225)adno(cid:286)(cid:252) pomiaru, 48 dostrojenia odbiornika, 63 E e.m.f. voltage, 68 E12, 22 E24, 22 E3, 22 E48, 22 E6, 22 elektronika, 5 elementy bierne, 8 czynne, 8 dyskretne, 7 rzeczywiste, 7 EXPLANATION OF TERMINALS, 79 F fala no(cid:286)na, 56 prostok(cid:261)tna, 32 filtrowanie napi(cid:266)cia, 16 FLL, 63 FM, 56, 62 -RF IN, 80 -RF OUT, 80 style Frequency Deviation Per Lot, 30 G GAIN, 65 generacja, 14 cz(cid:266)stotliwo(cid:286)(cid:252), 14 generator, 13 astabilny, 23 moduluj(cid:261)cy, 23 przebiegu pi(cid:225)okszta(cid:225)tnego, 31 prostok(cid:261)tnego, 31 sinusoidalnego, 31 trójk(cid:261)tnego, 31 schemat blokowy, 13 sygna(cid:225)ów akustycznych, 14, 26 tranzystorowy, 15 wzorcowy, 48 GND, 65, 80 heterodyna, 60 H Kup książkęPoleć książkę Skorowidz 117 I ICL 7106, 39 wyprowadzenia, 44 ICL 7107, 40 IN, 79 -INPUT, 65 Input Bias Current, 69 Resistance, 69 Stage and Mixer, 82 INTERNAL, 79 K K, 60 karetka pogotowia, 24, 28 KF, 60 klasa A, 17 B, 17 wzmacniacza, 17 kod barwny rezystorów, 21 kodowanie, 37, 39 kondensator elektrolityczny wyprowadzenia, 19 KR, 60 krok kwantowania, 38 kwant, 38, 39 kwantowanie, 37, 38 b(cid:225)(cid:261)d, 38 L LA1185, 76 lampy, 7 LC60, 10 LC63, 10 LM386, 63, 65, 68, 76 LOCAL OSC, 79 M mapa ruchu lotniczego, 71 Marconi, 56 mikroelektronika, 6 mikroprocesor, 6 MIX, 79 -IN, 79, 80 -OUT, 79 moc muzyczna, 62 wyj(cid:286)ciowa, 62 znamionowa, 62 modulacja, 15, 56 amplitudy, 56 cz(cid:266)stotliwo(cid:286)ci, 56 MQFP, 45 mute disabled, 68 N nadajnik, 56 Nagroda Nobla, 5 o wzmocnieniu bezpo(cid:286)rednim, 58 O obwód rezonansowy, 58 odbiornik CB, 75 detektorowy, 57, 58 radiowy, 55 reakcyjny, 58 superheterodynowy, 59 superreakcyjny, 59 Operating current, 29 supply voltage, 69 voltage, 29 OSC, 79 MONI, 79 Oscillator, 82 output current, 30 voltage, 68 P Parameter, 69 pasmo przenoszenia, 62 PDIP, 44 peak music power output, 62 Kup książkęPoleć książkę 118 Uk(cid:228)ady elektroniczne w praktyce p(cid:266)tla synchronizacji cz(cid:266)stotliwo(cid:286)ci, 63 pierwsza transmisja radiowa, 56 PIN No., 79 Pionier U2, 5 p(cid:225)ytka do(cid:286)wiadczalna, 10 stykowa, 9 PMPO, 62 policja, 24, 28 POWER OUT, 70 Power Supply Rejection Ratio, 69 pr(cid:261)d spoczynkowy, 17 projektowanie, 9 próbkowanie, 37 przebieg pi(cid:225)okszta(cid:225)tny, 31 sinusoidalny, 31 trójk(cid:261)tny, 31 przedzia(cid:225) kwantyzacji, 38 przerzutnik monostabilny, 49 przetwornik A/C, 37 cz(cid:266)stotliwo(cid:286)(cid:252)-napi(cid:266)cie, 49 przydzia(cid:225) cz(cid:266)stotliwo(cid:286)ci, 56, 71 przypadki graniczne, 8 Q Quiescent Current, 69 Sensitivity, 81 R R.F. input frequency range, 68 radiotechnika, 5 Referred to Output, 69 REG, 79 rezystor kod barwny, 21 typoszereg, 22 RF AMP, 79 BY-PASS, 79 -IN, 79 -OUT, 79 roll-over, 44 S schemat blokowy, 9 selektywno(cid:286)(cid:252) odbiornika, 60 Sensitivity for -3 dB limiting, 68 Shockley W.B., 5 Signal handling, 68 sk(cid:225)adowa sta(cid:225)a, 17 zmienna, 17 skokowa zmiana cz(cid:266)stotliwo(cid:286)ci, 15 source impedance, 68 Stabillisation Circuit, 82 stra(cid:298) po(cid:298)arna, 24, 28 strza(cid:225)y z karabinu maszynowego, 30 SUPPLY sygna(cid:225) CURRENT, 70, 81 VOLTAGE, 70, 81 at VP, 68 range, 68 analogowy, 38 dyskretny, 38 ró(cid:298)nicowy, 76 w(cid:261)skopasmowy, 56 SYMBOL, 79 syrena alarmowa, 14, 15 szum superreakcji, 59 zasilania, 66 Ś T (cid:285), 60 (cid:285)F, 60 (cid:285)r, 60 Ta, 81 TA, 69 TA7358, 76 Kup książkęPoleć książkę Skorowidz 119 TA7358P, 79 TCA440, 76 TDA1083, 76 TDA700, 63 temperatura topnienia lutowia, 10 Terminal voltage, 79 (V), 79 TO IF AMP, 79 tolerancja wykonania elementów, 7 Total Harmonic Distortion, 69, 70 tranzystor, 5, 6, 7 wyprowadzenia, 20 twierdzenie Nyquista, 39 typoszereg rezystorów, 22 U UKF, 60 uk(cid:225)ad ca(cid:225)kuj(cid:261)cy, 32 formuj(cid:261)cy, 48 kasuj(cid:261)cy, 49 kszta(cid:225)tuj(cid:261)cy, 31 o bezpo(cid:286)rednim wzmocnieniu, 58 scalony, 6, 7 UL1203, 76 UM3561, 27, 29 sekwencje d(cid:296)wi(cid:266)kowe, 30 sta(cid:225)opr(cid:261)dowe charakterystyki wyj(cid:286)ciowe, 29 unifikacja, 25 Units, 69 unless otherwise specified, 29 V VCC, 79, 80, 81 Vin, 81 Voltage Gain, 69 VOUT, 64 VS, 64 W warto(cid:286)ci nominalne, 7 warunek amplitudy, 14 fazy, 14 wierno(cid:286)(cid:252) odtwarzania, 61 woltomierz idealny, 48 schemat blokowy, 37 wspólny emiter, 18 kolektor, 18 wyj(cid:286)ciowa moc szczytowa, 62 wzmacniacz mocy, 17, 63, 65 napi(cid:266)ciowy, 17 tranzystorowy klasy B, 16 Z zablokowanie sk(cid:225)adowej sta(cid:225)ej, 17 zak(cid:225)ócenia, 66 zakres cz(cid:266)stotliwo(cid:286)ci radiowych, 60 d(cid:296)wi(cid:266)ków s(cid:225)yszalnych, 55 odbieranych cz(cid:266)stotliwo(cid:286)ci, 60 zasi(cid:266)g nadajnika, 55 zatrzaskiwanie b(cid:225)(cid:266)du, 44 zniekszta(cid:225)cenia, 62 nieliniowe, 61 Kup książkęPoleć książkę 120 Uk(cid:228)ady elektroniczne w praktyce Kup książkęPoleć książkę
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Układy elektroniczne w praktyce
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: