Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00411 010950 7497467 na godz. na dobę w sumie
Ustawa o ochronie prawnej odmian roślin. Komentarz - ebook/pdf
Ustawa o ochronie prawnej odmian roślin. Komentarz - ebook/pdf
Autor: , , , Liczba stron: 456
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8092-607-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Prezentowany komentarz jest najobszerniejszym w polskiej literaturze opracowaniem poświęconym zagadnieniu ochrony odmian roślin. Zawiera omówienie wszystkich najważniejszych kwestii dotyczących wyłącznego prawa hodowcy do nowej odmiany rośliny jako specyficznego (jakkolwiek zbliżonego do patentu) prawa z zakresu tzw. własności intelektualnej. Są to w szczególności:
przesłanki i procedura uzyskania prawa,
treść prawa oraz cywilno- i karnoprawne skutki jego naruszenia.

Drugie wydanie komentarza uwzględnia m.in. najnowsze przykłady z praktyki decyzyjnej Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych oraz Community Plant Variety Office, a także orzecznictwa TSUE oraz polskich i zagranicznych sądów powszechnych.

Autorzy komentarza specjalizują się w prawie własności intelektualnej.

Komentarz oceniam jako bardzo dobre źródło komentatorskie do ustawy. Opracowanie ma wysoki poziom merytoryczny, może służyć istotną pomocą w wyjaśnianiu złożonych treści ustawy o ochronie prawnej odmian roślin zarówno praktykom stosującym to prawo, jak i sądownictwu, pracownikom naukowym, doktorantom i studentom, którzy będą chcieli interpretować te niełatwe, nawet hermetyczne ze względu na swoją specyfikę, przepisy. Autorzy wykonali ogromną i pożyteczną pracę komentatorską, opartą na imponująco zebranej literaturze przedmiotu, polskiej i zagranicznej, orzecznictwie sądowym i przykładach z zakresu praktyki stosowania prawa. Wnikliwość opracowania ze strony Autorów wyraża się nie tylko w przywoływaniu poglądów literatury i orzecznictwa, ale też zderzaniu poglądów polemicznych i zajmowaniu własnego stanowiska w sprawach spornych .
Prof. dr hab. Małgorzata Korzycka
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

ustawa o ochronie prawnej odmian roślin Komentarz redakcja naukowa Krzysztof Felchner Krzysztof Felchner, Katarzyna Jasińska Marta Lampart, Dawid Marek KOMENTARZE PRAKTYCZNE 2. WYDANIE WARSZAWA 2016 Publikacja dofinansowana przez Uniwersytet Jagielloński Stan prawny komentarza na 1 maja 2016 r. Stan prawny ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 843) na 14 czerwca 2016 r. Recenzent Prof. dr hab. Małgorzata Korzycka Wydawca Monika Pawłowska Redaktor prowadzący Kinga Zając Opracowanie redakcyjne Agata Czuj Łamanie Wolters Kluwer Poszczególne części komentarza napisali: Krzysztof Felchner – przedmowa do pierwszego wydania komentarza; przedmowa do drugiego wydania komentarza; wprowadzenie; art. 1; teza nr 8 do art. 5; art. 8–9; teza nr 5 do art. 10; teza nr 7 do art. 11; teza nr 7 do art. 12; tezy nr 3 i 8 do art. 15; teza nr 7 do art. 18; tezy nr 5 i 7 do art. 20; art. 21–22; tezy nr 26–27 do art. 23a; teza nr 10 do art. 23b; art. 28; teza nr 10 do art. 29; teza nr 5 do art. 36; teza nr 43 do art. 36a; teza nr 31 do art. 37 Krzysztof Felchner, Katarzyna Jasińska – teza nr 2 do art. 15; tezy nr 2, 16–17 do art. 23; teza nr 4 do art. 23a, teza nr 7 do art. 23b; teza nr 14 do art. 36a Krzysztof Felchner, Marta Lampart – teza nr 1 do art. 11; tezy nr 1 i 3 do art. 12; art. 14; teza nr 1 do art. 17; tezy nr 1–6 do art. 18; tezy nr 1, 3 i 7 do art. 31 Krzysztof Felchner, Dawid Marek – art. 25 (w II wydaniu komentarza zaktualizowany przez K. Felchnera) Katarzyna Jasińska – art. 4; tezy nr 1–7 do art. 5; tezy nr 1, 3–15, 18–29 do art. 23; tezy nr 1–3, 5–25 do art. 23a; tezy nr 1–6, 8–9 do art. 23b; art. 23c; tezy nr 1–13, 15–42 do art. 36a; art. 36b; tezy nr 1–30 do art. 37; art. 37a–37b Marta Lampart – art. 3; tezy nr 1–4 do art. 10; tezy nr 2–6 do art. 11; tezy nr 2, 4–6 do art. 12; art. 13; tezy nr 1, 4–7 do art. 15; art. 16; tezy nr 2–4 do art. 17; art. 19; tezy nr 1–4, 6 do art. 20; art. 30, tezy nr 2, 4–6, 8 do art. 31; art. 32–35; tezy nr 1–4 do art. 36; art. 38–40 Dawid Marek – art. 2; art. 4a; art. 6–7; art. 24; art. 26–27; tezy nr 1–9 do art. 29 (w II wydaniu komentarza zaktualizowane przez K. Felchnera) © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2016 ISBN: 978-83-264-8702-6 2. wydanie Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profi nfo.pl SPIS TREŚCI Wykaz skrótów .............................................................................. Przedmowa do pierwszego wydania komentarza ....................... Przedmowa do drugiego wydania komentarza ........................... Wprowadzenie ............................................................................... Ustawa z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin ................................................................................................ Art. 1. Art. 2. Rozdział 1. Przepisy ogólne ............................................................ [Przedmiot regulacji] ................................................. [Słowniczek, wspólność wyłącznego prawa hodowcy] .................................................................. [Stosowanie przepisów k.p.a. do postępowania przed COBORU] ........................................................ Art. 3. Rozdział 2. Wyłączne prawo hodowcy do odmiany ..................... 9 23 29 33 41 43 43 46 70 74 Art. 4. Art. 4a. Art. 5. Art. 6. Art. 7. Art. 8. Art. 9. [Powstanie i przejście wyłącznego prawa hodowcy] .................................................................. [Prawo do wynagrodzenia i prawa osobiste twórcy 83 odmiany] .................................................................. [Odrębność odmiany] ............................................... 95 [Wyrównanie odmiany] ............................................. 104 [Trwałość odmiany] .................................................. 108 [Nowość odmiany] .................................................... 111 [Nazwa odmiany] ...................................................... 120 74 www.wolterskluwer.pl 5 Spis treści Art. 10. Art. 11. Art. 12. Art. 13. Art. 14. Art. 15. Art. 16. Art. 17. Art. 18. Art. 19. Art. 20. Art. 21. Art. 22. Art. 23. Art. 23a. Art. 23b. Art. 23c. Art. 24. Art. 25. Art. 26. Art. 27. Art. 28. Art. 29. Art. 30. [Pełnomocnik w postępowaniu w sprawie przyznania wyłącznego prawa hodowcy] ................. 165 [Wniosek o przyznanie wyłącznego prawa hodowcy] .................................................................. 168 [Prawo pierwszeństwa z wcześniejszego zgłoszenia w państwie stowarzyszonym] ................................... 174 [Diariusz COBORU, udostępnianie dokumentacji] ..... 178 [Tymczasowe wyłączne prawo hodowcy] ................. 181 [Badania OWT] .......................................................... 186 [Obowiązki i uprawnienia hodowcy w czasie trwania badań OWT] ............................................................. 192 [Zlecenie przeprowadzenia badań OWT innemu podmiotowi] ............................................................. 195 [Zastrzeżenia] ........................................................... 198 [Opłaty] .................................................................... 203 [Decyzje o przyznaniu i odmowie przyznania wyłącznego prawa hodowcy] ................................... 206 [Treść wyłącznego prawa hodowcy] ......................... 211 [Treść „dodatkowych praw hodowcy”, dozwolony użytek] ...................................................................... 218 [Odstępstwo rolne] ................................................... 244 [Obowiązki informacyjne beneficjentów odstępstwa rolnego] .................................................................... 268 [Obowiązki informacyjne przetwórców] ................... 289 [Kontrola wykonywania przez beneficjentów odstępstwa rolnego oraz przetwórców obowiązków informacyjnych względem hodowcy] ........................ 295 [Następcze obowiązki hodowcy] ............................... 300 [Roszczenia – norma pusta?] .................................... 302 [Notyfikacja COBORU zmiany podmiotu uprawnionego z tytułu wyłącznego prawa hodowcy] .................................................................. 304 [Okres trwania wyłącznego prawa hodowcy, zawieszenie wykonywania polskiego wyłącznego prawa hodowcy] ....................................................... 305 [Wyczerpanie wyłącznego prawa hodowcy] ............. 310 [Pozbawienie hodowcy wyłącznego prawa] ............. 320 [Licencja umowna] .................................................... 326 6 www.wolterskluwer.pl Spis treści Art. 31. Art. 32. Art. 33. Art. 34. Art. 35. Art. 36. [Licencja przymusowa] .............................................. 332 [Postępowanie w sprawie udzielenia licencji przymusowej] ........................................................... 339 [Treść decyzji o udzieleniu licencji przymusowej] ...... 341 [Wydanie decyzji o udzieleniu licencji przymusowej] ........................................................... 342 [Decyzja o cofnięciu licencji przymusowej] ................ 343 [Księga ochrony wyłącznego prawa, spis odmian] .... 345 Rozdział 2a. Dochodzenie roszczeń w postępowaniu cywilnym ...... 350 Art. 36a. Art. 36b. [Roszczenia przysługujące w razie naruszenia wyłącznego prawa hodowcy] ................................... 350 [Zabezpieczenie roszczeń i dowodów; roszczenie informacyjne] ............................................................ 380 Rozdział 3. Przepisy karne .............................................................. 419 [Przestępstwa] .......................................................... 419 [Wykroczenia] ........................................................... 431 [Wykroczenia – stosowanie przepisów k.p.s.w.] ....... 432 Art. 37. Art. 37a. Art. 37b. Art. 38. Art. 39. Rozdział 4. Przepisy przejściowe i końcowe .................................. 440 [Ważność licencji przymusowych] ............................. 440 [Przepisy przejściowe dotyczące księgi ochrony wyłącznego prawa i spisu odmian] ........................... 441 [Termin wejścia w życie ustawy o ochronie prawnej odmian roślin] .......................................................... 441 Art. 40. Bibliografia ..................................................................................... 443 Autorzy ........................................................................................... 453 www.wolterskluwer.pl 7 WYKAZ SKRÓTÓW Akty prawne dekret z 1955 r. dyrektywa 98/44 – – dyrektywa 2004/48 – dyrektywa 2008/95 – dyrektywa 2015/2436 – dekret z dnia 2 lutego 1955 r. o nasiennictwie (Dz. U. Nr 6, poz. 33 z późn. zm.) dyrektywa 98/44/WE Parlamentu Europej‐ skiego i Rady z dnia 6 lipca 1998 r. w sprawie ochrony prawnej wynalazków biotechnolo‐ gicznych (Dz. Urz. WE L 213 z 30.07.1998 r., s. 13–21 z późn. zm.) dyrektywa 2004/48/WE Parlamentu Euro‐ pejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności in‐ telektualnej (Dz. Urz. WE L 157 z 30.04.2004 r., s. 45–86) dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mająca na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz. Urz. UE L 299 z 8.11.2008 r., s. 25) dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2436 z dnia 16 grudnia 2015 r. mająca na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do www.wolterskluwer.pl 9 Wykaz skrótów k.c. k.k. k.p.a. k.p.c. k.p.k. k.p.s.w. k.s.h. k.w. konwencja UPOV nowelizacja z 2000 r. 10 – – – – – – – – administracyjnego znaków towarowych (Dz. Urz. UE L 336 z 23.12.2015 r., s. 1) ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 380 z późn. zm.) ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 101 z późn. zm.) ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.) ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 395 z późn. zm.) ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 z późn. zm.) ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wy‐ kroczeń (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1094 z późn. zm.) – Międzynarodowa konwencja ochrony no‐ wych odmian roślin z dnia 2 grudnia 1961 r. zrewidowana w Genewie 10 listopada 1972 r., 23 października 1978 r. i 19 marca 1991 r. ustawa z dnia 15 września 2000 r. o zmianie ustawy o nasiennictwie (Dz. U. Nr 88, poz. 984) – www.wolterskluwer.pl nowelizacja z 2006 r. nowelizacja z 2007 r. p.p.s.a. p.s.w. p.w.p. pr. aut. pr. pras. rozporządzenie 637/2009 rozporządzenie 1151/2012 – – – – – – – – – Wykaz skrótów ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o zmianie ustawy o ochronie prawnej odmian roślin i ustawy o nasiennictwie (Dz. U. Nr 126, poz. 877) ustawa z dnia 9 maja 2007 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 662) ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administra‐ cyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.) ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 z późn. zm.) ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie au‐ torskim i prawach pokrewnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.) ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 z późn. zm.) rozporządzenie Komisji (WE) nr 637/2009 z dnia 22 lipca 2009 r. ustanawiające reguły wykonawcze co do odpowiedniego nazew‐ nictwa odmian gatunków roślin rolniczych i warzyw (Dz. Urz. UE L 191 z 23.07.2009 r., s. 10, z późn. zm.) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produk‐ tów spożywczych (Dz. Urz. UE L 343 z 14.12.2012 r., s. 1–29) środków rolnych i www.wolterskluwer.pl 11 Wykaz skrótów rozporządzenie 1768/95 rozporządzenie 2015/2424 rozporządzenie 2100/94 rozporządzenie z 1955 r. rozporządzenie z 1961 r. – – – – – rozporządzenie Komisji (WE) nr 1768/95 z dnia 24 lipca 1995 r. ustanawiające przepisy wykonawcze w zakresie odstępstwa rolnego przewidzianego w art. 14 ust. 3 rozporządze‐ nia Rady (WE) nr 2100/94 w sprawie wspól‐ notowego systemu ochrony odmian roślin (Dz. Urz. WE L 173 z 25.07.1995 r., s. 14–21, z późn. zm.) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2024 z dnia 16 grudnia 2015 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 207/2009 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego i rozporządzenie Komisji (WE) nr 2868/95 wykonujące rozporządze‐ nie Rady (WE) nr 40/94 w sprawie wspólno‐ towego znaku towarowego oraz uchylające rozporządzenie Komisji (WE) nr 2869/95 w sprawie opłat na rzecz Urzędu Harmoni‐ zacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (Dz. Urz. UE L 341 z 24.12.2015 r., s. 21–94) rozporządzenie Rady (WE) nr 2100/94 z dnia 27 lipca 1994 r. w sprawie wspólnoto‐ wego systemu ochrony odmian roślin (Dz. Urz. WE L 227 z 1.09.1994 r., s. 1–30, z późn. zm.) rozporządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 23 lipca 1955 r. w sprawie wpisu odmian ro‐ ślin uprawnych do rejestru odmian orygi‐ nalnych (Dz. U. Nr 32, poz. 194) rozporządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 4 listopada 1961 r. w sprawie wpisu odmian roślin uprawnych do rejestru odmian orygi‐ nalnych oraz do spisów odmian selekcjono‐ 12 www.wolterskluwer.pl rozporządzenie z 1988 r. rozporządzenie z 1996 r. rozporządzenie z 2001 r. SortenschutzG TRIPS u.d.i.p. u.h.r.n. z 1961 r. u.j.h.a.r.s. – – – – – – – – Wykaz skrótów wanych i miejscowych (Dz. U. Nr 52, poz. 291 z późn. zm.) rozporządzenie Ministra Rolnictwa, Leśnic‐ twa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1988 r. w sprawie rejestru od‐ mian, księgi ochrony prawa do odmiany oraz kontroli materiału siewnego (Dz. U. Nr 12, poz. 97 z późn. zm.) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospo‐ darki Żywnościowej z dnia 15 kwietnia 1996 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nasiennictwie (Dz. U. Nr 50, poz. 216 z późn. zm.) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Roz‐ woju Wsi z dnia 14 sierpnia 2001 r. w sprawie rejestracji odmian i udzielania ochrony wy‐ łącznego prawa do odmiany oraz wytwarza‐ nia i kontroli materiału siewnego (Dz. U. Nr 108, poz. 1184 z późn. zm.) Sortenschutzgesetz – niemiecka ustawa z dnia 11 grudnia 1985 r. o ochronie prawnej odmian roślin Agreement on Trade Related Aspects on In‐ tellectual Property Rights (Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw włas‐ ności intelektualnej) ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 z późn. zm.) ustawa z dnia 16 lutego 1961 r. o hodowli roślin i nasiennictwie (Dz. U. Nr 10, poz. 54) ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 678 z późn. zm.) www.wolterskluwer.pl 13 Wykaz skrótów u.j.p. u.l.m.r. u.n. z 1987 r. u.n. z 1995 r. u.n. z 2003 r. u.n. z 2012 r. u.o.d.o. u.o.p.o.r. u.o.r. u.p.d.o.f. u.p.e.a. u.p.n.p.r. 14 – – – – – – – – – – – – ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 z późn. zm.) ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o leśnym materiale rozmnożeniowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1092 z późn. zm.) ustawa z dnia 10 października 1987 r. o na‐ siennictwie (Dz. U. Nr 31, poz. 166 z późn. zm.) ustawa z dnia 24 listopada 1995 r. o nasien‐ nictwie (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 53, poz. 563 z późn. zm.) ustawa z dnia 26 czerwca 2003 r. o nasien‐ nictwie (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 41, poz. 271 z późn. zm.) ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o nasien‐ nictwie (Dz. U. poz. 1512 z późn. zm.) ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2135 z późn. zm.) ustawa z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 843) ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 17 z późn. zm.) ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku do‐ chodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępo‐ waniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 599) ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciw‐ działaniu nieuczciwym praktykom rynko‐ wym (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 3) www.wolterskluwer.pl u.r.p. u.r.s.p.s.g. u.s.d.g. u. wyn. u.z.n.k. u.z.t. z 1985 r. Uzasadnienie Uzasadnienie z 2006 r. Uzasadnienie z 2011 r. Zapis stenograficzny – – – – – – – – – – Wykaz skrótów ustawa z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzeczni‐ kach patentowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 221) ustawa z dnia 24 maja 1989 r. o rozpozna‐ waniu przez sądy powszechne spraw gospo‐ darczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 127 z późn. zm.) ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 584 z późn. zm.) ustawa z dnia 19 października 1972 r. o wy‐ nalazczości (tekst jedn.: Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 z późn. zm.) ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalcza‐ niu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.) ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 z późn. zm.) Uzasadnienie projektu ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej od‐ mian roślin (druk sejmowy nr 1287 z dnia 24 stycznia 2003 r.) Uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o zmianie ustawy o ochro‐ nie prawnej odmian roślin i ustawy o na‐ siennictwie (druk sejmowy nr 460 z dnia 27 marca 2006 r.) Uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie prawnej odmian roślin (druk sejmowy nr 4318 z dnia 9 czerwca 2011 r.) Zapis stenograficzny (777) z 74. Posiedzenia Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 22 maja 2003 r. www.wolterskluwer.pl 15 Wykaz skrótów Artykuły bez podania bliższego określenia oznaczają artykuły ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 843). Dokumenty UPOV i CPVO C (Extr.)/19/2 Rev. Guidelines TG/1/3 TGP/2/2 TGP/3 TGP/4/1 – – – – – – Revision of Document C (Extr.)/19/2, The Notion of Breeder and Common Knowledge Guidelines with Explanatory Notes on Arti‐ cle 63 on Council Regulation (EC) of 27 July 1994 on Community Plant Variety Rights (wersja z 28 listopada 2012 r.) General Introduction to the Examination of Distinctness, Uniformity and Stability and the Development of Harmonized Descrip‐ tions of New Varieties of Plants List of Test Guidelines Adopted by UPOV Varieties of Common Knowledge Constitution and Maintenance of Variety Collections – Introduction TGP/5/SECTION/2/3 – TGP/5: Experience and Cooperation in DUS Testing TGP/5/INTRO TGP/5/SECTION/1/2 – Model Administrative Agreement for Inter‐ national Cooperation in the Testing of Va‐ rieties UPOV Model Form for the Application for Plant Breeders’ Rights Technical Questionnaire To Be Completed in Connection with an Application for Plant Breeders’ Rights UPOV Model Form for the Designation of the Sample of the Variety TGP/5/SECTION/3/2 – TGP/5/SECTION/4/2 – 16 www.wolterskluwer.pl TGP/5/SECTION/5/2 – TGP/5/SECTION/6/2 – TGP/5/SECTION/7/2 – TGP/5/SECTION/8/2 – TGP/5/SECTION/9/2 – TGP/5/SECTION/10/3– TGP/5/SECTION/11 – Wykaz skrótów UPOV Request for Examination Results and UPOV Answer to the Request for Examina‐ tion Results UPOV Report on Technical Examination and UPOV Variety Description UPOV Interim Report on Technical Exami‐ nation Cooperation in Examination List of Species in Which Practical Knowledge has Been Acquired or for Which National Test Guidelines Have Been Established Notification of Additional Characteristics and States of Expression Examples of Policies and Contracts for Ma‐ terial Submitted by the Breeder TGP/6: Arrangements for DUS Testing TGP/6/SECTION/1/1 – TGP/6/SECTION/2/1 – TGP/6/SECTION/6/1 – Introduction Examples of Arrangements for DUS Testing Declaration on the Conditions for the Exa‐ mination of a Variety Based on Trials Car‐ ried Out by or on behalf of Breeders TGP/7/4 TGP/8/2 TGP/9/2 TGP/10/1 TGP/11/1 TGP/12/2 TGP/13/1 TGP/14/3, TGP/14/3 Supplement – – – – – – – – Development of Test Guidelines Trial Design and Techniques Used in the Examination of Distinctness, Uniformity and Stability Examinig Distinctness Examinig Uniformity Examinig Stability Guidance on Certain Physiological Charac‐ teristics Guidance for New Types and Species Glossary of Terms Used in UPOV Docu‐ ments www.wolterskluwer.pl 17 Wykaz skrótów TGP/15/1 TC/50/4 UPOV/EXN/PRP/2 UPOV/EXN/CAN/2 UPOV/EXN/CAL/1 UPOV/EXN/EDV/1 UPOV/EXN/ENF/1 UPOV/EXN/EXC/1 UPOV/EXN/HRV/1 – – – – – – – – – UPOV/EXN/NOV/1 – UPOV/EXN/NUL/2 UPOV/EXN/PRI/2 – – Guidance on the Use of Biochemical and Molecular Markers in the Examination of Distinctness, Uniformity and Stability (DUS) List of Genera and Species for which Autho‐ rities Have Practical Experience in the Exa‐ mination of Distinctness, Uniformity and Stability Explanatory notes on Provisional Protection under the UPOV Convention Explanatory Notes on Cancellation of the Breeder’s Right under the UPOV Conven‐ tion Explanatory Notes on Conditions and Limi‐ tations Concerning the Breeder’s Authori‐ zation in Respect of Propagating Material under the UPOV Convention Explanatory Notes on Essentially Derived Varieties under the 1991 Act of the UPOV Convention Explanatory Notes on the Enforcement of Breeders’ Rights under the UPOV Conven‐ tion Explanatory Notes on Exceptions to the Breeder’s Right under the 1991 Act of the UPOV Convention Explanatory Notes on Exceptions the Bree‐ der’s Right under the 1991 Act of the UPOV Convention Explanatory Notes on Novelty under the UPOV Convention Explanatory Notes on the Nullity of the Bree‐ der’s Right under the UPOV Convention Explanatory Notes on the Right of Priority under the UPOV Convention 18 www.wolterskluwer.pl Wykaz skrótów Explanatory Notes on the Definition of Va‐ riety under the 1991 Act of the UPOV Con‐ vention UPOV Model Plant Breeder’s Right Gazette Explanatory Notes on Variety Denomina‐ tions under the UPOV Convention Guidance on how to Become a Member of UPOV Guidance for Members of UPOV on how to Ratify, or Accede to, the 1991 Act of the UPOV Convention Guidance for Members of UPOV Guidelines for DNA-Profiling: Molecular Marker Selection and Database Construc‐ tion („BMT Guidelines”) Possible use of Molecular Markers in the Examination of Distinctness, Uniformity and Stability (DUS) Alternative Dispute Settlement Mechanisms – – – – – – – – – – – – – UPOV/EXN/VAR/1 UPOV/INF/5 UPOV/INF/12/5 UPOV/INF/13/1 UPOV/INF/14/1 UPOV/INF/15/3 UPOV/INF/17/1 UPOV/INF/18/1 UPOV/INF/21/1 Czasopisma EPS GRUR HRiN JIPLP KPP Mon. Praw. OG OSN OSNC Europejski Przegląd Sądowy Gewerblicher Rechtsschutz und Urheber‐ recht Hodowla Roślin i Nasiennictwo Journal of Intellectual Property Law and Practice Kwartalnik Prawa Prywatnego – – Monitor Prawniczy – – – Orzecznictwo Gospodarcze Orzecznictwo Sądu Najwyższego Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cy‐ wilna www.wolterskluwer.pl 19 Wykaz skrótów OSNCP OSNKW OSP OSPiKA OTK OTK ZU PiP PiZS Prok. i Pr. Prz. Leg. Stud. Iur. Stud. Iur. Agr. WUP ZNUJ, PIPWI – – – – – – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cy‐ wilna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Kar‐ na i Wojskowa Orzecznictwo Sądów Polskich Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Ar‐ bitrażowych Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy Państwo i Prawo Praca i Zabezpieczenie Społeczne Prokuratura i Prawo Przegląd Legislacyjny Studia Iuridica Studia Iuridica Agraria – – – – – – – Wiadomości Urzędu Patentowego – ZNUJ, PWiOWI – Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagielloń‐ skiego, seria Prace Instytutu Prawa Własno‐ ści Intelektualnej Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagielloń‐ skiego, seria Prace z Wynalazczości i Ochro‐ ny Własności Intelektualnej Organy i instytucje Ag. Nas. BGH BSA COBORU 20 – – – – Agencja Nasienna Sp. z o.o. z siedzibą w Lesznie Bundesgerichtshof (niemiecki Federalny Sąd Najwyższy) Bundessortenamt Urząd do spraw Odmian Roślin) Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (niemiecki Federalny www.wolterskluwer.pl CPVO EPO ETS GIODO IO CPVO MRiRW SN TSUE UPOV UPRP WNP WTO ZTORU Wykaz skrótów – – – – Community Plant Variety Office (Wspólno‐ towy Urząd Odmian Roślin) European Patent Office (Europejski Urząd Patentowy) Europejski Trybunał Sprawiedliwości Generalny Inspektor Ochrony Danych Oso‐ bowych Izba Odwoławcza CPVO – – Ministerstwo/Minister Rolnictwa i Rozwoju – – – Wsi Sąd Najwyższy Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej L’Union Internationale pour la Protection des Obtentions Végétales (Międzynarodowy Związek Ochrony Nowych Odmian Roślin) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej – – Wspólnota Niepodległych Państw – World Trade Organization (Światowa Orga‐ nizacja Handlu) Związek Twórców Odmian Roślin Upraw‐ nych – www.wolterskluwer.pl 21 PRZEDMOWA DO PIERWSZEGO WYDANIA KOMENTARZA Niniejsza publikacja jest pierwszym polskim komentarzem do ustawy o ochronie prawnej odmian roślin z 2003 r. i jak dotąd jedną z nielicznych pozycji w naszej literaturze poświęconą tego rodzaju zagadnieniom. In‐ tencją autorów jest zatem próba choć częściowego uzupełnienia istnie‐ jącej w tym zakresie luki, niemniej ważnym celem tego komentarza jest także zachęta do dalszej dyskusji nad wieloma problemami powstający‐ mi przy wykładni omawianej ustawy oraz przy jej stosowaniu w praktyce. Wydanie komentarza zbiega się również ze swego rodzaju jubileuszem, a mianowicie dwudziestoleciem funkcjonowania „polskiego” wyłączne‐ go prawa hodowcy, upływającym w 2008 r. Wspomniane prawo nie jest zapewne najważniejszym czy najciekaw‐ szym prawem z zakresu tzw. własności intelektualnej – o ile w ogóle można je według takich kryteriów wartościować – jednak zdecydowanie zasługuje na większe zainteresowanie. Przemawia za tym przede wszyst‐ kim fakt nadal dużego udziału rolnictwa w naszej gospodarce narodowej, a stąd i potrzeba ochrony własności intelektualnej także w tym sektorze. Świadczy o niej najwymowniej duża liczba wydawanych rokrocznie przez COBORU decyzji o przyznaniu wyłącznego prawa, na mocy któ‐ rych w Polsce chronionych jest obecnie około 1500 odmian roślin. Jed‐ nocześnie jednak brak świadomości prawnej społeczeństwa w tym za‐ kresie, być może jeszcze większy niż odnośnie do innych przedmiotów www.wolterskluwer.pl 23 Przedmowa do pierwszego wydania komentarza własności intelektualnej, przekłada się negatywnie na skalę dokonywa‐ nych naruszeń tego prawa i dalej oczywiście także na uszczerbek finan‐ sowy po stronie uprawnionych z jego tytułu. Hodowla wartościowej od‐ miany, spełniającej przesłanki ochrony, jest bowiem procesem długo‐ trwałym – trwa niekiedy nawet kilkanaście lat; drogim – jej koszty mogą sięgać nawet kilku milionów złotych; nie do końca przewidywalnym – wysiłek nie zawsze zwieńczony jest sukcesem. Hodowla wymaga więc od hodowcy czasu, pieniędzy i ryzyka, co chciałby on sobie zrekompen‐ sować, podejmując komercyjną eksploatację odmiany w oparciu o przy‐ znane mu względem niej wyłączne prawo. Przechodząc do wskazania źródeł, którymi posiłkowali się autorzy w pracach nad niniejszym komentarzem, należy powtórzyć, że przed‐ miotowa problematyka nie cieszy się zainteresowaniem doktryny pol‐ skiej; co więcej, brak opublikowanych polskich orzeczeń jej dotyczących. Autorzy opierali się zatem przede wszystkim na literaturze zagranicznej, zwłaszcza niemieckiej. Regulacja odpowiedniej niemieckiej ustawy (Sor‐ tenschutzG z 1985 r.) jest bowiem w dużym stopniu zbieżna z regulacją polską, co dotyczy zresztą także kilku innych reprezentatywnych ustaw zagranicznych. Co istotne, doczekała się ona już komentarza autorstwa Alfreda Keukenschrijvera z 1999 r. Sortenschutzgesetz. Kommentar oraz opracowania monograficznego, wydanego również w 1999 r., Franza Wuesthoffa, Herberta Leßmanna i Gerta Würtenbergera Handbuch zum deutschen und europäischen Sortenschutz. Powyższe uzasadnia stosun‐ kowo częste cytowanie powołanych autorów. W podobnym zakresie korzystano też z monografii dotyczącej rozporządzenia 2100/94 autor‐ stwa Gerta Würtenbergera, Paula van der Kooij, Barta Kiewieta i Martina Ekvada European Community Plant Variety Protection z 2006 r. Zre‐ zygnowano z powoływania się na artykuły publikowane w czasopismach zagranicznych już od końca lat 60. głównie z powodu ich dezaktualizacji, a także uwzględnienia ich treści w wymienionych wyżej pozycjach książ‐ kowych. Wielokrotnie nawiązywano, obszernie przy tym cytując, pionierską i jak dotąd jedyną polską monografię dotyczącą przedmiotowej problematy‐ 24 www.wolterskluwer.pl Przedmowa do pierwszego wydania komentarza ki, tj. opublikowaną rozprawę habilitacyjną Małgorzaty Korzyckiej-Iwa‐ now (Uniwersytet Warszawski) Wyłączne prawo do nowej odmiany ro‐ śliny uprawnej z 1990 r. Mimo wielokrotnych zmian stanu prawnego na szczeblu zarówno polskim, jak i międzynarodowym pozycja ta w odnie‐ sieniu do wielu ważnych problemów konstrukcyjnych w znacznej mie‐ rze zachowała swoją aktualność. Interesujące są także nowsze artykuły monograficzne tejże autorki. W daleko mniejszym zakresie powoływano się natomiast na skąpe wypowiedzi innych przedstawicieli doktryny polskiej, zamieszczane w nielicznych krótkich artykułach, a najczęściej w ogóle jedynie na marginesie rozważań dotyczących prawa patento‐ wego. Można jednak przypomnieć, że polskie badania nad systemem ochrony prawnej odmian roślin zostały zapoczątkowane zasadniczo przez Małgorzatę Byrską (Uniwersytet Jagielloński) już w końcu lat 70., jakkolwiek będące ich wynikiem liczne artykuły mają obecnie, ze wzglę‐ du na upływ czasu oraz zmianę stanu prawnego, charakter raczej histo‐ ryczny. Wielokrotnie posiłkowano się również dorobkiem doktryny polskiej wyrosłym na gruncie prawa własności przemysłowej, w szczególności prawa patentowego, korzystając głównie z podręcznika Michała du Val‐ la, Ewy Nowińskiej i Urszuli Promińskiej Prawo własności przemysłowej z 2008 r. oraz monografii pierwszego ze wskazanych autorów – Prawo patentowe z tego samego roku. W zakresie orzecznictwa oparto się w pewnym zakresie na wyrokach omówionych we wskazanej literaturze zagranicznej, często podejmując jednak także samodzielną analizę innych, dostępnych w internetowej bazie orzeczeń CPVO. Incydentalnie powoływano się ponadto na nie‐ liczne niepublikowane wyroki zapadłe przed sądami polskimi. Odnośnie do materiałów legislacyjnych wielokrotnie nawiązuje się natomiast do uzasadnienia nowelizacji z 2006 r. i pośrednio także do uzasadnienia nowelizacji z 2007 r. Zrezygnowano właściwie z powoływania się na uzasadnienie do samego projektu ustawy o ochronie prawnej odmian roślin z uwagi na jego powierzchowny charakter. www.wolterskluwer.pl 25 Przedmowa do pierwszego wydania komentarza Autorzy starali się wreszcie w miarę możliwości zasięgnąć potrzebnych informacji bezpośrednio ad fontes, wymieniając osoby, które służyły im w charakterze owych źródeł, w podziękowaniach umieszczonych na końcu tej przedmowy. Niniejszy komentarz przybrał tradycyjną formę numerowanych tez od‐ noszących się do poszczególnych przepisów ustawy o ochronie prawnej odmian roślin. Analiza skupiała się oczywiście na nich, częstokroć jed‐ nak nawiązywano również do postanowień konwencji UPOV, rozpo‐ rządzenia 2100/94, ustaw o nasiennictwie z 1987 r., z 1995 r., przepisów prawa własności przemysłowej dotyczących w szczególności patentu – a także do przepisów powołanej wyżej niemieckiej SortenschutzG. Autorzy zdają sobie sprawę, że niektóre wyrażone na kolejnych kartach poglądy mogą budzić kontrowersje. Podobnie świadomi są faktu, że wiele problemów omówionych jest zapewne w sposób skrócony i uproszczony, co jednak wynika także z obowiązującego w wydawnic‐ twie limitu objętości publikacji. Z wdzięcznością zatem przyjęte zostaną wszelkie uwagi krytyczne, pomocne w korekcie przy ewentualnych na‐ stępnych wydaniach komentarza (uwagi te prosimy kierować bezpo‐ średnio pod adresem redaktora naukowego Krzysztofa Felchnera, In‐ stytut Prawa Własności Intelektualnej UJ). Komentarz niniejszy jest dziełem zbiorowym wszystkich jego autorów. Jakkolwiek wiele zagad‐ nień było w toku ich opracowywania wspólnie omawianych, zaś osta‐ tecznie wszystkie fragmenty podlegały merytorycznemu nadzorowi re‐ daktora naukowego, to wyrażone w nich poglądy są poglądami kon‐ kretnych autorów tychże fragmentów. Publikacja niniejsza nie powstałaby bez życzliwości i pomocy wielu osób, którym w tym momencie autorzy składają serdeczne podziękowania. Dziękujemy zatem w szczególności: – prof. Januszowi Barcie i prof. Ryszardowi Markiewiczowi, dyrektorom Instytutu Prawa Własności Intelektualnej Uniwersytetu Jagiellońskie‐ go za życzliwość i wsparcie organizacyjne przejawiające się między 26 www.wolterskluwer.pl Przedmowa do pierwszego wydania komentarza innymi w umożliwieniu wyjazdów naukowych i zakupie literatury fa‐ chowej; – prof. Małgorzacie Korzyckiej-Iwanow z Uniwersytetu Warszawskiego za przejrzenie niniejszego komentarza i cenne uwagi; – prof. Edwardowi Gackowi, dr Julii Borys i p. Alicji Rutkowskiej-Łoś, odpowiednio dyrektorowi i pracownikom COBORU, za gościnność i cenne informacje dotyczące stosowania ustawy o ochronie prawnej odmian roślin w tamtejszej praktyce; – mec. Jerzemu D. Cieślakowi z kancelarii „Dynastia” z Częstochowy za gościnność i cenne informacje dotyczące stosowania ustawy o ochro‐ nie prawnej odmian roślin w polskiej praktyce sądowej, a także za udostępnienie tekstów kilku niepublikowanych wyroków będących jej owocem; – p. Antoninie Korzeniowskiej, Naczelnik Wydziału Hodowli Roślin i Nasiennictwa MRiRW, za gościnność i cenne informacje dotyczące przebiegu procesu legislacyjnego i toczących się nad ustawą o ochronie prawnej odmian roślin prac nowelizacyjnych; – dr inż. Izabeli Żuradzkiej, Członkowi Zarządu – Naczelnemu Hodow‐ cy Krakowskiej Hodowli i Nasiennictwa Ogrodniczego POLAN sp. z o.o., za gościnność i cenne informacje dotyczące prac hodowlanych nad odmianami roślin; – dr. Henrykowi Wosiowi i prof. Janowi Krzymańskiemu, odpowiednio prezesowi i wiceprezesowi ZTORU, za cenne informacje dotyczące działalności tejże organizacji i proponowanych przez nią zmian w ustawie o ochronie prawnej odmian roślin. redaktor naukowy Krzysztof Felchner Kraków, sierpień 2008 r. www.wolterskluwer.pl 27 PRZEDMOWA DO DRUGIEGO WYDANIA KOMENTARZA Upływ siedmiu lat od czasu pierwszego wydania niniejszego komentarza spowodował potrzebę opracowania wydania drugiego. W okresie tym komentowana ustawa została dwukrotnie znowelizowana (w 2011 i 2015 r.), uchwalona została nowa ustawa o nasiennictwie (w 2012 r.), pojawiły się nowe wyroki sądowe (TSUE, sądów zagranicznych i pol‐ skich) oraz decyzje IO CPVO, nowe dokumenty UPOV (w szczególności tzw. Explanatory Notes oraz TGP), opublikowano wreszcie nowe pozy‐ cje naukowe dotyczące omawianej problematyki. Z drugiej strony, wzbogacono nieco wywody komentarza o perspektywę historyczną, tj. szersze niż poprzednio odwołania do stosownych przepisów uchylo‐ nych ustaw o nasiennictwie, a nawet dekretu z 1955 r. (jednak przepisy z okresu obowiązywania modelu nacjonalizacyjnego powołano jedynie wybiórczo, raczej na zasadzie ciekawostki). Odnośnie do dorobku orzecznictwa sądów zagranicznych i praktyki de‐ cyzyjnej CPVO autorzy co do zasady mogli uwzględnić tylko te orze‐ czenia sądów zagranicznych, które w bazie CPVO opatrzone są stre‐ szczeniem w języku angielskim, ewentualnie niemieckim. O ile nie za‐ znaczono inaczej, wszystkie orzeczenia zagraniczne zaczerpnięte zostały ze strony internetowej www. cpvo. eu. int. (przy czym wyjaśnić należy, że nie we wszystkich przypadkach źródło to podaje pełne dane bibliogra‐ ficzne poszczególnych orzeczeń, w szczególności sygnatury, stąd w ni‐ www.wolterskluwer.pl 29 Przedmowa do drugiego wydania komentarza niejszym komentarzu przyjęto konwencję, zgodnie z którą w braku syg‐ natur wyroki sądów zagranicznych opatrywane są oznaczeniami stron). Jeśli chodzi o źródła bibliograficzne, autorzy bazowali na dotychczas wykorzystywanych źródłach, przy uwzględnieniu nowych (lub niedo‐ stępnych w momencie opracowywania pierwszego wydania). W litera‐ turze polskiej odnotować należy przede wszystkim rozdział poświęcony ochronie prawnej odmian roślin zamieszczony w Systemie prawa pry‐ watnego w opracowaniu Pawła Gały i Małgorzaty Korzyckiej-Iwanow z 2012 r. (poprzedzony publikacją tego rozdziału w „Studiach Prawa Prywatnego” 2009, z. 3–4, który ukazał się już po publikacji pierwszego wydania niniejszego komentarza) oraz publikacje autorstwa Krzysztofa Felchnera i Katarzyny Jasińskiej, tj. Komentarz do rozporządzenia 2100/94 (LEX/el. 2010) i artykuły publikowane w czasopismach praw‐ niczych, w szczególności „Zeszytach Naukowych Uniwersytetu Jagiel‐ lońskiego. Pracach Instytutu Prawa Własności Intelektualnej”. W lite‐ raturze zagranicznej odnotować należy natomiast pozycje autorów bry‐ tyjskich Mike’a Adcocka i Margaret Llewellyn European Plant Intellec‐ tual property z 2006 r., autorów amerykańskich Marka D. Janisa, Herberta H. Jervisa i Richarda Peeta Intellectual property law of plants z 2014 r. oraz artykuły niemieckiego autora Gerta Würtenbergera. Podobnie jak w poprzednim wydaniu komentarza, autorzy co do zasady pomijają kwestię delimitacji pojęć wynalazku biotechnologicznego i od‐ miany rośliny, czyli innymi słowy problem wyłączenia odmian roślin i czysto biologicznych sposobów hodowli roślin spod patentowania (na ten temat w literaturze polskiej Krzysztof Felchner, Żaneta Pacud, Ochrona roślin w prawie własności przemysłowej – porównanie modelu ochrony patentowej i ochrony wyłącznym prawem hodowcy, EPS 2015, nr 1, s. 26–37). Należy dodać, że w niniejszym wydaniu komentarza fragmenty autor‐ stwa Dawida Marka zostały, za zgodą tego autora, zaktualizowane przez Krzysztofa Felchnera. 30 www.wolterskluwer.pl Przedmowa do drugiego wydania komentarza Publikacja niniejsza nie powstałaby bez życzliwości i pomocy wielu osób, którym w tym momencie autorzy składają serdeczne podziękowania. Dziękujemy zatem w szczególności: – prof. Małgorzacie Korzyckiej z Uniwersytetu Warszawskiego za re‐ cenzję niniejszego komentarza i cenne uwagi; – prof. Edwardowi Gackowi, p. Alicji Rutkowskiej-Łoś, p. Marcinowi Królowi, p. Marcinowi Behnke, odpowiednio dyrektorowi i pracow‐ nikom COBORU, za gościnność i cenne informacje dotyczące stoso‐ wania ustawy o ochronie prawnej odmian roślin w tamtejszej praktyce; – dr. Pawłowi Kochańskiemu, dr. Pawłowi Gale, odpowiednio prezeso‐ wi i współpracownikowi Agencji Nasiennej sp. z o.o. z siedzibą w Lesz‐ nie za cenne informacje dotyczące stosowania przepisów o odstępstwie rolnym w praktyce; – p. Wojciechowi Hałdasiowi, Naczelnikowi Wydziału Hodowli Roślin i Nasiennictwa MRiRW, za cenne informacje dotyczące przebiegu procesu legislacyjnego ustawy o ochronie prawnej odmian roślin; – władzom Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagielloń‐ skiego za dofinansowanie druku niniejszego komentarza. redaktor naukowy Krzysztof Felchner Kraków, styczeń 2016 r. www.wolterskluwer.pl 31 WPROWADZENIE Wyłączne prawo hodowcy do nowej odmiany rośliny jest prawem z za‐ kresu praw wyłącznych na dobrach niematerialnych, a zatem prawem z zakresu tzw. własności intelektualnej. Konstrukcyjnie wydaje się ono najbardziej zbliżone do patentu na wynalazek – stąd określa się je nawet mianem quasi-patentu (A. Partycka-Skrzypek, Ochrona odmian roślin w świetle nowych regulacji prawnych, ZNUJ, PIPWI 2005, nr 192, z. 89; P. Gała, M. Korzycka-Iwanow, (w:) R. Skubisz (red.), System prawa pry‐ watnego, t. 14A, Prawo własności przemysłowej, Warszawa 2012, s. 976; podobnie A. Bierć, O projekcie ustawy o ochronie prawnej odmian ro‐ ślin, Prz. Leg. 2003, nr 1, s. 156), a wręcz twierdzi się, że jego dalsza ewolucja będzie przebiegać w kierunku jeszcze większego do niego zbli‐ żenia (tak A. Partycka-Skrzypek, Ochrona..., s. 217; M. Korzycka-Iwa‐ now, Uwagi o własności intelektualnej w odniesieniu do roślin i żywności w regulacjach międzynarodowych i wspólnotowych wprowadzonych do polskiego porządku prawnego, Stud. Iur. Agr. 2002, t. 3, s. 134). Przesłanki uzyskania wyłącznego prawa hodowcy są mniej restrykcyjne niż w przy‐ padku patentu, ale i uzyskany w wyniku ich spełnienia zakres ochrony jest, głównie z uwagi na istnienie instytucji odstępstwa rolnego i przy‐ wileju hodowcy, swoisty, w zasadzie węższy (podobnie F. Wuesthoff, H. Leßmann, G. Würtenberger, Handbuch..., s. 20; M. Korzycka-Iwa‐ now, Uwagi..., s. 134). Szerzej różnice i podobieństwa pomiędzy syste‐ mem patentowym a systemem ochrony odmian roślin omówione są w dalszej części niniejszego komentarza przy okazji analizy konkretnych przepisów ustawy o ochronie prawnej odmian roślin. Teoretycznie moż‐ www.wolterskluwer.pl 33 Wprowadzenie na się także zastanawiać nad pokrewieństwem wyłącznego prawa ho‐ dowcy do odmiany z prawem ochronnym na wzór użytkowy, tzw. ma‐ łym wynalazkiem, bowiem przesłanką jego udzielenia nie jest poziom wynalazczy i chroni ono jedynie wytwór materialny, nie zaś sposób po‐ stępowania. Interesująco wypada natomiast porównanie go z prawem z rejestracji topografii układu scalonego, mimo że przedmiot ochrony jest w tych przypadkach diametralnie różny. Nie wgłębiając się tutaj w szczegóły, przesłanki uzyskania tego prawa są zliberalizowane w po‐ równaniu z przesłankami zdolności patentowej, jego zaś treść doznaje większych niż w przypadku patentu ograniczeń. W kontekście podobieństwa między przedmiotowym prawem a paten‐ tem nasuwa się problem ich wzajemnej relacji. Zgodnie zatem z art. 29 ust. 1 pkt 2 p.w.p.: „Patentów nie udziela się na (...) odmiany roślin”, co oznacza, że oba systemy ochrony jako konkurencyjne wykluczają się wzajemnie. Podobny zakaz zawierają także Europejska Konwencja Pa‐ tentowa i dyrektywa 98/44. Wykładnia tych przepisów jest jednak przed‐ miotem wielu kontrowersji w literaturze i rozbieżności w praktyce de‐ cyzyjnej odpowiednich organów, w tym EPO, którego praktyka ma istotne znaczenie dla kształtowania się wykładni zakazu patentowania odmian roślin (a także czysto biologicznych sposobów hodowli roślin) (zob. na temat praktyki decyzyjnej EPO K. Felchner, Ż. Pacud, Ochrona roślin w prawie własności przemysłowej – porównanie modelu ochrony patentowej i ochrony wyłącznym prawem hodowcy, EPS 2015, nr 1, s. 26–32). Ich źródłem są różnice poglądów dotyczące generalnie zasad‐ ności ochrony prawnopatentowej i sui generis odmian roślin, wynikające niekiedy z obaw dotyczących ekonomiczno-społecznych skutków ich prawnej monopolizacji (na ten temat obszernie M. Korzycka-Iwanow, Wyłączne prawo do nowej odmiany rośliny uprawnej, Warszawa 1990, s. 32–39; zaś w nowszej literaturze w szczególności H. Żakowska-Henz‐ ler, Wynalazek biotechnologiczny. Przedmiot patentu, Warszawa 2006, s. 208–226). W związku z tym z szerszych rozważań na ten temat w ni‐ niejszym komentarzu zrezygnowano. 34 www.wolterskluwer.pl Wprowadzenie Wyłączne prawo hodowcy do nowej odmiany rośliny jest zatem kon‐ strukcją specyficzną, co rodzi pytanie o jego miejsce w systemie prawa własności intelektualnej. Rozważając tę kwestię, wskazać należy, że kon‐ wencja paryska nie wymienia explicite odmiany rośliny jako przedmiotu ochrony własności przemysłowej. Wniosek taki płynie z literalnej ana‐ lizy przepisu art. 1 ust. 2 konwencji, jakkolwiek w doktrynie podkreśla się, że nie jest jasne, czy wylicza on je wszystkie, czy też poprzestaje na tych spośród nich, które podlegają ochronie patentowej (tak A. Szewc (w:) A. Adamczak, A. Szewc (red.), Konwencja paryska o ochronie włas‐ ności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2008, s. 60). Zważywszy dalej na fakt, że kolejny ustęp powołanego przepisu stanowi wyraźnie, że własność przemysłowa odnosi się także do nasion, bronić można poglą‐ du, że wyłączne prawo hodowcy do odmiany również mieści się w za‐ kresie szeroko pojętej własności przemysłowej (na szerokie rozumienie tego pojęcia wskazuje także M. Korzycka-Iwanow, Wyłączne..., s. 24). Kwestia, czy wyłączne prawo hodowcy do odmiany zaliczyć można do praw własności przemysłowej, czy też raczej należy je ujmować jako swoiste prawo sui generis, niejako pokrewne prawom własności prze‐ mysłowej, wydaje się jednak kontrowersją jedynie terminologiczną – o ile oczywiście w ogóle istnieje sens wyróżniania praw własności prze‐ mysłowej i praw im pokrewnych, pomijając w ogóle problem ewentual‐ nego operowania pojęciem prawa pokrewnego, które posiada już okreś‐ lone znaczenie w obszarze prawa autorskiego. (Wskazać tu można zresz‐ tą np. prawa z rejestracji topografii układu scalonego, w stosunku do którego używa się pojęcia prawa sui generis, mimo że obecnie uregulo‐ wane jest ono w prawie własności przemysłowej). W literaturze polskiej opowiedziano się jak dotąd zarówno za pierwszą (A. Nowicka (w:) U. Promińska (red.), Prawo własności przemysłowej, Warszawa 2005, s. 19), jak i drugą z tych koncepcji (M. Poźniak-Niedzielska, Ewolucja prawa własności intelektualnej w dobie współczesnej, PiP 2002, z. 10, s. 8 i za tą autorką M. Korzycka-Iwanow, Uwagi..., s. 133). Za ugruntowany uznać należy w każdym razie pogląd, że jest to prawo pokrewne paten‐ towi, toteż niezależnie od dokładnego jego umiejscowienia w systemie prawa własności przemysłowej, czy szerzej intelektualnej, przy jego ana‐ lizie zasadne jest sięganie do analogii z prawem wynalazczym. Pogląd www.wolterskluwer.pl 35 Wprowadzenie o potrzebie stosowania takiego zabiegu wyrażono także w literaturze polskiej, podkreślając jednak, jak wspomniano już wcześniej, istnienie znaczących różnic między wynalazkiem a odmianą (tak M. Korzyc‐ ka-Iwanow, Wyłączne..., s. 162–167). Dla porządku należy zatem za‐ znaczyć, że w dalszym ciągu niniejszego komentarza używa się niekiedy odnośnie do przedmiotowego prawa określenia „prawo sui generis”, nie przywiązując jednak do niego większej wagi i traktując je jedynie w ka‐ tegoriach wyrażenia językowego, nieprzesądzającego o takim czy innym charakterze jego desygnatu. TRIPS natomiast, jakkolwiek odnosi się bezpośrednio do problematyki ochrony odmian roślin, nie zawiera jednak w tym względzie jakichkol‐ wiek szczegółowych postanowień, co więcej, nie narzuca nawet pań‐ stwom członkowskim WTO wymogu wprowadzenia osobnego systemu ochrony. Artykuł 27 ust. 1 pkt 3 lit. b. tego aktu pozostawia im bowiem w tym zakresie do wyboru bądź wdrożenie systemu sui generis, bądź systemu patentowego, bądź wreszcie systemu łączącego te oba. Obecnie w skali światowej dominuje ten pierwszy, chociaż kilka krajów, przykła‐ dowo Japonia i państwa WNP, zdecydowały się na wprowadzenie dru‐ giego. W Europie model ochrony patentowej wybrały jedynie Węgry. W USA natomiast obowiązuje skomplikowany system pośredni (tak E. Gacek, Formy ochrony własności intelektualnej w biotechnologii, za‐ chowaniu bioróżnorodności oraz hodowli roślin i nasiennictwie, HRiN 2003, nr 1, www.pin.org.pl; w dawniejszej literaturze na ten temat M. Ko‐ rzycka-Iwanow, Wyłączne..., s. 25). Mimo braku konkretnych postanowień dotyczących omawianej pro‐ blematyki w dwóch wskazanych wcześniej aktach prawnych, jest ona w większości porządków prawnych uregulowana w osobnej ustawie, przy czym ustawy te są w dużym stopniu zbieżne. Zjawisko to wynika z faktu, że opierają się one na tzw. konwencji UPOV uchwalonej w Pa‐ ryżu w 1961 r. (na temat jej genezy M. Korzycka-Iwanow, Wyłączne..., s. 70–76; G. Würtenberger (w:) G. Würtenberger, P. van der Kooij, B. Kiewiet, M. Ekvad, European..., s. 3). Jej nazwa jest akronimem od francuskiego tytułu Union Internationale pour la Protection des Ob‐ 36 www.wolterskluwer.pl Wprowadzenie tentions Vegetales, ona zaś sama podstawowym aktem prawnym doty‐ czącym wyłącznego prawa hodowcy do odmiany rośliny. Kilkakrotnie podlegała rewizjom, z których najważniejsza miała miejsce w 1991 r. i na tyle zmieniła ten akt, że mówi się w tym kontekście wręcz o uchwaleniu nowego. Państwa strony konwencji UPOV, obecnie w liczbie ponad 70, wśród nich od 1989 r. i Polska (konwencja nie została opublikowana w urzędowym polskim publikatorze), tworzą Związek UPOV. Przy in‐ terpretacji przepisów ustawy o ochronie prawnej odmian roślin wska‐ zane jest zatem oczywiście odwoływanie się także do przepisów kon‐ wencji UPOV, stąd nawiązania do jej postanowień obecne są w wielu fragmentach niniejszego komentarza. Wyłączne prawo hodowcy do odmiany rośliny chronione jest także na poziomie wspólnotowym na podstawie rozporządzenia 2100/94 – jest to więc sytuacja podobna do występującej w przypadku wspólnotowego znaku towarowego i wspólnotowego wzoru przemysłowego. Udzielenie wyłącznego prawa przez CPVO z siedzibą w Angers we Francji owocuje bowiem jego skutecznością na terytorium wszystkich państw członkow‐ skich UE. Również postanowienia tego aktu prawnego są w dużym stop‐ niu zbieżne z postanowieniami konwencji UPOV. Pewne wątki dotyczące praw własności intelektualnej w sektorze rolnic‐ twa są także regulowane, a w każdym razie wzmiankowane, w art. 12 ust. 3 lit. d, f, art. 13 ust. 2 lit. b pkt iii tzw. traktatu ITPGRFA, czyli międzynarodowego Traktatu o zasobach genetycznych dla wyżywienia i rolnictwa sporządzonym w Rzymie dnia 3 listopada 2001 r. i ratyfiko‐ wanym przez Polskę w 2004 r. (oświadczenie rządowe z dnia 2 marca 2006 r., Dz. U. Nr 159, poz. 1129). Z kolei art. 9 ust. 3 tego aktu prawnego traktuje o tzw. prawach rolników do wykorzystywania materiału siew‐ nego, jednak należy interpretować go w zgodzie z przepisami dotyczą‐ cymi odstępstwa rolnego (podobnie P. Gała, Ochrona i wykorzystywanie roślinnych zasobów genowych. Wybrane aspekty prawne, Stud. Iur. Agr. 2012, t. 10, s. 500, 501). www.wolterskluwer.pl 37 Wprowadzenie Kreśląc wreszcie skrótową genezę ochrony wyłącznego prawa hodowcy do odmiany w ustawodawstwie polskim, już na wstępie zaznaczyć na‐ leży, że obowiązująca obecnie ustawa o ochronie prawnej odmian roślin jest pierwszym w historii polskiej legislacji aktem prawnym poświęco‐ nym wyłącznie temu zagadnieniu. Według informacji uzyskanych w MRiRW powstała ona w oparciu o przepisy konwencji UPOV i roz‐ porządzenia 2100/94, przy czym niekiedy nawet nie tyle w drodze ich implementacji, jakkolwiek de iure pojęcie to można odnieść tylko do pierwszego z wymienionych aktów, ile poprzez wzorowanie się bezpo‐ średnio na brzmieniu poszczególnych ich przepisów, która to inspiracja jest szczególnie widoczna odnośnie do drugiego z wymienionych aktów. Ustawa została jak dotąd znowelizowana czterokrotnie, w 2006, 2007, 2011 i 2016 r. Nowelizacje dotyczyły przede wszystkim odstępstwa rol‐ nego. Wcześniej problematyka wyłącznego prawa hodowcy uregulowa‐ na była w ustawach poświęconych generalnie nasiennictwu – tj. w usta‐ wie o nasiennictwie z 1987 r. i z 1995 r. (pewne przepisy materialno‐ prawne zawierały też kolejne akty wykonawcze do tych ustaw, tj. roz‐ porządzenia z 1988, 1996 i 2001 r.). Sama jego konstrukcja pojawiła się na gruncie pierwszej z nich (omawia ją kompleksowo M. Korzycka-Iwa‐ now, Wyłączne..., s. 98–154), zastępując poprzedni model nacjonaliza‐ cyjny, regulowany dekretem z 1955 r. oraz ustawą o hodowli roślin i na‐ siennictwie z 1961 r. (na temat tego modelu M. Korzycka-Iwanow, Wy‐ łączne..., s. 51–56; J. Górski, Ochrona prawna nowych odmian roślin i zwierząt, PiP 1970, z. 1, s. 15–19). W dzisiejszym stanie prawnym za‐ gadnienia nasiennictwa, które z punktu widzenia systematyki prawa za‐ liczyć można do prawa rolnego czy też publicznego prawa gospodar‐ czego, nie zaś do prawa własności intelektualnej, regulowane są osob‐ nymi aktami prawnymi, przede wszystkim ustawą o nasiennictwie z 2012 r. Ich znajomość jest jednak w dużym stopniu pomocna do zro‐ zumienia realiów funkcjonowania wyłącznego prawa hodowcy do od‐ miany, w szczególności w kontekście rynkowego obrotu materiałem siewnym. W niniejszym komentarzu starano się zatem w pewnym za‐ kresie uwzględniać także postanowienia tej ustawy. 38 www.wolterskluwer.pl Wprowadzenie Na koniec rozważań wstępnych warto zasygnalizować jeszcze kwestię możliwości sięgnięcia po alternatywne wobec konstrukcji wyłącznego prawa hodowcy do odmiany płaszczyzny ochrony. Przede wszystkim byłyby to, upraszczając, z reguły komplementarne w stosunku do ochro‐ ny opartej na modelu praw wyłącznych przepisy o zwalczaniu nieucz‐ ciwej konkurencji. Praktyka sądów niemieckich wskazuje, że faktycznie znalazły one zastosowanie w stosunku do niechronionych odmian ro‐ ślin, w szczególności poprzez oparcie się na delikcie naśladownictwa produktu (na ten temat, z powołaniem się na konkretne orzeczenia F. Wuesthoff, H. Lessmann, D. Wendt, Sortenschutzgesetz Kommentar, Meinheim–Basel–Cambridge–New York 1990, s. 30). Podobnie w prak‐ tyce polskiej korzysta się z przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jakkolwiek przede wszystkim z klauzuli generalnej. Nie wydaje się jednak, aby istniała potrzeba wprowadzenia do wymienione‐ go wyżej aktu specjalnych przepisów odnoszących się wyraźnie do ochrony prawnej odmian roślin (jak proponuje J.D. Cieślak, Problems with unfair competition of plant variety rights – the need for change, www. cpvo. eu. int., s. 2, 4). Nie zawiera on bowiem takich w odniesieniu do innych specyficznych przedmiotów prawa własności intelektualnej, co jednak nie uszczupla ich ochrony, jako że taka osiągana jest w drodze odpowiedniej jego wykładni. Kolejnym przydatnym instrumentem, jak‐ kolwiek raczej w przeszłości, okazało się także prawo znaków towaro‐ wych w sytuacji, gdy uzyskiwano prawo ochronne na znak towarowy tożsamy z nazwą odmiany (na ten temat F. Wuesthoff, H. Lessmann, D. Wendt, Sortenschutzgesetz..., s. 27). Niewykluczona wydaje się także ochrona prawnoautorska, w szczególności roślin ozdobnych (tak W. Ta‐ bor, Prawna ochrona nowych odmian roślin w Polsce, ZNUJ, PWiOWI 1992, z. 59, s. 70; odmiennie jednak M. Korzycka-Iwanow, Wyłączne..., s. 14; P. Gała, M. Korzycka-Iwanow (w:) R. Skubisz (red.), System..., s. 976). Owszem, wydaje się, że w przypadku tychże roślin na pierwszy rzut oka można mieć do czynienia ze spełnieniem przesłanek twórczości, nasuwa się jednak pytanie, w jakim stopniu ostateczny efekt jest rezul‐ tatem działalności człowieka, a w jakim sił natury, i czy udział tych ostatnich w akcie twórczej kreacji nie jest argumentem na rzecz odmowy uznania rośliny za utwór. Na marginesie wspomnieć należy, że również www.wolterskluwer.pl 39 Wprowadzenie zdaniem ZTORU (każda?) odmiana roślin jest utworem, co jak się wy‐ daje, miałoby wynikać z niepowtarzalności jej DNA (tak J. Krzymański, Czy odmiana rośliny uprawnej spełnia kryteria do uznania jej za utwór w rozumieniu Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Rośliny Oleiste – Oilseed Crops 2006, t. XXVII, s. 183–186). Tak radykalna koncepcja, jak również przytoczona na jej poparcie ar‐ gumentacja nie wydają się jednak trafne. Wydaje się ponadto, że od‐ miana rośliny, nawet ozdobnej, nie może być zakwalifikowana jako wzór przemysłowy. Same dobra osobiste hodowcy podlegają natomiast ochronie na podstawie kodeksu cywilnego. 40 www.wolterskluwer.pl USTAWA z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 843) www.wolterskluwer.pl 41 ROZDZIAŁ 1 Przepisy ogólne Art. 1. [Przedmiot regulacji] Ustawa reguluje sprawy ochrony prawnej odmian roślin, a w szcze‐ gólności: 1) tryb oraz sposób przyznawania i pozbawiania prawa do ochro‐ ny wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej przez hodow‐ cę odmiany, a także zarobkowego korzystania z niej; 2) zakres ochrony tego prawa. 1. Otwierający ustawę o ochronie prawnej odmian roślin przepis art. 1 nie ma zasadniczo znaczenia normatywnego, można mu jedynie przypisać pewne walory dydaktyczne. Określa on po prostu pobieżnie, a wręcz nawet nieco niedbale, jej zakres. 2. Obecnie obowiązująca ustawa nie rozpoczyna się już, inaczej niż ustawa o nasiennictwie z 1987 r., preambułą czy też nieartykułowanym przepi‐ sem wstępnym wyrażającym ogólne intencje ustawodawcy i cele ustawy. Wynika to z odmiennej techniki legislacyjnej praktykowanej w dzisiej‐ szym ustawodawstwie. Jako ciekawostkę można zresztą przypomnieć, że wspomniana preambuła właściwie w żaden sposób nie odnosiła się do www.wolterskluwer.pl 43 Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne potrzeby ochrony własności intelektualnej w rolnictwie, koncentrując się na uwypukleniu znaczenia interesu rolników korzystających z ma‐ teriału siewnego. Kolejna ustawa o nasiennictwie z 1995 r. preambuły już nie zawierała. Brak jej także w konwencji UPOV, co może nawet nieco dziwić. Nie dziwi już natomiast fakt, że ustawodawca europejski zdecydował się na poprzedzenie przepisów rozporządzenia 2100/94 preambułą daleko obszerniejszą, niż uczynił to polski ustawodawca so‐ cjalistyczny w ustawie o nasiennictwie z 1987 r. 3. Pierwsza część zdania, z którego zbudowany jest komentowany artykuł, informuje zatem, że przedmiotem regulacji ustawy są „sprawy ochrony prawnej odmian roślin”. W związku z tym, że pojęcie to może ewen‐ tualnie sugerować, iż chodzi tutaj o zagadnienia z zakresu prawa ochrony środowiska czy też prawa rolnego, regulowane innym aktem o podob‐ nym tytule, a mianowicie ustawą o ochronie roślin, proponować można jego inne ujęcie stylistyczne, na przykład „ustawa reguluje kwestię wy‐ łącznych praw hodowcy do odmiany rośliny”. 4. Już z pkt 1 komentowanego artykułu wynika, że ustawa o ochronie prawnej odmian roślin ma zasadniczo charakter kompleksowy, normuje bowiem nie tylko zagadnienia materialnoprawne, tj. treść wyłącznego prawa, lecz także postępowanie prowadzące do jego przyznania oraz, jak już wyraźnie ostrzega ustawodawca, jego pozbawiania. Nie jest przy tym do końca jasne, dlaczego ustawodawca wyodrębnił osobno „tryb i spo‐ sób”, choć można przypuszczać, że przez pojęcie trybu rozumie on wła‐ śnie postępowanie prowadzące do wydania decyzji o przyznaniu prawa, przez pojęcie zaś sposobu samą tę decyzję. Bardziej zasadne byłoby wskazanie na fakt, że ustawa o ochronie prawnej odmian roślin specy‐ fikuje też przesłanki udzielenia wyłącznego prawa, ponieważ regulacja ta stanowi na pewno bardzo ważny fragment ustawy. Niekonsekwencją jest także określenie wyłącznego prawa hodowcy do odmiany rośliny mianem „prawa do ochrony odmiany”, skoro w dalszych przepisach ustawy, z wyjątkiem definicji z art. 2 ust. 1 pkt 16, pojawia się już tylko to pierwsze sformułowanie. To właśnie je należy uznać za obowiązujące obecnie pojęcie normatywne, tak jak przykładowo w świetle prawa włas‐ 44 www.wolterskluwer.pl Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 ności przemysłowej prawo dotyczące znaku towarowego określa się mianem prawa ochronnego na znak towarowy, zaś prawo dotyczące wynalazku mianem patentu. Dalej pośrednio wskazuje się na hodowcę jako uprawnionego do wyłącznego prawa. Można by tutaj ewentualnie proponować, żeby ustawodawca wskazał go jako uprawnionego wyraź‐ niej, skoro już w ogóle zdecydował się na jego wymienienie, ponieważ nie wynika to dosłownie z brzmienia komentowanego przepisu. Jasno za to wskazuje się, że ochronie podlega odmiana, a więc konkretny wy‐ twór – nie zaś metoda hodowli odmiany, czyli sposób (ta ostatnia pod‐ legać może ochronie na gruncie prawa własności przemysłowej, z za‐ strzeżeniem jednak przepisu jej art. 29 ust. 1 pkt 2). Istotny jest przy tym jednak przede wszystkim fakt, że już w tym miejscu wyraźnie podkreśla się, że ochrona przysługuje także co do „odmiany odkrytej i wyprowa‐ dzonej” – a zatem odkrycia, co jest pewnym ewenementem w obszarze prawa własności intelektualnej. Odnośnie do ostatniego członu pkt 1 komentowanego artykułu znowu trudno wyjaśniać, dlaczego ustawo‐ dawca zdecydował się na rozróżnienie pomiędzy pojęciem „tryb i sposób zarobkowego korzystania” z odmiany a wymienionym osobno w pkt 2 pojęciem „zakres ochrony prawa” (zob. teza 16 komentarza do art. 2). Wyraźne wymienienie tego drugiego można oceniać pozytywnie, jako że jest to zagadnienie kluczowe, chociaż w zestawieniu z drugim sprawia wrażenie superfluum. W związku z wyrażonymi powyżej wątpliwościa‐ mi zaproponować można de lege ferenda następującą redakcję pkt 1 ko‐ mentowanego artykułu: „przesłanki i tryb udzielania hodowcy wyłącz‐ nego prawa do odmiany rośliny przez niego wyhodowanej lub odkrytej i wyprowadzonej”, poprzedzoną wyżej proponowanym zwrotem o brzmieniu: „Ustawa reguluje kwestię wyłącznych praw hodowcy do odmian roślin”. Punkt 2 komentowanego artykułu można by zaś spre‐ cyzować w sposób następujący: „treść wyłącznego prawa hodowcy do odmiany rośliny”. Dalej możn
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ustawa o ochronie prawnej odmian roślin. Komentarz
Autor:
, , ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: