Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00321 020214 17743732 na godz. na dobę w sumie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz - ebook/pdf
Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 232
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-1632-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> komentarze prawnicze
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Komentarz do ustawy z 6.9.2001 r. o dostępie do informacji publicznej stanowi szczegółowe omówienie przepisów regulujących kwestię prawa obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz podmiotów wykonujących zadania publiczne. Autorzy w wyczerpujący sposób, przedstawiając interpretację przepisów ustawy, prezentują poglądy zarówno doktryny, jak i stanowisko orzecznictwa.

Komentarz adresowany jest do osób zobowiązanych do udzielania informacji publicznej, a także do każdego obywatela, który taką informację chce uzyskać.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Krótkie Komentarze Becka Mariusz Bidziński Marek Chmaj Przemysław Szustakiewicz Ustawa o dostępie do informacji publicznej Komentarz Cena 59,00 zł C. H. Beck KRÓTKIE KOMENTARZE BECKA Ustawa o dostępie do informacji publicznej Polecamy nasze publikacje z serii Krótkie Komentarze Becka: B. Kurzępa USTAWA O BRONI I AMUNICJI J. Świeca USTAWA O RZECZNIKU PRAW OBYWATELSKICH R. Adamus BEZSKUTECZNOŚĆ I ZASKARŻANIE CZYNNOŚCI UPADŁEGO K. Haładyj USTAWA O OFERCIE PUBLICZNEJ A. Panasiuk KONCESJA NA ROBOTY BUDOWLANE LUB USŁUGI J. Chaciński OCHRONA PRAW LOKATORÓW, wyd. 2 P. Barta, P. Litwiński USTAWA O OCHRONIE DANYCH OSOBOWYCH W. Maciejko, A. Korcz-Maciejko ŚWIADCZENIA RODZINNE, wyd. 3 G. Rejman ZASADY ODPOWIEDZIALNOŚCI KARNEJ. ART. 8–31 KK www.sklep.beck.pl Ustawa o dostępie do informacji publicznej Komentarz Mariusz Bidziński Marek Chmaj Przemysław Szustakiewicz WYDAWNICTWO C.. H. BECK WARSZAWA 2010 Ustawa o dostępie do informacji publicznej Stan prawny: maj 2010 r. Redakcja: Aleksandra Dróżdż Poszczególne części komentarza opracowali: Mariusz Bidziński Marek Chmaj Przemysław Szustakiewicz art. 5−9, 18−20, 23−26 Przedmowa, art. 1, 3–4 art. 2, 10−17, 21–22 © Wydawnictwo C.H. Beck 2010 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: DTP Service Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-1632-1 Spis treści Przedmowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VII Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XV Wykaz literatury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XIX A. Tekst ustawy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ustawa o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz.U. Nr 112, poz. 1198) . . . . . . . . . . . B. Komentarz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 1. Przepisy ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 1. Informacja publiczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 2. Prawo do informacji publicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 3. Zakres prawa do informacji publicznej . . . . . . . . . . . . . . Art. 4. Podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 5. Ograniczenia prawa do informacji publicznej . . . . . . . . . Rozdział 2. Dostęp do informacji publicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 3 15 17 17 34 40 51 66 77 77 Art. 6. Rodzaje informacji publicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 7. Sposób udostępniania informacji publicznych; nieodpłatność . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 Art. 8. Biuletyn Informacji Publicznej; obowiązki podmiotów udostępniających informacje; wyłączenie jawności informacji . 121 Art. 9. System stron BIP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 Art. 10. Udostępnienie informacji na wniosek lub bez pisemnego wniosku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130 Art. 11. Sposób udostępniania informacji . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 Art. 12. Oznaczanie informacji publicznych; obowiązki podmiotu udostępniającego informację publiczną . . . . . . . . . . . 142 Art. 13. Termin udostępniania informacji publicznej na wniosek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 Art. 14. Sposób udostępniania informacji publicznej na wniosek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152 Art. 15. Dodatkowe koszty udostępnienia informacji . . . . . . . . 158 V Spis treści Art. 16. Odmowa udostępnienia informacji publicznej . . . . . . . 163 Art. 17. Tryb postępowania odwoławczego . . . . . . . . . . . . . . . . 168 Art. 18. Jawność i dostępność posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170 Art. 19. Protokoły lub stenogramy obrad; materiały audiowizualne lub teleinformatyczne rejestrujące obrady . . . . . 178 Art. 20. Udostępnianie informacji przez władze lokalne . . . . . . 180 Art. 21. Skargi; odesłanie do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183 Art. 22. Powództwo o udostępnienie informacji publicznej . . . 186 Art. 23. Sankcje za nieudostępnienie informacji . . . . . . . . . . . . 191 Rozdział 3. Przepisy o zmianie przepisów obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194 Art. 24. Przepisy zmieniające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194 Art. 25. Zastosowanie niniejszej ustawy . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197 Art. 26. Wejście w życie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 Indeks rzeczowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 VI Przedmowa Gwarancje dla samoistnego prawa do informacji o sprawach publicznych ukształtowały się na fundamencie tradycyjnej wolności słowa (wypowiedzi). Powszechny szeroki dostęp do informacji publicznej stanowi niezbędną prze- słankę zaistnienia społeczeństwa obywatelskiego, a co za tym idzie urze- czywistnienia demokratycznych zasad funkcjonowania władzy publicznej w państwie prawnym. Umożliwia efektywną kontrolę obywatelską działań podejmowanych przez organy władzy publicznej (zob. W. Skrzydło, Konsty- tucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Kraków 1998, s. 58). Do polskiego prawa konstytucyjnego prawo do informacji wprowadziła dopiero Konstytucja RP. Jej art. 61 otrzymał brzmienie: „1. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności orga- nów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organi- zacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. 2. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej po- chodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. 3. Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wy- łącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bez- pieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. 4. Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy”. W polskiej ustawie zasadniczej przyjęto szeroki dostęp do informacji pub- licznej. Regulacje modelowe mogą opierać się o dwa odrębne rozwiązania. Przykładem wąskiego dostępu do informacji jest model brytyjski, opierający się na niedostępności takiej informacji dla obywatela, zaś publiczny dostęp do informacji rządowej jest uzależniony od uprzedniego jej „zwolnienia”. Przykładem odwrotnym są rozwiązania szwedzkie i amerykańskie. W Szwe- cji genezy prawa obywateli do informacji można dopatrywać się już w usta- wie (konstytucyjnej) o wolności druku z 1766 r. Przepisy te w obecnym brzmieniu wprowadzają zasadę publicznej dostępności informacji, która VII Przedmowa nie dotyczy tylko wyraźnie wymienionych wyjątków, kiedy dochodzi do jej utajnienia. Z kolei unormowania amerykańskie nakładają na agencje rządowe obowiązek publikowania określonych dokumentów (danych) dotyczących ich pracy, obowiązek udostępniania innych dokumentów na żądanie oby- watela, obowiązek publikowania określonych dokumentów w specjalnym rejestrze, a także udostępniania do wglądu i kopiowania. Tylko niektóre dokumenty są wyłączone z udostępniania, zaś obywatel w razie odmowy ma prawo odwołania się do sądu (zob. A. Szmyt, W sprawie interpretacji art. 61 Konstytucji RP z 2.4.1997 r., Prz. Sejm. 1999, Nr 6, s. 68−70). Szerokie ujęcie prawa do informacji ma ogromne znaczenie. Świadomy udział obywateli w życiu społeczeństwa i państwa jest nieodzowny w sy- stemie demokratycznym, a zakres tego udziału zależy w ogromnym stopniu od kultury politycznej oraz stanu wiedzy zbiorowości o problemach narodu i państwa. Łączy się to także z postulatem tworzenia społeczeństwa obywa- telskiego. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 11.4.2005 r., (zob. uchw. NSA (7) w Warszawie z 11.4.2005 r., I OPS 1/05, OSAiWSA 2005, Nr 4, poz. 63) trafnie zauważył, że prawo to „ma na celu umożliwienie obywatelowi realnego udziału w życiu publicznym, ale także służy jaw- ności życia publicznego, określanej potocznie jako przejrzystość działań władzy publicznej oraz osób wykonujących zadania tej władzy. Prawo to służy także do sprawowania kontroli obywatelskiej nad funkcjonowaniem władzy publicznej”. Należy zauważyć, że uzyskiwanie informacji publicznej w Konstytucji RP zostało ujęte jako „prawo obywatelskie”. Tym samym ustrojodawca dokonał rozróżnienia pomiędzy „prawem” a „wolnością”. Przyznanie obywatelom „prawa” do uzyskiwania informacji, że ustawodawca jest uprawniony do dokładnego uregulowania wszelkich przejawów korzystania z tego „pra- wa”. Obywatele nie mogą przy tym wychodzić poza przyznane im możli- wości działania (zob. szerzej: M. Chmaj, Pojęcie i geneza wolności i praw człowieka, w: M. Chmaj (red.), Konstytucyjne wolności i prawa w Polsce, t. I, Zasady ogólne, Kraków 2002, s. 11−13). Znacznie szerszy wymiar ma „wolność”. Określając „wolność” obywatelską ustawodawca nie jest upraw- niony do uregulowania wszelkich przejawów aktywności obywateli w danej płaszczyźnie działań (wolności), ale jedynie do zakreślenia ram, których obywatelowi nie wolno przekraczać. W określonych granicach obywatele mają zatem nieograniczoną swobodę wyboru, co do form i metod korzystania z przyznanej im „wolności”. Tymczasem konstytucyjne prawo do informacji publicznej przybrało zatem charakter publicznego prawa podmiotowego, zapewniającego oby- watelowi możliwość skutecznego żądania od organów władzy publicznej określonego zachowania, egzekwowalnego – w razie potrzeby – w drodze VIII Przedmowa odpowiednich instytucji procesowych (zob. W. Sokolewicz, Komentarz do art. 61 Konstytucji RP, w: L. Garlicki (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. IV, Warszawa 2005, s. 5). Należy zauważyć, że przepisy konstytucyjne gwarantujące prawo do in- formacji publicznej mogą być stosowane bezpośrednio i są egzekwowalne na zasadzie ogólnej reguły z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, chociaż sam tryb dostępu powinien być określony w aktach niższej rangi, przewidzianych w art. 61 ust. 4 [zob. W. Sokolewicz, Komentarz do art. 61 Konstytucji RP, s. 4; A. Bałaban, W sprawie interpretacji art. 61 Konstytucji RP z 2.4.1997 r., Prz. Sejm. 1999, Nr 6, s. 63 oraz A. Masiota, J. Masiota, Zakaz reklamy a prawo do rzetelnej informacji (w świetle przepisów o adwokaturze), RPEiS 2002, z. 4, s. 51]. Przepis art. 61 został umieszczony w Rozdziale II Konstytucji RP, zaty- tułowanym „Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela”, w pod- rozdziale: „Wolności i prawa polityczne”. Usytuowanie prawa do informacji publicznej w grupie wolności i praw politycznych znajduje uzasadnienie w tym, że prawo to wiąże się ściśle tak z innymi publicznymi prawami obywatelskimi (czynnym prawem wyborczym, prawem równego dostępu do służby publicznej, itp.), jak z fundamentalnymi zasadami ustroju polityczne- go państwa (zob. W. Sokolewicz, Komentarz do art. 61 Konstytucji RP, s. 8). Prawo do informacji publicznej należy postrzegać także w szerszym kon- tekście konstytucyjnym. Przede wszystkim na tle konstytucyjnej wolności pozyskiwania i rozpowszechniania informacji (art. 54 Konstytucji RP) oraz towarzyszącego jej prawa do informacji o środowisku (art. 74 Konstytucji RP), a także uprawnienia dostępu osoby zainteresowanej do danych osobo- wych w dokumentach urzędowych (art. 51 ust. 3 Konstytucji RP). Przepis art. 61 należy postrzegać również w świetle wspólnych dla całego Rozdziału II Konstytucji RP „zasad ogólnych” odnoszących się do wolności, praw i obowiązków obywatela (zob. A. Szmyt, W sprawie interpretacji, s. 68). Oznacza to dopuszczalność ograniczenia prawa do informacji na zasadach określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Z treści tego przepisu wynika, że ograniczenie konstytucyjnych praw i wolności może nastąpić: 1) tylko w drodze ustawy; 2) jeżeli jest to niezbędne w demokratycznym państwie prawa; 3) dla ochrony jednej z następujących wartości: bezpieczeństwo, porzą- dek publiczny, ochrona środowiska, zdrowia i moralności publicznej, wolności i prawa innych osób; 4) ograniczenia nie mogą naruszać istoty praw; 5) ograniczania muszą być proporcjonalne do potrzeby ochrony zagrożo- nego dobra (przesłanka ta nie wynika wprost z art. 31 ust. 3. Zosta- ła ona zrekonstruowania w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego IX Przedmowa z art. 2 Konstytucji RP – por. np. wyr. TK z 25.2.1999 r., K 23/98, OTK-A 1999, Nr 2, poz. 25). Prawo do informacji publicznej przede wszystkim wiąże się z wolnością słowa zapisaną w Konstytucji RP jako wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji w ogólności, zwłaszcza za pośrednictwem środków społecznego przekazu. Zakres przedmiotowy wolności informacji jest oczywiście szerszy od zakresu prawa do informacji (zob. W. Sokolewicz, Komentarz do art. 61 Konstytucji RP, s. 9). Praktyka ustrojowa wzbogaca formy zapoznawania opinii publicznej z działalnością władz, co należy oceniać jako niezwykle ważny, świadomy element udziału obywateli w życiu publicznym i realizacji tą drogą zasady zwierzchnictwa narodu. Stąd prawo do informacji o działalności władz jest ważnym elementem życia publicznego i kontroli opinii publicznej nad dzia- łalnością organów i władz (zob. W. Skrzydło, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2009, s. 65). Stopień dostępności do informacji jest konstytucyjnie ograniczony po- przez możliwość wyłączenia z pozaurzędowego biegu tych informacji, które zdaniem ustrojodawcy, powinny pozostać niejawne (tajne). Kwestie te zo- stały wprost wskazane w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP (zob. P. Winczorek, W sprawie interpretacji art. 61 Konstytucji RP z 2.4.1997 r., Prz. Sejm. 1999, Nr 6, s. 60). Przewidziane ograniczenia w tej dziedzinie, o których wspomina ust. 3 nie są liczne i zostały podyktowane względami na ochronę wolności i praw innych osób, ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Konstytucyjne prawo do informacji nie może oznaczać w żadnym wy- padku wpływu na pracę wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP or- ganów władzy publicznej. Nie rozciąga się też na możliwość jakiejkolwiek formy nacisku na przejawy ich działalności (zob. A. Bałaban, W sprawie interpretacji, s. 63). Ustawa z 6.9.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) była pierwszym w Polsce aktem tej rangi, regulującym dostęp do szeroko pojmowanej informacji publicznej. Prace nad ustawą roz- poczęły się już w 1996 r., kiedy to grupa posłów Unii Pracy przygotowała projekt (projekt ustawy z 24.10.1996 r. o dostępie do informacji publicznej, druk sejmowy II kadencji, Nr 2075), będący odpowiedzią posłów na debatę toczącą się po uchwaleniu Konstytucji RP z 2.4.1997 r. w przedmiocie do- stępu do informacji. Projekt ten został złożony do Sejmu w roku wyborczym i prace legislacyjne nie zostały zakończone z uwagi na upływ kadencji. Kolejny projekt został złożony do laski marszałkowskiej dopiero 30.6.2000 r. Był to „komisyjny” projekt ustawy o dostępie do informacji publicznej (projekt ustawy z 30.6.2000 r. o dostępie do informacji publicznej, X Przedmowa druk sejmowy III kadencji, Nr 2094). Do reprezentowania posłów w pracach nad projektem ustawy został upoważniony poseł R. Wawryniewicz. Projekt ten stał się podstawą uchwalonej w późniejszym okresie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie 20.7.2000 r. grupa posłów Unii Wolności złożyła do Mar- szałka Sejmu konkurencyjny – projekt ustawy o jawności procedur decyzyj- nych, grupach interesów i publicznym dostępie do informacji (druk sejmowy III kadencji, Nr 2153). Wskazane powyżej dwa projekty ustaw zostały poddane pod dyskusję. W konsekwencji Rada Ministrów w komunikacie z 14.12.2000 r. przyjęła stanowiska w sprawie: poselskiego projektu ustawy o dostępie do informacji publicznej (druk Nr 2094) oraz poselskiego projektu ustawy o jawności pro- cedur decyzyjnych, grupach interesów i publicznym dostępie do informacji (druk Nr 2153). W omawianym komunikacie wyrażono pogląd, że: „ustawa o dostępie do informacji publicznej stworzy mechanizmy gwarantujące obywatelowi egzekucję, należących mu z mocy Konstytucji uprawnień. Będzie również odpowiadać na rosnące oczekiwania społeczeństwa wobec administra- cji i urzędników, czyniąc ich działania jawnymi”. W komunikacie tym czytamy również, że Rada Ministrów zdeklarowała pełne współdziałanie w toku prac w Komisjach Sejmowych przy wypracowaniu wyważonego, chroniącego interesy Państwa rozwiązania, zapewniającego społeczeń- stwu możliwie pełny dostęp do informacji publicznej. Ponadto, wyrażono pogląd, że uchwalenie ustawy o dostępie do informacji publicznej w pro- ponowanym kompleksowym i szerokim zakresie – zakończy proces po- wstawania nowoczesnego polskiego prawodawstwa dotyczącego obiegu i ochrony informacji. Rada Ministrów, odnosząc się do poselskiego projektu ustawy o jaw- ności procedur decyzyjnych, grupach interesów i publicznym dostępie do informacji zwróciła uwagę na konieczność uzupełnienia proponowa- nego projektu o szereg dalszych procedur i przeprowadzenia konsultacji, z jednoczesnym wskazaniem na uregulowanie sfery działań lobbingowych w odrębnej ustawie. Dnia 19.7.2000 r. projekt ustawy z 30.6.2000 r. został skierowany na posiedzeniu Sejmu do pierwszego czytania, które odbyło się 15.9.2000 r. Do rozpatrzenia przedmiotowego projektu została powołana Komisja Nad- zwyczajna do rozpatrzenia projektów ustaw dotyczących prawa obywateli do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcję publiczne, a także dotyczące jawności procedur decyzyjnych i grup interesów (zwanej dalej Komisją Nadzwyczajną), pod przewodnictwem posła H. Wujca (Unia Wolności). XI Przedmowa Dnia 25.6.2001 r. Komisja Nadzwyczajna po przeprowadzeniu pierw- szego czytania oraz po rozpatrzeniu projektu ustawy na posiedzeniach od 12.10.2000 r. do 21.6.2001 r. wniosła o przyjęcie projektu ustawy przez Sejm. Drugie czytanie ustawy odbyło się na posiedzeniu Sejmu 18.7.2001 r. Sejm ponownie skierował projekt do Komisji Nadzwyczajnej celem przed- stawienia dodatkowego sprawozdania. Komisja po rozpatrzeniu poprawek Sejmu na posiedzeniu 19.7.2001 r. i wysłuchaniu oświadczenia przedstawiciela Komitetu Integracji Europej- skiej, który wskazał, że przedmiot poprawek z drugiego czytania jest zgodny z prawem Unii Europejskiej, wniosła o przyjęcie projektu ustawy zgodnie z uwagami przestawionymi w tym wniosku. Trzecie czytanie projektu odbyło się na posiedzeniu Sejmu 25.7.2001 r. Ustawa została przyjęta 344 głosami za (Sojusz Lewicy Demokratycznej − 128, Akcja Wyborcza Solidarność – 109, Unia Wolności − 39, posłowie niezrzeszeni – 28, Polskie Stronnictwo Ludowe – 9, Prawo i Sprawiedliwość – 16, Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe – 11, Porozumienie Polskie − 3, Koło Alternatywa − 1), 6 posłów było przeciwnych, a 9 wstrzymało się od głosu. Dnia 1.8.2001 r. uchwalona ustawa trafi ła do Senatu. Tego samego dnia marszałek Senatu skierował ją do Komisji Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej oraz Komisji Praw Człowieka i Praworządności. Komisje po rozpatrzeniu ustawy przygotowały swoje sprawozdania w tej sprawie. Jako pierwszy sprawozdanie Komisji Samorządu Terytorialnego i Admini- stracji przedstawił senator Z. Piwoński, który m.in. wskazał, iż rozpatrywana ustawa jest daleka od doskonałości. Jeszcze bowiem przed uchwaleniem i wdrożeniem jej w życie można z góry założyć, że prezentowany akt praw- ny będzie musiał być w niedługim czasie znowelizowany. Stwierdził on również, że Komisja, pomimo wielu licznych kontrowersji, podjęła uchwałę o przyjęciu ustawy bez poprawek. Członkowie komisji stwierdzili, że trudno byłoby udoskonalić ten akt tak, żeby odpowiadał oczekiwaniom i intencjom wszystkich senatorów. Uznano bowiem, że należy ją szybko wdrożyć w ży- cie, tak by praktyka, obserwacja i usunięcie sprzeczności, które będą się po- jawiały pomiędzy tą ustawą a całym prawodawstwem dotyczącym jawności naszego życia, pozwoliły ten dokument w przyszłości udoskonalić. Z kolei sprawozdawca Komisji Praw Człowieka i Praworządności senator K. Piesie- wicz, wskazując na liczne niedoskonałości analizowanej ustawy, podkreślił, że nie zawiera ona defi nicji informacji publicznej. Zdaniem senatora może to w przyszłości rodzić liczne kontrowersje w przedmiocie jej stosowania. Ponadto wskazał, iż w sensie podmiotowym i przedmiotowym komentowana ustawa sięga bardzo głęboko, dając jednocześnie szerokie możliwości do- XII Przedmowa stępu do informacji publicznej. Dotyczy to zarówno instytucji, podmiotów organizacyjnych, jak i osób fi zycznych pełniących funkcje publiczne. Na zakończenie senator K. Piesiewicz stwierdził, że Komisja Praw Człowieka i Praworządności postanowiła zaproponować Izbie wprowadzenie tylko nie- wielkich zmian w ustawie, gdyż jakiekolwiek głębsze zmiany rujnowałyby pewną systematykę czy też wypracowany opis występujący w tej ustawie. Dlatego w najbliższych latach – w opinii senatora – opiniowana ustawa będzie wracała pod obrady parlamentu. Komisja zaproponowała poprawki dotyczące realizacji zasady jawności życia publicznego i dostępu do infor- macji. Zgłoszone wnioski i propozycje poprawek rozpatrzyły dwie komisje senackie, które poparły wszystkie zaproponowane poprawki. Po rozpatrzeniu na forum Sejmu stanowiska Senatu 6.9.2001 r. przyję- to część poprawek, następnie ustawę przekazano Prezydentowi do podpi- su. Dnia 6.10.2001 r. ustawa została podpisana przez Prezydenta. Należy podkreślić, że ustawa była uchwalana w dużym pośpiechu, co wynikało ze zbliżającego się końca kadencji Sejmu. Pośpiech ten niestety odbił się na jakości prac legislacyjnych. Ustawa o dostępie do informacji publicznej weszła w życie 1.1.2002 r. i do chwili obecnej była nowelizowana cztery razy. Przeprowadzone zmiany mia- ły jedynie charakter marginalny i dostosowujący do aktualnych przepisów. Pierwsza nowelizacja ustawy o dostępie do informacji publicznej została przeprowadzona ustawą z 30.8.2002 r. − Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę − Prawo o postępo- waniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Nowelizacja ta dotyczyła zmiany art. 21 DostInfPublU uwzględniając tym samym wejście w życie ustawy z 30.8.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Druga nowelizacja ustawy została wprowadzona ustawą z 8.10.2004 r. o zmianie ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodar- czych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz o zmianie nie- których innych ustaw (Dz.U. Nr 240, poz. 2407) i dotyczyła art. 4 ust. 2 DostInfPublU. W wyniku przeprowadzonej zmiany organizacje związkowe i pracodawcy reprezentowani w rozumieniu ustawy o Trójstronnej Komi- sji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisji dialogu społecznego, zostali zobowiązani do udostępniania informacji publicznej. Przedmiotowa zmiana weszła w życie 23.11.2004 r. Trzecia nowelizacja polegała na zmianie art. 9 DostInfPublU. Została wprowadzona ustawą z 17.2.2005 r. o informatyzacji działalności podmio- tów realizujących zadania publiczne (Dz.U. Nr 64, poz. 565 ze zm.). Doty- czyła ona zmiany podmiotu upoważnionego do tworzenia strony głównej Biuletynu Informacji Publicznej. Na kanwie ustawy obowiązującej sprzed XIII Przedmowa nowelizacji był to minister do spraw administracji, natomiast zgodnie z pre- zentowaną nowelą jest to minister do spraw informatyzacji. Ponadto, okre- ślono zakres jego działania oraz upoważniono do uregulowania w drodze rozporządzenia wymagań dotyczących układu ujednoliconego systemu stron Biuletynu, zakresu i trybu przekazywania informacji oraz wymagań doty- czących zabezpieczenia treści informacji publicznej. Zmiana obowiązywała od 21.7.2005 r. Ostatnia z przeprowadzonych przez ustawodawcę zmiana została wpro- wadzona ustawą z 17.6.2005 r. o zmianie ustawy o służbie cywilnej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 132, poz. 1110). Polegała ona na dodaniu do ustawy o dostępie do informacji publicznej art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. g i h oraz rozszerzeniu katalogu informacji publicznej dotyczącej zasad funkcjonowa- nia podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 DostInfPublU, które podlegają ujawnieniu. Zmiana ta obowiązuje od 19.8.2005 r. prof. Marek Chmaj XIV Wykaz skrótów 1. Źródła prawa AktyNormU . . . . . . . ustawa z 20.7.2000 r. o ogłaszaniu aktów normatyw- nych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 17, poz. 95) DostInfPublU . . . . . . ustawa z 6.9.2001 r. o dostępie do informacji pub- licznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) EKPC . . . . . . . . . . . . Konwencja z 4.11.1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) KC . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. KK . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, Nr 16, poz. 93 ze zm.) poz. 553 ze zm.) Konstytucja RP . . . . Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. KP . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm. i ze sprost.) z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) KPA . . . . . . . . . . . . . ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania admi- nistracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) KPC . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania KSH . . . . . . . . . . . . . ustawa z 15.9.2000 r. − Kodeks spółek handlowych cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) OchrDanychU . . . . . . ustawa z 29.8.1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) OchrInfNU . . . . . . . . . ustawa z 22.1.1999 r. o ochronie informacji niejaw- nych (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 196, poz. 1631 ze zm.) PartieU . . . . . . . . . . . ustawa z 27.6.1997 r. o partiach politycznych (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 857 ze zm.) PrPostSAdm . . . . . . . ustawa z 30.8.2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) PrPras . . . . . . . . . . . . ustawa z 26.1.1984 r. − Prawo prasowe (Dz.U. Nr 5, poz. 24 ze zm.) XV Wykaz skrótów Regulamin Sejmu . . . uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 30.7.1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. M.P. z 2009 r. Nr 5, poz. 47 ze zm.) Regulamin Senatu . . . uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z 23.11.1990 r. Regulamin Senatu (t.j. M.P. z 2002 r. Nr 54, poz. 741 ze zm.) SamGminU . . . . . . . ustawa z 8.3.1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) SamPowU . . . . . . . . ustawa z 5.6.1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) SamWojU . . . . . . . . . ustawa z 5.6.1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) ZNKU . . . . . . . . . . . ustawa z 16.4.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej kon- kurencji (t.j. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) 2. Organy, instytucje i organizacje NSA . . . . . . . . . . . . . Naczelny Sąd Administracyjny RIO . . . . . . . . . . . . . . Regionalna Izba Obrachunkowa SA . . . . . . . . . . . . . . . Sąd Apelacyjny SN . . . . . . . . . . . . . . Sąd Najwyższy SO . . . . . . . . . . . . . . Sąd Okręgowy SPI . . . . . . . . . . . . . . Sąd Pierwszej Instancji TK . . . . . . . . . . . . . . Trybunał Konstytucyjny WE . . . . . . . . . . . . . . Wspólnota Europejska WSA . . . . . . . . . . . . . Wojewódzki Sąd Administracyjny 3. Publikatory i czasopisma AUWr . . . . . . . . . . . . Acta Universitatis Wratislaviensis BIP . . . . . . . . . . . . . . Biuletyn Informacji Publicznej Dz.U. . . . . . . . . . . . . Dziennik Ustaw Dz.Urz. . . . . . . . . . . . Dziennik Urzędowy Dz.Urz. MS . . . . . . . Dziennik Urzędowy Ministra Sprawiedliwości GdSP . . . . . . . . . . . . Gdańskie Studia Prawnicze KPP . . . . . . . . . . . . . Kwartalnik Prawa Prywatnego MoP . . . . . . . . . . . . . Monitor Prawniczy M.P. . . . . . . . . . . . . . Monitor Polski NZS . . . . . . . . . . . . . Nowe Zeszyty Samorządowe ONSAiWSA . . . . . . . Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych XVI Wykaz skrótów OSNC . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna OSP . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądów Polskich OwSG . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo w Sprawach Gospodarczych OwSS . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych PiP . . . . . . . . . . . . . . Państwo i Prawo PPP . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Prawa Publicznego Prok. i Pr. . . . . . . . . . Prokuratura i Prawo PS . . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Sądowy Prz. Sejm. . . . . . . . . Przegląd Sejmowy R. Pr. . . . . . . . . . . . . . Radca Prawny RPEiS . . . . . . . . . . . . Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny Rzeczp. . . . . . . . . . . . Rzeczpospolita ST . . . . . . . . . . . . . . . Samorząd Terytorialny Wok. . . . . . . . . . . . . Wokanda Wspól. . . . . . . . . . . . Wspólnota Zb. Orz. . . . . . . . . . . Zbiór Orzeczeń ZNSA . . . . . . . . . . . . Zeszyty Naukowe Sądów Administracyjnych 4. Inne skróty art. . . . . . . . . . . . . . . artykuł (-y) itp. . . . . . . . . . . . . . . i tym podobne m.in. . . . . . . . . . . . . . między innymi n. . . . . . . . . . . . . . . . . następny (-a, -e) n.p.m. . . . . . . . . . . . . na prawach maszynopisu Nr . . . . . . . . . . . . . . . numer oz. . . . . . . . . . . . . . . . oddział zamiejscowy por. . . . . . . . . . . . . . . porównaj poz. . . . . . . . . . . . . . . pozycja przyp. aut. . . . . . . . . . przypis autora red. . . . . . . . . . . . . . . redakcja s. . . . . . . . . . . . . . . . . strona (-y) t. . . . . . . . . . . . . . . . . tom t.j. . . . . . . . . . . . . . . . tekst jednolity w zw. z . . . . . . . . . . . w związku z z. . . . . . . . . . . . . . . . . zeszyt zd. . . . . . . . . . . . . . . . zdanie ze sprost. . . . . . . . . . ze sprostowaniem ze zm. . . . . . . . . . . . . ze zmianami zob. . . . . . . . . . . . . . . zobacz XVII Wykaz literatury Agopszowicz A., Gilowska Z., Ustawa o gminnym samorządzie terytorial- nym. Komentarz, Warszawa 1999. Aleksandrowicz T. R., Komentarz do ustawy o dostępie do informacji pub- licznej, Warszawa 2002. Aleksandrowicz, T. R., Komentarz do ustawy o dostępie do informacji pub- licznej, Warszawa 2006. Aleksandrowicz T. R., Komentarz do ustawy o dostępie do informacji pub- licznej, Warszawa 2008. Bałaban A., W sprawie interpretacji art. 61 Konstytucji RP z 2.4.1997 r., PS 1999, Nr 6. Bar M., O dostępie do informacji publicznej raz jeszcze – artykuł pole- miczny, R. Pr. 2005, Nr 1. Bąkiewicz M., Prawo do informacji w jednostkach samorządu terytorialne- go, w: T. Gardocka (red.), Obywatelskie prawo do informacji, Warsza- wa 2008. Bednarczyk M., Obowiązek bezwnioskowego udostępniania informacji publicznej, Warszawa 2008. Bednarczyk M., Jabłoński M., Wygoda K., Biuletyn Informacji Publicznej. Informatyzacja administracji, Wrocław 2005. Bidziński M., Jawność fi nansowania partii politycznych. Podstawy konsty- tucyjne i praktyka, Warszawa 2008. Bidziński M., Pełnomocnik i przedstawiciel, w: M. Bidziński, K. Golat, P. Szustakiewicz, Postępowanie administracyjne. Praktyczny poradnik, Warszawa 2009. Błaś A., Formy działania administracji w warunkach prywatyzacji zadań publicznych, w: Administracja i prawo administracyjne u progu trzecie- go tysiąclecia. Materiały konferencji naukowej katedr prawa i postępo- wania administracyjnego, Łódź 2000. Boć J., Obywatel wobec ingerencji współczesnej administracji, Wrocław 1985. Boć J. (red.), Prawo administracyjne, Wrocław 1998. Bołtowicz J., Można udostępnić informacje o sołtysie, Rzeczp. z 22.9.2009 r. Broniewicz W., Glosa do uchwały SN z 16.4.1991 r., III CZP 23/91, PS 1992, Nr 9, s. 97. XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: