Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00566 010712 7468268 na godz. na dobę w sumie
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy. Komentarz - ebook/pdf
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy. Komentarz - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 300
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-2398-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Komentarz zawiera szczegółowe omówienie uregulowań zawartych w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy, ze szczególnym uwzględnieniem nowych, nieznanych w poprzednio obowiązującej ustawie uprawnień inspektorów pracy (m.in. związanych z kontrolą legalności zatrudnienia), nowych rodzajów decyzji, postanowień o zachowaniu w tajemnicy danych osoby lub świadka, surowszych kar za wykroczenia przeciwko prawom pracownika.

Załącznik do komentarza stanowią konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy i akty wykonawcze wydane na podstawie zawartych w ustawie delegacji.
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

I 2 Adrianna Jasińska-Cichoń I Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy Komentarz praktyczne komentarze 3 I Wydawca: Magdalena Stojek-Siwińska Redakcja: Anna Pura Korekta: Barbara Siarkiewicz Skład, łamanie: JustLuk, Łukasz Drzewiecki © Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2008 ISBN: 978-83-7526-848-5 Wydane przez: Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. Redakcja Książek 01-231 Warszawa, ul. Płocka 5a tel. (022) 535 80 00 31-156 Kraków, ul. Zacisze 7 tel. (012) 630 46 00 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl Księgarnia internetowa www.profinfo.pl 4 SPIS TREŚCI SpiS treści Wykaz skrótów .................................................................................................11 Wprowadzenie .................................................................................................13 Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589) ...............................15 Rozdział 1 Organizacja Państwowej Inspekcji Pracy .....................................................15 Art. 1. [Zakres działania] .......................................................................................... 15 Art. 2. [Podporządkowanie] ..................................................................................... 17 Art. 3. [Struktura organizacyjna] ............................................................................. 18 Art. 4. [Powoływanie Głównego Inspektora Pracy] ............................................... 18 Art. 5. [Właściwość miejscowa] ................................................................................ 19 Art. 6. [Uprawnienia Marszałka Sejmu] ................................................................. 19 Art. 7. [Rada Ochrony Pracy] .................................................................................. 21 Art. 8. [Ośrodek Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy] ...................................... 22 Art. 9. [Nadawanie uprawnień rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy]............................................................................................... 23 Rozdział 2 Zadania Państwowej Inspekcji Pracy ...........................................................27 Art. 10. [Zadania Państwowej Inspekcji Pracy] ........................................................ 27 Art. 11. [Środki prawne] ............................................................................................. 56 Art. 12. [Odpowiednie stosowanie k.p.a.] ................................................................. 70 Art. 13. [Zakres podmiotowy uprawnień kontrolnych Państwowej Inspekcji Pracy] ........................................................................ 74 Art. 14. [Współdziałanie organów Państwowej Inspekcji Pracy z organami nadzoru i kontroli nad warunkami pracy oraz innymi organami] ............ 75 5 SPIS TREŚCI Art. 15. [Pomoc Policji] ............................................................................................... 79 Art. 16. [Upoważnienie do wydania aktów wykonawczych określających tryb i formy współdziałania Państwowej Inspekcji Pracy z innymi organami nadzoru i kontroli] ........................................................ 80 Rozdział  3 Zakres działania organów Państwowej Inspekcji Pracy .............................81 Art. 17. [Organy Państwowej Inspekcji Pracy] ......................................................... 81 Art. 18. [Zakres działania Głównego Inspektora Pracy] ......................................... 81 Art. 19. [Zakres działania Okręgowego Inspektora Pracy] ..................................... 90 Art. 20. [Obowiązek sprawozdawczy okręgowego inspektora pracy] ..................... 93 Rozdział  4 Postępowanie kontrolne .................................................................................95 Art. 21. [Cel postępowania kontrolnego] .................................................................. 95 Art. 22. [Właściwość miejscowa] ................................................................................ 96 Art. 23. [Uprawnienia inspektora pracy przeprowadzającego kontrole] ............. 100 Art. 24. [Upoważnienie do przeprowadzania kontroli] ......................................... 107 Art. 25. [Udział biegłych w kontroli inspektora pracy] .......................................... 110 Art. 26. [Miejsce przeprowadzania kontroli] .......................................................... 110 Art. 27. [Obowiązki kontrolowanego] ..................................................................... 112 Art. 28. [Legitymowanie się] .................................................................................... 112 Art. 29. [Współdziałanie inspektora pracy ze związkami zawodowymi i społecznym inspektorem pracy] ............................................................... 113 Art. 30. [Obowiązek przestrzegania przepisów bhp] ............................................. 113 Art. 31. [Protokół kontroli] ...................................................................................... 114 Art. 32. [Wzory legitymacji i druków] ..................................................................... 117 Art. 33. [Środki prawne stosowane przez inspektora pracy] ................................ 118 Art. 34. [Forma i treść decyzji inspektora pracy] ................................................... 120 Art. 35. [Obowiązek informowania inspektora pracy o realizacji decyzji] ........... 121 Art. 36. [Forma i treść wystąpienia]......................................................................... 121 Art. 37. [Powiadamianie innych organów o stwierdzonych naruszeniach przepisów] ............................................................................. 122 Rozdział 5 Pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy ....................................................124 Art. 38. [Kierownictwo PIP oraz pracownicy wykonujący i nadzorujący czynności kontrolne] ........................................................... 124 6 SPIS TREŚCI Art. 39. [Warunki uzyskania statusu pracownika PIP nadzorującego lub wykonującego czynności kontrolne] .................................................... 125 Art. 40. [Uprawnienia Głównego Inspektora Pracy] ............................................. 126 Art. 41. [Nawiązanie stosunku pracy] ...................................................................... 126 Art. 42. [Zatrudnienie na podstawie umowy o pracę] ........................................... 127 Art. 43. [Mianowanie] ............................................................................................... 128 Art. 44. [Obowiązki pracowników PIP wykonujących czynności kontrolne] ....... 128 Art. 45. [Obowiązek zachowania tajemnicy] .......................................................... 129 Art. 46. [Obowiązki pracownicze pracowników PIP] ............................................. 130 Art. 47. [Zakaz działalności politycznej] ................................................................. 131 Art. 48. [Zakaz wykonywania zajęć] ........................................................................ 131 Art. 49. [Okresowe oceny kwalifikacyjne] ............................................................... 133 Art. 50. [Zlecenie innej pracy, przeniesienie na inne stanowisko i do innej jednostki]...................................................................................................... 135 Art. 51. [Świadczenia dla pracownika delegowanego] ........................................... 137 Art. 52. [Prawo do płatnego urlopu dla poratowania zdrowia]............................. 138 Art. 53. [Prawo do dodatku za wieloletnią pracę] .................................................. 139 Art. 54. [ Prawo do nagrody jubileuszowej] ............................................................ 140 Art. 55. [Zakładowy fundusz nagród] ...................................................................... 142 Art. 56. [Wysokość odprawy emerytalno-rentowej] ............................................... 144 Art. 57. [Uprawnienia emerytalne].......................................................................... 146 Art. 58. [Czas pracy] ....................................................................................... 148 Art. 59. [Wymiar i rozkład czasu pracy] .................................................................. 148 Art. 60. [Obligatoryjne zawieszenie w obowiązkach służbowych] ........................ 150 Art. 61. [Fakultatywne zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych] ......... 150 Art. 62. [Przyczyny rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem] .............. 151 Art. 63. [Prawo do świadczenia pieniężnego w związku.. z rozwiązaniem stosunku pracy] ................................................................ 152 Art. 64. [Przyczyny rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia] ............... 155 Art. 65. [Inne tryby rozwiązania stosunku pracy] ................................................... 156 Art. 66. [Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia] ........................................................................................... 157 Art. 67. [Odpowiednie stosowanie przepisów o szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem stosunku pracy] ........................ 157 Art. 68. [Odwołanie od decyzji Głównego Inspektora Pracy] ............................... 157 Art. 69. [Odpowiednie stosowanie Kodeksu pracy] ............................................... 158 Art. 70. [Uprawnienia Głównego Inspektora Pracy jako pracodawcy] ................ 158 7 SPIS TREŚCI Rozdział 6 Odpowiedzialność porządkowa i dyscyplinarna ........................................159 Art. 71. [Upomnienie i rodzaje kar dyscyplinarnych] ............................................ 159 Art. 72. [Procedury związane z udzieleniem kary upomnienia] ............................ 162 Art. 73. [Wszczęcie i przebieg postępowania dyscyplinarnego] ............................ 163 Art. 74. [Skład komisji dyscyplinarnej] .................................................................... 164 Art. 75. [Rzecznik dyscyplinarny] ............................................................................ 164 Art. 76. [Etapy postępowania dyscyplinarnego] ..................................................... 165 Art. 77. [Wszczęcie postępowania dyscyplinarnego] ............................................. 165 Art. 78. [Przebieg postępowania dyscyplinarnego] ................................................ 166 Art. 79. [Wniosek o ukaranie] .................................................................................. 167 Art. 80. [Niezawisłość orzekania] ............................................................................ 169 Art. 81. [Uprawnienia stron w postępowaniu dyscyplinarnym] ............................ 169 Art. 82. [Rozprawa] ................................................................................................... 170 Art. 83. [Orzeczenia komisji dyscyplinarnej] .......................................................... 172 Art. 84. [Dyrektywy wymiaru kary i treść orzeczenia komisji] .............................. 173 Art. 85. [Odwołanie od orzeczenia komisji dyscyplinarnej] .................................. 175 Art. 86. [Przesłanki umorzenia postępowania] ....................................................... 176 Art. 87. [Rozstrzygnięcia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej] ......................... 176 Art. 88. [Odwołanie od orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej] ........ 177 Art. 89. [Prawomocność orzeczeń komisji dyscyplinarnej] ................................... 177 Art. 90. [Zatarcie ukarania] ..................................................................................... 179 Art. 91. [Wznowienie postępowania] ...................................................................... 180 Art. 92 [Odpowiednie stosowanie k.p.k.] ............................................................... 181 Art. 93. [Upoważnienie do wydania przepisów szczególnych] .............................. 181 Rozdział 7 Zmiany w przepisach obowiązujących ........................................................182 Art. 94–103 (pominięte)  ...................................................................................... 182 Rozdział 8 Przepisy przejściowe i końcowe ...................................................................185 Art. 104–116 ................................................................................................... 185 Art. 105 .......................................................................................................... 185 Art. 106 .......................................................................................................... 185 Art. 107 .......................................................................................................... 185 Art. 108. ......................................................................................................... 186 Art. 109. ......................................................................................................... 186 8 SPIS TREŚCI Art. 110 .......................................................................................................... 187 Art. 111 .......................................................................................................... 187 Art. 112 .......................................................................................................... 187 Art. 113 .......................................................................................................... 187 Art. 114 .......................................................................................................... 187 Art. 115 .......................................................................................................... 188 Art. 116 .......................................................................................................... 188 Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589) – treść ................191 Konwencja Nr 81 dotycząca inspekcji pracy w przemyśle i handlu (Dz. U. z 1997 r. Nr 72 poz. 450) ...................................................241 Konwencja Nr 129 dotycząca inspekcji pracy w rolnictwie (Dz. U. z 1997 r. Nr 72 poz. 452) ..................................................................257 Zarządzenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 sierpnia 2007 r. w sprawie nadania statutu Państwowej Inspekcji Pracy (M.P. Nr 58, poz. 657) ...................................272 Zarządzenie Nr 16 Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 grudnia 2007 r. w sprawie ustalenia siedzib i zakresu właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy (M.P.  Nr 92, poz. 1006) ................................................................................275 Zarządzenie Nr 18 Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 grudnia 2007 r. w sprawie ustalenia wzoru legitymacji służbowej pracowników Państwowej Inspekcji Pracy wykonujących lub nadzorujących czynności kontrolne (M.P.  Nr 92, poz. 1007) ............277 Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 sierpnia 2007 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach pracowników urzędów wojewódzkich wykonujących kontrolę legalności zatrudnienia, którzy stają się pracownikami Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 149, poz. 1053) ............................280 9 SPIS TREŚCI Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 sierpnia 2007 r. w sprawie określenia sposobu i trybu przejęcia  toczących się postępowań sądowych i administracyjnych w zakresie zadań podlegających przekazaniu do Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 149, poz. 1054) ............................................................................282 Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2007 r. w sprawie trybu i form współdziałania niektórych organów z Państwową Inspekcją Pracy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz legalności zatrudnienia. (Dz. U. Nr 250, poz. 1870) ............................................................................284 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie rzeczoznawców do spraw  bezpieczeństwa i higieny pracy. (Dz. U. Nr 247, poz. 1835) .......................288 Literatura .......................................................................................................299 10 SPIS TREŚCI Wykaz skrótóW bhp Biul. Urz. PIP Dz. U. k.p. k.p.a. k.p.c. k.p.k. k.p.w. k.w. MOP M.P. PIOŚ PIP u.p.e.a – bezpieczeństwo i higiena pracy – Biuletyn Urzędowy PIP – Dziennik Ustaw – ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) – ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępo- wania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępo- wania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) – ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowa- nia karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.) – ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postę- powania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106, poz. 1148 z późn. zm.) – ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 109, poz. 756 z późn. zm.) – Międzynarodowa Organizacja Pracy – Monitor Polski – Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska – ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. – Państwowa Inspek- cja Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589) – ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. – Postępowanie eg- zekucyjne w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) 11 WYKAZ SKRÓTÓW US WSA ZUS – Urząd Skarbowy – Wojewódzki Sąd Administracyjny – Zakład Ubezpieczeń Społecznych 12 WPROWADZENIE WproWadzenie Komentowana ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy, weszła w życie dnia 1 lipca 2007 r. zastępując ustawę z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 z późn. zm.). Rozszerzyła ona dotychczasowe uprawnienia Państwowej Inspek- cji Pracy o kontrolę legalności zatrudnienia, wyposażyła inspektorów pracy w nowe środki prawne w postaci decyzji nakazujących wstrzyma- nie eksploatacji maszyn i urządzeń w sytuacji, gdy ich eksploatacja po- woduje bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, zakazu- jących wykonywania pracy lub prowadzenia działalności w miejscach, w których stan warunków pracy stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi oraz nakazujących ustalenie, w określonym terminie, okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy. Ustawa wprowadziła szereg zmian w innych przepisach m.in. w kodeksie pracy, kodeksie postępowania w sprawach o wykrocze- nia, kodeksie karnym, kodeksie postępowania karnego, ustawie o po- stępowaniu egzekucyjnym w administracji i innych, w celu poprawy skuteczności działań inspekcji w egzekwowaniu praw pracowników. Podniesiono do 2000 zł górną granicę grzywny nakładanej w dro- dze mandatu za wykroczenia przeciwko prawom pracownika przez in- spektora pracy i zaostrzono odpowiedzialność za popełnienie wykro- czenia w warunkach recydywy, poprzez możliwość nałożenia grzywny do 5000 zł w stosunku do pracodawcy ukaranego wcześniej co naj- mniej dwukrotnie za popełnienie wykroczenia przeciwko prawom pracownika. Dolna granica grzywny dla wymienionych w kodeksie 13 WPROWADZENIE pracy wykroczeń ustalona została na 1000 zł (zamiast dotychczaso- wych 20 zł), zaś górna na 30 000 zł (w miejsce 5000 zł). W kodeksie karnym rozszerzono katalog przestępstw przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową o przestępstwo pole- gające na niewykonaniu orzeczenia sądu nakazującego wypłatę wy- nagrodzenia za pracę lub innego świadczenia pieniężnego ze stosun- ku pracy. W postępowaniu karnym przyznano Państwowej Inspekcji Pracy status pokrzywdzonego, umożliwiając inspektorom pracy składanie zażaleń na postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia postę- powania przygotowawczego i na postanowienia o umorzeniu postę- powania w sprawach o przestępstwa przeciwko prawom osób wyko- nujących pracę zarobkową. Zmiany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umożliwiają nakładanie wielokrotnych grzywien nie tylko – jak było do dnia 30 czerwca 2007 r. – w przypadku niewykonania przez praco- dawcę nakazu płacowego, ale także wówczas gdy nie został wykona- ny obowiązek z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Podwyższo- no kwoty grzywien nakładanych w celu przymuszenia do wykonania decyzji. W niniejszym komentarzu szczegółowo omówiono uprawnienia PIP i środki służące ich realizacji, procedury odwoływania od decy- zji inspektorów pracy, a także obowiązki i uprawnienia pracowników PIP. Załącznik stanowią konwencje MOP dotyczące działalności in- spekcji pracy oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie zawar- tych w ustawie delegacji. 14 Zakres działania Art. 1 USTAWA z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (dz. U. nr 89, poz. 589) rozdział 1 Organizacja pańStwOwej inSpekcji pracy Art. 1. [Zakres działania] Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawo- wania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności  przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów  dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w za- kresie określonym w ustawie. Zgodnie z art. 24 Konstytucji RP, praca znajduje się pod ochro- ną państwa, które przewiduje dla siebie prawo sprawowania w tym zakresie nadzoru. Obowiązek powołania systemu inspekcji dla „za- pewnienia stosowania przepisów prawnych, dotyczących warunków 15 Art. 1 Rozdział 1. Organizacja Państwowej Inspekcji Pracy pracy i ochrony pracowników przy wykonywaniu ich zawodu” wynika również z Konwencji nr 81 MOP w sprawie inspekcji pracy w przemy- śle i handlu, ratyfikowanej przez Polskę 19 kwietnia 1995 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 72, poz. 450 i 451). Od 1 stycznia 2004 r. postanowienia dotyczące Państwowej Inspek- cji Pracy jako wyspecjalizowanego centralnego organu państwowe- go sprawującego w imieniu państwa nadzór i kontrolę przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, znala- zły swoje miejsce już nie tylko w ustawie z dnia 6 marca 1981 r. o Pań- stwowej Inspekcji Pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 z późn. zm.) w rozdziale IIb kodeksu pracy. W świetle uregulowań najnowszej komentowanej ustawy, Państwo- wa Inspekcja Pracy sprawuje nadzór i kontrolę w zakresie przestrzega- nia przepisów prawa pracy, w szczególności bezpieczeństwa i higieny pracy, a także (od 1 lipca 2007 r.) przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej. Organizacja i zakres działania Państwowej Inspekcji Pracy opiera się na następujących założeniach: – państwowym charakterze inspekcji pracy w Polsce (PIP jest orga- – podległości inspekcji pracy Sejmowi RP (PIP nie wchodzi w skład nem państwowym); administracji rządowej); – terytorialności i trójszczeblowej strukturze organizacyjnej; – powszechności (obejmuje nadzorem i kontrolą wszystkie podmio- ty, na rzecz których wykonywana jest praca, niezależnie czy są pra- codawcami czy nie); – współpracy z innymi państwowymi i społecznymi organami nad- zoru i kontroli; – ustawowego charakteru uprawnień organów inspekcji pracy i nie- zawisłości inspektorów pracy w sprawowaniu czynności nadzor- czych i kontrolnych. 16 Podporządkowanie Art. 2 Art. 2. [Podporządkowanie] Państwowa Inspekcja Pracy podlega Sejmowi. Nadzór nad Pań- stwową Inspekcją Pracy w zakresie określonym w ustawie sprawuje  Rada Ochrony Pracy. Inspekcja pracy powstała na mocy tymczasowego dekretu Naczel- nika Państwa Polskiego Józefa Piłsudskiego z dnia 13 stycznia 1919 r. (Dz. U. Nr 5, poz. 90), jako organ administracji państwowej nadzo- rujący stosowanie przepisów o ochronie pracy we wszystkich dziedzi- nach pracy najemnej. Wówczas inspekcja pracy podlegała Ministrowi Pracy i Polityki Socjalnej. Dekretem z dnia 10 listopada 1954 r. o przejęciu przez związki zawo- dowe zadań w dziedzinie wykonywania ustaw o ochronie, bezpieczeń- stwie i higienie pracy oraz sprawowaniu inspekcji pracy (Dz. U. Nr 52, poz. 260 z późn. zm.), kompetencje Ministra Pracy i Polityki Socjalnej przekazane zostały związkom zawodowym, inspekcję zaś przekształco- no w inspekcję branżową. Inspektorzy pracy sprawowali wówczas nadzór nad przestrzeganiem przepisów prawa pracy przez zakłady pracy, w któ- rych działały związki zawodowe, przez które byli powoływani. Państwową Inspekcję Pracy w obecnym dziś kształcie utworzyła ustawa z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 z późn. zm.). Stała się ona podległym Sejmowi organem nadzoru i kontroli przestrzegania pra- wa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higie- ny pracy. Ta podległość została zachowana w obecnej ustawie, co jest roz- wiązaniem wyjątkowym dla tego rodzaju inspekcji w Europie. Działalność Państwowej Inspekcji Pracy nadzoruje Rada Ochrony Pracy, powoływana na czteroletnią kadencję, w której skład wchodzi 30 członków powoływanych spośród posłów, senatorów i kandyda- tów zgłoszonych przez Prezesa Rady Ministrów oraz przez organiza- cje związkowe i organizacje pracodawców reprezentatywne w rozu- mieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu spo- łecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080 z późn. zm.), a także przez inne 17 Art. 3 Art. 3, 4 Rozdział 1. Organizacja Państwowej Inspekcji Pracy organizacje społeczne zajmujące się problematyką ochrony pracy. Do Rady powołuje się także ekspertów i przedstawicieli nauki. Zadaniem Rady jest wyrażanie stanowiska w sprawach z zakresu działania Państwowej Inspekcji Pracy, w szczególności dotyczących: programów działalności i zadań Państwowej Inspekcji Pracy, okreso- wych ocen jej działalności oraz wniosków wynikających z tych ocen, problemów ochrony pracy o zasięgu ogólnokrajowym. Art. 3. [Struktura organizacyjna] 1. Jednostkami organizacyjnymi Państwowej Inspekcji Pracy są:  Główny Inspektorat Pracy oraz okręgowe inspektoraty pracy. 2. Państwową Inspekcją Pracy kieruje Główny Inspektor Pracy  przy pomocy zastępców. Przepis ten zakłada terytorialność i trójszczeblowość struktury or- ganizacyjnej. Jednostkami organizacyjnymi Państwowej Inspekcji Pracy są: Główny Inspektorat Pracy oraz 16 okręgowych inspektoratów pracy (w obrębie których funkcjonują oddziały terenowe), organami zaś – Główny Inspek- tor Pracy, okręgowi inspektorzy pracy oraz, działający w ramach właści- wości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy, inspektorzy pracy. Główny Inspektor Pracy kieruje Głównym Inspektoratem Pracy przy pomocy trzech zastępców – zastępcy do spraw organizacji, za- stępcy do spraw nadzoru i zastępcy do spraw prewencji oraz dyrekto- rów i kierowników komórek organizacyjnych. Art. 4. [Powoływanie Głównego Inspektora Pracy] 1. Głównego Inspektora Pracy powołuje i odwołuje Marszałek Sej- mu po zasięgnięciu opinii Rady Ochrony Pracy. 2. Główny Inspektor Pracy pełni obowiązki do dnia powołania  jego następcy. 3. Zastępców Głównego Inspektora Pracy powołuje i odwołuje  Marszałek Sejmu, na wniosek Głównego Inspektora Pracy. 18 Właściwość miejscowa Art. 6 Art. 5, 6 Szereg uprawnień związanych z funkcjonowaniem Państwowej In- spekcji Pracy spoczywa na Marszałku Sejmu, który powołuje i odwołu- je Głównego Inspektora Pracy oraz jego zastępców, ustala organizację wewnętrzną PIP, siedziby i zakres właściwości terytorialnej okręgo- wych inspektoratów pracy oraz wzory druków do stosowania przez inspektorów pracy. Do kompetencji Marszałka należy także powoły- wanie członków organu nadzorczego nad Państwową Inspekcją Pra- cy, czyli Rady Ochrony Pracy, a także określanie zasad reprezentacji w Radzie oraz wysokość diet członków Rady za udział w jej pracach. Art. 5. [Właściwość miejscowa] 1. Okręgowy inspektorat pracy obejmuje zakresem swojej właści- wości terytorialnej obszar jednego lub więcej województw. W okręgo- wych inspektoratach pracy mogą być tworzone oddziały. 2. Okręgowym inspektoratem pracy kieruje okręgowy inspektor  pracy przy pomocy zastępców. 3. Okręgowych inspektorów pracy oraz ich zastępców powołuje  i odwołuje Główny Inspektor Pracy. Inspekcję tworzy 16 okręgowych inspektoratów pracy, obejmują- cych swoją właściwością terytorialną jedno województwo. Na czele każdego okręgowego inspektoratu pracy stoi okręgowy inspektor pra- cy i jego dwaj zastępcy. Art. 6. [Uprawnienia Marszałka Sejmu] 1. Marszałek Sejmu na wniosek Głównego Inspektora Pracy usta- li, w drodze zarządzenia: 1) statut Państwowej Inspekcji Pracy, określający jej organizację we- 2) siedziby i zakres terytorialnej właściwości okręgowych inspektora- wnętrzną; tów pracy. 19 Art. 7 Rozdział 1. Organizacja Państwowej Inspekcji Pracy 2. Zarządzenia Marszałka Sejmu w sprawach, o których mowa  w ust. 1, podlegają ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypo- spolitej Polskiej „Monitor Polski”. Statut Państwowej Inspekcji Pracy nadany Zarządzeniem Marszał- ka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 sierpnia 2007 r. w spra- wie nadania statutu Państwowej Inspekcji Pracy (M.P. Nr 58, poz. 657) określa podstawowe założenia organizacji i funkcjonowania jednostek organizacyjnych Państwowej Inspekcji Pracy, a w szczególności struk- turę organizacyjną Głównego Inspektoratu Pracy, jak również funkcjo- nowanie organów doradczych i konsultacyjnych Głównego Inspektora Pracy. Nowy statut zastąpił statut obowiązujący pod rządami ustawy z dnia 6 marca 1981 r., wprowadzony zarządzeniem Marszałka Sejmu z dnia 25 października 2002 r. w sprawie nadania statutu Państwowej Inspekcji Pracy (M.P. Nr 54, poz. 740 z późn. zm., M.P. z 2004 r. Nr 15, poz. 233), wprowadzając zmiany w organizacji Głównego Inspektoratu Pracy odpowiadające nowym zadaniom ustawowym (zwiększenie za- kresu działania Państwowej Inspekcji Pracy o kontrolę legalności za- trudnienia oraz realizacja przez Państwową Inspekcję Pracy nowych zadań w dziedzinie prewencji ochrony pracy). Obok funkcjonujących już komórek organizacyjnych, wchodzących w skład Głównego Inspek- toratu Pracy, takich jak: Gabinet Głównego Inspektora Pracy, Depar- tament Warunków Pracy, Departament Prawny, Departament Analiz i Statystyki, Departament Organizacyjny, Departament Budżetu i Fi- nansów, Sekcja Audytu Wewnętrznego, Sekcja Kontroli Wewnętrznej i Skarg, Kancelaria Tajna, utworzony został nowy Departament Le- galności Zatrudnienia oraz przekształcono Departament Prewencji i Departament Informacji i Promocji w jeden Departament Prewencji i Promocji z równoczesnym wydzieleniem Biura Informacji. Art. 7. [Rada Ochrony Pracy] 1. Powołuje się Radę Ochrony Pracy, zwaną dalej „Radą”, jako  organ nadzoru w sprawach dotyczących przestrzegania prawa pracy,  20 Rada Ochrony Pracy Art. 7 w tym bezpieczeństwa i higieny pracy, a także legalności zatrudnienia  oraz działalności Państwowej Inspekcji Pracy. 2. W skład Rady wchodzi 30 członków, w tym przewodniczący, za- stępcy przewodniczącego, sekretarz i członkowie, których powołuje  i odwołuje Marszałek Sejmu. Kadencja Rady trwa cztery lata. 3. Członkowie Rady pełnią obowiązki do dnia powołania nowych  członków. 4. Członków Rady powołuje się spośród posłów, senatorów i kandy- datów zgłoszonych przez Prezesa Rady Ministrów oraz przez organi- zacje związkowe i organizacje pracodawców reprezentatywne w rozu- mieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw  Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecz- nego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.2)), a także przez inne or- ganizacje społeczne zajmujące się problematyką ochrony pracy. Do  Rady powołuje się także ekspertów i przedstawicieli nauki. 5. W skład Rady nie można powołać pracownika Państwowej In- spekcji Pracy, chyba że korzysta on z urlopu bezpłatnego udzielonego  w celu wykonywania funkcji z wyboru. 6. Zasady reprezentacji w Radzie oraz wysokość diety członków  Rady za udział w jej pracach określa Marszałek Sejmu w drodze za- rządzenia. 7. Do zadań Rady należy wyrażanie stanowiska w sprawach z za- kresu działania Państwowej Inspekcji Pracy, w szczególności doty- czących: 1) programów działalności i zadań Państwowej Inspekcji Pracy; 2) okresowych ocen działalności Państwowej Inspekcji Pracy oraz  wniosków wynikających z tych ocen; 3) problemów ochrony pracy o zasięgu ogólnokrajowym. 8. Rada wyraża opinię o kandydatach na stanowiska Głównego In- spektora Pracy i jego zastępców oraz okręgowych inspektorów pracy. 9. Rada działa na podstawie uchwalonego przez siebie regulami- nu, zatwierdzonego przez Marszałka Sejmu. Do najważniejszych zadań Rady Ochrony Pracy należy: ocena dzia- łalności Państwowej Inspekcji Pracy, wyrażanie stanowiska na temat 21 Art. 8 Rozdział 1. Organizacja Państwowej Inspekcji Pracy programów działalności Państwowej Inspekcji Pracy oraz wniosków wynikających z tych ocen, opiniowanie projektów aktów prawnych do- tyczących problematyki ochrony pracy, inicjowanie prac związanych z ratyfikacją konwencji międzynarodowych oraz międzynarodowych norm z zakresu ochrony pracy i ergonomii, występowanie do orga- nów administracji rządowej i samorządu terytorialnego oraz organi- zacji pracodawców i pracobiorców w sprawach związanych z ochroną pracy, ocena problemów ochrony pracy o zasięgu ogólnokrajowym – człowiek w środowisku pracy. Na swoich posiedzeniach Rada Ochrony Pracy zajmuje się proble- mami ochrony pracy, ustalonymi w planie pracy na dany rok. Główny Inspektor Pracy przedstawia Radzie coroczne sprawozdania z dzia- łalności PIP i programy jej działania na kolejne lata oraz informacje przewidziane w programie działania Rady dotyczące np. przestrze- gania przepisów prawa pracy, w tym bezpieczeństwa i higieny pracy w placówkach handlowych, bezpieczeństwa pracy w transporcie we- wnątrzzakładowym, ze szczególnym uwzględnieniem użytkowania wózków jezdniowych i przenośników, czy współpracy PIP z partne- rami społecznymi, bezpieczeństwa pracy w budownictwie. Art. 8. [Ośrodek Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy] 1. Państwowa Inspekcja Pracy prowadzi placówkę szkoleniową  Ośrodek Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy im. Profesora Jana  Rosnera we Wrocławiu, zwaną dalej „Ośrodkiem”. 2. Do zadań Ośrodka należy szkolenie i doskonalenie kadr Pań- stwowej Inspekcji Pracy oraz upowszechnianie wiedzy i informacji,  a także doradztwo w zakresie ochrony pracy. 3. Główny Inspektor Pracy nadaje Ośrodkowi statut oraz, na wnio- sek dyrektora Ośrodka, określa jego szczegółową organizację we- wnętrzną. Ośrodek Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy im. prof. Jana Ro- snera we Wrocławiu od 55 lat prowadzi działalność w zakresie przy- gotowania i doskonalenia kadr Państwowej Inspekcji Pracy oraz upo- 22 Nadawanie uprawnień rzeczoznawcy... Nadawanie uprawnień rzeczoznawcy Art. 9 wszechniania wiedzy, informacji i doradztwa z dziedziny ochrony pracy. Zgodnie ze statutem Ośrodek organizuje kursy szkoleniowe dla kandydatów na inspektorów pracy, kursy doskonalące dla inspek- torów pracy oraz na zasadach komercyjnych – szkolenia i doskonale- nie pracowników służb bezpieczeństwa i higieny pracy, szkolenia i do- skonalenie pracodawców, pracobiorców oraz partnerów społecznych, a także sympozja i seminaria. Art. 9. [Nadawanie uprawnień rzeczoznawcy do spraw bezpieczeń- stwa i higieny pracy] 1. Główny Inspektor Pracy nadaje uprawnienia rzeczoznawcy do  spraw bezpieczeństwa i higieny pracy na wniosek Komisji Kwalifika- cyjnej do Oceny Kandydatów na Rzeczoznawców, zwanej dalej „Ko- misją”, oraz prowadzi centralny rejestr wydanych uprawnień. 2. Uprawnienia rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i higieny pra- cy, zwanego dalej „rzeczoznawcą”, mogą być nadane osobie, która: 1) ukończyła wyższe studia techniczne; 2) legitymuje się co najmniej 5-letnią praktyką zawodową w zakresie  ukończonego kierunku studiów; 3) ukończyła kurs przygotowujący do opiniowania projektów w zakre- sie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii, przeprowadzony  przez podmiot upoważniony przez Głównego Inspektora Pracy, we- dług programu zatwierdzonego przez Głównego Inspektora Pracy; 4) złożyła, z wynikiem pozytywnym, egzamin przed Komisją. 3. Nadane uprawnienia upoważniają rzeczoznawcę do opiniowa- nia projektów nowo budowanych lub przebudowywanych obiektów  budowlanych albo ich części, w których przewiduje się pomieszczenia  pracy, pod względem zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higie- ny pracy oraz wymaganiami ergonomii. 4. Główny Inspektor Pracy, z własnej inicjatywy lub na wniosek  właściwego okręgowego inspektora pracy, może cofnąć uprawnienia  rzeczoznawcy w przypadku wydania przez niego opinii naruszają- cej w sposób rażący przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy. Głów- ny Inspektor Pracy może także cofnąć uprawnienia rzeczoznawcy na  23 Art. 9 Rozdział 1. Organizacja Państwowej Inspekcji Pracy wniosek okręgowego inspektora pracy, właściwego ze względu na lo- kalizację obiektu budowlanego, w przypadku stwierdzenia podczas  odbioru tego obiektu lub jego eksploatacji, że w opinii wydanej przez  rzeczoznawcę nie uwzględniono istotnych przepisów bezpieczeństwa  i higieny pracy. Decyzja o cofnięciu uprawnień rzeczoznawcy powinna  być podjęta po uprzednim rozpatrzeniu jego wyjaśnień. 5. Członków Komisji, na 4-letnią kadencję, powołuje Główny In- spektor Pracy w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pra- cy spośród kandydatów zgłoszonych przez: 1) Główny Urząd Nadzoru Budowlanego: 2) organizacje techniczne, stowarzyszenia zawodowe, izby samorządu  zawodowego określone w ustawie o samorządach zawodowych ar- chitektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów oraz spośród  przedstawicieli nauki i pracowników Państwowej Inspekcji Pracy.  W skład Komisji wchodzi 8 osób. 6. Główny Inspektor Pracy w porozumieniu z ministrem właści- wym do spraw pracy może odwołać członka Komisji: 1) na wniosek podmiotu, który zgłosił jego kandydaturę; 2) w przypadku systematycznego nieuczestniczenia w pracach Komisji. 7. Członkowie Komisji otrzymują za udział w pracach Komisji  wynagrodzenie, a także diety i zwrot kosztów podróży na zasadach  określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 775 § 2 Ko- deksu pracy. 8. Koszty związane z przygotowaniem kandydatów na rzeczoznaw- ców, podnoszeniem kwalifikacji przez rzeczoznawców oraz nadawaniem  uprawnień rzeczoznawcom, ustalone przez Głównego Inspektora Pracy,  ponosi odpowiednio kandydat na rzeczoznawcę lub rzeczoznawca. 9. Minister właściwy do spraw pracy po zasięgnięciu opinii Głów- nego Inspektora Pracy określi, w drodze rozporządzenia: 1) szczegółowe warunki oraz tryb nadawania i cofania uprawnień rze- czoznawców, a także wymagania dotyczące przygotowania kandy- datów na rzeczoznawców i podnoszenia kwalifikacji przez rzeczo- znawców, biorąc pod uwagę poziom wykształcenia, dotychczasową  praktykę zawodową w zakresie opiniowania projektów obiektów  budowlanych, a także konieczność okresowego szkolenia; 24 Nadawanie uprawnień rzeczoznawcy... Nadawanie uprawnień rzeczoznawcy Art. 9 2) zakres nadawanych uprawnień, o którym mowa w ust. 3, wzór  uprawnień rzeczoznawcy, wzór klauzuli i pieczęci imiennej oraz  wzór rejestru opiniowanych projektów, biorąc pod uwagę rodzaj  budownictwa i podział na grupy projektowe; 3) wymagania dotyczące opinii rzeczoznawców o projektach nowo bu- dowanych lub przebudowywanych obiektów budowlanych albo ich  części, w których przewiduje się wykonywanie pracy, oraz tryb postę- powania odwoławczego od tych opinii, biorąc pod uwagę specyfikę,  charakter i przeznaczenie obiektu budowlanego, a także zgodność  przyjętych rozwiązań z obowiązującymi przepisami i normami; 4) tryb powoływania i odwoływania członków Komisji, sposób dzia- łania tej Komisji i przeprowadzania egzaminu, biorąc pod uwagę  konieczność zapewnienia sprawnego funkcjonowania Komisji; wysokość wynagrodzenia członków Komisji, biorąc pod uwagę zakres  wykonywanych czynności. Z dniem 1 stycznia 2008 r. warunki nadawania uprawnień rze- czoznawcom, tryb ich egzaminowania, skład komisji egzaminacyjnej i zasady wynagradzania jej członków, a także wymogi dotyczące ich opinii określa rozporządzenie Ministra Pracy I Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie rzeczoznawców do spraw bez- pieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. nr 247, poz. 1835), które zastąpi- ło rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie uprawnień rzeczoznawców do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, zasad opiniowania projektów obiektów budowlanych, w których przewiduje się pomieszczenia pracy, oraz trybu powoływa- nia członków Komisji Kwalifikacyjnej do Oceny Kandydatów na Rze- czoznawców (Dz. U. Nr 62, poz. 290 z późn. zm.). W świetle postanowień komentowanego przepisu Główny Inspektor Pracy nadaje uprawnienia, które upoważniają rzeczoznawcę do opiniowa- nia projektów nowo budowanych lub przebudowywanych obiektów budow- lanych albo ich części, w których przewiduje się pomieszczenia pracy, pod względem zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wy- maganiami ergonomii, w jednej lub więcej grupach uprawnień np.: budow- nictwo powszechne i komunalne, rolno-spożywcze czy przemysłowe. 25 Art. 9 Rozdział 1. Organizacja Państwowej Inspekcji Pracy Nadane uprawnienia mogą zostać przez Głównego Inspektora Pracy cofnięte – z własnej inicjatywy lub na wniosek okręgowego inspektora pracy – w przypadku wydania przez rzeczoznawcę opinii naruszającej w sposób rażący przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy lub w przypadku stwierdzenia podczas odbioru tego obiektu lub jego eksploatacji, że w opi- nii wydanej przez rzeczoznawcę nie uwzględniono istotnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Decyzję o cofnięciu uprawnień Główny Inspektor Pracy podejmuje po zapoznaniu się z wyjaśnieniami rzeczo- znawcy, którego ujawnione naruszenia i nieprawidłowości dotyczą. Główny Inspektor Pracy prowadzi centralny rejestr wydanych uprawnień. Rzeczoznawca opiniuje projekty, uwzględniając specyfikę, charakter i przeznaczenie obiektu budowlanego lub jego części, a zwłaszcza wa- runki wynikające z części technologicznej projektu. Sprawdza przede wszystkim zgodność przyjętych rozwiązań z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, wymaganiami ergonomii oraz z Polskimi Normami, a także – czy przyjęte rozwiązania likwidują bądź ograniczają zagroże- nia, jakie może spowodować projektowany proces technologiczny. Po przeprowadzeniu analizy projektu, rzeczoznawca umieszcza na rzucie podstawowym projektu klauzulę zawierającą opinię oraz pie- częć imienną (wg wzoru określonego w rozporządzeniu). Prowadzi re- jestr wydanych opinii. Inwestor, jednostka projektowania lub projektant mogą zakwestionować opinię rzeczoznawcy zwracając się w terminie 14 dni od jej otrzymania do okręgowego inspektora pracy w obszarze właściwości którego leży projektowany obiekt, o ocenę prawidłowości rozwiązań przyjętych w projekcie. Stanowisko okręgowego inspektora pracy w tej kwestii jest ostateczne i nie przysługuje od niego odwoła- nie. Rozporządzenie zakazuje rzeczoznawcom, będącym jednocześnie projektantami, opiniowania projektów przez nich opracowanych, a tym którzy są jednocześnie inspektorami pracy – opiniowania projektów obiektów budowlanych albo ich części, w których przewiduje się po- mieszczenia pracy, jeżeli dokonuje kontroli zgodności wykonania tych obiektów z projektem. Rozporządzenie z 19 grudnia 2007 r. szczegó- łowo określa zasady egzaminowania kandydatów na rzeczoznawców, skład komisji egzaminacyjnej i zasady wynagradzania jej członków. 26 Zadania Państwowej Inspekcji Pracy Art. 10 rozdział 2 zadania pańStwOwej inSpekcji pracy Art. 10. [Zadania Państwowej Inspekcji Pracy] 1. Do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy: 1) nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w szcze- gólności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepi- sów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych  świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy, urlopów,  uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, zatrudnia- nia młodocianych i osób niepełnosprawnych; 2) kontrola przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy  przy projektowaniu budowy, przebudowy i modernizacji zakładów  pracy oraz stanowiących ich wyposażenie maszyn i innych urzą- dzeń technicznych oraz technologii; 3) kontrola legalności zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, wyko- nywania działalności oraz kontrola przestrzegania obowiązku: a) informowania powiatowych urzędów pracy o zatrudnieniu bez- robotnego lub powierzeniu mu wykonywania innej pracy zarob- kowej, b) informowania powiatowych urzędów pracy przez bezrobotnych  o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działal- ności, c) opłacania składek na Fundusz Pracy, 27 Art. 10 Rozdział 2. Zadania Państwowej Inspekcji Pracy d) dokonania wpisu do rejestru agencji zatrudnienia działalności,  której prowadzenie jest uzależnione od uzyskania wpisu do tego  rejestru, e) prowadzenia agencji zatrudnienia zgodnie z warunkami okre- ślonymi w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach  rynku pracy; 4) kontrola legalności zatrudnienia, innej pracy zarobkowej oraz wy- konywania pracy przez cudzoziemców; 5) uczestnictwo w przejmowaniu do eksploatacji wybudowanych lub  przebudowanych obiektów budowlanych albo ich części w zakresie  ustalonym w odrębnych przepisach; 6) kontrola wyrobów wprowadzanych do obrotu pod względem speł- niania przez nie wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny  pracy, określonych w odrębnych przepisach; 7) podejmowanie działań polegających na zapobieganiu i eliminowa- niu zagrożeń w środowisku pracy, a w szczególności: a) badanie i analizowanie okoliczności i przyczyn wypadków przy  pracy oraz kontrola stosowania środków zapobiegających tym  wypadkom, b) analizowanie przyczyn chorób zawodowych oraz kontrola stoso- wania środków zapobiegających tym chorobom, c) inicjowanie prac badawczych w dziedzinie przestrzegania prawa  pracy, a w szczególności bezpieczeństwa i higieny pracy, d) inicjowanie przedsięwzięć w sprawach ochrony pracy w rolnic- twie indywidualnym, e) udzielanie porad i informacji technicznych służących elimino- waniu zagrożeń dla życia i zdrowia pracowników, a także porad  i informacji w zakresie przestrzegania prawa pracy; 8) współdziałanie z organami ochrony środowiska w zakresie kontroli  przestrzegania przez pracodawców przepisów o przeciwdziałaniu  zagrożeniom dla środowiska; 9) kontrola przestrzegania wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy,  określonych w ustawie z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach ge- netycznie zmodyfikowanych (Dz. U. z 2007 r. Nr 36, poz. 233); 10) opiniowanie projektów aktów prawnych z zakresu prawa pracy; 28 Zadania Państwowej Inspekcji Pracy Art. 10 11) prawo wnoszenia powództw, a za zgodą osoby zainteresowanej  – uczestnictwo w postępowaniu przed sądem pracy, w sprawach  o ustalenie istnienia stosunku pracy; 12) wydawanie i cofanie zezwoleń w przypadkach, o których mowa  w art. 3045 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U.  z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.3)); 13) udzielanie na pisemny wniosek osoby zainteresowanej informa- cji o minimalnych warunkach zatrudnienia pracowników, okre- ślonych w dziale drugim rozdziale IIa ustawy z dnia 26 czerwca  1974 r. – Kodeks pracy; 14) współpraca z urzędami państw członkowskich Unii Europejskiej  odpowiedzialnymi za nadzór nad warunkami pracy i zatrudnie- nia pracowników, polegająca na: a) udzielaniu informacji o warunkach zatrudnienia pracowników  skierowanych do wykonywania pracy na terytorium państwa  członkowskiego Unii Europejskiej na określony czas, przez pra- codawcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Pol- skiej, b) informowaniu o stwierdzonych wykroczeniach przeciwko pra- wom pracowników skierowanych do wykonywania pracy na te- rytorium Rzeczypospolitej Polskiej na określony czas przez pra- codawcę mającego siedzibę w państwie będącym członkiem Unii  Europejskiej, c) wskazywaniu organu nadzoru nad rynkiem pracy, właściwego  do udzielania żądanej informacji ze względu na zakres jego  działania; 15) ściganie wykroczeń przeciwko prawom pracownika określonych  w Kodeksie pracy, wykroczeń, o których mowa w art. 119–123  ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i in- stytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001, z późn. zm.4)),  a także innych wykroczeń, gdy ustawy tak stanowią oraz udział  w postępowaniu w tych sprawach w charakterze oskarżyciela pu- blicznego; 29 Art. 10 Rozdział 2. Zadania Państwowej Inspekcji Pracy 16) wykonywanie innych zadań określonych w ustawie i przepisach  szczególnych. 2. Do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy ponadto nadzór  i kontrola zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pra- cy: 1) osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż sto- sunek pracy oraz osobom wykonującym na własny rachunek dzia- łalność gospodarczą w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę  lub przedsiębiorcę, niebędącego pracodawcą, na rzecz którego taka  praca jest świadczona; 2) przez podmioty organizujące pracę wykonywaną przez osoby fi- zyczne na innej podstawie niż stosunek pracy, w ramach prac spo- łecznie użytecznych; 3) osobom przebywającym w zakładach karnych i zakładach popraw- czych, wykonującym pracę, a także żołnierzom w służbie czynnej,  wykonującym powierzone im prace. 3. Państwowa Inspekcja Pracy sprawuje także nadzór i kontrolę  zapewnienia przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warun- ków zajęć odbywanych na jego terenie przez studentów i uczniów nie- będących pracownikami. 4. Państwowa Inspekcja Pracy może podejmować działania w za- kresie prowadzenia badań oraz analizowania czynników szkodliwych  i uciążliwych w środowisku pracy. 1.1. Nadzorem i kontrolą Państwowej Inspekcji Pracy, zgodnie z art. 1 ustawy, objęte jest przestrzeganie przez pracodawców prze- pisów prawa pracy. Kontrola polega na sprawdzeniu, czy stan rzeczywisty w określonej materii jest zgodny z ustalonym wzorcem (w przypadku PIP – z prze- pisami prawa pracy), natomiast nadzór to rozstrzygnięcia władcze (de- cyzje) wobec podmiotów kontrolowanych. Ustalenia dokonane pod- czas kontroli stanowią podstawę zastosowania środków nadzorczych, choć możliwa jest również kontrola, która nie uruchamia aktów nad- zorczych. 30
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy. Komentarz
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: