Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00223 004407 14686278 na godz. na dobę w sumie
Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz - ebook/pdf
Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 1240
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-5470-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> nieruchomości
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W komentarzu zaprezentowano zagadnienia dotyczące gospodarowania nieruchomościami wchodzącymi w skład publicznych zasobów nieruchomości. Przedstawiono procedury związane z obrotem i z gospodarowaniem takimi nieruchomościami.

Na uwagę zasługuje analiza zagadnień związanych z wykonywaniem zawodów nieruchomościowych, w szczególności przepisów regulujących zarządzanie nieruchomościami i zawieranie umów o zarządzanie nieruchomościami, a także nadawanie uprawnień i licencji zawodowych.

Kompleksowo omówiono kwestie związane z wywłaszczaniem, ograniczaniem praw do nieruchomości, wyceną, scaleniem i podziałem nieruchomości, co powoduje, że zawarte na ten temat konkluzje będą pomocne w rozwiązywaniu wielu praktycznych problemów.

Do książki dołączono płytę CD z przydatnymi dla Czytelnika aktami prawnymi.

Adresaci:
Komentarz przeznaczony jest dla prawników, sędziów, notariuszy, adwokatów, radców prawnych, pracowników administracji rządowej i samorządowej oraz dla przedstawicieli zawodów związanych z nieruchomościami (rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami, zarządców nieruchomości, geodetów).

W drugim wydaniu uwzględniono zmiany wchodzące w życie po 2011 r. wprowadzone ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze, ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw, ustawą z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw, ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ustawą z dnia 12 października 2012 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw, ustawą z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe oraz ustawą z dnia 9 listopada 2012 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

USTAWA O GOSPODARCE NIERUCHOMOŚCIAMI KOMENTARZ 2. WYDANIE Ewa Bończak-Kucharczyk Warszawa 2013 Stan prawny na 28 lutego 2013 r. Wydawca Grzegorz Jarecki Redaktor prowadzący Joanna Cybulska Opracowanie redakcyjne JustLuk Łamanie JustLuk Łukasz Drzewiecki, Justyna Szumieł, Stanisław Drzewiecki Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. SZANUJMY PRAWO I WŁASNOŚĆ Więcej na www.legalnakultura.pl POLSKA IZBA KSIĄŻKI © Copyright by Wolters Kluwer Polska SA, 2013 ISBN: 978-83-264-4175-2 2. wydanie Wydane przez: Wolters Kluwer Polska SA Redakcja Książek 01-231 Warszawa, ul. Płocka 5a tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profi nfo.pl Spis treści SpiS treści Wykaz skrótów ����������������������������������������������������������������������������������������������������� 7 Słowo wstępne ����������������������������������������������������������������������������������������������������� 13 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ���������������������� 15 Dział i. przepisy ogólne ������������������������������������������������������������������������������������ 17 Dział ii. Gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu państwa oraz własność jednostki samorządu terytorialnego ������������������������������ 108 Rozdział 1. Zasady ogólne ������������������������������������������������������������������������������ 108 Rozdział 2. Zasoby nieruchomości ������������������������������������������������������������������ 153 Rozdział 3. Sprzedaż i oddawanie w użytkowanie wieczyste ����������������������������� 185 Rozdział 4. Przetargi na zbycie nieruchomości ������������������������������������������������� 241 Rozdział 5. Oddawanie w trwały zarząd ���������������������������������������������������������� 294 Rozdział 6. Przekazywanie nieruchomości na cele szczególne ��������������������������� 323 Rozdział 7. Ustalanie sposobu i terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowych ���������������������������������������������������������������������������������� 351 Rozdział 8. Ceny, opłaty i rozliczenia za nieruchomości ����������������������������������� 360 Dział iii. Wykonywanie, ograniczanie lub pozbawianie praw do nieruchomości ���������������������������������������������������������������������������������������������� 489 Rozdział 1. Podziały nieruchomości ���������������������������������������������������������������� 489 Rozdział 2. Scalanie i podział nieruchomości ��������������������������������������������������� 585 Rozdział 3. Prawo pierwokupu nieruchomości ������������������������������������������������� 621 Rozdział 4. Wywłaszczanie nieruchomości ������������������������������������������������������ 644 Rozdział 5. Odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości ��������������������������� 735 Rozdział 6. Zwrot wywłaszczonych nieruchomości ������������������������������������������ 781 Rozdział 7. Udział w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej ������� 831 5 Spis treści Dział iV. Wycena nieruchomości �������������������������������������������������������������������� 856 Rozdział 1. Określanie wartości nieruchomości ������������������������������������������������ 856 Rozdział 2. Powszechna taksacja nieruchomości ���������������������������������������������� 910 Rozdział 3. Badanie rynku nieruchomości ������������������������������������������������������� 930 Dział V. Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami ��������������������������������������������������������������������������������������������� 934 Rozdział 1. Rzeczoznawstwo majątkowe ��������������������������������������������������������� 934 Rozdział 2. Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami ������������������������������������ 964 Rozdział 3. Zarządzanie nieruchomościami ����������������������������������������������������� 996 Rozdział 4. Nadawanie uprawnień i licencji zawodowych rzeczoznawcom majątkowym, pośrednikom w obrocie nieruchomościami i zarządcom nieruchomości oraz orzekanie w sprawach odpowiedzialności zawodowej ���������������������������������������������������� 1043 Dział Vi. przepisy karne ������������������������������������������������������������������������������ 1081 Dział Vii. przepisy przejściowe, zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe ������������������������������������������������������������������������������������������ 1084 Rozdział 1. Przepisy przejściowe ������������������������������������������������������������������ 1084 Rozdział 2. Zmiany w przepisach obowiązujących ����������������������������������������� 1218 Rozdział 3. Przepisy końcowe ���������������������������������������������������������������������� 1218 Skorowidz rzeczowy ���������������������������������������������������������������������������������������� 1221 Literatura ������������������������������������������������������������������������������������������������������� 1237 6 Wykaz skrótów Wykaz skrótóW akty prawne – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) – ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania ad- ministracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil- nego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) – ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w spra- wach o wykroczenia (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 848 z późn. zm.) – ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 788 z późn. zm.) – ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) k.c. Konstytucja RP k.p.a. k.p.c. k.p.w. k.r.o. k.s.h. p.g.k. p.p.s.a. pr. bud. pr. en. pr. lot. nowelizacja z dnia – ustawa z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce 24 września 2010 r. p.g.g. – ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze nieruchomościami (Dz. U. Nr 200, poz. 1323) (Dz. U. Nr 163, poz. 981) – ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) – ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) – ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1059 z późn. zm.) – ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 933 z późn. zm.) 7 Wykaz skrótów pr. tel. pr. wod. p.s.w. r.d.k.z. r.e.g.b. r.n.u.l.z. r.p.t.n. r.p.t.o.z. r.p.w.d.u. r.s.d.p.n. r.s.t.p.p. r.w.n.s.o. u.d.p. u.g.g. u.g.k. u.g.n. 8 – ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.) – ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. – ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.) – rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 lipca 2010 r. w sprawie doskonalenia kwalifikacji zawodowych przez rzeczo- znawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościa- mi oraz zarządców nieruchomości (Dz. U. Nr 140, poz. 945) – rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) – rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 15 lutego 2008 r. w sprawie nadawania uprawnień i licencji zawodowych w dzie- dzinie gospodarowania nieruchomościami (Dz. U. Nr 31, poz. 189 z późn. zm.) – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2005 r. w spra- wie powszechnej taksacji nieruchomości (Dz. U. Nr 131, poz. 1092) – rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 11 stycznia 2008 r. w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nierucho- mościami oraz zarządców nieruchomości (Dz. U. Nr 11, poz. 66 z późn. zm.) – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób praw- nych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120) – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663) – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r. w spra- wie sposobu i trybu przeprowadzania przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości (Dz. U. Nr 207, poz. 2108 z późn. zm.) – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w spra- wie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 z późn. zm.) – ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.) – ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłasz- czaniu nieruchomości (tekst jedn.: Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.) – ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 45, poz. 236 z późn. zm.) – ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) Wykaz skrótów u.g.n.r. u.k.u.r. u.k.w.h. u.l. u.o.p. u.o.p.d.k. u.o.p.l. u.o.t.h. u.o.z. u.p.p.p. u.p.t.u. u.p.z.p. u.s.g. u.s.m. u.s.p. ustawa z dnia 29 września 1990 r. u.s.w. u.w.l. u.z.t.w.n. u.z.w.u. – ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nierucho- mościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1187 z późn. zm.) – ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 803 z późn. zm.) – ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.) – ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 z późn. zm.) – ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.) – ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i pro- wadzeniu działalności kulturalnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 406) – ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, miesz- kaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.) – ustawa z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerow- skich obozów zagłady (Dz. U. Nr 41, poz. 412 z późn. zm.) – ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.) – ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno­ ­prywatnym (Dz. U. z 2009 r. Nr 19, poz. 100 z późn. zm.) – ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) – ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 647 z późn. zm.) – ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) – ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 z późn. zm.) – ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) – ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.) – ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 z późn. zm.) – ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późn. zm.) – ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.) – ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1224 z późn. zm.) 9 Wykaz skrótów ETPC ETS NSA SA SIWZ SKO SN SO TK WSA inne – Europejski Trybunał Praw Człowieka – Europejski Trybunał Sprawiedliwości – Naczelny Sąd Administracyjny – sąd apelacyjny – specyfikacja istotnych warunków zamówienia – samorządowe kolegium odwoławcze – Sąd Najwyższy – sąd okręgowy – Trybunał Konstytucyjny – wojewódzki sąd administracyjny publikatory – Apelacja. Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Warszawie – Biuletyn Informacyjny Sądu Najwyższego – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – Dziennik Urzędowy Ministra Budownictwa – Dziennik Urzędowy Ministra Infrastruktury Apel.­W­wa Biul. SN CBOSA Dz. Urz. MB Dz. Urz. MI Dz. Urz. Woj. Dolno. – Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego Dz. Urz. Woj. Lubel. – Dziennik Urzędowy Województwa Lubelskiego Dz. Urz. Woj. Mazow. – Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego Dz. Urz. Woj. Wielk. – Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego GSP KPP M. Praw. NZS ONSA ONSAiWSA – Gdańskie Studia Prawnicze – Kwartalnik Prawa Prywatnego – Monitor Prawniczy – Nowe Zeszyty Samorządowe – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódz- kich Sądów Administracyjnych – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych – Orzecznictwo Sądów Administracyjnych w Sprawach Gospodarczych – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – Orzeczenia Sądu Najwyższego (Izba Cywilna) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izby Cywilnej, Pracy i Ubezpie- OSA OSAG OSNAPiUS OSNC OSNCP OSNC­ZD OSNKW OSNP OSNPG OSP 10 czeń Społecznych – Orzeczenia Sądu Najwyższego (Izba Cywilna). Zbiór dodatkowy – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Karna i Wojskowa – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pracy, Ubezpieczeń Spo- – Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Wydawnictwo Prokuratury Ge- łecznych i Spraw Publicznych neralnej – Orzecznictwo Sądów Polskich Wykaz skrótów OwSS OTK OTK­A PiP PPP Prok. i Pr.­dod. Prok. i Pr.­wkł. PS Sam. Teryt. ZNSA – Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór urzędowy (seria A) – Państwo i Prawo – Przegląd Prawa Publicznego – Prokuratura i Prawo – dodatek – Prokuratura i Prawo – wkładka – Przegląd Sądowy – Samorząd Terytorialny – Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 11 go członka zarządu działającego łącznie z inną osobą upoważnioną przez zarząd (zgodnie z art. 48 ust. 1 u.s.g.), a przy tym reprezentującym powiat członkiem za- rządu powiatu wcale nie musi być starosta. Inaczej jest jednak, gdy powiat ma być reprezentowany w postępowaniu ad- ministracyjnym w sprawach objętych regulacjami działu II ustawy o gospodar- ce nieruchomościami, do których zastosowanie ma kodeks postępowania admi- nistracyjnego – wówczas powiat reprezentowany jest przez starostę działającego jednoosobowo jako organ władzy publicznej. Takie same zasady jak w powiecie obowiązują przy reprezentowaniu woje- wództwa, gdyż tam skład i kompetencje organu wykonawczego zostały skonstruo- wane podobnie. Zgodnie z art. 15 pkt 2 u.s.w. organem wykonawczym samorządu województwa jest zarząd, który w myśl art. 31 ust. 1 i 2 oraz art. 32 ust. 1 u.s.w. jest wieloosobowy, wybierany przez sejmik województwa i składa się z pięciu osób (w jego skład wchodzą marszałek województwa jako jego przewodniczący, wicemarszałek lub dwóch wicemarszałków i pozostali członkowie). Podobnie jak w powiecie oświadczenia woli w imieniu województwa składają marszałek wo- jewództwa wraz z członkiem zarządu województwa, chyba że statut wojewódz- twa stanowi inaczej (por. art. 57 ust. 1 u.s.w.), z tą jednak różnicą, że sejmik wo- jewództwa może udzielić marszałkowi upoważnienia do składania jednoosobowo oświadczeń woli, innych niż przewidywane w statucie województwa (por. art. 57 ust. 2 u.s.w.). Tak samo jak w powiecie czynność prawna, z której wynika zobo- wiązanie pieniężne, wymaga do jej skuteczności kontrasygnaty głównego księ- gowego budżetu województwa lub osoby przez niego upoważnionej (por. art. 57 ust. 3 u.s.w.). Zatem w sprawach cywilnych objętych regulacjami działu II usta- wy o gospodarce nieruchomościami samorząd województwa reprezentowany bę- dzie przez marszałka województwa wraz z członkiem zarządu województwa lub ewentualnie przez samego marszałka województwa. W sprawach administracyj- nych, do których stosuje się kodeks postępowania administracyjnego, samorząd województwa reprezentowany będzie przez marszałka województwa działającego jednoosobowo jako organ administracji publicznej. 2. Wyrażona w art. 11 ust. 1 u.g.n. zasada reprezentacji Skarbu Państwa przez starostę dotyczy nie tylko czynności wymienionych w art. 21 u.g.n., ale także in- nych, zarówno tych, o których mowa w art. 23 ust. 1 u.g.n., jak i tych, o których mowa w innych przepisach tej ustawy, także w sprawach nieruchomości, które zostały oddane w użytkowanie wieczyste, chyba że w jakiejś konkretnej sprawie przepis szczególny wyłącza te uprawnienia starosty (por. wyrok SA w Poznaniu z dnia 21 marca 2007 r., I ACa 1136/06, LEX nr 298421, oraz wyrok SA w Kato- wicach z dnia 17 grudnia 2003 r., I ACa 591/03, LEX nr 193554, a także wyrok SN z dnia 11 lutego 2004 r., III CK 68/03, LEX nr 276235). Komentowany przepis nie ogranicza reprezentacji Skarbu Państwa tylko do mienia wchodzącego w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa. Przepis art. 23 ust. 1 pkt 8 u.g.n. również nie może być interpretowany jako wyjątek, 115 R e p r e z e n t a c j a A r t . (cid:31) 1 1 o którym mowa w art. 11 ust. 1 u.g.n. Nie wyklucza bowiem reprezentacji starosty w sprawach dotyczących nieruchomości, które nie wchodzą do zasobu nierucho- mości Skarbu Państwa, ale jedynie doprecyzowuje, jakie zadania spoczywają na staroście w związku z gospodarowaniem zasobem nieruchomości Skarbu Państwa. Wyjątkiem w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.g.n. byłby zaś przepis, który wyraźnie wskazywałby, że w sprawie nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste Skarb Państwa reprezentuje inna jednostka organizacyjna, bądź rozstrzygałby ne- gatywnie, że w takim przypadku działania starosty są wykluczone (por. wyrok SA w Poznaniu z dnia 21 marca 2007 r., I ACa 1136/06, LEX nr 298421). Starosta jest także reprezentantem Skarbu Państwa w sprawach podatków doty- czących nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 października 2007 r., I SA/Bk 416/07, LEX nr 309945). Sąd ten rozważał też kwestię reprezentacji Skarbu Państwa w sprawach podatko- wych. W wyroku z dnia 10 października 2007 r., I SA/Bk 415/07, LEX nr 374673, SN orzekł, że żaden przepis ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leś- nym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682 z późn. zm.) nie reguluje zasad przedstawicielstwa Skarbu Państwa jako osoby prawnej w sytuacji, w której jest on podatnikiem. Przy- jąć zatem należy, iż to przepisy szczególne regulują sposób reprezentacji Skar- bu Państwa w stosunkach prawnopodatkowych. Ponadto SN stwierdził, że skoro obowiązek podatkowy ciążący na Skarbie Państwa dotyczy nieruchomości sta- nowiących jego własność, przyjąć należy, iż w stosunkach prawnopodatkowych dotyczących tych nieruchomości (gruntów leśnych) reprezentantem Skarbu Pań- stwa jest właściwy miejscowo starosta. Zatem obowiązki związane ze składaniem deklaracji na podatek leśny i reprezentowaniem Skarbu Państwa w stosunkach prawnopodatkowych dotyczących gruntów leśnych stanowiących własność Skar- bu Państwa powinien wykonywać nie Minister Skarbu Państwa, lecz właściwy miejscowo starosta. Jako przykład wyjątku wynikającego z odrębnej ustawy podać można art. 4 ust. 3 u.l. W wyroku z dnia 12 maja 2008 r., II SA/Kr 839/07, LEX nr 505883, WSA w Krakowie stwierdził, że „gospodarowanie nieruchomościami” w rozumieniu art. 4 ust. 3 u.l. obejmuje także reprezentowanie Skarbu Państwa w postępowaniach administracyjnych dotyczących nieruchomości objętych zarządem. „Gospodaro- wanie” i „reprezentacja”, w rozumieniu art. 32 ust. 1 u.l., odnoszą się nie tylko do czynności cywilnoprawnych, ale również do udziału w postępowaniach admini- stracyjnych dotyczących nieruchomości objętych zarządem. Przepis art. 4 u.l. sta- nowi „wyjątek wynikający z odrębnej ustawy” w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.g.n. 3. Należy zwrócić uwagę, że chociaż starosta reprezentuje Skarb Państwa we wskazanych w art. 11 ust. 1 u.g.n. sprawach, to nie jest on organem Skarbu Pań- stwa, ale organem powiatu lub gminy (jeśli uprawnienia starosty wykonuje pre- zydent miasta na prawach powiatu). Mimo to jest on (cid:0) Skarbu Państwa w zakresie gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa zarówno w po- stępowaniu cywilnym (także w postępowaniu sądowym dotyczącym roszczeń 116 D z i a (cid:30) (cid:31) I I . G o s p o d a r o w a n i e n i e r u c h o m o (cid:27) c i a m i s t a n o w i (cid:29) c y m i w (cid:30) a s n o (cid:27) (cid:26) (cid:133) A r t . (cid:31) 1 1 V (cid:0) W (cid:0) D (cid:0) W (cid:0) L (cid:0) R (cid:0) (cid:3) (cid:0) ¿ (cid:0) V (cid:0) F (cid:0) L majątkowych podlegających zaspokojeniu przez Skarb Państwa), jak i w postępo- waniu administracyjnym (por. wyrok SA w Gdańsku z dnia 9 listopada 1999 r., I ACa 240/99, OSAG 2000, nr 2, poz. 3, wyrok NSA z dnia 17 maja 2006 r., I OSK 888/05, LEX nr 236577, wyrok SN z dnia 2 lipca 2004 r., II CK 405/03, LEX nr 174135, a także postanowienie SN z dnia 9 sierpnia 2000 r., I CKN 843/00, LEX nr 52651). Zatem to starosta (ewentualnie prezydent miasta na prawach po- wiatu) będzie występował w sprawach sądowoadministracyjnych dotyczących nie- ruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa jako mający interes prawny w tych sprawach, a także w sprawach sądowych cywilnych dotyczących takich nieruchomości. Należy także założyć, że będzie on również reprezentował Skarb Państwa w postępowaniu karnym dotyczącym takich nieruchomości. Nie należy jednak mylić funkcji starostów jako reprezentantów Skarbu Państwa z samą osobą prawną – Skarbem Państwa (por. też postanowienie SN z dnia 17 listopada 2005 r., IV CK 313/05, LEX nr 186703). 4. Zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 u.g.n. opisane wcześniej kompetencje starosty do reprezentowania Skarbu Państwa mogą zostać w konkretnej sprawie wyłączone przez szczególny przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami lub innej ustawy. Przykładem ograniczeń zawartych w samej ustawie o gospodarce nierucho- mościami są przepisy nakładające na starostę obowiązek uzyskania zgody woje- wody na dokonanie określonej czynności prawnej – art. 13 ust. 2a, art. 14 ust. 1–5, art. 23 ust. 1 pkt 7, art. 32 ust. 1a, art. 46 ust. 4, art. 84 ust. 3 u.g.n. Wojewoda może też przyznać pierwszeństwo w nabywaniu lokali najemcom i dzierżawcom na podstawie art. 34 ust. 6 u.g.n., zwolnić z obowiązku sprzedaży nieruchomości w drodze przetargu, opierając się na art. 37 ust. 3 u.g.n., oraz zwolnić z obowiąz- ku zawarcia umowy najmu, dzierżawy lub użytkowania w drodze przetargu na podstawie art. 37 ust. 4 u.g.n. Pewne uprawnienia wojewody do gospodarowania nieruchomościami Skar- bu Państwa wynikają też z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206 z późn. zm.), według którego wojewoda jest reprezentantem Skarbu Państwa w za- kresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach. Szczególne kompetencje w zakresie gospodarowania nieruchomościami Skar- bu Państwa przypadają też ministrowi właściwemu do spraw Skarbu Państwa oraz ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej. Kompetencje Ministra Skarbu Państwa wynikają zarówno z przepisów ustawy o gospodarce nierucho- mościami (z art. 51, 52, 53, 57 ust. 1–3 oraz z art. 58 u.g.n.), jak i z ustawy o zasa- dach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa. Kompetencje ministra właściwego do spraw administracji publicznej także wynikają z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (z art. 60 ust. 1–4 oraz z art. 61 u.g.n.). Poza tym szczególne uprawnienia w zakresie wyposażania państwowych osób prawnych w nieruchomości przysługują ich organom założycielskim lub sprawują- cym nad nimi nadzór. Funkcje te mogą pełnić różni ministrowie lub wojewodowie. 117 R e p r e z e n t a c j a A r t . (cid:31) 1 1 Gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa, nieobjętymi przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami uregulowane zo- stało w różnych ustawach wymienionych m.in. w art. 2 u.g.n., co wyłącza kom- petencje starosty w odniesieniu do części nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa (zostały one wymienione w komentarzu do art. 10 u.g.n.). Wśród przepisów szczególnych ograniczających kompetencje starosty należy też wymienić np. art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Ge- neralnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 z późn. zm.), przewidujący wy- łączne zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, oraz art. 8 ust. 1 tej ustawy, wprowadzający obowiąz- kowe zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną w spra- wach o wartości przekraczającej 1 mln zł, przy jednoczesnym wyłączeniu z kom- petencji Prokuratorii Generalnej spraw wieczystoksięgowych i egzekucyjnych. 5. Artykuł 11 ust. 2 u.g.n. stanowi, że jeżeli przepisy komentowanej ustawy wy- magają udzielenia zgody przez radę, sejmik lub wojewodę, wyrażenie zgody nastę- puje odpowiednio w drodze uchwały rady lub sejmiku albo zarządzenia wojewody. Zgodnie z utrwalonym w piśmiennictwie i w orzecznictwie poglądem prze- pis ten nie stanowi nawiązania do kompetencji rad jednostek samorządu tery- torialnego w zakresie uchwalania zasad, o których była mowa wcześniej, gdyż zgoda musi mieć w każdym przypadku charakter indywidualny. Zgodnie z tym poglądem uchwała wyrażająca zgodę nie może więc mieć charakteru ogólnego ani charakteru przepisu prawa miejscowego. Nie jest właściwe udzielanie przez radę gminy zgody na wszystkie czynności danego rodzaju i nie wystarczy ustalenie za- sad, że np. z wszystkimi nieruchomościami określonego rodzaju należy postępo- wać w przewidziany w uchwale sposób. Zatem zarówno zarządzenie wojewody, jak i uchwała rady mają w tym przypadku stanowić reakcję na wniosek i odno- sić się do ujętej w nim indywidualnej sprawy. Taki pogląd wyrażają wyroki NSA z dnia 27 maja 2002 r., I SA 413/02, LEX nr 826559, i z dnia 23 stycznia 2007 r., I OSK 1747/06, LEX nr 320927, a także wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 stycz- nia 2009 r., II SA/Gl 912/08, LEX nr 509627. Wydaje się go potwierdzać zawarty w treści przepisu wymóg, by zgoda została udzielona po złożeniu wniosku przez starostę w określonym terminie. Wykluczałoby to możliwość uznania za wyrażenie zgody regulacji zawartych we wcześniej podjętej uchwale rady, odnoszących się do zasad, jakie należy stosować w określonych okolicznościach, choćby nawet uchwa- ła ta wyrażała zgodę na takie potraktowanie sprawy, o jakie chodzi we wniosku. Pogląd ten wydaje się jednak nie w pełni zgodny z intencjami ustawodawcy, w każdym razie przynajmniej w odniesieniu do wyrażania zgody na uzyskanie bo- nifikaty, o którym mowa w art. 68 u.g.n. Świadczy o tym aktywność ustawodawcy zmierzająca do wprowadzenia takich zmian ustawy, które spowodują w prakty- ce odejście od zasady indywidualizmu w wydawaniu zgody na udzielanie boni- fikat. Pogląd ten utrzymywał się jednak mimo nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie dnia 22 października 2007 r. i miała na 118 D z i a (cid:30) (cid:31) I I . G o s p o d a r o w a n i e n i e r u c h o m o (cid:27) c i a m i s t a n o w i (cid:29) c y m i w (cid:30) a s n o (cid:27) (cid:26) (cid:133) A r t . (cid:31) 1 1 celu m.in. likwidację indywidualnego charakteru zgody na zastosowanie bonifi- katy (dodano wtedy m.in. do art. 68 u.g.n. ust. 3a, zgodnie z którym zgoda orga- nu stanowiącego na udzielenie bonifikaty może dotyczyć więcej niż jednej nie- ruchomości). Wobec tego wprowadzono kolejne zmiany art. 68 (dodanie ust. 1b) i art. 73 ust. 3 u.g.n., dokonane nowelizacją z dnia 5 listopada 2009 r. (Dz. U. Nr 206, poz. 1590). Zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy zmieniającej mają one doprowadzić do sytuacji, w której udzielanie bonifikaty w każdej indywidu- alnej sprawie nie będzie konieczne, gdyż bonifikaty będą mogły być udzielane systemowo na podstawie zasad przewidzianych w stosownych uchwałach rad lub sejmików o zasadach zbywania nieruchomości. Charakter zarządzenia wojewody wyrażającego zgodę, o której mowa w art. 11 ust. 2 u.g.n., był przedmiotem różnych dyskusji. Zarządzenie to nie ma charak- teru aktu ani czynności z zakresu administracji publicznej, o których była mowa w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Admi- nistracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.)22 (por. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2003 r., II SAB/Kr 151/01, OSP 2004, z. 6, poz. 72), i nie nosi znamion decyzji administracyjnej przewidzianej przepisami kodeksu postępowa- nia administracyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2005 r., I SA/Wa 2051/04, LEX nr 165739). Komentowany przepis zakreśla termin wydania zgody – ma ona zostać wy- dana w ciągu miesiąca od złożenia odpowiedniego wniosku przez starostę, przy czym bez różnicy pozostaje, czy zgodę wyraża wojewoda w formie zarządzenia, czy rada w formie uchwały. W drugim przypadku podjęcie w tym terminie uchwa- ły rady może czasem być trudne ze względu na sformalizowane procedury pracy rad niektórych jednostek samorządu terytorialnego. Z tego względu w wyroku z dnia 22 lipca 2008 r., I OSK 200/08, LEX nr 490122, NSA wyjaśnił, że przepis art. 11 ust. 2 u.g.n. należy tak interpretować, iż jeże- li wyrażenie zgody pochodzić ma od wojewody, to następuje to w drodze zarzą- dzenia wydanego w terminie miesiąca od złożenia odpowiedniego wniosku przez starostę. Natomiast termin podjęcia uchwały przez radę lub sejmik wynikać bę- dzie z przepisów dotyczących ustroju tych jednostek samorządu terytorialnego. W związku z tym należy uznać za błędne i naruszające art. 11 ust. 2 stanowisko, iż zgoda, o której mowa, stanowiąc wyraz współdziałania organów, powinna być wyrażona w formie i trybie określonych w art. 106 k.p.a. Nawet jeśli termin podany w art. 11 ust. 2 u.g.n. byłby obligatoryjny tylko w stosunku do zarządzenia wojewody, to powstaje pytanie o skutki niewydania zarządzenia w terminie, do których omawiany przepis w ogóle się nie odnosi, a także o skutki niepodjęcia uchwały. W tej sytuacji wydaje się, że brak stosowa- 22 Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym została uchylona z dniem 1 stycznia 2004 r. przez ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). 119 R e p r e z e n t a c j a A r t . (cid:31) 1 1 nej uchwały lub zarządzenia wyrażającego zgodę na dokonanie czynności, o któ- rą wnioskuje starosta, uniemożliwia wykonanie tej czynności (do jej wykonania zgoda jest bowiem niezbędna, a zgody brak). Zatem brak uchwały lub zarządze- nia (przynajmniej do czasu podjęcia uchwały lub wydania zarządzenia) przynosi taki skutek, jakby nastąpiła odmowa udzielenia zgody. Z regulacji art. 11 ust. 2 u.g.n. wyłączono uzyskiwanie zgody, o której mowa w art. 46 ust. 4 u.g.n., tj. zgody na wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego za- rządu przysługującego: – jednostkom organizacyjnym resortu obrony narodowej, – jednostkom organizacyjnym resortu spraw wewnętrznych, – jednostkom organizacyjnym resortu sprawiedliwości, – Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Agencji Wywiadu, – Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu. W odniesieniu do tych jednostek zgoda na wygaszenie trwałego zarządu wy- rażana jest bowiem przez inne organy wskazane wprost w treści przepisu art. 46 ust. 4 u.g.n. art. 11a. [Rozszerzenie stosowania] przepis art. 11 ust. 1 stosuje się do czynności prawnych lub czynności pro- cesowych podejmowanych na rzecz lub w interesie Skarbu państwa lub jed- nostek samorządu terytorialnego. 1. Przepis art. 11a u.g.n. nawiązuje do art. 11 ust. 1 u.g.n. i rozszerza kompe- tencje starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej na repre- zentowanie Skarbu Państwa zarówno w czynnościach prawnych, jak i w czynnoś- ciach procesowych. Wypada jednak zauważyć, że z treści art. 4 pkt 9 oraz art. 11 ust. 1 u.g.n. nie wynika ograniczenie kompetencji starosty wyłącznie do czyn- ności prawnych odnoszących się do nieruchomości stanowiących własność Skar- bu Państwa. W świetle art. 11a u.g.n. nie budzi wątpliwości, że jego kompetencje są szersze, bo nie są ograniczone do nieruchomości wchodzących w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, ale dotyczą wszystkich nieruchomości stanowią- cych własność Skarbu Państwa, a więc także tych, które zostały oddane w użyt- kowanie wieczyste, a także nieruchomości, których Skarb Państwa jest użytkow- nikiem wieczystym, i obejmują także wykonywanie w imieniu Skarbu Państwa innych praw do nieruchomości – jak użytkowanie, hipoteka, służebność gruntowa czy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Do podejmowania czynności procesowych w postępowaniu sądowym upo- ważnia starostę także przepis art. 23 ust. 1 pkt 8 u.g.n. – w szczególności w spra- wach dotyczących własności lub innych praw rzeczowych, o roszczenia z najmu, dzierżawy, użyczenia, stwierdzenia nabycia spadku i o wpis do księgi wieczy- stej. A ponieważ jest to wyliczenie przykładowe, to można uznać, że także w in- 120 D z i a (cid:30) (cid:31) I I . G o s p o d a r o w a n i e n i e r u c h o m o (cid:27) c i a m i s t a n o w i (cid:29) c y m i w (cid:30) a s n o (cid:27) (cid:26) (cid:133) A r t . (cid:31) 1 1 a nych sprawach dotyczących nieruchomości Skarb Państwa reprezentuje staro- sta, np. w sprawach o roszczenie z art. 231 k.c. czy w sprawach o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Potwierdza to treść art. 11a u.g.n., dająca staroście upoważnienie do działania na rzecz i w intere- sie Skarbu Państwa. 2. Artykuł 11a u.g.n. rozszerza też kompetencje organów wykonawczych jed- nostek samorządu terytorialnego, o których mowa była w komentarzu do art. 11 ust. 1 u.g.n. Umożliwia im bowiem podejmowanie czynności prawnych i pro- cesowych dotyczących nieruchomości, które nie stanowią własności jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli czynności te podejmowane są w interesie danej jednostki samorządu lub na jej rzecz. 3. Za czynności podejmowane „w interesie” lub „na rzecz” Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego należy w szczególności uznać nabywanie, ustanawianie użytkowania wieczystego na rzecz Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, ustanawianie na ich rzecz ograniczonych praw rzeczo- wych, w tym służebności i hipoteki. Zatem ustanowienie hipoteki zabezpieczają- cej wierzytelność wobec państwowej jednostki organizacyjnej na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa wykonywane będzie przez starostę, choćby nie był on stroną umowy skutkującej powstaniem wierzytelności, która ma zostać zabezpieczona hipoteką. Podejmowanie czynności procesowych na rzecz lub w interesie Skarbu Pań- stwa albo jednostek samorządu terytorialnego dotyczy spraw, w których podmioty te są stroną powodową, stroną pozwaną albo stroną postępowania nieprocesowego (np. wieczystoksięgowego). Starosta powinien także być stroną postępowania wieczystoksięgowego, gdy na rzecz Skarbu Państwa ustanawiane są zabezpieczenia w postaci hipotek w po- stępowaniu karnym, ponieważ chociaż sąd lub prokurator wydają postanowienie o ustanowieniu zabezpieczenia w postępowaniu karnym, w którym starosta nie uczestniczy jako reprezentant Skarbu Państwa, to wpis do księgi wieczystej doko- nywany jest już w postępowaniu cywilnym, w którym Skarb Państwa powinien reprezentować starosta (jako osobę, na której rzecz dokonuje się wpisu). Z odmien- ną sytuacją mamy jednak do czynienia w postępowaniu podatkowym, w którym czynności procesowe przed sądem wieczystoksięgowym na rzecz Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego dotyczące hipoteki przymusowej wykony- wane są przez naczelnika urzędu skarbowego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.). Ustawa ta zawiera też przepis art. 66 § 2, dotyczący przenoszenia na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego własności nieruchomości lub innego prawa na nieruchomości w celu wygaśnięcia zobowiązania podatko- wego – w tej sprawie reprezentacja Skarbu Państwa jest zgodna z art. 11a u.g.n., jednakże umowa na rzecz Skarbu Państwa zawierana jest za zgodą naczelnika właściwego urzędu skarbowego. 121 R o z s z e r z e n i e s t o s o w a n i a A r t . (cid:31) 1 1 a 4. Ze względu na to, że przepis art. 11a u.g.n. odnosi się jedynie do stosowania art. 11 ust. 1 u.g.n., do kompetencji, o których mowa w art. 11a, mają zastosowanie te same wyłączenia, które odnoszą się do art. 11 ust. 1 u.g.n., a więc kompetencje starosty mogą zostać wyłączone przepisem szczególnym ustawy o gospodarce nieruchomościami lub odrębną ustawą. art. 12. [Zasady prawidłowej gospodarki] organy, o których mowa w art. 11, działające za Skarb państwa i jednost- kę samorządu terytorialnego, są zobowiązane do gospodarowania nierucho- mościami w sposób zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki. 1. W przepisie art. 12 u.g.n. ustawodawca użył zarówno określenia „gospodaro- wanie nieruchomościami”, którego znaczenie wynika z przepisów art. 23 i n. u.g.n., jak i nigdzie niezdefiniowanego, choć używanego w różnych przepisach pojęcia zasad prawidłowej gospodarki. W celu ustalenia, co mieści się w pojęciu prawidłowej gospodarki, należy odwołać się nie tylko do ww. przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościa- mi, ale przede wszystkim do przepisów kodeksu cywilnego, gdzie o zasadach prawidłowej gospodarki mówią art. 53 § 1, art. 213, 256, 257 § 1, art. 258, 267 § 3, art. 696, 706 oraz 1067 § 2. Ogólnie uznać można, że pojęcie to obejmuje czynności faktyczne i czynności prawne, przy czym prawidłowość prowadzenia gospodarki ustawodawca odnosi do spełnienia niektórych warunków lub osią- gania wskazanych celów. Na przykład do zasad prawidłowej gospodarki należy zachowywanie nieruchomości w stanie niepogorszonym (na co składają się za- równo zabezpieczenie nieruchomości przed zniszczeniem lub uszkodzeniem, jak i właściwa eksploatacja nieruchomości, remonty i pokrywanie kosztów utrzyma- nia), korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej społeczno­gospodarczym prze- znaczeniem (obejmujące także czynienie nakładów mających sprzyjać pełnieniu przez nieruchomość przypisanej jej funkcji, osiąganie pożytków i przychodów z nieruchomości) oraz wykonywanie czynności prawnych związanych z ustale- niem i zachowaniem stanu własności. Prawidłowa gospodarka obejmuje także proces planowania (w tym sporzą- dzanie planów miejscowych i innych planów zagospodarowania), a także podej- mowanie decyzji dotyczących całych zasobów lub grup nieruchomości, w tym podejmowanie racjonalnych decyzji dotyczących ich zbywania i nabywania (z uwzględnieniem zarówno racjonalności ekonomicznej, jak i niezbędności do wykonywania zadań publicznych lub potrzeby wykorzystania nieruchomości do innych ważnych celów, np. określonych w strategii rozwoju). Do prawidłowej gospodarki należałoby też zaliczyć czynności wymienio- ne w art. 23 u.g.n. wchodzące w zakres gospodarowania nieruchomościami, których część ma charakter obligatoryjny. Zatem np. ich niewykonanie lub złe 122 D z i a (cid:30) (cid:31) I I . G o s p o d a r o w a n i e n i e r u c h o m o (cid:27) c i a m i s t a n o w i (cid:29) c y m i w (cid:30) a s n o (cid:27) (cid:26) (cid:133) A r t . (cid:31) 1 2 wykonanie można uznać za naruszenie zasad prawidłowej gospodarki (zob. ko- mentarz do art. 23 i n.). Także inne przepisy komentowanej ustawy, np. doty- czące stosowania trybu przetargowego przy zbywaniu nieruchomości, wskazują pewne zasady, które można zaliczyć do zasad prawidłowej gospodarki. Trzeba jednak zaznaczyć, że z art. 12 u.g.n. nie wynika żadna ściśle określona nor- ma prawna i z tego względu naruszenie zasad prawidłowej gospodarki (choćby przy przeznaczeniu nieruchomości do sprzedaży czy zastosowaniu trybu bez- przetargowego) nie spowoduje nieważności czynności dokonanych w wyniku takiego naruszenia – por. wyrok SN z dnia 6 marca 2009 r., II CSK 589/08, LEX nr 530697. 2. Prawidłowej gospodarki nie należy utożsamiać z działalnością gospodar- czą. Skarb Państwa ani jednostka samorządu terytorialnego nie są bowiem pod- miotami gospodarczymi, chociaż jak inni właściciele nieruchomości mogą osiągać z nich pożytki i inne przychody. Należy jednak podkreślić, że Skarb Państwa lub jednostki samorządu teryto- rialnego są właścicielami różnych nieruchomości, które dochodu, a czasem nawet jakichkolwiek przychodów, nie przynoszą i często przynosić nie powinny. Nieru- chomości te podlegają bowiem ochronie ze względu na szerzej pojmowane cele społeczne (np. nieruchomości chronione na podstawie przepisów o ochronie przy- rody), służą wykonywaniu zadań nałożonych na podmioty publicznoprawne, prze- znaczone są do korzystania przez ogół mieszkańców itp. W świetle art. 12 u.g.n. także takimi nieruchomościami należy gospodarować zgodnie z zasadami pra- widłowej gospodarki. Prawidłowa gospodarka nie polega więc na osiąganiu jak największego zysku z nieruchomości. Chociaż w przypadku nieruchomości słu- żących działalności gospodarczej do zasad prawidłowej gospodarki należałoby zaliczyć także uzyskiwanie możliwie dobrego efektu ekonomicznego działalności bez umniejszenia walorów (pogorszenia stanu) nieruchomości. 3. Omawiany przepis zobowiązuje do gospodarowania nieruchomościa- mi w sposób zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki organy wymienione w art. 11 u.g.n., a więc starostę reprezentującego Skarb Państwa oraz organy wy- konawcze jednostek samorządu terytorialnego. Dotyczy to nie tylko nierucho- mości stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, ale także wszelkich innych, w stosunku do których organy te po- dejmują czynności prawne lub procesowe, a także faktyczne. Wymóg prawidło- wej gospodarki dotyczy więc również sytuacji, o których mowa w art. 11a u.g.n. Co prawda art. 12 u.g.n. wskazuje wprost jako organy zobowiązane starostę i organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego, ale wymóg gospoda- rowania nieruchomościami w sposób zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki należałoby odnieść do jednostek samorządu terytorialnego w ogólności, więc także organy stanowiące tych jednostek, podejmując uchwały dotyczące nieruchomości i kontrolując poczynania organów wykonawczych, powinny mieć na względzie zasady prawidłowej gospodarki nieruchomościami. 123 Z a s a d y p r a w i d (cid:30) o w e j g o s p o d a r k i A r t . (cid:31) 1 2 art. 13. [Obrót nieruchomościami] 1. z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ustaw, nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu. W szczególności nieruchomości mogą być przedmio- tem sprzedaży, zamiany i zrzeczenia się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w trwały zarząd, a także mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wkłady niepieniężne (aporty) do spółek, przekazywane jako wyposażenie tworzonych przedsiębiorstw państwowych oraz jako majątek tworzonych fundacji. 1a. nieruchomość może być także przekazywana nieodpłatnie w drodze umowy partnerowi prywatnemu lub spółce, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz. U. z 2009 r. nr 19, poz. 100), na czas realizacji przedsięwzięcia w ramach part- nerstwa publiczno-prywatnego. 2. nieruchomość może być, z zastrzeżeniem art. 59 ust. 1, przedmiotem darowizny na cele publiczne, a także przedmiotem darowizny dokonywanej między Skarbem państwa a jednostką samorządu terytorialnego, a także mię- dzy tymi jednostkami. W umowie darowizny określa się cel, na który nieru- chomość jest darowana. W przypadku niewykorzystania nieruchomości na ten cel darowizna podlega odwołaniu, z zastrzeżeniem ust. 2a. 2a. Darowizny nieruchomości stanowiącej przedmiot własności Skarbu państwa dokonuje starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rzą- dowej – za zgodą wojewody, a nieruchomości stanowiącej przedmiot włas- ności jednostki samorządu terytorialnego jej organ wykonawczy – za zgodą rady albo sejmiku. odstąpienie od odwołania darowizny następuje za zgodą organu, który wyraził zgodę na jej dokonanie. zgody nie wymaga dokona- nie darowizny przez ministra właściwego do spraw Skarbu państwa, o której mowa w art. 59 ust. 1. 3. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej może być przedmiotem wkładu niepieniężnego (aportu) wnoszonego do spółki. 4. Sprzedaż, zamiana, darowizna lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, stanowiących własność Skar- bu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a także wnoszenie tych nieruchomości jako wkładów niepieniężnych (aportów) do spółek, wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. 1. Przepis art. 13 ust. 1 u.g.n. z jednej strony wyraża ogólną zasadę, że nieru- chomości stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego mogą być przedmiotem obrotu, a z drugiej wprowadza sformuło- waną na użytek stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami definicję obrotu nieruchomościami. Obrót ten został zdefiniowany poprzez wy- mienienie różnych czynności prawnych, które się nań składają, ale ponieważ ten katalog jest przykładowy (czynności wymieniono tylko „w szczególności”), to 124 D z i a (cid:30) (cid:31) I I . G o s p o d a r o w a n i e n i e r u c h o m o (cid:27) c i a m i s t a n o w i (cid:29) c y m i w (cid:30) a s n o (cid:27) (cid:26) (cid:133) A r t . (cid:31) 1 3
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: