Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00651 009782 7443621 na godz. na dobę w sumie
Ustawa o odpadach. Komentarz - ebook/pdf
Ustawa o odpadach. Komentarz - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 632
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8107-129-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Komentowana ustawa o odpadach określa obowiązki wytwórców odpadów, posiadaczy odpadów gospodarujących nimi, sprzedawców i pośredników w obrocie oraz organów administracji publicznej. Ponadto przedstawia zasady dokonywania klasyfikacji odpadów i postępowania z nimi, a także wiele rozwiązań prawnych podkreślających konieczność zapobiegania powstawaniu odpadów i ułatwiających ich ponowne wykorzystanie.

Od czasu poprzedniego wydania książki ustawa była już dwunastokrotnie nowelizowana. Ukazały się przepisy wykonawcze zastępujące te, które wydane na podstawie ustawy poprzedniej, zostały czasowo utrzymane w mocy.W opracowaniu omówiono zagadnienia dotyczące m.in.:
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

ustawa o odpadach Komentarz Wojciech Radecki KOMENTARZE PRAKTYCZNE 4. WYDANIE WARSZAWA 2016 Stan prawny na 3 października 2016 r. Wydawca Izabella Małecka Redaktor prowadzący Joanna Maź Opracowanie redakcyjne Agnieszka Bąk Łamanie Sławomir Sobczyk Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. SZANUJMY PRAWO I WŁASNOŚĆ Więcej na www.legalnakultura.pl POLSKA IZBA KSIĄŻKI © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2016 ISBN: 978-83-8092-778-0 4. wydanie Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profi nfo.pl Spis treści Wykaz skrótów .............................................................................. Wstęp.............................................................................................. Część I. WproWadzenIe do problematykI odpadóW .......... 1...Rozwój.przepisów.o.odpadach.................................................... 2...Miejsce.ustawy.o.odpadach.w.polskim.. systemie.prawnym....................................................................... Część II. komentarz.................................................................... Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach............................. DzIał I. przepIsy ogólne ........................................................... Rozdział 1. zakres ustawy ............................................................. [Przedmiot.regulacji]................................................. [Wyłączenie stosowania] .......................................... Rozdział 2. Objaśnienia określeń ustawowych ............................ [Definicje].................................................................. Art..1.. Art..2.. Art..3.. Rozdział 3. katalog odpadów i zmiana statusu odpadów niebezpiecznych na odpady inne niż niebezpieczne ................... [Klasyfikacja.odpadów]............................................. [Zakaz.zmiany.klasyfikacji]........................................ [Odpady.niebezpieczne]............................................ [Dozwolona.zmiana.klasyfikacji]............................... [Zgłoszenie zmiany klasyfikacji] ................................ [Informacje.o.zmianie.klasyfikacji]............................ Art..4... Art..5... Art..6... Art..7... Art..8... Art..9.. www.wolterskluwer.pl 17 23 27 29 56 89 91 93 93 93 94 110 110 117 117 124 125 125 127 129  Spis treści Art..10.. Art..11. Art..12.. Art..13.. Rozdział 4. Uznanie przedmiotu lub substancji za produkt uboczny ...................................................................... [Warunki.uznania.za.produkt.uboczny]..................... [Zgłoszenie uznania za produkt uboczny] ................ [Informacje.o.uznaniu.za.produkt.uboczny].............. [Powrót.do.uznania.za.odpady]................................ Rozdział 5. Utrata statusu odpadów ............................................ [Przesłanki utraty statusu odpadów] ........................ [Zakazy.magazynowania].......................................... Art..14.. Art..15.. Art..16.. Art..17.. Art..18.. Art..19.. DzIał II. zasady ogólne gospodarkI odpadamI .................. Rozdział 1. Ochrona życia i zdrowia ludzi oraz środowiska ............................................................................ [Zasada.ochrony]...................................................... Rozdział 2. Hierarchia sposobów postępowania z odpadami ..... [Sposoby postępowania z odpadami] ...................... [Obowiązki posiadaczy odpadów] ........................... [Obowiązki organów administracji publicznej] ......... Rozdział 3. zasada bliskości .......................................................... [Zakres zasady bliskości] .......................................... Rozdział 4. Postępowanie z odpadami niebezpiecznymi ............ [Mieszanie.odpadów.niebezpiecznych]..................... Rozdział 5. koszty gospodarowania odpadami .......................... [Ponoszenie.kosztów]............................................... Rozdział 6. zbieranie i transport odpadów ................................. [Zbieranie.odpadów]................................................. [Transport.odpadów]................................................ Rozdział 7. magazynowanie odpadów ........................................ [Warunki.magazynowania]....................................... Rozdział 8. Usuwanie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania .................................... [Obowiązek usuwania odpadów] ............................. Art..23.. Art..24.. Art..20.. Art..21.. Art..22.. Art..25.. Art..26.. Rozdział 9. przekazywanie odpadów i przenoszenie odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami...................... [Przekazywanie.odpadów.i.jego.konsekwencje]........ Art..27..  www.wolterskluwer.pl 132 132 133 135 136 137 137 141 143 143 143 145 145 149 151 153 153 158 158 160 160 160 160 163 165 165 168 168 173 173 Spis treści Art..28.. . [Przeniesienie odpowiedzialności . w.lokalu.wspólnym].................................................. Rozdział 10. Przetwarzanie odpadów w instalacjach i urządzeniach ............................................................................... [Instalacje i urządzenia] ............................................ [Zakaz.przetwarzania.poza.instalacjami. lub urządzeniami] .................................................... [Spalanie.odpadów].................................................. Art..29. Art..30.. Art..31.. Rozdział 11. Wstrzymywanie działalności posiadacza odpadów .................................................................... Art..32. [Przesłanki i procedury wstrzymania . działalności] ............................................................. Rozdział 12. Postępowanie z odpadami ..................................... [Obowiązki posiadacza odpadów]............................ Art..33.. DzIał III. plany gospodarkI odpadamI .................................. [Opracowywanie.planów]......................................... [Zawartość planów] ................................................. [Plan.inwestycyjny].................................................... [Krajowy.i.wojewódzki.plan.gospodarki.. odpadami]................................................................ [Aktualizacja.planów]................................................ [Uchwała w sprawie wykonania planu . wojewódzkiego]........................................................ [Konsekwencje nieujęcia instalacji w planie] ............ [Sprawozdania.z.realizacji.planów]........................... [Delegacja.ustawowa]............................................... Art..34.. Art..35.. Art..35a.. Art..36.. . Art..37.. Art..38. . Art..38a.. Art..39.. Art..40.. DzIał IV. UpraWnIenIa Wymagane do gospodaroWanIa odpadamI oraz proWadzenIe rejestrU ................................ Rozdział 1. zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów .................................... [Wydawanie zezwoleń] ............................................ [Kontrola].................................................................. [Wnioski.o.zezwolenia]............................................. [Zawartość zezwoleń] .............................................. [Czas ważności zezwolenia]...................................... Art..41... Art..41a.. Art..42.. Art..43.. Art..44. www.wolterskluwer.pl 178 179 179 180 182 185 185 189 189 193 193 197 211 212 216 216 226 227 228 231 231 231 237 238 247 249  Spis treści Art..45. Art..46.. Art..47.. Art..48.. [Zwolnienie z obowiązku uzyskania zezwolenia] ...... [Odmowa.wydania.zezwolenia]................................ [Cofnięcie zezwolenia] ............................................. [Wygaśnięcie zezwolenia] ........................................ Rozdział 2. rejestr ......................................................................... [Prowadzenie.rejestru].............................................. [Wpis.do.rejestru.na.wniosek]................................... [Wpis do rejestru z urzędu] ...................................... [Informacje.zamieszczane.w.rejestrze]...................... [Wniosek.o.wpis.do.rejestru]..................................... [Numer.rejestrowy]................................................... [Indywidualne.konto.w.bazie.danych]...................... [Obowiązki marszałka województwa] ...................... [Opłata rejestrowa i opłata roczna] .......................... [Wpływy z opłat] ...................................................... [Zmiana.wpisu.w.rejestrze]....................................... [Wykreślenie z rejestru na wniosek] ......................... [Delegacja.ustawowa]............................................... [Odmowa.wpisu.do.rejestru].................................... [Umieszczanie.numeru.rejestrowego.. na.dokumentach]...................................................... [Wykreślenie z rejestru z urzędu] .............................. [Kwestie.proceduralne]............................................. Art..49.. Art..50.. Art..51. Art..52.. Art..53.. Art..54.. Art..55.. Art..56. Art..57.. Art..58. Art..59.. Art..60. Art..61.. Art..62.. Art..63.. . Art..64.. Art..65.. DzIał V. EWIDEnCja ODPaDóW I SPRaWOzDaWCzOść ............ Rozdział 1. Ewidencja odpadów .................................................. [Obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów] ........ [Dokumenty.ewidencyjne]......................................... [Delegacja.ustawowa]............................................... [Karta.przekazania.odpadów]................................... [Karta.ewidencji.odpadów]....................................... [Uproszczona.ewidencja.odpadów].......................... [Przechowywanie i udostępnianie dokumentów]....... Art..66.. Art..67.. Art..68.. Art..69.. Art..70.. Art..71.. Art..72.. Rozdział 2. Sprawozdawczość w zakresie produktów, opakowań oraz gospodarki odpadami ........................................ [Sprawozdania.roczne]............................................. Art..73..  www.wolterskluwer.pl 250 260 263 265 266 266 268 271 273 282 288 289 289 290 291 292 293 294 295 296 296 298 300 300 300 303 305 306 307 308 309 310 310 Spis treści Art..74.. Art..74a.. Art..75.. . Art..76. Art..77. Art..78.. . [Sprawozdania.organizacji.odzysku]......................... [Dodatkowe.sprawozdania.organizacji.. odzysku sprzętu] .................................................... [Sprawozdanie.o.wytwarzanych.odpadach. i.gospodarowaniu.nimi]............................................ [Składanie sprawozdań] ........................................... [Weryfikacja sprawozdań] ........................................ [Przechowywanie.i.przekazywanie.. dokumentów]........................................................... DzIał VI. baza danych o prodUktach I opakoWanIach oraz o gospodarce odpadamI .............................................. [Baza.danych]........................................................... [Obowiązki marszałka województwa] ...................... [Administrator.bazy]................................................. [Prowadzenie.bazy]................................................... [Dostęp do bazy] ...................................................... [Delegacja.ustawowa]............................................... Art..79.. Art..80. Art..81.. Art..82.. Art..83. Art..84.. Art..85.. Art..86. Art..87.. Art..88.. Art..89.. DzIał VII. szczególne zasady gospodaroWanIa nIektórymI rodzajamI odpadóW............................................ Rozdział 1. PCB oraz odpady zawierające PCB ............................ [Zakaz.odzysku.PCB]................................................. [Postępowanie z odpadami zawierającymi PCB] ....... [Unieszkodliwianie.PCB]............................................ [Zakaz.spalania.PCB.na.statkach].............................. [Informacje.o.PCB].................................................... Rozdział 2. oleje odpadowe ......................................................... [Zbieranie.olejów.odpadowych]................................ [Przetwarzanie.olejów.odpadowych]........................ [Zakaz.mieszania.olejów.odpadowych]..................... [Zakaz.zrzutu.olejów.odpadowych].......................... Rozdział 3. Odpady medyczne i odpady weterynaryjne ............. Art..90.. Art..91.. Art..92.. Art..93.. Art..94.. . Art..95.. . [Zakaz.odzysku.odpadów.medycznych.. i.weterynaryjnych]..................................................... [Unieszkodliwianie.odpadów.medycznych. i.weterynaryjnych]..................................................... www.wolterskluwer.pl 315 318 319 323 325 326 328 328 333 335 335 336 340 341 341 341 342 343 344 344 344 344 345 348 348 348 348 350  Spis treści Rozdział 4. Komunalne osady ściekowe ...................................... [Stosowanie komunalnych osadów ściekowych] ...... Art..96.. 355 355 Rozdział 5. Odpady pochodzące z procesów wytwarzania dwutlenku tytanu oraz z przetwarzania tych odpadów ............................................................................... Art..97.. [Zakaz.odprowadzania.odpadów.do.morza]............. [Przetwarzanie]......................................................... Art..98.. Art..99.. [Informacje].............................................................. Art..100... [Delegacja.ustawowa]............................................... Rozdział 6. odpady z wypadków ................................................. [Gospodarowanie.odpadami.z.wypadków]............... Rozdział 7. odpady metali ............................................................ [Zbieranie.odpadów.metali]...................................... Art..101.. Art..102.. DzIał VIII. WymaganIa DOtyCząCE PROWaDzEnIa procesóW przetWarzanIa odpadóW ..................................... Rozdział 1. Składowanie odpadów .............................................. [Składowiska odpadów] ........................................... [Zakazy na składowiskach] ....................................... [Przekształcanie odpadów przed składowaniem] ..... [Składowanie odpadów niebezpiecznych] ................ [Składowisko odpadów innych . niż niebezpieczne i obojętne] ................................... [Składowisko odpadów obojętnych] ........................ [Dopuszczenie odpadów do składowania] ............... [Podstawowa.charakterystyka.odpadów].................. [Odpady.wytwarzane.regularnie].............................. [Odpady.wytwarzane.nieregularnie]......................... [Test zgodności] ....................................................... [Weryfikacja.odpadów]............................................. [Pobieranie.próbek]................................................... [Przechowywanie.i.przekazywanie.dokumentów]..... [Kryteria dopuszczania odpadów do składowania] .. [Delegacja.ustawowa]............................................... [Dodatkowe obowiązki zarządzającego . składowiskiem] ........................................................ Art..103. Art..104. Art..105. Art..106.. Art..107.. Art..108. Art..109. Art..110.. Art..111.. Art..112.. Art..113. Art..114.. Art..115.. Art..116.. Art..117.. Art..118.. Art..119.. 10 www.wolterskluwer.pl 362 362 363 364 365 368 368 373 373 377 377 377 379 381 381 382 384 384 385 388 389 389 390 391 392 392 393 395 Spis treści Art..120. Art..121.. Art..122.. Art..123. Art..124.. Art..125.. Art..126. Art..127. Art..128. Art..129. Art..130.. Art..131.. Art..132. Art..133.. Art..134.. Art..135. Art..136. Art..137.. Art..138.. Art..139.. Art..140.. . Art..141.. Art..142. . Art..143. Art..144.. Art..145.. Art..146.. Art..147.. Art..148.. [Odmowa przyjęcia odpadów do składowania] ....... [Składowanie selektywne] ........................................ [Zakazy składowania] ............................................... [Budowa i prowadzenie składowiska] ...................... [Prowadzenie składowiska] ...................................... [Zabezpieczenie roszczeń] ........................................ [Lokalizacja składowiska] ......................................... [Pozwolenie na budowę składowiska odpadów] ...... [Warunki rozpoczęcia prowadzenia . składowiska odpadów] ............................................ [Instrukcja prowadzenia składowiska odpadów] ...... [Dodatkowe.wymagania.i.zabezpieczenie.. roszczeń] .................................................................. [Zabezpieczenie roszczeń] ........................................ [Kierownik składowiska] ........................................... [Odrębny monitoring] .............................................. [Odmowa.zatwierdzenia.instrukcji.. prowadzenia składowiska] ....................................... [Odpowiedzialność zarządzającego . składowiskiem] ........................................................ [Gminne składowisko odpadów] .............................. [Cena za przyjęcie odpadów na składowisko] .......... [Obowiązek powiadamiania] ................................... [Działania naprawcze] .............................................. [Wstrzymanie użytkowania składowiska . odpadów]................................................................. [Usuwanie przyczyn i skutków zagrożeń] ................. [Cofnięcie zezwolenia na przetwarzanie . odpadów]................................................................. [Wydobywanie odpadów ze składowiska] ................ [Zgoda.na.wydobywanie.odpadów].......................... [Zakazy.wydobywania.odpadów].............................. [Zamknięcie składowiska lub jego części] ................. [Zgoda na zamknięcie składowiska . lub jego części] ........................................................ [Zamknięcie składowiska lub jego części z urzędu] ...... www.wolterskluwer.pl 395 396 398 400 401 404 406 410 414 415 418 418 420 420 421 422 424 425 427 427 428 431 432 432 433 435 436 438 439 11 Spis treści Art..149.. Art..150.. Art..151.. Art..152. Art..153.. Art..154.. [Wykonanie zamknięcia składowiska . lub jego części] .................................................... . [Koszty]..................................................................... [Zmiana zarządzającego składowiskiem] .................. [Nowy podmiot zarządzający składowiskiem] .......... [Zwrot.zabezpieczenia]............................................. [Skutki.prawne.decyzji.o.przeniesieniu.praw.. i obowiązków] ......................................................... Rozdział 2. termiczne przekształcanie odpadów ........................ [Prowadzenie termicznego przekształcania] ............. [Zarządzający spalarnią lub współspalarnią] ............ [Ogólne wymagania dotyczące spalarni . i współspalarni] ........................................................ [Procesy termicznego przekształcania] ..................... [Odzyskana.energia]................................................. [Obowiązki zarządzającego spalarnią . lub współspalarnią] .................................................. [Wstrzymanie termicznego przekształcania] ............ [Usunięcie skutków termicznego . przekształcania] ....................................................... [Termiczne przekształcanie niektórych . odpadów]................................................................. Art..155.. Art..156.. Art..157.. Art..158.. Art..159.. Art..160.. Art..161.. Art..162.. Art..163.. . Rozdział 3. Kwalifikacje w zakresie gospodarowania odpadami ...................................................................................... [Kierownik.obiektu]................................................... [Świadectwo stwierdzające kwalifikacje] .................. [Wniosek.o.przeprowadzenie.egzaminu].................. [Egzamin].................................................................. Art..164.. Art..165. Art..166.. Art..167.. DzIał IX. zaDanIa z zaKRESU aDmInIStRaCjI RząDOWEj REalIzOWanE PRzEz SamORząD WOjEWóDztWa I PRzEPISy SzCzEgólnE W POStęPOWanIU O WyDanIE decyzjI z zakresU gospodarkI odpadamI ............................. [Zakres zadań zleconych] ......................................... [Organ wyższego stopnia] ........................................ [Zagadnienia.proceduralne]...................................... Art..168. Art..169.. Art..170.. 12 www.wolterskluwer.pl 442 444 445 447 448 449 449 449 451 452 453 454 456 459 462 463 465 465 465 466 466 469 469 472 472 Spis treści DzIał X. przepIsy karne I admInIstracyjne KaRy PIEnIężnE ............................................................................ Rozdział 1. przepisy karne ............................................................ [Wykroczenie.przeciwko.zasadom.. Art..171.. bezpieczeństwa] ...................................................... Art..172.. [Wykroczenia przeciwko zasadzie bliskości] ............. Art..173.. [Wykroczenia.przeciwko.regionalizacji]..................... [Wykroczenia transportujących . Art..174.. i magazynujących odpady] ....................................... Art..175.. [Wykroczenie zlecającego gospodarowanie . odpadami]................................................................ . Art..176. [Wykroczenia naruszania zasad bezpieczeństwa] ..... Art..177. [Wykroczenie zbierającego odpady] ......................... Art..178.. [Wykroczenie.gospodarowania.niezgodnie.. z.rejestrem]............................................................... . Art..179. [Wykroczenia związane z rejestrem] ........................ [Wykroczenia.w.zakresie.ewidencji].......................... Art..180.. Art..180a.. [Wykroczenia w zakresie sprawozdawczości] ........... Art..181. [Wykroczenia związane z PCB] ................................. Art..182... [Wykroczenia związane z olejami odpadowymi] ...... Art..183.. . Art..184.. Art..185. Art..186. Art..187.. Art..188. . Art..189.. . Art..190.. . Art..191. [Wykroczenia związane z odpadami medycznymi. i.weterynaryjnymi].................................................... [Wykroczenia związane z komunalnymi . osadami ściekowymi] ............................................... [Inne wykroczenia związane z komunalnymi . osadami ściekowymi] ............................................... [Wykroczenie władającego powierzchnią ziemi] ...... [Wykroczenie związane z dwutlenkiem tytanu] ........ [Wykroczenia związane za zbieraniem . odpadów.metali]...................................................... [Wykroczenia zarządzającego składowiskiem . odpadów]................................................................. [Wykroczenia.zatrudnienia.osoby.. bez.kwalifikacji]........................................................ [Wykroczenia termicznego przekształcania . odpadów poza spalarnią lub współspalarnią] .......... www.wolterskluwer.pl 479 479 490 491 492 494 496 497 498 498 499 500 500 501 502 502 504 505 507 508 509 510 515 516 13 Spis treści Art..192.. Art..193.. . [Wykroczenia zarządzającego spalarnią . lub współspalarnią] .................................................. [Stosowanie Kodeksu postępowania . w.sprawach.o.wykroczenia]...................................... Rozdział 2. administracyjne kary pieniężne................................. [Delikty.administracyjne]........................................... Art..194.. [Bezprawne.transportowanie.odpadów]................... Art..195.. [Właściwość organów] ............................................. Art..196.. Art..197. [Podstawy stwierdzenia naruszeń] ........................... [Wymiar administracyjnej kary pieniężnej] ............... Art..198.. Art..199.. [Ustalanie wysokości kary] ....................................... Art..200... (uchylony)................................................................. Art..201. [Uiszczanie administracyjnych kar pieniężnych] ....... Art..202.. [Stosowanie.Ordynacji.podatkowej].......................... DzIał XI. zmIany W PRzEPISaCH OBOWIązUjąCyCH, PRzEPISy PRzEjśCIOWE, DOStOSOWUjąCE I KOńCOWE............. Rozdział 1. zmiany w przepisach obowiązujących ...................... 517 519 526 530 535 537 537 538 539 540 540 541 542 542 542 543 543 543 543 550 . [Zastąpienie poprzedniej ustawy o odpadach . Art..203. nową ustawą] .......................................................... Art..204... (uchylony)................................................................. Art..205... (uchylony)................................................................. Art..206. Art..207.. Art..208.. . Art..209.. . Art..210.. . Art..211. . Art..212.. . [Zmiany w ustawie z dnia 13 września 1996 r.. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach] ........ [Zmiany.w.ustawie.z.dnia.27.kwietnia.2001.r... – Prawo ochrony środowiska] .................................. [Zmiany.w.ustawie.z.dnia.11.maja.2001.r.. o.opakowaniach.i.odpadach.opakowaniowych]........ [Zmiany.w.ustawie.z.dnia.11.maja.2001.r.. o obowiązkach . przedsiębiorców w zakresie gospodarowania . niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej] ..... [Zmiany.w.ustawie.z.dnia.18.lipca.2001.r... –.Prawo.wodne]........................................................ [Zmiany w ustawie z dnia 6 września 2001 r. . o.transporcie.drogowym]......................................... [Zmiany.w.ustawie.z.dnia.27.marca.2003.r...o.planowaniu. i.zagospodarowaniu.przestrzennym]........................ 551 554 555 555 14 www.wolterskluwer.pl Spis treści Art..213.. . Art..214.. Art..215.. Art..216.. . Art..217.. Art..218.. . Art..219.. . Art..220.. . Art..221.. . 556 558 567 [Zmiany.w.ustawie.z.dnia.20.stycznia.2005.r... o.recyklingu.pojazdów.wycofanych.z.eksploatacji]...... [Zmiany.w.ustawie.z.dnia.29.lipca.2005.r... o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym] ..... [Zmiany.w.ustawie.z.dnia.16.listopada.2006.r... o opłacie skarbowej] ................................................ [Zmiany.w.ustawie.z.dnia.13.kwietnia.2007.r.. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie]...... [Zmiany.w.ustawie.z.dnia.29.czerwca.2007.r.. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów] ...... [Zmiany.w.ustawie.z.dnia.10.lipca.2008.r... o.odpadach.wydobywczych]..................................... [Zmiany w ustawie z dnia 3 października 2008 r.. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie,. udziale społeczeństwa w ochronie środowiska . oraz o ocenach oddziaływania na środowisko] ........ [Zmiany.w.ustawie.z.dnia.24.kwietnia.2009.r... o.bateriach.i.akumulatorach].................................... [Zmiany.w.ustawie.z.dnia.9.czerwca.2011.r... –.Prawo.geologiczne.i.górnicze]................................ 568 568 570 571 573 578 Rozdział 2. Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe ...................................................................................... [Dotychczasowe.procesy.odzysku]............................ [Dotychczasowe.zmiany.klasyfikacji.odpadów]......... [Kontynuacja postępowania z odpadami zakaźnymi] .... . [Dotychczasowe.zezwolenia.na.spalanie.odpadów].... . [Zezwolenia.na.przetwarzanie.odpadów]................. [Dotychczasowe.plany.gospodarki.odpadami].......... [Utrata.mocy.planów.powiatowych.i.gminnych]....... [Regiony.gospodarki.odpadami.komunalnymi]......... [Regionalne.instalacje.do.przetwarzania.. odpadów.komunalnych]........................................... [Dotychczasowe.decyzje].......................................... [Dotychczasowe zezwolenia na zbieranie, . odzysk.i.unieszkodliwianie.odpadów]....................... [Dotychczasowe.zezwolenia.na.transport.odpadów]..... . [Rejestr]..................................................................... Art..222.. Art..223.. Art..224.. Art..225.. Art..226.. Art..227.. Art..228.. Art..229.. Art..230.. . Art..231.. Art..232.. . Art..233.. Art..234.. www.wolterskluwer.pl 579 579 580 581 581 582 582 583 583 584 584 586 588 589 1 Spis treści [Dotychczasowe.rejestry].......................................... Art..235.. [Ewidencja]............................................................... Art..236.. Art..237. [Sprawozdawczość] ................................................. Art..237a.. [Sprawozdania.za.lata.2015.i.2016].......................... Art..237b.. [Sprawozdania w zakresie opakowań . . i.odpadów.opakowaniowych]................................... Art..237c.. [Sprawozdanie.zbiorcze]........................................... [Bazy.danych]............................................................ Art..238.. Art..239.. [Dotychczasowe zabezpieczenia roszczeń] ............... Art..240. [Dotychczasowe składowiska odpadów] .................. Art..241. [Tytuły prawne] ........................................................ [Dotychczasowe.pozwolenia.na.wydobywanie.. Art..242.. . odpadów]................................................................. Art..243. [Dotychczasowe składowiska gminne] ..................... Art..243a.. [Zarządzanie składowiskiem gminnym]..................... Art..244.. [Fundusz.rekultywacyjny].......................................... Art..244a. [Zgoda na zamknięcie składowiska].......................... Art..245.. . Art..246.. . Art..247.. Art..248.. Art..249.. Art..250.. Art..251. Art..252.. Art..253.. [Dotychczasowe świadectwa stwierdzające . kwalifikacje].............................................................. [Stosowanie.dotychczasowych.. przepisów.karnych]................................................... [Wpływy z kar pieniężnych] ...................................... [Przeznaczenie wpływów z kar pieniężnych] ............ [Przekazywanie.akt.przez.starostów]........................ [Dotychczasowe.przepisy.wykonawcze].................... [Limit wydatków budżetowych] ............................... [Utrata.mocy.poprzedniej.ustawy.o.odpadach]........ [Wejście w życie nowej ustawy o odpadach] ............ załączniki do ustawy o odpadach................................................. Indeks rzeczowy............................................................................. bibliografia .................................................................................... 592 592 593 595 596 599 599 602 602 604 605 606 607 608 608 609 609 610 611 611 611 615 617 618 621 623 633 1 www.wolterskluwer.pl Wykaz skrótów akty prawne Konstytucja, kodeksy i Ordynacja podatkowa Konstytucja.RP k.c.. k.k.. k.p.a.. k.p.w.. k.w.. Ordynacja. podatkowa. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 380 z późn. zm.) – ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1137) – ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks po- stępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) – ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks po- stępowania w sprawach o wykroczenia (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 395 z późn. zm.) – ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wy- kroczeń (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1094 z późn. zm.) – ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) www.wolterskluwer.pl 1 Wykaz skrótów Ustawy podstawowe p.p.s.a.. Prawo.budowlane Prawo.ochrony. środowiska Prawo.wodne ustawa.o.bateriach. i.akumulatorach ustawa o czystości i porządku ustawa. o.gospodarowaniu. niektórymi. odpadami ustawa. o międzynarodowym przemieszczaniu. odpadów ustawa.o.ocenach. oddziaływania – ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o po- stępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) – ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowla- ne (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm.) – ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 672 z późn. zm.) – ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 469 z późn. zm.) – ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 687 z późn. zm.) – ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzyma- niu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 250 z późn. zm.) – ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produk- towej (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1413 z późn. zm.) – ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynaro- dowym przemieszczaniu odpadów (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1048) – ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostęp- nianiu informacji o środowisku i jego ochro- nie, udziale społeczeństwa w ochronie środo- wiskach oraz o ocenach oddziaływania na śro- dowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 353 z późn. zm.) 1 www.wolterskluwer.pl Wykaz skrótów ustawa.o.ochronie. przyrody ustawa.o.ochronie. zwierząt – ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 z późn. zm.) – ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 856 z późn. zm.) ustawa.o.odpadach – ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach ustawa.o.odpadach. wydobywczych ustawa. o.opakowaniach ustawa. o.planowaniu. przestrzennym ustawa.o.recyklingu. pojazdów ustawa.o.szkodach. w środowisku ustawa.o.zbiorowym. zaopatrzeniu. w wodę i ściekach ustawa o zużytym sprzęcie Ustawy ustrojowe ustawa o IOŚ (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 z późn. zm.) – ustawa z dnia 10 lipca 2008 r. o odpadach wydo- bywczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1136 z późn. zm.) – ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. poz. 888 z późn. zm.) – ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 778 z późn. zm.) – ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklin- gu pojazdów wycofanych z eksploatacji (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 803) – ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobiega- niu szkodom w środowisku i ich naprawie (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1789 z późn. zm.) – ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowa- dzaniu ścieków (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 139 z późn. zm.) – ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. poz. 1688) – ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspek- cji Ochrony Środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 686 z późn. zm.) www.wolterskluwer.pl 1 Wykaz skrótów ustawa.o.PIS ustawa. o samorządzie gminnym ustawa. o samorządzie powiatowym ustawa. o samorządzie województwa – ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1412 z późn. zm.) – ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorzą- dzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 446) – ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorzą- dzie powiatowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 814) – ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorzą- dzie województwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 486) Ustawy już nieobowiązujące pierwsza.ustawa. o.odpadach poprzednia.ustawa. o.odpadach – ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach (Dz. U. Nr 96, poz. 592 z późn. zm.). – ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 z późn. zm.) Organy i instytucje GDOŚ GIOŚ GIS IOŚ MF MG MOŚZNiL MR MRiRW 20 – Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska – Główny Inspektor Ochrony Środowiska – Główny Inspektor Sanitarny – Inspekcja Ochrony Środowiska – Minister Finansów (minister właściwy do spraw finansów publicznych) – Minister Rozwoju – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (minister właściwy do spraw rolnictwa) – b. Minister Gospodarki – b. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa www.wolterskluwer.pl MŚ MZ NSA PIOŚ PIS PWIS RDOŚ RM RZGW SN TK UM WIOŚ WSA Wykaz skrótów – Minister Środowiska (minister właściwy do spraw środowiska) – Minister Zdrowia (minister właściwy do spraw zdrowia) – Naczelny Sąd Administracyjny – b. Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska – Państwowa Inspekcja Sanitarna – państwowy wojewódzki inspektor sanitarny – regionalny dyrektor ochrony środowiska – Rada Ministrów – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej – Sąd Najwyższy – Trybunał Konstytucyjny – Urząd Morski – wojewódzki inspektor ochrony środowiska – Wojewódzki Sąd Administracyjny Organy publikacyjne, czasopisma, zbiory orzeczeń CBOSA Dz..U. Dz..Urz..UE Dz..Urz..WE GS M.P. ONSA OSN OSP OSPiKA OŚPiP PiP PK – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administra- cyjnych – Dziennik Ustaw – Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej – Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich – Gazeta Sądowa – Monitor Polski – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administra- cyjnego – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych – Ochrona Środowiska. Prawo i Polityka – Państwo i Prawo – Przegląd Komunalny www.wolterskluwer.pl 21 Wykaz skrótów PPOŚ PS PUG ZK – Przegląd Prawa Ochrony Środowiska – Przegląd Sądowy – Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego – Zeszyty Komunalne 22 www.wolterskluwer.pl Wstęp Prawo dotyczące odpadów stało się jednym z najrozleglejszych i najbar- dziej skomplikowanych segmentów prawa ochrony środowiska w prawie międzynarodowym, prawie Unii Europejskiej i prawie wewnętrznym wie- lu państw świata. Nie inaczej jest w Polsce. Od kilku artykułów poświę- conych tej problematyce w ustawie z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska i jednego rozporządzenia wykonawczego, poprzez 68 artykułów w ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach i 80 artykułów w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach doszli- śmy do kilkunastu ustaw i kilkudziesięciu aktów wykonawczych, których przedmiotem jest postępowanie z odpadami. Rolę wiodącą w tym zespole norm odgrywa ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. odpadach, której prze- pisy czynię przedmiotem tego komentarza. Obowiązująca ustawa o odpadach z 2012 r. jest trzecią z kolei poświęconą problematyce odpadów. Dwie poprzednie były przedmiotem komentarzy, pierwsza z 1997 r. komentarza autorstwa Jana Jerzmańskiego, Marka Ma- zurkiewicza i mojego1, druga z 2001 r. najpierw komentarza pod redakcją Jana Jerzmańskiego2, następnie dwóch wydań mojego komentarza3. 1 J. Jerzmański, M. Mazurkiewicz, W. Radecki, Ustawa o odpadach z komentarzem, wyd. 1, Wrocław 1998, wyd. 2 uaktualnione, Wrocław 1999. 2 M. Bar, M. Bojarski, M. Duczmal, M. Górski, J. Jerzmański, Ustawa o odpadach. Komen- 3 W. Radecki, Ustawa o odpadach. Komentarz, wyd. 1, Warszawa 2006, wyd. 2, Warszawa tarz, Wrocław 2002. 2008. www.wolterskluwer.pl 23 Wstęp Obowiązująca ustawa z 2012 r. liczyła w wersji pierwotnej 253 artykuły, czyli w porównaniu z poprzednią wzrost w wymiarze ilościowym jest trzykrotny. Rychło po jej wejściu w życie zdecydowałem się na jej sko- mentowanie4. Wkrótce po moim komentarzu ukazał się komentarz Bar- tosza Rakoczego i Karoliny Karpus5, a po roku monografie Zbigniewa Bukowskiego6 i Piotra Korzeniowskiego7. Tak więc literatura odnosząca się do tej ustawy jest już dość bogata. Ustawa o odpadach obowiązująca od 23 stycznia 2013 r. była już dwu- nastokrotnie nowelizowana. Ukazały się przepisy wykonawcze zastępu- jące te, które wydane na podstawie ustawy poprzedniej, zostały czasowo utrzymane w mocy. Biorąc to wszystko pod uwagę, Wydawnictwo i ja zdecydowaliśmy się na kolejne wydanie komentarza. W komentarzu przyjąłem układ stosowany przeze mnie w poprzednich wydaniach. Rozpoczynam od zarysowania krótkiej historii polskiej re- gulacji dotyczącej odpadów oraz próby teoretycznego umiejscowienia ustawy o odpadach w polskim systemie prawnym, po czym przechodzę do komentowania kolejnych artykułów ustawy. W komentarzu uwzględniam w niezbędnym zakresie problematykę opłat i administracyjnych kar pieniężnych uregulowanych w Prawie ochrony środowiska. Pominięcie tych zagadnień w ustawie o odpadach sprawiło- by, że komentarz byłby ze względów praktycznych niepełny. Stosunkowo znaczną uwagę przywiązuję do odpowiedzialności karnej nie tylko za wykroczenia, co jest przedmiotem regulacji ustawy o odpa- dach, lecz także za przestępstwa, co jest przedmiotem Kodeksu karnego. Nie wpadając w przesadę i nie uznając odpowiedzialności o charakterze penalnym za podstawowy środek prawny w ochronie środowiska, myślę 4 W. Radecki, Ustawa o odpadach. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2013. 5 B. Rakoczy, K. Karpus, Ustawa o odpadach. Komentarz, pod red. B. Rakoczego, Warsza- 6 Z. Bukowski, Prawo gospodarki odpadami, Poznań 2014. 7 P. Korzeniowski, Model prawny systemu gospodarki odpadami. Studium administracyj- wa 2013. no-prawne, Łódź 2014. 24 www.wolterskluwer.pl Wstęp jednak, że jest to środek ważny, zasługujący na szersze zaprezentowanie także w komentarzu do ustawy o odpadach. Znaczną wagę przywiązu- ję także do odpowiedzialności za delikty administracyjne, która jest no- wym rodzajem odpowiedzialności o charakterze penalnym, coraz częś- ciej wchodzącym w miejsce odpowiedzialności nie tylko za wykroczenia, ale nawet za przestępstwa. Komentarz kieruję przede do służb ochrony środowiska w organach ad- ministracji publicznej i w podmiotach gospodarczych, do organów in- spekcyjnych, a także do organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości. W komentarzu uwzględniam stan prawny na dzień 3 października 2016 r. Wojciech Radecki Wrocław, w październiku 2016 r. www.wolterskluwer.pl 2 2 www.wolterskluwer.pl CZęŚć I Wprowadzenie do problematyki odpadów www.wolterskluwer.pl 2 2 www.wolterskluwer.pl 1. Rozwój przepisów o odpadach 1.  Przepisy rangi ustawowej bezpośrednio dotyczące postępowania z odpada- mi pojawiły się w prawie polskim 36 lat temu, kiedy weszła w życie ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. Nr 3, poz. 6, tekst jedn.: Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 z późn. zm.). Ustawa ta zdefiniowała odpady jako zużyte przedmioty oraz substancje stałe, a także niebędące ściekami substancje ciekłe, powstające w związku z bytowaniem człowieka lub działalnością gospodarczą, nieprzydatne w miejscu lub czasie, w którym powstały, i uciążliwe dla środowiska (art. 3 pkt 5), a zanieczysz- czenie odpadami zaliczyła do uciążliwości dla środowiska, w pewnych sy- tuacjach zwanych uciążliwościami szkodliwymi (art. 3 pkt 6). Definicja odpadów została oparta na dwóch kryteriach: „nieprzydatności” i „uciążliwości”. Pierwsze z nich zostało zrelacjonowane do miejsca lub czasu powstania odpadów, a zamieszczony w definicji wyraz „lub”, wska- zujący na alternatywę zwykłą, prowadził do niepodważalnego w świetle logiki formalnej (alternatywa zwykła jest prawdziwa, jeżeli co najmniej jeden z jej członów jest prawdziwy, a mogą być prawdziwe i oba, fałszy- wa zaś tylko wtedy, gdy oba jej człony są fałszywe) wniosku, że zużyte przedmioty lub substancje „odpadowe” (w znaczeniu technicznym lub potocznym) były odpadami w znaczeniu prawnym, jeżeli: 1) były nieprzydatne w miejscu i czasie powstania, 2) były nieprzydatne w miejscu powstania, aczkolwiek były przydatne 3) były nieprzydatne w czasie powstania, aczkolwiek były przydatne w czasie powstania, w miejscu powstania. www.wolterskluwer.pl 2 Część I. Wprowadzenie do problematyki odpadów Wobec tego zużyte przedmioty lub substancje nie były odpadami tylko wtedy, gdy były przydatne w miejscu i czasie powstania. Drugie kryterium – „uciążliwości” – miało charakter jawnie tautologicz- ny. Otóż definicja odpadów nie wymagała uciążliwości szkodliwych, wy- starczały zwykłe, tymczasem uciążliwością zwykłą było zanieczyszczenie odpadami, a żaden przepis ustawy nie definiował samego pojęcia zanie- czyszczenia. Wynikało stąd, że każdy odpad był uciążliwy już tylko dla- tego, że był odpadem. Materialnoprawna problematyka odpadów została uregulowana w roz- dziale 8 „Ochrona środowiska przed odpadami i innymi zanieczyszcze- niami” działu II „Podstawowe kierunki ochrony środowiska”. Rozdział ten składał się z zaledwie sześciu artykułów, spośród których: • art. 53 nakładał na jednostki organizacyjne oraz osoby fizyczne pro- wadzące działalność gospodarczą, w wyniku której powstają odpady, obowiązek chronienia środowiska przed zanieczyszczeniem, niszcze- niem lub innym ujemnym oddziaływaniem odpadów, a jako kieru- nek priorytetowy wskazywał na gospodarcze wykorzystanie odpa- dów; • art. 54 złożony z czterech ustępów: – wskazywał, że odpady, których nie można wykorzystać gospo- darczo, likwiduje się lub unieszkodliwia, gromadzi albo wylewa w miejscach wyznaczonych na ten cel w planach zagospodaro- wania przestrzennego (ust. 1), – nakładał obowiązek likwidacji, unieszkodliwiania albo uporząd- kowanego gromadzenia lub wylewania na jednostki organizacyj- ne i osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, w wy- niku której powstają odpady (ust. 2), – wprowadzał obowiązek uzgadniania z organem administracji sposobu usuwania i unieszkodliwiania odpadów grożących ska- żeniem lub zakażeniem i innych szczególnie szkodliwych dla środowiska (ust. 3), – rozciągał regulacje dotyczące odpadów na usuwanie i likwidację surowców, produktów i innych materiałów uznanych za nieprzy- datne do wykorzystania gospodarczego (ust. 4); 30 www.wolterskluwer.pl 1. Rozwój przepisów o odpadach • art. 55 regulował kwestie opakowań i innych wyrobów, zobowiązu- jąc jednostki organizacyjne i osoby fizyczne wytwarzające opakowa- nia i inne wyroby, które po wykorzystaniu lub zużyciu zagrażałyby środowisku, do określenia sposobu ich powtórnego wykorzystania, a w razie braku takich możliwości – sposobu gromadzenia lub likwi- dacji zapewniającego ochronę środowiska; • art. 56 zobowiązywał terenowe organy administracji państwowej do: – zapewnienia warunków organizacyjnych i technicznych niezbęd- nych dla ochrony środowiska przed odpadami, – dbałości o utrzymanie porządku i czystości na terenie objętym ich właściwością; • art. 57 określał reguły utrzymania czystości i porządku w miastach i wsiach o zwartej zabudowie oraz w poszczególnych nieruchomoś- ciach; • art. 58 zawierał delegację do wydania przez RM przepisów wyko- nawczych. Z problematyką odpadów spotykaliśmy się także w niektórych innych przepisach ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. I tak art. 61, znajdujący się w kolejnym rozdziale 9 „Ochrona przed promieniowa- niem”, stanowił, że gospodarcze wykorzystanie odpadów przemysłowych zawierających substancje promieniotwórcze następuje na podstawie de- cyzji Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska, wydanej w porozu- mieniu z organem właściwym w sprawie ochrony radiologicznej i Pań- stwową Inspekcją Sanitarną. Ponadto za składowanie odpadów przewi- dziano opłaty (art. 86 ust. 2 pkt 5), nieprzestrzeganie wymagań ochrony środowiska przed odpadami lub nieprzydatnymi do gospodarczego wy- korzystania surowcami, produktami i innymi materiałami albo zużyty- mi opakowaniami i wyrobami uznano za wykroczenie (art. 106 pkt 5), a gromadzenie lub wylewanie odpadów w nieprzeznaczonych na ten cel miejscach lub niezgodnie z warunkami określonymi przez terenowy or- gan administracji państwowej stanowiło delikt administracyjny, za któ- ry jednostce organizacyjnej należało wymierzać karę pieniężną (art. 110 ust. 1 pkt 6). www.wolterskluwer.pl 31 Część I. Wprowadzenie do problematyki odpadów 2.  Dodać trzeba, że w jednej z wchodzących w rachubę kwestii dotyczących odpadów ustawowa regulacja postępowania z odpadami stanowiła pe- wien regres w porównaniu z dotychczasowym stanem prawnym, miano- wicie w odniesieniu do postępowania z odpadami komunalnymi, które, będąc fragmentem szerszego zagadnienia utrzymania czystości i porząd- ku, znalazło unormowanie rangi ustawowej w ustawie z dnia 22 kwietnia 1959 r. o utrzymaniu czystości i porządku w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 167 z późn. zm.). Ta ustawa została uchylona ustawą o ochro- nie i kształtowaniu środowiska, a w jej miejsce wszedł jeden przepis tej ustawy (art. 57) i akt wykonawczy. 3.  Na podstawie art. 58 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska RM wydała 30 września 1980 r. rozporządzenie w sprawie ochrony środowiska przed odpadami i innymi zanieczyszczeniami oraz utrzymania czystości i porządku w miastach i wsiach (Dz. U. Nr 24, poz. 91). Rozporządzenie to składało się z 18 paragrafów podzielonych na cztery rozdziały (prze- pisy ogólne, ochrona środowiska przed odpadami, utrzymanie czystości i porządku w miastach i wsiach, przepis końcowy). Dla problematyki od- padów innych niż komunalne szczególnie istotne znaczenie miały defini- cje z § 1 w rozdziale 1 oraz przepisy rozdziału 2. Przytoczę je w pełnym brzmieniu: Rozdział 1. Przepisy ogólne § 1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) gospodarczym wykorzystaniu odpadów – rozumie się przez to ich wykorzystanie do celów produkcyjnych, rekultywacji, zagospodaro- wania terenu lub do nawożenia gleby albo też do likwidacji obecnych i przyszłych szkód górniczych, określonych w programach ochrony terenów górniczych, 2) unieszkodliwianiu odpadów – rozumie się przez to likwidację lub ograniczenie ich uciążliwości dla środowiska przez poddanie obrób- ce powodującej zmianę ich cech fizycznych, chemicznych lub bio- logicznych, 3) gromadzeniu odpadów – rozumie się przez to także wylewanie od- padów ciekłych w miejscach przeznaczonych na ten cel, 32 www.wolterskluwer.pl 1. Rozwój przepisów o odpadach 4) odpadach grożących zakażeniem – rozumie się przez to odpady za- wierające drobnoustroje chorobotwórcze, 5) odpadach grożących skażeniem – rozumie się przez to odpady za- wierające substancje promieniotwórcze, 6) odpadach szczególnie szkodliwych dla środowiska – rozumie się przez to odpady zawierające substancje uznane przez Ministra Zdro- wia i Opieki Społecznej za trucizny lub środki szkodliwe. (...). Rozdział 2. Ochrona środowiska przed odpadami § 3. 1. Wyznaczenie miejsca gromadzenia odpadów (składowiska odpa- dów), których nie można wykorzystać gospodarczo, następuje w trybie określonym w przepisach prawa budowlanego, na podstawie dokumen- tacji, o której mowa w tych przepisach, przedstawianej przez zaintereso- waną jednostkę organizacyjną lub osobę fizyczną. 2. Terenowy organ administracji państwowej właściwy w sprawie nadzo- ru urbanistyczno-budowlanego odmówi wyznaczenia składowiska odpa- dów, jeżeli istnieje możliwość gospodarczego ich wykorzystania. § 4. 1. W decyzji dotyczącej wyznaczenia składowiska odpadów należy określić warunki i wymagania zapewniające w szczególności ochronę środowiska i interesów właścicieli, zarządców i użytkowników sąsied- nich nieruchomości, jak też sposób i termin rekultywacji terenu po za- kończeniu eksploatacji składowiska. 2. Warunki i wymagania, o których mowa w ust. 1, mogą dotyczyć w szczególności: 1) obowiązku utworzenia i zagospodarowania strefy ochronnej, 2) warunków technicznych urządzenia składowiska, 3) sposobu eksploatacji składowiska, w tym również ograniczeń w ro- dzajach składowanych odpadów, selektywnego składowania odpa- dów, sposobu izolowania odpadów, stopnia wykorzystania pojem- ności eksploatacyjnej składowiska, 4) wykonania ekspertyzy, 5) opracowania instrukcji eksploatacyjnej składowiska, 6) prowadzenia stałych lub okresowych badań nad wpływem składo- wiska na stan czystości środowiska. www.wolterskluwer.pl 33 Część I. Wprowadzenie do problematyki odpadów 3. Obowiązki wynikające z ust. 2 mogą być nakładane również po wyda- niu decyzji dotyczącej wyznaczenia składowiska odpadów. § 5. Zainteresowane jednostki organizacyjne mogą urządzać wspólne składowiska odpadów na zasadach obowiązujących przy podejmowaniu i realizacji wspólnych inwestycji. § 6. Jednostka organizacyjna zarządzająca składowiskiem odpadów jest obowiązana: 1) ewidencjonować ilość i rodzaj odpadów przyjmowanych na składo- wisko, dzie, 2) utrzymywać i eksploatować składowisko w sposób zapewniający zachowanie wymagań higieniczno-sanitarnych i ochrony środowi- ska, 3) odmówić przyjęcia na składowisko odpadów o nieznanym skła- 4) zawiadomić terenowy organ administracji państwowej, właściwy w sprawie wyznaczenia składowiska, o zakończeniu eksploatacji składowiska i o wykonaniu prac rekultywacyjnych. § 7. 1. Gospodarcze wykorzystanie odpadów grożących skażeniem lub zakażeniem następuje na podstawie decyzji Państwowej Inspekcji Ochro- ny Środowiska wydanej w porozumieniu z właściwym państwowym wo- jewódzkim inspektorem sanitarnym, a w odniesieniu do odpadów za- wierających pierwiastki promieniotwórcze – również w porozumieniu z organem właściwym w sprawach ochrony radiologicznej. 2. Jednostki organizacyjne, w toku działalności których powstają odpa- dy określone w ust. 1 albo odpady szczególnie szkodliwe dla środowiska, oraz jednostki wykonujące usługi w zakresie usuwania lub unieszkodli- wiania takich odpadów uzgadniają sposób ich usuwania lub unieszkod- liwiania z terenowym organem administracji państwowej stopnia woje- wódzkiego oraz państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym. § 8. Spalanie odpadów na powierzchni ziemi jest niedozwolone, z wyjąt- kiem wypadków określonych przez terenowy organ administracji pań- stwowej stopnia wojewódzkiego, który jednocześnie ustala związane z tym warunki. § 9. Przepisy § 3–8 stosuje się odpowiednio do usuwania i likwidacji su- rowców, produktów i innych materiałów uznanych za nieprzydatne do gospodarczego wykorzystania. 34 www.wolterskluwer.pl 1. Rozwój przepisów o odpadach Spoglądając z perspektywy 36 lat na przepisy dotyczące odpadów, moż- na ostrożnie oceniać, że nie były one aż tak prymitywne, jak się niekiedy sądzi. Już wtedy zarysowały prawidłową hierarchię sposobów postępo- wania z odpadami, przyjęły sensowną definicję gospodarczego wykorzy- stania odpadów, a przez odesłanie do Prawa budowlanego nieźle, jak na owe czasy, uregulowały składowiska odpadów. 4.  Te nieliczne przepisy ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz rozporządzenie wykonawcze były przez kilkanaście lat jedyną podstawą prawną postępowania z odpadami w Polsce. Aż do rozpoczęcia procesu transformacji ustrojowej nie były one nowelizowane. Pierwsza znacząca nowelizacja nastąpiła ustawą z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy – Prawo wodne (Dz. U. Nr 26, poz. 139). Problematyki odpadów dotyczyły dwa rozwiązania. Po pierwsze, dotychczasowy art. 106 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska typizujący wykroczenia (w pkt 5 były to wykroczenia zwią- zane z odpadami) oznaczono jako ust. 1 i dodano ust. 2 stanowiący, że jeżeli działania lub zaniechania określone w ust. 1 spowodowały znaczne pogorszenie warunków korzystania ze środowiska lub powstanie innych szkodliwych dla tego środowiska następstw, sprawca podlegał karze po- zbawienia wolności do roku, ograniczenia wolności albo grzywny, czyli popełniał przestępstwo. Po raz pierwszy pojawiło się w naszym prawie przestępstwo związane z postępowaniem z odpadami. Po drugie, do ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska dodano nowy art. 53a proklamujący zakaz sprowadzania jakichkolwiek odpa- dów spoza granic kraju. Naruszenie tego zakazu uznano za przestęp- stwo w nowym art. 108a. Zakaz ten był reakcją na powtarzające się pró- by firm państw zachodnich ulokowania „swoich” odpadów w Polsce, co było dla nich procederem wielce opłacalnym finansowo. Po kilku latach okazało się, że bezwzględny zakaz importu odpadów nie jest dla nasze- go kraju korzystny, uniemożliwiał bowiem sprowadzanie niektórych od- padów, które były Polsce potrzebne w celach gospodarczych, a u nas nie były wytwarzane. www.wolterskluwer.pl 3 Część I. Wprowadzenie do problematyki odpadów Stan prawny uległ kolejnej zmianie z mocy ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz ustawy – Prawo wodne (Dz. U. Nr 40, poz. 183). Ustawa ta po raz pierw- szy wprowadziła do naszego prawa pojęcie odpadów niebezpiecznych,  zdefiniowanych w nowym art. 3 pkt 5a ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska jako odpady, które ze względu na swoje pochodzenie, skład chemiczny, biologiczny, inne właściwości lub okoliczności stanowią za- grożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego lub środowiska przyrodnicze- go, objęte są listą Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Rozporządzenie wykonawcze MOŚZNiL z dnia 3 sierpnia 1993 r. w sprawie ustalenia listy odpadów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 76, poz. 362) objęło 106 rodzajów odpadów, w tym m.in.: odpady sanitarne ze szpitali, ośrodków medycznych i klinik, odchody zwierzęce, odpady z rzeźni i przemysłu mięsnego, zużyte opakowania po środkach fitosani- tarnych, przeterminowane lub wycofane ze stosowania chemikalia, odpa- dy zawierające kadm lub związki kadmu, ołów lub związki ołowiu, rtęć lub związki rtęci, szlamy poługownicze, odpady azbestu, pozostałości ze spalania odpadów, odpady promieniotwórcze. Nowelizacją z 3 kwietnia 1993 r. zmodyfikowano zakaz importu odpa- dów, pozostawiając bezwzględny zakaz sprowadzania z zagranicy od- padów niebezpiecznych (zmieniony art. 53a ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska). Dopuszczono natomiast import odpadów innych niż niebezpieczne, uzależniając go od zezwolenia GIOŚ (art. 53a ust. 2–7), oraz uregulowano kwestie wywożenia z Polski i przewozu przez Polskę odpadów niebezpiecznych (art. 53b i 53c), a także kilka innych za- gadnień związanych z międzynarodowym obrotem odpadami. Ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96; tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 z późn. zm.) dodano do ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska nowy art. 54a zabraniający bezzbiornikowego składowania odpadów niebezpiecznych w wyrobiskach górniczych. Kategoria „odpadów niebezpiecznych” miała znaczenie tylko w odnie- sieniu do międzynarodowego obrotu odpadami i składowania odpadów 3 www.wolterskluwer.pl 1. Rozwój przepisów o odpadach w wyrobiskach górniczych. W odniesieniu do innych kwestii posługiwa- no się pojęciami odpadów grożących skażeniem, zakażeniem i innych szczególnie szkodliwych dla środowiska. .  Analizując ewolucję polskich przepisów dotyczących odpadów, należy jeszcze zwrócić uwagę na dwa wydarzenia o charakterze „zewnętrznym”, mianowicie na ratyfikację przez Polskę sporządzonej 22 marca 1989 r. w Bazylei międzynarodowej konwencji o kontroli transgranicznego prze- mieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych (polski tekst konwen- cji w załączniku do Dz. U. z 1995 r. Nr 19, poz. 88) oraz na podpisany 16 grudnia 1991 r. Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie mię- dzy Rzecząpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony (tekst w załączniku do Dz. U. z 1992 r. Nr 17, poz. 69). Podpisując układ, Polska zobowiązała się do zbliżenia swego ustawodawstwa do ustawodawstwa wspólnotowego, a wśród dziedzin podlegających zbliżeniu (harmonizacji) art. 69 układu wymieniał wprost ochronę środowiska, a więc tym samym ustawodaw- stwo dotyczące odpadów. .  W okresie obowiązywania przepisów o odpadach zawartych w ustawie o ochronie i kształtowaniu środowiska Naczelny Sąd Administracyjny wydał kilka ważnych orzeczeń, które współkształtowały przyszłe roz- wiązania ustawowe. Pięć z nich zasługuje na przytoczenie (w porządku merytorycznym, a nie chronologicznym). W pierwszej sprawie pojawił się problem, czy nadkład zdejmowany w ko- palni odkrywkowej jest odpadem i czy za jego składowanie ponosi się opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny wystąpił do SN z pytaniem praw- nym, ten zaś w uchwale z dnia 16 kwietnia 1985 r., III AZP 2/85 udzielił następującej odpowiedzi: przepisu art. 86 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska nie stosuje się do składowiska skały płonnej z nadkładu zdejmowanego przy budowie kopalni odkrywkowej węgla brunatnego, będącego obiektem budowlanym w rozumieniu § 1 pkt 7 zarządzenia Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 3 maja 1978 r. w sprawie określenia rodzaju obiektów budowlanych zakładu górnicze- go (M.P. Nr 17, poz. 59). Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związa- www.wolterskluwer.pl 3 Część I. Wprowadzenie do problematyki odpadów ny poglądem prawnym SN, wydał wyrok, którego teza głosi: nadkład zdejmowany przy budowie i eksploatacji kopalni odkrywkowej nie jest odpadem, za który ustala się opłaty zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska8. W uzasadnieniu NSA wskazał, że pojęcie odpadu jest dalekie od ścisłego sprecyzowania w kategoriach fizycznych, technologicznych i prawnych. Praktyka czyni daleko idące odstępstwa od tezy, że odpadem przemysłowym jest wszystko to, co po- wstaje ubocznie w toku produkcji, a nie znajduje zastosowania w gospo- darce. Z art. 54 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska wynika rozróżnienie między „odpadami” a „innymi materiałami uznanymi za nieprzydatne do wykorzystania gospodarczego”, a nadkład zdejmowa- ny w kopalni odkrywkowej mieści się w tym drugim pojęciu. Wyrok był glosowany przed dwóch wybitnych znawców prawa ochrony środowiska, który uznali go za trafny, aczkolwiek z innych powodów: dlatego, że nad- kład jest przedmiotem rekultywacji9 oraz dlatego, że to wynika z planu ruchu zakładu górniczego10. Przedmiotem drugiego orzeczenia był charakter prawny tymczasowo składowanych odchodów kurzych. Główna teza postawiona przez NSA głosi, że te same przedmioty lub substancje (również odchody zwierzę- ce) raz będą mogły być traktowane jako odpady w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska, innym razem zaś nie będzie można im nadać ta- kiego charakteru11. Naczelny Sąd Administracyjny wywodził, że zasadni- czo odpadem w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska są także odchody kur i innych zwierząt gospodarskich, jeżeli nie zostaną wykorzystanie w ramach produkcji rolnej w cyklu produkcyj- nym. Nie można jednak wykluczyć, że cała „produkcja” odchodów zwie- rzęcych jest wykorzystywana w działalności gospodarczej, tj. produkcji roślinnej. Gdyby tak było, to trudno mówić o odpadach, gdyż nawet tym- czasowe ich składowanie jest istotą późniejszego ich zużycia jako nawozu 8 Wyrok NSA z dnia 16 lipca 1985 r., III SA 324/84, OSPiKA 1986, z. 7–8, poz. 137. 9 L.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ustawa o odpadach. Komentarz
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: