Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00371 010933 7464389 na godz. na dobę w sumie
Umweltschutzgesetz. Prawo Ochrony Środowiska - ebook/pdf
Umweltschutzgesetz. Prawo Ochrony Środowiska - ebook/pdf
Autor: , , , Liczba stron: 483
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-1221-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Hiermit überreichen wir Ihnen die erste Auflage der deutschen Übersetzung des polnischen Umweltschutzgesetzes. Diese Auflage wird im Rahmen der neuen Übersetzungsserie von polnischen Gesetzen in europäische Sprachen veröffentlicht. Sie beinhaltet u.a. die neuesten Änderungen des Umweltschutzgesetzes, die am 12.03.2010 in Kraft getreten sind und die neuen Vorschriften, die am 01.07.2010, 01.01.2011 und 01.07.2011 in Kraft treten.


Pierwsze wydanie niemieckiego tłumaczenia polskiego prawa ochrony środowiska, ukazujące się w nowej serii tłumaczeń polskich ustaw na języki europejskie, uwzględnia m.in. najnowsze zmiany w Prawie ochrony środowiska, które obowiązują od 12.03.2010 r. oraz nowe, dodane przepisy, które wejdą w życie 01.07.2010 r., 01.01.2011 r. i 01.07.2011 r.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Umweltschutzgesetz 5/25/10 10:00 AM Page 1 www.sklep.beck.pl e-mail: dz.handlowy@beck.pl http://www.beck.pl tel.: (22) 31 12 222 fax: (22) 33 77 601 Magdalena Wessel-Zasadzka, Warschau Ermächtigte Urkundenübersetzerin der polnischen, englischen und deutschen Sprache. Professionelle Fachübersetzungen in den Bereichen: Recht, Bank- und Finanzwesen, Buchhaltung und Rechnungswesen sowie EU-Thematik. Langjährige Berufserfahrung in Deutschland, Polen und den Vereinigten Staaten. Magdalena Wessel-Zasadzka, Warszawa T∏umaczka przysi´g∏a j´zyka niemieckiego, angielskiego i polskiego. Profesjonalne t∏umaczenia specjalistyczne z nast´pujàcych dziedzin: prawo, bankowoÊç i finanse, ksi´gowoÊç i rachunkowoÊç oraz Unia Europejska. Wieloletnie doÊwiadczenie zawodowe w Niemczech, Polsce i Stanach Zjednoczonych. Hiermit überreichen wir Ihnen die erste Auflage der deutschen Übersetzung des polni- schen Umweltschutzgesetzes. Diese Auflage wird im Rahmen der neuen Übersetzungsserie von polnischen Gesetzen in europäische Sprachen veröffentlicht. Sie beinhaltet u.a. die neuesten Änderungen des Umweltschutzgesetzes, die am 12.03.2010 in Kraft getreten sind und die neuen Vorschriften, die am 01.07.2010, 01.01.2011 und 01.07.2011 in Kraft treten. Józef Jarosz – Absolvent der Germanistik an der Adam-Mickiewicz-Universität Poznaƒ. Vereidigter Dolmetscher und Übersetzer für Deutsch, betreibt ein Übersetzungsbüro in Toruƒ, seine Spezialgebiete sind Jura, Geschichte, Medizin. Mehrere Buchübersetzungen Bartosz Rakoczy – habilitierter Doktor auf dem Gebiet des Umweltrechts, Professor an der Universität Gdaƒsk, Professor an der Nicolaus-Kopernikus-Universität in Toruƒ, Leiter des Lehrstuhls für Umweltrecht der NKU in Toruƒ, Wirtschaftsanwalt, Associé einer Wirtschafts- anwaltskanzlei. Pierwsze wydanie niemieckiego t∏umaczenia polskiego prawa ochrony Êrodowiska, ukazu- jàce si´ w nowej serii t∏umaczeƒ polskich ustaw na j´zyki europejskie, uwzgl´dnia m.in. najnowsze zmiany w Prawie ochrony Êrodowiska, które obowiàzujà od 12.03.2010 r. oraz nowe, dodane przepisy, które wejdà w ˝ycie 01.07.2010 r., 01.01.2011 r. i 01.07.2011 r. Józef Jarosz – Absolwent Germanistyki na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. T∏umacz przysi´g∏y j. niemieckiego, prowadzi Biuro T∏umaczeƒ w Toruniu, specjalizuje si´ w prawie, historii i medycynie. Liczne t∏umaczenia ksià˝ek. Bartosz Rakoczy – doktor habilitowany w zakresie prawa ochrony Êrodowiska, Profesor Uniwersytetu Gdaƒskiego oraz Uniwersytetu Miko∏aja Kopernika w Toruniu, Kierownik Katedry Prawa Ochrony Ârodowiska UMK w Toruniu, radca prawny, wspólnik kancelarii radców prawnych. Cena 169 z∏ z t e s e g z t u h c s t l e w m U a k s i w o d o r Ê y n o r h c o o w a r P y n z c y z ´ j u w d t s k e T e b a g s u a t x e T e g i h c a r p s i e w Z Umweltschutzgesetz Umweltschutzgesetz Prawo ochrony Prawo ochrony Êrodowiska Êrodowiska T∏umaczenie Józef Jarosz Redakcja naukowa Bartosz Rakoczy Konsultacja j´zykowa Magdalena Wessel-Zasadzka Katarzyna Woroszylska Neue Serie der synoptischen Übersetzungen von pol- nischen Gesetzen ins Deutsche setzt auf die sprach- liche Richtigkeit und Flüssigkeit der Translation sowie ihr hohes meritorisches Niveau. Deshalb wird jeder von uns publizierter Text mehrmals und aus mehreren Sichten verifiziert. Unsere Sprachberater sind Muttersprachler mit vielseitiger beruflicher Erfahrung in juristischer Branche in Deutschland. Nowa seria wydawanych w uk∏adzie synoptycznym t∏umaczeƒ polskich ustaw na j´zyk niemiecki stawia na poprawnoÊç i p∏ynnoÊç przek∏adu oraz jego wyso- ki poziom merytoryczny. Dlatego ka˝dy publikowany przez nas tekst jest wielokrotnie i pod ró˝nymi kàta- mi weryfikowany przez osoby w∏adajàce niemieckim jako j´zykiem ojczystym. Nasi konsultanci dysponujà jednoczeÊnie doÊwiadczeniem zawodowym zdoby- tym w niemieckim Êrodowisku prawniczym. Umweltschutzgesetz_str 5/20/10 2:25 PM Page 1 Umweltschutzgesetz Prawo ochrony Êrodowiska Umweltschutzgesetz_str 5/20/10 2:25 PM Page 2 T∏umaczenie / Textübersetzung Józef Jarosz Redakcja naukowa /Wissenschaftliche Bearbeitung Bartosz Rakoczy Konsultacja j´zykowa / Sprachliche Überprüfung Magdalena Wessel-Zasadzka Katarzyna Woroszylska Umweltschutzgesetz_str 5/20/10 2:25 PM Page 3 y n z c y z ´ j u w d t s k e T e b a g s u a t x e T e g i h c a r p s i e w Z Umweltschutzgesetz Prawo ochrony Êrodowiska WYDAWNICTWO C.H.BECK WARSZAWA 2010 Prawo ochrony środowiska Umweltschutzgesetz Stan prawny:/ Rechtsstand: 12.03.2010 Ochrona praw autorskich: tłumaczenia tekstów ustawowych, jak również ich opracowania w ujednoliconej wersji, są chronione krajowym i międzynarodowym prawem autorskim. Ochrona ta dotyczy również pochodzących od Wydawnictwa tytułów artykułów oraz opracowania redakcyjnego. Urheberrechtlicher Schutz: die Übersetzungen der amtlichen Texte einschließlich der Einarbeitung von Aktualisierungen stehen unter dem Schutz des nationalen und internationalen Urheberrechts. Dies gilt auch für die nicht amtlichen Artikelüberschriften, für Anmerkungen in nicht amtlichen Fußnoten und für die sonstige redaktionelle Bearbeitung. Redaktor prowadzący: Anna Wieczorek Projekt okładki: Maryna Wiśniewska Projekt layoutu: Jacek Bociąg, Editio © Wydawnictwo C.H. Beck 2010 Wydawnictwo C.H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00‒203 Warszawa Skład i łamanie: Editio, Pruszków Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN: 978-83-255-1221-7 Spis treści/ Inhaltsübersicht Wprowadzenie do ustawy Prawo ochrony środowiska ............ VI Einführung in das Umweltschutzgesetz ........................... VII 2 Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. ............ Umweltschutzgesetz vom 27. April 2001 .......................... 3 V Wprowadzenie do ustawy Prawo ochrony środowiska W dniu 27 kwietnia 2001 r. została uchwalona ustawa Prawo ochrony śro- dowiska1. Uchwalenie tej ustawy kończyło dość długo trwający proces dosto- sowywania polskiego prawa ochrony środowiska do wymogów wynikających z prawa europejskiego. Ustawa ta miała być w pełnym zakresie dostosowana do prawodawstwa europejskiego. Jednak cel ten nie został osiągnięty, o czym świadczą liczne nowelizacje tej ustawy, przy stosunkowo znacznie mniejszej liczbie zmian prawa środowiska Unii Europejskiej. Prawo ochrony środowi- ska było nowelizowane do dnia 30 września 2008 r. 60-krotnie. Konieczne było też aż dwukrotne ogłaszanie tekstu jednolitego. Najpierw uczyniono to w 2006 r. (Dz.U. Nr 126, poz. 902), a następnie w 2008 r. (Dz.U. Nr 25, poz. 150). Tak częste zmiany tej ustawy są wynikiem kilku czynników, o któ- rych będzie mowa niżej. 1 Dz.U. z 2008, Nr 25, poz. 150 ze zm. powoływana dalej jako Prawo ochrony środo- wiska. VI Einführung in das Umweltschutzgesetz1 Am 27. April 2001 wurde das Umweltschutzgesetz2 verabschiedet. Die Ver- abschiedung dieses Gesetzes schloss einen langwierigen Prozess der Anpas- sung des polnischen Umweltrechts an die Anforderungen des EU–Rechts ab. Das Gesetz sollte vollständig an die EU-Gesetzgebung angepasst werden. Dieses Ziel wurde jedoch nicht erreicht, wovon zahlreiche Novellierungen dieses Gesetzes bei einer relativ kleinen Anzahl von Änderungen im Bereich des EU-Umweltrechte zeugen. Das Umweltschutzgesetz wurde seit dem 30. September 2008 sechzig Mal novelliert. Zweimal war die Verkündung ei- ner konsolidierten Fassung3 notwendig. Zum ersten Mal erfolgte sie im Jahr 20064 und später im Jahr 20085. Derart häufi ge Änderungen des Gesetzes beruhen auf einigen Faktoren, die nachstehend dargelegt werden. 1 In wörtlicher Übersetzung heißt das Gesetz „Umweltschutzrecht” (Prawo ochrony środowiska). Mit dem Wort „Recht” werden in der polnischen juristischen Nomen- klatur üblicherweise die für einen bestimmten Bereich wichtigen, grundlegenden Gesetze bezeichnet. Um jedoch dem deutschen Leser die Lektüre zu erleichtern, wird im Folgenden die Bezeichnung „Umweltschutzgesetz” verwendet. 2 Dz.U.(Poln. GBl.) 2008, Nr. 25, Pos. 150 m.Ä. Das polnische Gesetzblatt ist dem deutschen sehr ähnlich, bei Angabe der jeweiligen Fundstelle steht am Anfang die Kurzbezeichnung für das Gesetzblatt, den Dziennik Ustaw, Dz.U., es folgt das Jahr, der Band (Nr.) und schließlich die Seite (Pos.). Um dem Leser das Auffi nden der jeweiligen Fundstelle zu erleichtern, werden Fundstellen folgend in polnischer Schreibweise angegeben. 3 In Polen ist es üblich, bei Bedarf eine sog. einheitliche oder konsolidierte Gesetzes- fassung bekanntzumachen, um den Status Quo festzuhalten. Diese Bekanntmachun- gen erfolgen zumeist dann, wenn die Gesetzesänderungen zu einem spürbaren Grad der Verwirrung geführt haben. 4 Dz.U. 2006, Nr. 126 Pos. 902. 5 Dz.U. 2008, Nr. 25, Pos. 150 VII Wprowadzenie do ustawy Prawo ochrony środowiska Prawo ochrony środowiska ma pełnić w zamyśle prawodawcy istotną rolę w polskim prawie ochrony środowiska. Jest to bowiem najważniejsza ustawa w polskim prawie ochrony środowiska2. Natomiast nie jest jasne, jaka jest walidacyjna pozycja tej ustawy w  stosunku do  innych ustaw regulujących materię z zakresu ochrony środowiska. Brak tej jasności koncepcyjnej wy- nika z tego, że nie ma jednolitości poglądów doktryny co do tego, czy pra- wo ochrony środowiska jest samodzielną gałęzią prawa, czy też nie. Inaczej bowiem kształtowałaby się rola omawianej ustawy przy uznaniu, że prawo ochrony środowiska jest samodzielną gałęzią prawa, a inaczej, gdy przyjmie się, że prawo ochrony środowiska nie jest odrębną gałęzią prawa. Pojawiające się w  tym zakresie poglądy prezentują skrajnie odmienne stanowiska. Niektórzy badacze przyjmują samodzielność prawa ochrony śro- dowiska jako odrębnej gałęzi prawa. Natomiast pogląd przeciwny wskazuje, że jest to tylko dział prawa administracyjnego3. Brak jednolitości poglądów nie pozwala na jednoznaczną ocenę, czy mamy do czynienia z odrębną gałęzią prawa. Nauka prawa ochrony środowiska wypracowała pogląd wskazujący na cztery możliwe sposoby uregulowania zagadnień z zakresu ochrony śro- dowiska J. Sommer wskazuje na możliwość przyjęcia kodeksu ochrony śro- dowiska, względnie ustawy ramowej, albo ustawy kompleksowej, bądź jako czwartą propozycję przyjmuje wielość ustaw regulujących tę dziedzinę sto- sunków społecznych, które pozostają w stosunku do siebie autonomiczne, nie- ujęte w jeden system prawa ochrony środowiska4. W zależności od tego, którą z koncepcji przyjmiemy w prawie polskim, tak będzie kształtowała się pozy- cja Prawa ochrony środowiska. 2 Tak m.in. L. Knopp, F. J. Peine, J. Boć, K. Nowacki, Polnisches Umweltrecht. Aus- gewählte Texte mit Erläuterungen für die deutsche Wirtschaftpraxis, Berlin 2007. 3 Zob. bliżej charakterystykę tych stanowisk M. Podolak, J. Stochlak, Ochrona środo- wiska w Polsce. Studium prawno-politologiczne, Lublin 2006. 4 J. Sommer, Efektywność prawa ochrony środowiska i jej uwarunkowania – problemy udatności jego struktury, Wrocław 2005, s. 91, powoływany dalej jako J. Sommer, Efektywność. VIII Einführung in das Umweltschutzgesetz Nach der Absicht des Gesetzgebers soll das Umweltschutzgesetz eine be- deutende Rolle im polnischen Umweltrecht spielen, ist es doch das wichtigs- te Gesetz im polnischen Umweltrecht6. Es bleibt jedoch unklar, wie sich das Verhältnis dieses Gesetzes zu anderen Gesetzen gestaltet, die umweltschutz- rechtliche Aspekte regeln. Fehlende Konzeptklarheit erhellt aus der Tatsa- che, dass im einschlägigen Schrifttum keine einheitliche Meinung darüber besteht, ob das Umweltrecht einen selbständigen Rechtszweig bildet. Die Rolle des hier besprochenen Gesetzes wäre unterschiedlich, je nachdem, ob das Umweltrecht als selbständiger Rechtszweig anzusehen wäre oder nicht. Die diesbezüglich vertretenen Auff assungen zeigen äußerst unterschiedliche Standpunkte. Manche Gelehrte setzen die Selbstständigkeit des Umwelt- rechts als eines getrennten Rechtszweiges voraus. Die entgegengesetzte Auf- fassung weist dagegen darauf hin, dass das Umweltrecht nur eine Unterdiszi- plin des Verwaltungsrechts ist7. Diese unterschiedlichen Auff assungen lassen eine eindeutige Beantwortung der hier aufgeworfenen Frage nicht zu. Die umweltrechtliche Lehre hat vier mögliche Wege zur Regelung des umweltrechtlichen Bereichs erarbeitet. J. Sommer deutet hier auf folgende Möglichkeiten hin: Verabschiedung eines Umweltschutzgesetzbuches (1.), eines Rahmengesetzes (2.), eines umfassenden Gesetzes (3.), bzw. einer Viel- zahl von Gesetzen (4.), die diesen Bereich der gesellschaftlichen Verhältnisse regeln und autonom bleiben, ohne in ein umweltrechtliches System einge- schlossen zu sein8. Je nachdem, welches Konzept wir für das polnische Recht annehmen, wird sich die Stellung des Umweltrechts anders gestalten. 6 So u.a. L. Knopp, F. J. Peine, J. Boć, K. Nowacki, Polnisches Umweltrecht. Aus- gewählte Texte mit Erläuterungen für die deutsche Wirtschaftspraxis, Berlin 2007. 7 Mehr zur Charakteristik der Auff assungen bei M. Podolak, J. Stochlak, Ochrona środowiska w Polsce. Studium prawno-politologiczne (Umweltschutz in Polen. Eine rechtlich-politologische Studie), Lublin 2006. 8 J. Sommer, Efektywność prawa ochrony środowiska i jej uwarunkowania – problemy udatności jego struktury, (Wirksamkeit des Umweltschutzrechts und ihre Voraussetzun- gen – Probleme der Gelungenheit seiner Struktur), Wrocław 2005, S. 91, nachstehend als J. Sommer, Eff ektivität, angeführt. IX Wprowadzenie do ustawy Prawo ochrony środowiska Już na wstępie należy odrzucić pierwszą i ostatnią koncepcję w odnie- sieniu do Prawa ochrony środowiska. Ustawa ta z cała pewnością nie jest kodeksem ochrony środowiska (np. na wzór rozwiązań przyjętych w prawie włoskim5). Wynika to już chociażby z tytułu tej ustawy. Przyjęta bowiem w polskiej jurysprudencji koncepcja, wyrosła z tradycji, pozwala używać na- zwy kodeks, jedynie w stosunku do ustaw, w tytule których znajduje się takie określenie6. Prawo ochrony środowiska z cała pewnością nie jest kodeksem, gdyż w tytule tego aktu prawnego nie użyto takiego terminu. Prawodaw- ca posłużył się określeniem „prawo”. Zgodnie z § 9 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawo- dawczej”7 w ustawie należy posługiwać się określeniami, które zostały użyte w ustawie podstawowej dla danej dziedziny spraw, w szczególności w ustawie określanej jako „kodeks” lub „prawo”. Nie można też przyjąć, że na prawo ochrony środowiska składają się od- rębne, luźno ze sobą powiązane akty prawne. Treść Prawa ochrony środo- wiska uprawnia do tezy, że ustawa ta w systemie prawa polskiego odgrywa jednak najistotniejszą rolę8. Ustawę Prawo ochrony środowiska można traktować, przyjmując za punkt wyjścia poglądy prezentowane przez J. Sommera, jako ustawę kom- pleksową, bądź ustawę ramową. W przypadku ustawy kompleksowej zakłada się, że zawiera ona jak naj- szerszy zakres uregulowania danego działu prawa. Nie chodzi tu tylko o ilość, ale przede wszystkim o zakres regulacji. Ustawa kompleksowa powinna bo- wiem zawierać najistotniejsze dla danego działu prawa uregulowania. 5 Zob. Bliżej m.in. L.O. Atzori, F. R. Fragale, G. Guerrieri, A. Martelli, G. Zennaro, Il Testo Unico Ambiente. Commento al D. Lgs. 3 aprile 2006, n. 152, Simone 2006; F. Giampietro, Commento al Testo Unico ambientale, Ipsoa 2006; B. Caravita, Dirit- to dell’ambiente, Bologna 2006; L. Costato, F. Pellizzer, Commentario breve al. Co- dice dell’Ambiente, Milano 2007; F. Marchello, M. Perrini, S. Serafi ni, Diritto del- l’ambiente, wyd. VII, Simone 2007; G. Paola, [w:] Manuale Ambiente, Ipsoa 2007. 6 Kodeks cywilny, kodeks spółek handlowych, kodeks karny itd. 7 Dz.U. Nr 100, poz. 908. 8 Na temat zawartości Prawa ochrony środowiska zob. niżej. X Einführung in das Umweltschutzgesetz Bereits im ersten Schritt sind das erste und das letzte Konzept in Be- zug auf das polnische Umweltschutzgesetz abzulehnen. Das Gesetz ist ganz gewiss kein Umweltschutzgesetzbuch (wie es z.B. die Lösungen des italieni- schen Rechts sind9). Dies geht bereits aus dem Namen des Gesetzes hervor. Die in der polnischen Jurisprudenz übliche, der Tradition entspringende Auf- fassung lässt die Verwendung der Bezeichnung „Gesetzbuch” ausschließlich in Bezug auf ein Gesetz zu, dessen Name diese Bezeichnung enthält10. Der Gesetzgeber gebrauchte hier den Begriff „Recht”. Gemäß § 9 der Verord- nung des Präsidenten des Ministerrates vom 20. Juni 2002 über die Grund- sätze der Gesetzgebungstechnik11 sind solche Bezeichnungen in Gesetzen zu verwenden, die in dem für ein bestimmtes Gebiet grundlegenden Gesetz verwendet worden sind, insbesondere in einem Gesetz, das als „Gesetzbuch” oder „Recht” bezeichnet wird. Es ist auch off ensichtlich, dass das Umweltschutzgesetz nicht aus ge- trennten, nicht eng miteinander verbundenen Rechtsakten besteht. Der In- halt des Umweltschutzgesetzes begründet darüber hinaus die Annahme, dass dieses Gesetz doch eine grundlegende Rolle im polnischen Rechtssystem spielt12. Das Umweltschutzgesetz kann somit – wenn man von der Aufteilung J. Sommers ausgeht – als umfassendes Gesetz bzw. Rahmengesetz angesehen werden. Bei einem umfassenden Gesetz wird angenommen, dass es die Regelun- gen des jeweiligen Rechtsgebiets im möglichst breiten Umfang enthält. Es geht dabei nicht nur um den Umfang, sondern vor allem um den Anwen- dungsbereich der jeweiligen Regelung. Denn das umfassende Gesetz soll die für das jeweilige Rechtsgebiet wesentlichen Regelungen enthalten. 9 Für weiterführende Hinweise siehe z.B. L.O. Atzori, F. R. Fragale, G. Guerrieri, A. Martelli, G. Zennaro, Il Testo Unico Ambiente. Commento al D. Lgs. 3 aprile 2006, n. 152, Simone 2006; F. Giampietro, Commento al Testo Unico ambientale, Ipsoa 2006; B. Caravita, Diritto dell’ambiente, Bologna 2006; L. Costato, F. Pel- lizzer, Commentario breve al. Codice dell’Ambiente, Milano 2007; F. Marchello, M. Perrini, S. Serafi ni, Diritto dell’ambiente, 7. Aufl ., Simone 2007; G. Paola, [in:] Manuale Ambiente, Ipsoa 2007. 10 Bürgerliches Gesetzbuch, Gesetzbuch der Handelsgesellschaften, Strafgesetzbuch, etc. 11 Dz.U. 2002 Nr. 100, Pos. 908. 12 Zum Inhalt des Umweltschutzgesetzes – siehe unten. XI Wprowadzenie do ustawy Prawo ochrony środowiska Ustawa ramowa z kolei to ustawa najistotniejsza dla danego działu pra- wa, która reguluje podstawowe zagadnienia i tym samym wyznacza zakres regulacji całego działu. W przypadku ustawy ramowej prawodawca z góry zakłada, że nie ureguluje całości zagadnień w jednym akcie i że konieczne jest uchwalanie innych aktów prawnych. Musi też dokonać selekcji materii i uregulować w ustawie ramowej te kwestie, które są najistotniejsze. Ustawa ramowa zbliża się do przepisów ogólnych, umieszczanych w kodeksach. W przypadku Prawa ochrony środowiska ocena charakteru prawnego tej ustawy nie jest prosta. Ustawa ta nie jest ustawą kompleksową, gdyż nie aspi- ruje do wyczerpującego uregulowania zagadnień w zakresie ochrony środo- wiska. Można powiedzieć, że w prawodawstwie polskim jest nawet tendencja do przenoszenia regulacji prawnych z tej ustawy do innych ustaw szczegóło- wo regulujących pewne zagadnienia. Przykładem takich tendencji, jest ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach od- działywania na środowisko9. Do ustawy tej przeniesiono trzy istotne instru- menty prawne – prawo do informacji, regulacje dotyczące udziału społeczeń- stwa i oceny oddziaływania na środowisko, które do chwili wejścia tej ustawy w życie znajdowały się w Prawie ochrony środowiska. Prawo ochrony środowiska nie jest też ustawą ramową. Nie wyznacza ona bowiem żadnych ram regulacji prawnych polskiego prawa ochrony śro- dowiska. Za takowe nie można bowiem uznać przepisów ogólnych regulują- cych kwestie ochrony poszczególnych elementów środowiska, o czym będzie mowa niżej. Ochrona poszczególnych elementów środowiska nie wyczerpuje całości regulacji prawnych prawa ochrony środowiska, które przecież zajmuje się także elementami oddziaływującymi na środowisko10. W doktrynie prawa ochrony środowiska wskazuje się, że „ustawa – Prawo ochrony środowiska nie jest jednak kodeksem ochrony środowiska, lecz ak- tem normatywnym o charakterze systemowym”11. 9 Dz.U. Nr 199, poz. 1227 10 Np. odpady. 11 J. Stelmasiak, A. Wąsikowska, [w:] J. Stelmasiak (red.), Prawo ochrony środowiska, Warszawa 2009, s. 20. XII Einführung in das Umweltschutzgesetz Das Rahmengesetz stellt hingegen das grundlegende Gesetz des jeweili- gen Rechtsgebiets dar, das die Grundfragen regelt und somit über den Gel- tungsbereich der Regelung des jeweiligen Rechtsgebietes hinausgeht. Beim Rahmengesetz nimmt der Gesetzgeber von vornherein an, dass er nicht alle Fragen durch einen Rechtsakt regelt und dass weitere Rechtsakte verabschie- det werden müssen. Er muss auch eine Wahl hinsichtlich der regelungsbe- dürftigen Fragen treff en und nur diejenigen Fragen im Rahmengesetz regeln, die wirklich grundlegend sind. Das Rahmengesetz nähert sich den allgemei- nen Vorschriften, die in Gesetzbüchern enthalten sind. Im Fall des Umweltschutzgesetzes ist die Beurteilung des Rechtscharak- ters dieses Gesetzes nicht einfach. Das Gesetz ist kein umfassendes Gesetz, denn es wird keine erschöpfende Regelung der umweltschutzrechtlichen Fra- gen angestrebt. Man kann sogar eine Tendenz in der polnischen Gesetzge- bung erkennen, rechtliche Regelungen aus diesem Gesetz in andere Rechts- akte zu verlegen, die bestimmte Fragen ausführlich regeln. Ein Beispiel für diese Tendenz stellt das Gesetz vom 3. Oktober 2008 über die Bereitstellung von Informationen über die Umwelt und deren Schutz, über die Beteiligung der Gesellschaft am Umweltschutz sowie die Beurteilung von Umweltein- wirkungen13 dar. Dieses Gesetz enthält drei wichtige Rechtsinstrumente, d.h. das Recht auf Information, die Regelungen zur Beteiligung der Gesellschaft sowie zur Beurteilung der Umwelteinwirkung, die bis zum Inkrafttreten die- ses Gesetzes im Umweltschutzgesetz geregelt waren. Das Umweltschutzgesetz ist auch kein Rahmengesetz, denn es bestimmt keinen Regelungsrahmen für das polnische Umweltrecht. Es enthält allge- meine Vorschriften zum Schutz einzelner Teile der Umwelt, die nicht als Rahmenregelungen angesehen werden können. Der Schutz der einzelnen Teile der Umwelt ist dabei nicht alleiniger Gegenstand der umweltrechtli- chen Regelungen, die ja u. a. auch Umwelteinfl üsse betreff en müssen14. Im umweltrechtlichen Schrifttum wird darauf hingewiesen, dass „das Umweltschutzgesetz kein Umweltschutzgesetzbuch darstellt, sondern ein normativer Akt mit Systemcharakter ist”15. 13 Dz.U. 2008 Nr. 199, Pos. 1227. 14 Wie z.B. Abfälle. 15 J. Stelmasiak, A. Wąsikowska, [in:] J. Stelmasiak (Hrsg.), Prawo ochrony środowiska (Umweltschutzrecht), Warszawa 2009, S. 20. XIII Wprowadzenie do ustawy Prawo ochrony środowiska Ustawę tę można uznać za ustawę systemową, bądź wiodącą, która jed- nak nie może aspirować ani do kompleksowych regulacji, ani do ramowych. Jednak powszechnie przyjmuje się jej istotne znaczenie dla całego prawa ochrony środowiska. Ustawa Prawo ochrony środowiska pełni zatem rolę części ogólnej prawa ochrony środowiska. Jej charakter pozwala też ustalić, jaką koncepcję regulowania materii z  zakresu ochrony środowiska przyjął prawodawca polski. W zasadzie polskie prawo ochrony środowiska składa się z ustawy systemowej – Prawo ochrony środowiska i ustaw szczegółowych, regulujących zagadnienia dotyczące ochrony poszczególnych elementów śro- dowiska12. Jednak ustawodawca polski nie jest tu konsekwentny, gdyż przepi- sy dotyczące ochrony bardzo istotnego elementu przyrodniczego, jakim jest powietrze, znajdują się w ustawie Prawo ochrony środowiska. Ochronie po- wietrza nie poświęcono odrębnej ustawy13. Prawo ochrony środowiska zawiera 442 artykuły, co jest znaczną ilością, uwzględniając okoliczność, że  także inne akty prawne, niemniej obszer- ne, regulują materię z zakresu ochrony środowiska. Ustawa podzielona jest na dziewięć tytułów – Przepisy ogólne, Ochrona zasobów środowiska, Prze- ciwdziałanie zanieczyszczeniom, Poważne awarie, Środki fi nansowo – praw- ne, Odpowiedzialność w ochronie środowiska, Organy ochrony środowiska i instytucje ochrony środowiska, Programy dostosowawcze, Przepis końcowy. Tytuł pierwszy – Przepisy ogólne określają zakres podmiotowy, a przede wszystkim przedmiotowy ustawy. Zawierają także słowniczek podstawowych pojęć, który niestety nie jest najlepiej skonstruowany. Za szczególnie udaną należy uznać defi nicję pojęcia środowisko. Natomiast szczególnie nieudane są pojęcia powietrze i zrównoważony rozwój. W przypadku pojęcia zrówno- ważony rozwój w ogóle nie ma potrzeby, aby owo pojęcie defi niować. Pełnić ono bowiem powinno rolę klauzuli generalnej w prawie ochrony środowiska. W tytule pierwszym uregulowano też zasady prawa ochrony środowiska, do których zaliczyć należy – zasadę powszechnego korzystania ze środowi- ska, zasada kompleksowości, zasada prewencji i przezorności, zasada zanie- czyszczający płaci, zasada planowości, zasada obowiązku stosowania metodyk referencyjnych. 12 Np. Prawo wodne, ustawa o ochronie zwierząt, ustawa o lasach itp. 13 Bliżej zob. m.in. B. Rakoczy, Prawo ochrony środowiska. Zbiór przepisów z wpro- wadzeniem, Warszawa 2008. XIV Einführung in das Umweltschutzgesetz Das Gesetz kann als Systemgesetz bzw. führendes Gesetz angesehen wer- den, das jedoch weder umfassende Regelungen noch Rahmenbestimmungen enthält. Im Allgemeinen wird den Regelungen dieses Gesetzes jedoch eine er- hebliche Bedeutung für das gesamte umweltrechtliche Gebiet zugesprochen. Das Umweltschutzgesetz ist somit ein Teil des allgemeinen Umweltrechts. Sein Charakter zeigt auch, welchem Konzept der umweltschutzrechtlichen Regelungen der polnische Gesetzgeber gefolgt ist. Im Grunde genommen besteht das polnische Umweltrecht aus dem Systemgesetz – Umweltschutz- gesetz – und aus besonderen Gesetzen, die Fragen des Schutzes der einzelnen Teile der Umwelt regeln16. Der polnische Gesetzgeber verfährt jedoch nicht konsequent, da Vorschriften über den Schutz eines derart wesentlichen Teils der Umwelt wie der Luft im Umweltschutzgesetz enthalten sind. Der Luft- reinhaltung wurde kein separates Gesetz gewidmet17. Das Umweltschutzgesetz umfasst 442 Artikel, also eine bedeutende An- zahl, zumal auch andere, nicht weniger umfangreiche Rechtsakte das um- weltrechtliche Gebiet regeln. Das Gesetz wurde in neun Teile aufgegliedert: Allgemeine Vorschriften, Schutz der Umweltressourcen, Maßnahmen zur Bekämpfung der Umweltverschmutzung, Schwere Unfälle, Finanzrechtliche Maßnahmen, umweltschutzrechtliche Verantwortung, Umweltschutzbehör- den und -einrichtungen, Anpassungsprogramme, Schlussvorschrift. Der erste, allgemeine Teil bestimmt den persönlichen und vor allem den sachlichen Anwendungsbereich des Gesetzes. Dieser Teil enthält auch die Begriff sbestimmungen, die jedoch nicht als gelungen bezeichnet werden können. Durchaus gelungen ist jedoch die Defi nition des Begriff s Umwelt. Die Begriff e Luft und nachhaltige Entwicklung erscheinen hingegen als be- sonders ungelungen defi niert. Bei dem Begriff der nachhaltigen Entwicklung besteht überhaupt keine Notwendigkeit der Defi nition, denn er hat im Um- weltrecht die Funktion einer Generalklausel. Im ersten Teil wurden auch umweltrechtliche Prinzipien festgelegt, zu denen die allgemeine Freiheit der Umweltnutzung, die Komplexität, die Prä- vention und Vorsicht, das Verursacherprinzip, die Planmäßigkeit, die pfl icht- mäßige Anwendung von Referenzmethoden gehören. 16 Wie z.B. das Wasserrecht, Tierschutzgesetz, Waldgesetz u. a. 17 Siehe auch u.a. bei B. Rakoczy, Prawo ochrony środowiska. Zbiór przepisów z wpro- wadzeniem (Umweltrecht. Vorschriftensammlung mit Einführung), Warszawa 2008. XV Wprowadzenie do ustawy Prawo ochrony środowiska Tytuł pierwszy zawiera też regulacje dotyczące udziału społeczeństwa w postępowaniach z zakresu ochrony środowiska, prawa do informacji o śro- dowisku i jego stanie, ocen oddziaływania na środowisko. Jednak te elementy zostaną z tej ustawy wyłączone i przeniesione do nowej ustawy o udostępnia- niu informacji o środowisku, co nie jest dobrym rozwiązaniem. W tytule pierwszym po tej zmianie zostaną tylko, obok przepisów oma- wianych wyżej, zawierających zakres przedmiotowy, podmiotowy, defi nicje, zasady, przepisy dotyczące ochrony środowiska w zagospodarowaniu prze- strzennym, oraz bardzo istotną regulację dotyczącą edukacji ekologicznej. W tytule drugim ustawodawca uregulował ogólne reguły ochrony po- szczególnych elementów przyrodniczych. Przepisy te są podstawą uznania, że pomiędzy tą ustawą a przepisami regulującymi ochronę poszczególnych elementów przyrodniczych istnieje związek i  merytoryczny i  funkcjonal- ny i  formalny14. Przepisy dotyczące ochrony poszczególnych elementów przyrodniczych są  przepisami ogólnymi w  stosunku do  norm zawartych w poszczególnych aktach regulujących kwestie związane z ochroną już kon- kretnych elementów przyrodniczych. Co interesujące w tym tytule prawo- dawca zamieścił przepisy dotyczące ograniczenia prawa własności ze względu na ochronę środowiska. Tytuł trzeci zawiera przepisy dotyczące przeciwdziałania zanieczysz- czeniom. Normy zamieszczone w tym tytule uznać trzeba za normy, które co do istoty mają charakter prewencyjny. Ustawodawca uregulował w tym tytule kwestie instalacji, urządzeń, substancji i produktów, dróg linii kolejo- wych i tramwajowych, lotnisk oraz portów. Tytuł ten zawiera też bardzo istot- ne przepisy dotyczące pozwoleń na wprowadzanie do środowiska substan- cji i energii. W tym tytule umieszczone zostały również przepisy dotyczące Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń. Ostatni rozdział zawiera przepisy związane z przeglądem ekologicznym, który ma pełnić rolę informacyjno – prewencyjną. 14 Bliżej zob. m.in. B. Rakoczy, [w:] J. Ciechanowicz – McLean, Z. Bukowski, B. Ra- koczy, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2008, s. 67. XVI Einführung in das Umweltschutzgesetz Der erste Teil enthält auch Regelungen zur Beteiligung der Gesellschaft an Umweltschutzmaßnahmen, zum Recht auf Information über die Umwelt und ihren Zustand sowie zur Beurteilung von Umwelteinwirkungen. Diese Bereiche wurden jedoch aus diesem Gesetz ausgegliedert und in einem neuen Gesetz über die Bereitstellung von Informationen über die Umwelt geregelt, was jedoch keine gute Lösung darstellt. Nach der Änderung des ersten Teils verbleiben dort – neben den oben erwähnten Vorschriften über den sachlichen und persönlichen Anwendungs- bereich, den Begriff sbestimmungen und den umweltrechtlichen Prinzipien – nur Vorschriften zur Umwelt im Hinblick auf die Raumordnung sowie die sehr wichtige Regelung zur umweltrechtlichen Bildung. Im zweiten Teil setzte der Gesetzgeber allgemeine Regeln zum Schutz der einzelnen Umweltbestandteile fest. Die Vorschriften bilden die Grundla- ge für die Feststellung, dass es sowohl einen sachlichen als auch einen funk- tionalen und formalen Zusammenhang zwischen diesem Gesetz und den besonderen Vorschriften über den Schutz der einzelnen Umweltbestandteile gibt18. Die Vorschriften über den Schutz der einzelnen Umweltbestandteile im Umweltschutzgesetz bilden allgemeine Vorschriften im Verhältnis zu den Normen, die in den einzelnen Gesetzen enthalten sind, die wiederum Fragen regeln, die mit dem Schutz der bereits konkret benannten Umweltbestand- teile verbunden sind. Interessant ist, dass der Gesetzgeber in diesem Teil Vor- schriften vorgesehen hat, die die umweltschutzbedingte Einschränkung des Eigentumsrechts zum Gegenstand haben. Der dritte Teil enthält Vorschriften bezüglich der Maßnahmen zur Be- kämpfung von Verschmutzungen. Die Normen, die dieser Teil umfasst, müs- sen als Normen angesehen werden, die ihrem Wesen nach Präventionscha- rakter haben. In diesem Teil regelte der Gesetzgeber die Bereiche: Anlagen, Geräte, Stoff e und Produkte, Bahn- und Straßenbahnstrecken, Flughäfen und Häfen. Der Teil enthält auch wichtige Vorschriften über Genehmigun- gen für die Einführung von Stoff en und Energien in die Umwelt. In diesem Teil befi nden sich auch Vorschriften über das Nationale Schadstoff freiset- zungs- und -verbringungsregister. Der letzte Abschnitt enthält Vorschriften, die mit dem Umweltaudit verbunden sind, das eine informative und präven- tive Rolle spielen soll. 18 Siehe mehr u.a. bei B. Rakoczy, [in:] J. Ciechanowicz – McLean, Z. Bukowski, B. Rakoczy, Prawo ochrony środowiska. Komentarz (Umweltschutzgesetz. Kommen- tar), Warszawa 2008, S. 67 XVII Wprowadzenie do ustawy Prawo ochrony środowiska W tytule czwartym uregulowano kwestie związane z poważnymi awaria- mi. Ustawodawca polski uznał, że stanowią one tak poważne zagrożenie dla środowiska, że należy poświęcić im odrębny tytuł. Całość regulacji koncen- truje się na instrumentach prawnych służących przeciwdziałaniu poważnym awariom i na regulacjach dotyczących współpracy międzynarodowej. Tytuł piąty zawiera przepisy dotyczące środków fi nansowo-prawnych. Należy zauważyć, że prawodawca polski nie ma aspiracji do uregulowania w tym akcie prawnym wszystkich środków fi nansowo-prawnych, jakie wystę- pują w polskim prawie ochrony środowiska15. Ustawa Prawo ochrony środo- wiska zawiera tylko trzy podstawowe instrumenty fi nansowo-prawne służące ochronie środowiska – opłaty za korzystanie ze środowiska, administracyjną karę pieniężną, kształtowanie zachowań proekologicznych za pomocą instru- mentów podatkowych. W tytule szóstym uregulowano jedno z istotniejszych zagadnień zwią- zanych z problematyką ochrony środowiska, jaką są kwestie odpowiedzial- ności w ochronie środowiska. Ustawodawca w Prawie ochrony środowiska wymienia trzy rodzaje odpowiedzialności – cywilną, karną i administracyjną, ale jednocześnie nie zgłasza on aspiracji do wyczerpania w tej ustawie całości zagadnień związanych z odpowiedzialnością16. Wprowadzone regulacje związane z odpowiedzialnością nie są najlepsze. Po pierwsze trudno jest wywnioskować, jaka jest wizja regulacji w zakresie od- powiedzialności w ogóle. Z jednej bowiem strony prawodawca odsyła w kwe- stiach nieuregulowanych w Prawie ochrony środowiska do innych przepisów (kodeksu cywilnego, kodeksu w sprawach o wykroczenia), a z drugiej strony odpowiedzialność, szczególnie cywilna, ma tyle odrębności od ogólnych pojęć prawa cywilnego, że można mówić o jej znacznym wyodrębnieniu. Dodatkowo obraz koncepcji odpowiedzialności w ochronie środowiska która uregulowana jest także w odrębnej ustawie z dnia 13 kwietnia 2007 r. o odpowiedzialności za szkody w środowisku i ich naprawie17, ulega znaczne- mu zaciemnieniu18. Nie jest bowiem jasne, jakie są relacje prawne pomiędzy tą ustawą a Prawem ochrony środowiska. za usuwanie drzew i krzewów. pracownicza, czy konstytucyjna. 15 Np. w odrębnej ustawie – ustawie o ochronie przyrody uregulowane są kwestie opłat 16 Ustawa nie reguluje takich kwestii, jak odpowiedzialność dyscyplinarna, 17 Dz.U. Nr 75, poz. 493 ze zm. 18 Bliżej zob. na ten temat m.in. W. Radecki, Ustawa o odpowiedzialności za szko- dy w środowisku i ich naprawie. Komentarz, Warszawa 2007; B. Rakoczy, Ustawa o odpowiedzialności za szkody w środowisku i ich naprawie. Komentarz, Warszawa 2008; M. Górski, Odpowiedzialność administracyjna w ochronie środowiska, War- szawa 2008. XVIII
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Umweltschutzgesetz. Prawo Ochrony Środowiska
Autor:
, , ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: