Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00874 012570 17857628 na godz. na dobę w sumie
Umowa o zastępstwo procesowe - ebook/pdf
Umowa o zastępstwo procesowe - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 334
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-0667-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> cywilne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Publikacja prezentuje pierwsze całościowe opracowanie problematyki umowy o zastępstwo procesowe, będącej fundamentem relacji pomiędzy adwokatem, radcą prawnym czy rzecznikiem patentowym a jego klientem. Analizuje materię, której doniosłość dla potrzeb cywilistyki przejawia się przede wszystkim w tym, że umowa o zastępstwo procesowe jest źródłem praw i obowiązków adwokatów, radców prawnych czy rzeczników patentowych oraz ich klientów, a jednocześnie kreuje stosunek podstawowy dla pełnomocnictwa procesowego. Zasadnicza część pracy poświęcona jest szczegółowemu omówieniu praw i obowiązków stron, w tym także powinności cząstkowych zastępcy procesowego, składających się łącznie na obowiązek starannego prowadzenia sprawy. Jednocześnie uwzględnione zostały kwestie odpowiedzialności cywilnoprawnej, ze szczególnym uwzględnieniem odpowiedzialności adwokata, radcy prawnego czy rzecznika patentowego za nienależyte wykonanie zobowiązania.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

ZARYS PRAWA Umowa o zastêpstwo procesowe Polecamy nasze publikacje z serii Zarys Prawa: B. Kurcz (red.) POMOC PAÑSTWA. WYBRANE ZAGADNIENIA B. Nowak WEWNÊTRZNY RYNEK ENRGII W UNII EUROPEJSKIEJ J. Barcz (red.) OCHRONA PRAW PODSTAWOWYCH W UNII EUROPEJSKIEJ M. Polok BEZPIECZEÑSTWO DANYCH OSOBOWYCH H. Witczak, A. Kawa³ko PRAWO CYWILNE R. Zaw³ocki PRAWO KARNE GOSPODARCZE M. Ludwik, £. B³aszczak S¥DOWNICTWO POLUBOWNE (ARBITRA¯) P. Granecki, A. Panasiuk ZAMÓWIENIA SEKTOROWE S. Brzeszczyñska UMOWY W OBROCIE NIERUCHOMOŒCIAMI, wyd. 2 www.sklep.beck.pl UMOWA O ZASTÊPSTWO PROCESOWE MACIEJ GUTOWSKI M. Gutowski, Umowa o zastêpstwo procesowe, Warszawa 2009 Propozycja cytowania: Redakcja: Urszula Danilczuk © Wydawnictwo C. H. Beck 2009 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Sk³ad i ³amanie: Marek Obremski Druk i oprawa: Cyfrowe Centrum Druku, Bydgoszcz ISBN 978-83-255-0667-4 Spis tre(cid:286)ci Przedmowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . IX Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XI Cz(cid:266)(cid:286)ć I. Zagadnienia wst(cid:266)pne Rozdział I. Przedmiot opracowania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział II. Ustalenia terminologiczne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział III. Rodzaje stosunków prawnych pomi(cid:266)dzy zast(cid:266)pc(cid:261) procesowym a klientem i ich kwalifikacja prawna . . . . . . . . . . . . . . . . . § 1. Umowa o zast(cid:266)pstwo procesowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 2. Umowy o sporz(cid:261)dzenie opinii prawnej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 3. Umowy depozytu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 4. Umowy depozytu nieprawidłowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 5. Umowy powierniczego nabycia lub zbycia okre(cid:286)lonych przedmiotów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 6. Umowy o stał(cid:261) obsług(cid:266) prawn(cid:261) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 7. Umowy o prac(cid:266) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział IV. Sposoby nawi(cid:261)zania stosunku zast(cid:266)pstwa procesowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 8. Nawi(cid:261)zanie stosunku zast(cid:266)pstwa procesowego z pełnomocnikiem z wyboru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 9. Nawi(cid:261)zanie stosunku zast(cid:266)pstwa procesowego z pełnomocnikiem z urz(cid:266)du . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Cz(cid:266)(cid:286)ć II. Czynniki kształtuj(cid:261)ce tre(cid:286)ć stosunku zast(cid:266)pstwa procesowego Rozdział V. Stosunek zast(cid:266)pstwa procesowego jako zło(cid:298)ony stosunek prawny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział VI. Tre(cid:286)ć czynno(cid:286)ci prawnej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział VII. Przepisy ustawy – kwalifikacja prawna umowy o zast(cid:266)pstwo procesowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział VIII. Zasady współ(cid:298)ycia społecznego i ustalone zwyczaje . . . . Rozdział IX. Modyfikacja tre(cid:286)ci umówionego stosunku z uwagi na prawo konsumenckie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Cz(cid:266)(cid:286)ć III. Obowi(cid:261)zki stron umowy o zast(cid:266)pstwo procesowe Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział X. Obowi(cid:261)zki zast(cid:266)pcy procesowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . § 10. Obowi(cid:261)zek prowadzenia sprawy z nale(cid:298)yt(cid:261) staranno(cid:286)ci(cid:261) . . . . . . . 3 13 31 31 33 35 36 37 39 43 45 45 47 53 56 61 78 86 93 98 98 V Spis tre(cid:286)ci I. Uwagi ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 II. Obowi(cid:261)zek znajomo(cid:286)ci prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 III. Zwi(cid:261)zanie zast(cid:266)pcy procesowego instrukcjami klienta. . . . . . . . 120 IV. Obowi(cid:261)zek podejmowania wył(cid:261)cznie legalnych działa(cid:276) . . . . . . 129 V. Obowi(cid:261)zek dopełnienia okre(cid:286)lonych wymaga(cid:276) proceduralnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 VI. Obowi(cid:261)zek informowania klienta o wszelkich istotnych okoliczno(cid:286)ciach zaistniałych w sprawie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 VII. Obowi(cid:261)zek pieczy nad powierzonymi dowodami . . . . . . . . . . . . 137 VIII. Obowi(cid:261)zek starannego i skrupulatnego rozliczenia si(cid:266) z klientem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 § 11. Obowi(cid:261)zek lojalno(cid:286)ci i unikania konfliktu interesów . . . . . . . . . . . 142 § 12. Obowi(cid:261)zek dochowania tajemnicy zawodowej . . . . . . . . . . . . . . . 145 Rozdział XI. Obowi(cid:261)zki klienta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150 § 13. Obowi(cid:261)zek współdziałania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150 § 14. Obowi(cid:261)zek zapłaty wynagrodzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 I. Uwagi ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 II. Stawka regulowana w (cid:286)wietle nieaktualnego projektu Ministerstwa Sprawiedliwo(cid:286)ci. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 III. Umowny obowi(cid:261)zek zapłaty wynagrodzenia w (cid:286)wietle aktualnego unormowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 Rozdział XII. Zwrot kosztów zast(cid:266)pstwa procesowego . . . . . . . . . . . . . . 166 Rozdział XIII. Pełnomocnictwo procesowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 Rozdział XIV. Wpływ rozkładu praw i obowi(cid:261)zków modelu na kwalifikacj(cid:266) prawn(cid:261) – uwagi podsumowuj(cid:261)ce . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176 Cz(cid:266)(cid:286)ć IV. Odpowiedzialno(cid:286)ć stron stosunku zast(cid:266)pstwta procesowego Rozdział XV. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179 Rozdział XVI. Odpowiedzialno(cid:286)ć cywilna zast(cid:266)pcy procesowego . . . . . 182 § 15. Odpowiedzialno(cid:286)ć kontraktowa jako najwa(cid:298)niejszy rodzaj odpowiedzialno(cid:286)ci po stronie zast(cid:266)pcy procesowego . . . . . . . . . . . 182 I. Szkoda po stronie klienta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184 II. Niewykonanie lub nienale(cid:298)yte wykonanie zobowi(cid:261)zania przez zast(cid:266)pc(cid:266) procesowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191 III. Zwi(cid:261)zek przyczynowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 209 § 16. Odpowiedzialno(cid:286)ć deliktowa zast(cid:266)pcy procesowego . . . . . . . . . . . 216 Rozdział XVII. Wpływ odpowiedzialno(cid:286)ci dyscyplinarnej zast(cid:266)pcy procesowego na odpowiedzialno(cid:286)ć cywilnoprawn(cid:261) . . . . . . . . . . . . . . . . . 222 Rozdział XVIII. Wpływ odpowiedzialno(cid:286)ci karnej zast(cid:266)pcy procesowego na odpowiedzialno(cid:286)ć cywilnoprawn(cid:261) . . . . . . . . . . . . . . . . . 226 Rozdział XIX. Odpowiedzialno(cid:286)ć cywilna klienta . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230 § 17. Odpowiedzialno(cid:286)ć klienta w stosunkach umownych . . . . . . . . . . . 230 § 18. Brak odpowiedzialno(cid:286)ci klienta w stosunkach ustawowych . . . . . 237 Rozdział XX. Ubezpieczenie zawodowe zast(cid:266)pców procesowych . . . . . 240 VI Cz(cid:266)(cid:286)ć V. Problematyka wa(cid:298)no(cid:286)ci, po(cid:286)rednich konsekwencji prawnych oraz wyga(cid:286)ni(cid:266)cia umowy o zast(cid:266)pstwo procesowe Spis tre(cid:286)ci Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251 Rozdział XXI. Wa(cid:298)no(cid:286)ć umowy o zast(cid:266)pstwo procesowe . . . . . . . . . . . . 252 § 19. Minimalna tre(cid:286)ć umowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 252 § 20. Wymagania formalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255 § 21. Ograniczenia podmiotowe w stosunku zast(cid:266)pstwa procesowego . . . 262 Rozdział XXII. Skuteczno(cid:286)ć zastrze(cid:298)enia kary umownej w umowie o zast(cid:266)pstwo procesowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 269 Rozdział XXIII. Przekształcenia podmiotowe w zakresie praw wynikaj(cid:261)cych z umowy o zast(cid:266)pstwo procesowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276 § 22. Przeniesienie praw z umowy o zast(cid:266)pstwo procesowe . . . . . . . . . . 276 § 23. Inne modyfikacje podmiotowe w obr(cid:266)bie stosunku zast(cid:266)pstwa procesowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 278 Rozdział XXIV. Wyga(cid:286)ni(cid:266)cie stosunku zast(cid:266)pstwa procesowego . . . . . . 286 z wyboru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 286 § 24. Wyga(cid:286)ni(cid:266)cie stosunku zast(cid:266)pstwa procesowego z pełnomocnikiem § 25. Wyga(cid:286)ni(cid:266)cie stosunku zast(cid:266)pstwa procesowego z pełnomocnikiem z urz(cid:266)du . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 290 Rozdział XXV. Powinno(cid:286)ci istniej(cid:261)ce pomimo wyga(cid:286)ni(cid:266)cia stosunku zast(cid:266)pstwa procesowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 292 Rozdział XXVI. Uwagi podsumowuj(cid:261)ce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297 Zako(cid:276)czenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 298 Indeks rzeczowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 309 VII Przedmowa Do napisania tej ksi(cid:261)(cid:298)ki zainspirowała Autora przede wszystkim wzrasta- j(cid:261)ca liczba post(cid:266)powa(cid:276) cywilnych inicjowanych przez klientów przeciwko profe- sjonalnym prawnikom oraz dotychczasowe niewielkie zainteresowanie doktryny i orzecznictwa S(cid:261)du Najwy(cid:298)szego umow(cid:261) o zast(cid:266)pstwo procesowe. Wydaje si(cid:266), (cid:298)e ta wa(cid:298)na i specyiczna relacja, nawi(cid:261)zywana pomi(cid:266)dzy adwokatem, radc(cid:261) prawnym, czy rzecznikiem patentowym a jego klientem jest nieco zaniedbana na- ukowo. Celem opracowania jest nie tylko bli(cid:298)sze przedstawienie praw i obowi(cid:261)z- ków kreowanych w nast(cid:266)pstwie zawarcia tej nienazwanej umowy, lecz przede wszystkim analiza zasad odpowiedzialno(cid:286)ci prawnika wobec jego klienta. Od- powiedzialno(cid:286)ć prawnika staje si(cid:266) dzi(cid:286) bowiem zagadnieniem kluczowym, nie- rzadko decyduj(cid:261)cym o wyborze kancelarii przez klienta, zwłaszcza w kontek- (cid:286)cie wybranego przez prawnika rodzaju ubezpieczenia dobrowolnego. Ponadto, niejednolita i sk(cid:261)pa linia orzecznictwa S(cid:261)du Najwy(cid:298)szego w zakresie odpowie- dzialno(cid:286)ci profesjonalnych prawników jest dodatkowym elementem, który skła- nia ku wnioskowi, (cid:298)e poruszane na łamach ksi(cid:261)(cid:298)ki problemy staj(cid:261) si(cid:266) coraz bar- dziej powszechne i aktualne. Ich aktualno(cid:286)ć dodatkowo zwi(cid:266)kszaj(cid:261) cz(cid:266)ste zmiany w ustrojowym unormowaniu samorz(cid:261)dów zawodowych oraz zwi(cid:266)kszaj(cid:261)ca si(cid:266) dynamika rozwoju kancelarii prawniczych, które dyktuj(cid:261) potrzeb(cid:266) poszukiwania rozwi(cid:261)za(cid:276) de lege ferenda. Wydaje si(cid:266), (cid:298)e istnieje dzi(cid:286) potrzeba zaprezentowania szerokiego naukowego opracowania problematyki umowy o zast(cid:266)pstwo proce- sowe, a które jednocze(cid:286)nie wychodziłoby naprzeciw potrzebom praktyki. Zada- niem tej ksi(cid:261)(cid:298)ki jest wła(cid:286)nie podj(cid:266)cie takiej próby. Pozna(cid:276), maj 2009 dr hab. Maciej Gutowski IX Wykaz skrótów 1. (cid:295)ródła prawa BRAO ......................... Bundesrechtsanwaltsordnung – ustawa o adwokaturze d. KPK ........................ ustawa z 19.4.1969 r. – Kodeks post(cid:266)powania karnego z 1.8.1959 r., publ. BGBl. I S. 1000 GospNierU ................. ustawa z 21.8.1997 r. o gospodarce nieruchomo(cid:286)ciami (Dz.U. Nr 13, poz. 96 ze zm.) (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) KC ............................. ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) KEA ........................... Zbiór Zasad Etyki Adwokackiej i Godno(cid:286)ci Zawodu (Ko- deks Etyki Adwokackiej) z 10.10.1998 r. (uchw. NRA Nr 2/XVIII/98), ze zmianami wprowadzonymi uchw. NRA z 19.11.2005 r. Nr 32/2005/86 KERP ....................... Kodeks Etyki Radcy Prawnego – uchw. VIII Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z 10.11.2007 r. KERzP ....................... Kodeks Etyki Rzeczników Patentowych – uchw. III Kra- jowego Zjazdu Polskiej Izby Rzeczników Patentowych w Warszawie z 15.9.2001 r. KH ............................. rozporz(cid:261)dzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 27.6.1934 r. – Kodeks handlowy (Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm.) KK .............................. ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) Konstytucja RP .......... Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze sprost. i ze zm.) KP .............................. ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. KPC ............................ ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks post(cid:266)powania cywilnego Nr 21, poz. 94 ze zm.) KPK ........................... ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks post(cid:266)powania karnego (Dz.U. (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) KSH .......................... ustawa z 15.9.2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) Nr 94, poz. 1037 ze zm.) NielegWartMajU ........ ustawa z 16.11.2000 r. o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego warto(cid:286)ci maj(cid:261)tkowych pochodz(cid:261)- cych z nielegalnych lub nieujawnionych (cid:296)ródeł oraz o prze- ciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1505 ze zm.) XI Wykaz skrótów OCAdwR .................... rozporz(cid:261)dzenie Ministra Finansów z 11.12.2003 r. w spra- wie obowi(cid:261)zkowego ubezpieczenia odpowiedzialno(cid:286)ci cy- wilnej adwokatów (Dz.U. Nr 217, poz. 2134) OCRadPrR ................. rozporz(cid:261)dzenie Ministra Finansów z 11.12.2003 r. w spra- wie obowi(cid:261)zkowego ubezpieczenia odpowiedzialno(cid:286)ci cy- wilnej radców prawnych (Dz.U. Nr 217, poz. 2135) OCRzPatR ................. rozporz(cid:261)dzenie Ministra Finansów z 12.12.2003 r. w spra- wie obowi(cid:261)zkowego ubezpieczenia odpowiedzialno- (cid:286)ci cywilnej rzeczników patentowych (Dz.U. Nr 220, poz. 2175) OpłAdwR ................... rozporz(cid:261)dzenie Ministra Sprawiedliwo(cid:286)ci z 28.9.2002 r. w sprawie opłat za czynno(cid:286)ci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pa(cid:276)stwa kosztów nieopłaconej pomocy praw- nej udzielonej z urz(cid:266)du (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) OpłRadR .................... rozporz(cid:261)dzenie Ministra Sprawiedliwo(cid:286)ci z 28.9.2002 r. w sprawie opłat za czynno(cid:286)ci radców prawnych oraz po- noszenia przez Skarb Pa(cid:276)stwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radc(cid:266) prawnego ustanowionego z urz(cid:266)du (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) PrAdw ....................... ustawa z 26.5.1982 r. – Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) PrawZagrU ................. ustawa z 5.7.2002 r. o (cid:286)wiadczeniu przez prawników za- granicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 126, poz. 1069 ze zm.) PrNot .......................... ustawa z 14.2.1991 r. – Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.) PrPostAdm ................. ustawa z 30.8.2002 r. – Prawo o post(cid:266)powaniu przed s(cid:261)dami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) RadPrU ..................... ustawa z 6.7.1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) Nr 49, poz. 509 ze zm.) RzPatU ....................... ustawa z 11.4.2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz.U. SwobDziałGospU ...... ustawa z 2.7.2004 r. o swobodzie działalno(cid:286)ci gospodar- czej (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) TWE ........................... Traktat ustanawiaj(cid:261)cy Wspólnot(cid:266) Europejsk(cid:261) podpisany w Rzymie 25.3.1957 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2) 2. Organy orzekaj(cid:261)ce BayObLG ................. Bayerisches Oberstes Landesgericht (Bawarski S(cid:261)d Kra­ jowy) BGH .......................... Bundesgerichtshof (S(cid:261)d Federalny RFN) ETS ............................ Europejski Trybunał Sprawiedliwo(cid:286)ci NSA ........................... Naczelny S(cid:261)d Administracyjny SA .............................. S(cid:261)d Apelacyjny SN ............................. S(cid:261)d Najwy(cid:298)szy XII Wykaz skrótów SN (7) ......................... S(cid:261)d Najwy(cid:298)szy w składzie siedmiu s(cid:266)dziów TK .............................. Trybunał Konstytucyjny TS ............................... Trybunał Stanu WKD .......................... Wy(cid:298)sza Komisja Dyscyplinarna WSA ........................... Wojewódzki S(cid:261)d Administracyjny WSD ........................... Wy(cid:298)szy S(cid:261)d Dyscyplinarny WSD RP ..................... Wy(cid:298)szy S(cid:261)d Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Praw­ nych 3. Publikatory BGH NJW ................. Bundesgerichtshof Neue juristische Wochenschrift (orzeczenia BGH opublikowane w Neue juristische Wochenschrift) BGHZ ........................ Bunesgerichtshofentscheidungen in Zivilsachen (Zbiór orzecznictwa BGH w sprawach cywilnych) Dor.Podat. .................. Doradca Podatkowy GP .............................. Gazeta Prawna KPP ............................ Kwartalnik Prawa Prywatnego KZS ............................ Krakowskie Zeszyty S(cid:261)dowe M.Podat. .................... Monitor Podatkowy MDR ........................... Monatsschrift für Deutsches Recht MoP ........................... Monitor Prawniczy NP ............................. Nowe Prawo OSA ........................... Orzecznictwo S(cid:261)dów Apelacyjnych OSNC ........................ Orzecznictwo S(cid:261)du Najwy(cid:298)szego, Izba Cywilna OSNCP ....................... Orzecznictwo S(cid:261)du Najwy(cid:298)szego Izba Cywilna, Pracy i Ubezpiecze(cid:276) Społecznych OSP ........................... Orzecznictwo S(cid:261)dów Polskich OSPiKA .................... Orzecznictwo S(cid:261)dów Polskich i Komisji Arbitra(cid:298)owych OTK ........................... Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego OTK­A ....................... Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego seria A PiP ............................. Pa(cid:276)stwo i Prawo PPE ............................. Przegl(cid:261)d Prawa Europejskiego PPH ........................... Przegl(cid:261)d Prawa Handlowego PPHZ ......................... Prawne Problemy Handlu Zagranicznego PPW ........................... Prawo Papierów Warto(cid:286)ciowych Pr.Bankowe ................ Prawo Bankowe Pr.Gosp. ..................... Prawo Gospodarcze Prok. i Pr. ................... Prokuratura i Prawo Pr.Spółek .................... Prawo Spółek PS .............................. Przegl(cid:261)d S(cid:261)dowy PUG ........................... Przegl(cid:261)d Ustawodawstwa Gospodarczego Rej. ............................. Rejent RP .............................. Radca Prawny RPEiS ........................ Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny XIII Wykaz skrótów SC .............................. Studia Cywilistyczne SIS ............................. Studia Iuridica Silesiana SP ............................... Studia Prawnicze System Pr.Cyw. ......... System Prawa Cywilnego System Pr.Pryw. ........ System Prawa Prywatnego TPP ............................ Transformacja Prawa Prywatnego Zb. Orz. ...................... Zbiory Orzecznictwa 4. Inne skróty ABA ........................... American Bar Association art. .............................. artykuł CCBE ......................... Council of Bars and Law Societies of Europe (Rada Adwokatur i Stowarzysze(cid:276) Prawniczych Europy) Code civil .................. Francuski kodeks cywilny EFTA .......................... European Free Trade Association (Europejskie Stowarzy- szenie Wolnego Handlu) IBAHRI ..................... International Bar Association Human Rights Institute (Instytut Praw Człowieka Mi(cid:266)dzynarodowego Stowarzy- szenia Prawników) lit. ............................... litera KRS............................ Krajowy Rejestr S(cid:261)dowy m.in. ........................... mi(cid:266)dzy innymi n. ................................ nast(cid:266)pny (­a, ­e) niepubl. ...................... niepublikowany (­a, ­e) Nr ............................... numer NRA ........................... Naczelna Rada Adwokacka OWU .......................... ogólne warunki umów PE ............................... Parlament Europejski pkt .............................. punkt por. ............................. porównaj poz. ............................. pozycja Restatement ............... Restatement of the Law of Contracts, Second t. ................................. tom t.j. ............................... tekst jednolity z. ................................. zeszyt zd. ............................... zdanie XIV Cz(cid:266)(cid:286)ć I. Zagadnienia wst(cid:266)pne Rozdział I. Przedmiot opracowania Relacja pomi(cid:266)dzy adwokatem, radc(cid:261) prawnym lub innym zast(cid:266)pc(cid:261) procesowym a jego klientem do(cid:286)ć powszechnie wyst(cid:266)puje w (cid:298)yciu go- spodarczym. Jest ona coraz cz(cid:266)(cid:286)ciej nawi(cid:261)zywana, choć być mo(cid:298)e jeszcze nie a(cid:298) tak cz(cid:266)sto, jak w krajach o bardziej rozwini(cid:266)tej kulturze praw- nej1. Dlatego te(cid:298), ju(cid:298) od pocz(cid:261)tków ubiegłego stulecia (a nawet jeszcze wcze(cid:286)niej, na gruncie mniej współczesnych zawodów prawniczych) ak- centowano potrzeb(cid:266), aby przedstawiciele zawodu adwokackiego działali w sposób rzetelny, odpowiedzialny, a przez swoje post(cid:266)powanie dawali wyraz byciu godnym prawa wykonywania tego zawodu2. Omawiana rela- cja prawna charakteryzuje si(cid:266) do(cid:286)ć szczególnymi cechami, wynikaj(cid:261)cymi przede wszystkim z do(cid:286)ć trudnej sytuacji faktycznej lub prawnej, w której zwykle znajduje si(cid:266) klient profesjonalnego prawnika. Sam w sobie spór s(cid:261)dowy dla wi(cid:266)kszo(cid:286)ci ludzi wi(cid:261)(cid:298)e si(cid:266) z ogromnym stresem, a dodatkowo, od wyniku tego sporu niejednokrotnie zale(cid:298)y sytuacja inansowa lub (cid:298)y- ciowa strony. Ponadto sytuacja, w której strona korzysta z pomocy profe- sjonalnego zast(cid:266)pcy procesowego, wi(cid:261)(cid:298)e si(cid:266) z konieczno(cid:286)ci(cid:261) powierzenia pełnomocnikowi wielu swych tajemnic, które mog(cid:261) okazać si(cid:266) istotne dla sprawy, a cz(cid:266)sto s(cid:261) trudne do wyjawienia. Dlatego te(cid:298) umowa o zast(cid:266)pstwo procesowe dotyczy sfer niezwykle wra(cid:298)liwych, a nadto skomplikowanych i zwi(cid:261)zanych ze znacznym stopniem odpowiedzialno(cid:286)ci. Ju(cid:298) w 20­leciu mi(cid:266)dzywojennym ukształtowany był w orzecznic- twie pogl(cid:261)d, (cid:298)e obowi(cid:261)zki adwokata s(cid:261) zło(cid:298)one, za(cid:286) ich zakres wynika ze szczególnej wiedzy jak(cid:261) profesjonalny prawnik powinien dysponować. Jak wskazał SN w orzeczeniu z 1933 r., „Adwokat nie jest wył(cid:261)cznie (cid:286)le- pym wykonawc(cid:261) udzielonych mu przez stron(cid:266) zlece(cid:276), ale jest – i na tem głównie polega jego zadanie – jej doradc(cid:261) prawnym. Otrzymawszy od strony zlecenie przeprowadzenia jakiej(cid:286) sprawy, wdro(cid:298)enia kroków s(cid:261)- dowych celem zrealizowania jej roszczenia, winien spraw(cid:266) t(cid:266) szczegó- łowo rozpatrzeć i poinformować stron(cid:266), jakie widoki powodzenia ma jej roszczenie w (cid:286)wietle obowi(cid:261)zuj(cid:261)cych przepisów prawnych. Obowi(cid:261)zek 1 J. Bełdowski, M. Safjan-Kaczorowska, Kierunki reformy wymiaru sprawiedliwo- (cid:286)ci w Polsce według raportu Banku (cid:285)wiatowego, MoP 2006, Nr 24, s. 1332 i n. 2 A. Friedländer, M. Friedländer, Kommentar zur Rechtsanwaltsordnung vom 1 Juli 1878, Monachium 1920, s. 97. M. Gutowski 3 Cz(cid:266)(cid:286)ć I. Zagadnienia wst(cid:266)pne ten ci(cid:261)(cid:298)y na adwokacie zwłaszcza w sprawach, w których dochodzenie roszczenia strony poł(cid:261)czone jest ze znacznemi kosztami, by strona, która mo(cid:298)e nie zdawać sobie z tego sprawy, miała pełn(cid:261) (cid:286)wiadomo(cid:286)ć ponoszo- nego ryzyka”1. Je(cid:298)eli chodzi o miejsce dotychczas po(cid:286)wi(cid:266)cone problematyce relacji profesjonalnych prawników z ich klientami, to niestety trudno do tej kwe- stii odnie(cid:286)ć si(cid:266) z entuzjazmem. Z jednej strony, istnieje wiele publikacji prasowych, głównie po(cid:286)wi(cid:266)conych nieetycznym zachowaniom prawników. Przede wszystkim na kanwie tych publikacji, relacje pomi(cid:266)dzy prawni- kami a ich klientami stały si(cid:266) przedmiotem wielu wypowiedzi medial- nych, w tym równie(cid:298) populistycznych w toku kampanii wyborczych. Wiele uogólniaj(cid:261)cych opinii ma znaczenie głównie dezinformuj(cid:261)ce, przedstawia- j(cid:261)ce zawody prawnicze przez pryzmat dora(cid:296)nych potrzeb politycznych. Oczywi(cid:286)cie tego typu wypowiedzi – w odró(cid:298)nieniu od doniesie(cid:276) praso- wych, informuj(cid:261)cych o konkretnych wydarzeniach, których wpływ jest po- zytywny – wyrz(cid:261)dzaj(cid:261) istotn(cid:261) szkod(cid:266) zarówno samorz(cid:261)dom prawniczym, jak i osobom poszukuj(cid:261)cym pomocy prawnej. Wypowiedzi uogólniaj(cid:261)ce, z natury rzeczy, nie pełni(cid:261) funkcji informuj(cid:261)cej, za(cid:286) wiedza osób je formu- łuj(cid:261)cych jest zwykle zbyt mała, by uogólnienia miały rzetelne podstawy. Przede wszystkim za(cid:286) brakuje sensownych podstaw do formułowania ta- kich uogólnie(cid:276), gdy(cid:298) niestety relacje prawne pomi(cid:266)dzy profesjonalnymi prawnikami a ich klientami, w zasadzie nie doczekały si(cid:266) obszerniejszego opracowania w pi(cid:286)miennictwie prawniczym, w szczególno(cid:286)ci za(cid:286) na grun- cie prawa cywilnego. Potrzebne jest zwłaszcza precyzyjne omówienie praw i obowi(cid:261)zków ł(cid:261)cz(cid:261)cych klienta z prawnikiem w stosunku zast(cid:266)pstwa procesowego, gdy(cid:298) wła(cid:286)nie na tle tych obowi(cid:261)zków mo(cid:298)na zaprezento- wać istniej(cid:261)ce rodzaje odpowiedzialno(cid:286)ci stron, a ewentualnie dopiero wtedy mo(cid:298)na, w sposób odpowiedzialny, formułować postulaty de lege ferenda. Dlatego te(cid:298) przedstawienie niniejszego opracowania wydaje si(cid:266) jak najbardziej po(cid:298)(cid:261)dane. Podj(cid:266)cie decyzji o poddaniu analizie cywilnoprawnej problematyki re- lacji prawnej, wi(cid:261)(cid:298)(cid:261)cej ze sob(cid:261) strony w ramach zast(cid:266)pstwa procesowego, poci(cid:261)ga za sob(cid:261) konieczno(cid:286)ć precyzyjnego okre(cid:286)lenia przedmiotu tej ana- lizy. Jak wiadomo ju(cid:298) z tytułu opracowania, b(cid:266)dzie to umowa o zast(cid:266)pstwo procesowe, czyli umowa o prowadzenie sprawy cywilnej przed s(cid:261)dem, nie za(cid:286) inne umowy zawierane przez prawników z klientami. Oczywi- (cid:286)cie wiele kwestii b(cid:266)dzie mo(cid:298)na po(cid:286)rednio wykorzystać tak(cid:298)e do innych umów w relacji prawnik – klient, jak równie(cid:298) do umów o prowadzenie in- nych spraw ni(cid:298) cywilne. Jednak(cid:298)e trzon rozwa(cid:298)a(cid:276) po(cid:286)wi(cid:266)cony jest zagad- nieniom koresponduj(cid:261)cym z tytułem. Natomiast postawić nale(cid:298)y przede 1 Orzeczenie SN z 24.11.1933 r., III C 50/33, OSN(C) 1934, Nr 6, poz. 409. 4 M. Gutowski Rozdział I. Przedmiot opracowania wszystkim pytanie o dokładne okre(cid:286)lenie przedmiotu analizy, a w szcze- gólno(cid:286)ci, czy nale(cid:298)y poddać analizie czynno(cid:286)ć prawn(cid:261), która kreuje oma- wiany stosunek zobowi(cid:261)zaniowy czy te(cid:298) sam ten stosunek. Mo(cid:298)liwa jest analiza – zgodnie z tym, co sugeruje tytuł niniejszego opracowania – samego (cid:296)ródła powstania stosunku prawnego pomi(cid:266)dzy adwokatem a jego klientem, tj. czynno(cid:286)ci prawnej, która prowadzi do powstania tego stosunku. Podstawowym jednak argumentem przemawia- j(cid:261)cym za odrzuceniem takiej konstrukcji jest to, (cid:298)e (cid:296)ródło powstania sto- sunku nie jest jednolite. Stosunek prawny pomi(cid:266)dzy adwokatem a klien- tem mo(cid:298)e bowiem mieć swe (cid:296)ródło w umowie (pełnomocnik z wyboru) lub w ustawie (pełnomocnik z urz(cid:266)du). Jak zreszt(cid:261) wskazuje orzecznic- two dyscyplinarne, „wyznaczenie adwokata pełnomocnikiem z urz(cid:266)du wkłada na niego nie mniejszy obowi(cid:261)zek troski i staranno(cid:286)ci w wyko- nywaniu czynno(cid:286)ci zawodowych ni(cid:298) w sprawie zleconej przez klienta”1. W ka(cid:298)dym zreszt(cid:261) przypadku (czy to z wyboru, czy te(cid:298) z urz(cid:266)du), jest to cywilnoprawny stosunek zobowi(cid:261)zaniowy. Do tego wła(cid:286)nie rodzaju stosunków nale(cid:298)y odnie(cid:286)ć niniejsze opracowanie. Oczywi(cid:286)cie, opraco- wanie to po(cid:286)rednio mo(cid:298)e być wykorzystane w odniesieniu do stosunków pomi(cid:266)dzy klientem a obro(cid:276)c(cid:261) czy do zlecenia prowadzenia innej sprawy ni(cid:298) cywilna. Stosunki takie, równie(cid:298) maj(cid:261)ce cywilnoprawny charakter, ró(cid:298)ni(cid:261) si(cid:266) jednak mniej lub bardziej istotnie, z uwagi na sam(cid:261) specy- ik(cid:266) sprawy b(cid:266)d(cid:261)cej przedmiotem zlecenia, w szczególno(cid:286)ci za(cid:286) obrony w sprawie karnej. Ró(cid:298)nice te jednak nie s(cid:261) a(cid:298) tak powa(cid:298)ne (na przykład w przypadku umowy o prowadzenie sprawy przed s(cid:261)dem administracyj- nym, gdzie do(cid:286)ć szeroko stosuje si(cid:266) przepisy KPC2: art. 106 § 5, art. 296 § 2, art. 300 PrPostAdm3), by przes(cid:261)dzały o całkowitej nieprzydatno(cid:286)ci opracowania, choć niejednokrotnie mog(cid:261) prowadzić do konieczno(cid:286)ci wy- ci(cid:261)gni(cid:266)cia odmiennych wniosków od tych zaprezentowanych tutaj. Dla- tego te(cid:298), próbuj(cid:261)c wykorzystać niniejsze opracowanie do umowy o obron(cid:266) w sprawie karnej lub do umowy o prowadzenie sprawy innej ni(cid:298) cywilna, zawsze nale(cid:298)y ocenić, czy specyika danej sprawy (a w szczególno(cid:286)ci stosunku pomi(cid:266)dzy obro(cid:276)c(cid:261) a jego klientem) pozwala na wykorzystanie wniosków tu zaprezentowanych, a odnosz(cid:261)cych si(cid:266) do zast(cid:266)pstwa proce- sowego w sprawie cywilnej. Wracaj(cid:261)c do w(cid:261)tku zasadniczego nale(cid:298)y wskazać, (cid:298)e dodatkowa trud- no(cid:286)ć wynikaj(cid:261)ca z ograniczenia przedmiotu bada(cid:276) do czynno(cid:286)ci praw- nej kreuj(cid:261)cej stosunek pomi(cid:266)dzy adwokatem lub radc(cid:261) prawnym a jego 1 Orzeczenie WKD z 21.5.1954 r., WKD 38/52 – Biul. NRA 1/56, s. 75. 2 Ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks post(cid:266)powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). 3 Ustawa z 30.8.2002 r. – Prawo o post(cid:266)powaniu przed s(cid:261)dami administracyjnymi, (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). M. Gutowski 5
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Umowa o zastępstwo procesowe
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: