Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00198 004853 15200866 na godz. na dobę w sumie
Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Komentarz praktyczny - ebook/pdf
Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Komentarz praktyczny - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 320
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7806-254-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> komentarze prawnicze
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).
Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Komentarz praktyczny to publikacja, która zawiera szczegółowe omówienie zadań w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, zasad postępowania wobec osób dotkniętych taką przemocą oraz zasad postępowania wobec osób stosujących przemoc w rodzinie.
Komentarz uwzględnia zarówno najnowsze zmiany dokonane w samej ustawie, jak i liczne zmiany przepisów mających związek ze stosowaniem regulacji o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, które weszły w życie z końcem 2011 r. i 1 stycznia 2012 r. Wynikają one zwłaszcza z ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Autorzy prezentują nie tylko własne pragmatyczne przekonania, ale przede wszystkim odnoszą się do orzecznictwa sądów oraz poglądów wyrażonych w literaturze przedmiotu, opierając się na regulacjach rodzimych, z zakresu prawa wspólnotowego i międzynarodowego.
Książka przeznaczona jest przede wszystkim dla sędziów, prokuratorów, adwokatów, kuratorów sądowych, funkcjonariuszy Policji i pracowników socjalnych, a także osób zainteresowanych problematyką przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
Andrzej Kiełtyka – dr nauk prawnych, zastępca prokuratora apelacyjnego, wykładowca w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie oraz Katedrze Prawa Politechniki Rzeszowskiej, autor wielu opracowań, głównie z dziedziny prawa karnego procesowego, w tym monografii i komentarzy.
Andrzej Ważny – dr nauk prawnych, pracownik naukowo-dydaktyczny w Instytucie Wymiaru Sprawiedliwości i Europejskiej Wyższej Szkole Prawa i Administracji, wykładowca w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, członek kolegium redakcyjnego pism „Prokuratura i Prawo”, „Probacja”, „Paragraf na Drodze” i „Diariusz Prawniczy”, autor licznych publikacji, w tym komentarzy, zwłaszcza z zakresu postępowania karnego.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie Komentarz Andrzej Kiełtyka Andrzej Ważny Wydanie 1 Warszawa 2012 Komentarze do poszczególnych artykułów opracowali: Andrzej Kiełtyka – Wstęp, art. 8a, art. 10–10f, art. 11a–15 Andrzej Ważny – Preambuła, art. 1–8, art. 9–9d, art. 11, art. 16–17 Opracowanie redakcyjne: Katarzyna Gierłowska i Marzena Jurczewska Redaktor prowadzący: Katarzyna Gierłowska Opracowanie techniczne: Małgorzata Duda Projekt okładki i stron tytułowych: Michał Piotrowski © Copyright by LexisNexis Polska Sp. z o.o. 2012 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autorów i wydawcy. ISBN 978-83-7806-254-7 Ochota Office Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02-222 Warszawa LexisNexis Polska Sp. z o.o. tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.LexisNexis.pl, e-mail: biuro@LexisNexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.LexisNexis.pl Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .    7 Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .    9 Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. Nr 180, poz. 1493 ze zm.) . . . . . . . . . . . . . . . . . .   21 Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  271 Aneks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  275 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta” (Dz.U. Nr 209, poz. 1245) . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  275 1. Załącznik nr 1. Wzór Niebieska Karta – A . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  281 2. Załącznik nr 2. Wzór Niebieska Karta – B. Pouczenie dla osób dotkniętych przemocą w rodzinie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  288 3. Załącznik nr 3. Wzór Niebieska Karta – C . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  292 4. Załącznik nr 4. Wzór Niebieska Karta – D . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  297 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 października 2010 r. w sprawie wzoru zaświadczenia lekarskiego o przyczynach i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie (Dz.U. Nr 201, poz. 1334) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  301 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 lutego 2011 r. w sprawie standardu podstawowych usług świadczonych przez specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie, kwalifikacji osób zatrudnionych w tych ośrodkach, szczegółowych kierunków prowadzenia oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych wobec osób stosujących przemoc w rodzinie oraz kwalifikacji osób prowadzących oddziaływania korekcyjno-edukacyjne (Dz.U. Nr 50, poz. 259) . . . . .  303 5 Spis treści Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 czerwca 2011 r. w sprawie nadzoru i kontroli nad realizacją zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie (Dz.U. Nr 126, poz. 718) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  308 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 stycznia 2011 r. w sprawie Zespołu Monitorującego do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie (Dz.U. Nr 28, poz. 146) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  315 Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie procedury postępowania przy wykonywaniu czynności odebrania dziecka z rodziny w razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia dziecka w związku z przemocą w rodzinie (Dz.U. Nr 81, poz. 448) . . . . . . . .  317 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach o opróżnienie lokalu lub pomieszczenia albo o wydanie nieruchomości (Dz.U. 2012, poz. 11) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  320 Wykaz skrótów poz. 93 ze zm.) ze zm.) Nr 90, poz. 557 ze zm.) z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) Nr 89, poz. 555 ze zm.) Nr 9, poz. 59 ze zm.) Nr 78, poz. 483 ze sprost. i zm.) ETPCz – Europejski Trybunał Praw Człowieka GKRPA – gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych GOPS – gminny ośrodek pomocy społecznej k.c. – ustawa z  23  kwietnia 1964  r. –  Kodeks cywilny (Dz.U. Nr  16, k.k. – ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 k.k.w. – ustawa 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. k.p. – ustawa z  26 czerwca 1974  r. –  Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. k.p.k. – ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. k.r.o. – ustawa z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Konstytucja RP – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. KZS Lex LexPolonica OPS OSNKW OSNP OSNSK OSP OSS OTK-A PiP PPPR Prok. i Pr. Regulamin – „Krakowskie Zeszyty Sądowe” – Serwis Informacji Prawnej Lex – Serwis Prawniczy LexPolonica – ośrodek pomocy społecznej – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Karna i Wojskowa – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna – Orzecznictwo Sądu Najwyższego w Sprawach Karnych – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego; Zbiór Urzędowy, Seria A – „Państwo i Prawo” – Krajowy Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie – „Prokuratura i Prawo” – rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 24 marca 2010 r. − Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednos- tek organizacyjnych prokuratury (Dz.U. Nr 49, poz. 296 ze zm.) 7 Wykaz skrótów u.p.p.r. u.p.s. ustawa z 10 czerwca 2010 r. WPP (Dz.U. Nr 180, poz. 1493 ze zm.) z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) – ustawa z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie – ustawa z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. – ustawa z 10 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 125, poz. 842) – „Wojskowy Przegląd Prawniczy” Wstęp 1. Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych (art. 30 Konstytucji RP). Przemoc w rodzinie (przemoc domowa) jest w każdym przypadku naruszeniem godności stanowiącej istotę praw człowieka. Każdy człowiek powinien mieć oparcie przede wszystkim w rodzinie, co dawać mu winno tak potrzebne poczucie pewności istnienia. Zdarza się jednak, i to nierzadko, że członkowie rodziny, zamiast być filarem bezpieczeństwa, stanowią dla bliskiej dla siebie osoby największe tego bezpieczeństwa zagrożenie. Przemoc w rodzinie jest jedną z najcięższych form naruszenia praw człowieka. Naruszanych jest przy tym wiele innych praw, takich jak prawo do zdrowia, prawo do wolnego wykonywania zawodu, prawo do ochrony przed pracą przymusową, prawo do swobodnego decydowania o miejscu pobytu. Prawo ofiary do bezpieczeństwa, do niepoddawania się przemocy, jest naczelnym składnikiem godności ludzkiej i dlatego kwestia ta powinna zawsze zajmować prioryte- towe miejsce w kształtowaniu polityki przeciwdziałania przemocy w rodzinie (zob. uzasadnienie projektu ustawy z 29 lipca 2005 r., druk Sejmu RP IV kadencji nr 3639). Ofiarami przemocy w rodzinie stają się przeważnie kobiety i dzie- ci. Coraz częściej jednak przemoc rodzinna dotyczy także mężczyzn, osób starszych i niepełnosprawnych. Kiedy rodzina zawodzi, ofiara przemocy domowej musi mieć moż- liwość uzyskania pomocy ze strony organów państwa i organizacji 9 Wstęp społeczeństwa obywatelskiego, działających w ramach sprawnego i wydolnego systemu prawnego. 2. Skala zjawiska przemocy w rodzinie (przemocy domowej) jest ogromna. Świadczą o tym statystyki policyjne i sądowe, wyniki ba- dań opinii publicznej, a także powszechnie dostępna wiedza czerpa- na z mediów. Znaczna liczba osób zetknęła się, w różnym charakte- rze, z przemocą domową. Liczba ofiar przemocy domowej według procedury „Niebieskiej Kar- ty” w 2010 r. to 134 866 osób (w 2009 r. – 132 796 osób), w tym 82 102 kobiety, 12 651 mężczyzn, 40 113 małoletnich do 18. roku życia. Liczbę sprawców przemocy domowej w 2010 r. oceniono na 83 390 (w 2009 r. – 81 472), w tym 79 204 mężczyzn, 3981 kobiet i 205 nieletnich. W 2010 r. Policja przeprowadziła 586 062 interwencje domowe (w 2009 r. – 573 834), w tym 83 488 dotyczących przemocy w ro- dzinie (w 2009 r. – 81 415). Liczba sprawców przemocy domowej będących pod wpływem alko- holu w 2010 r. to 54 030 (w 2009 r. – 54 201). Do izb wytrzeźwień przewieziono w 2010 r. 12 789 osób, a do policyjnych pomieszczeń dla zatrzymanych do wytrzeźwienia 23 846 osób. Policja kierowała liczne informacje o ujawnionych przypadkach przemocy do różnego rodzaju instytucji i organizacji, w 2010 r. 109  872, w tym: do ośrodków pomocy społecznej – 44 067, do gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych – 27 616, do placówek służby zdrowia – 175, do organizacji poza- rządowych – 11 725. W 2010 r. wszczęto 30 534 postępowania przygotowawcze o prze- stępstwo z art. 207 § 1–3 k.k. (w 2009 r. – 33 267, 2008 r. – 34 206, 2007 r. – 34 979, 2006 r. – 39 723, 2005 r. – 37 457, 2004 r. – 37 507, 2003 r. – 38 378, 2002 r. – 37 606, 2001 r. – 36 337, 2000  r. – 35 255, 1999 r. – 32 037). Za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. w 2010 r. skazano 13 569 osób (w 2009 r. – 14 506 osób). 10 Andrzej Kiełtyka Wstęp Wiele przypadków przemocy w rodzinie kończy się tragicznie – co trzecie zabójstwo popełnione w Polsce jest skutkiem tzw. konfliktu w rodzinie (uważa się, że w roku 2010 na 686 zabójstw 235 mia- ło związek z przemocą domową). Dochodzi do sytuacji, że sprawca przemocy zabija członków rodziny tuż po opuszczeniu zakładu kar- nego (zob. M. Wojciechowski, Wyszedł z więzienia, zabił rodzinę i sie- bie, „Gazeta Wyborcza” z 11 sierpnia 2011 r., nr 186, s. 4). Pamiętać jednak należy, że statystyki kryminalne są źródłem infor- macji wyłącznie o przestępczości ujawnionej. Poza nimi pozostaje wiele przestępstw z różnych powodów nieujawnionych. „Ciemna liczba przestępstw” występuje, i to w niemałym zakresie, w odnie- sieniu do czynów przeciwko rodzinie. Wśród różnych powodów nieinformowania policji o zaistniałym przestępstwie wymienia się decyzję samej ofiary, która może współ- czuć sprawcy (np. jeśli sprawcą jest osoba jej znana, spokrewniona z nią czy też zaprzyjaźniona) bądź też przeciwnie, obawiać się jej późniejszej reakcji (np. strach przed zemstą). W przypadkach np. znęcania się nad członkiem rodziny ofiara może czasami nie mieć świadomości, że dane zdarzenie jest przestępstwem (zob. J. Błachut, A. Gaberle, K. Krajewski, Kryminologia, Gdańsk 2001, s. 226). 3. Każde państwo jest zobowiązane zapobiegać aktom przemocy, także tym dokonywanym w rodzinie, i chronić ich ofiary. Sytuacja prawna pokrzywdzonego (ofiary) – także przemocą w ro- dzinie – jest przedmiotem wielu międzynarodowych uregulowań. Do ważniejszych zaliczyć należy rezolucję 40/34 Zgromadzenia Ogólne- go NZ z 29 listopada 1985 r., którą przyjęto Deklarację podstawo- wych zasad sprawiedliwości dla ofiar przestępstw i nadużyć władzy. Deklaracja definiuje ofiary jako osoby, które indywidualnie lub zbio- rowo poniosły uszczerbek na zdrowiu fizycznym lub psychicznym, doznały zaburzeń emocjonalnych, strat materialnych lub istotnego naruszenia swoich podstawowych praw w wyniku działania lub zanie- chania będącego naruszeniem ustaw karnych obowiązujących w pań- stwach członkowskich. Dana osoba staje się ofiarą niezależnie od tego, 11 Wstęp czy sprawca został ujawniony, zatrzymany, oskarżony lub skazany, i niezależnie od więzi rodzinnej łączącej ją ze sprawcą. Pojęcie „ofiara” obejmuje również, jeżeli zachodzi taka potrzeba, najbliższą rodzinę lub osoby pozostające na utrzymaniu bezpośredniej ofiary i osoby, które do- znały krzywdy w sytuacji zagrożenia lub zapobiegnięcia wiktymizacji. Ofiary przestępstw powinny być właściwie traktowane i mieć zapew- niony dostęp do sprawiedliwości bez względu na rasę, kolor, płeć, wiek, język, religię, obywatelstwo, przekonania polityczne i inne, wie- rzenia lub praktyki kulturowe, majątek, urodzenie lub status rodzin- ny, pochodzenie etniczne lub społeczne czy inwalidztwo. Powinny być one traktowane ze współczuciem i z godnością. Są uprawnione do dostępu do mechanizmów sprawiedliwości i do odpowiedniego zadośćuczynienia – stosownie do ustawodawstwa krajowego – za do- znaną krzywdę. Powinno się umożliwić ofiarom przestępstw zadość- uczynienie w sposób szybki, sprawiedliwy, niekosztowny i dostępny oraz szczegółowo informować je o takich możliwościach. Państwo powinno dążyć do zapewnienia materialnej kompensacji co naj- mniej ofiarom, które doznały ciężkiego uszkodzenia ciała lub uszczerb- ku na zdrowiu w wyniku poważnych przestępstw, a także członkom ich rodzin, zwłaszcza pozostającym na utrzymaniu osób, które poniosły śmierć lub których dotknęło kalectwo w wyniku przestępstwa. Ofiary powinny otrzymywać niezbędną pomoc materialną, medycz- ną, psychologiczną i socjalną ze środków rządowych, społecznych lub lokalnych. Pracownicy Policji, wymiaru sprawiedliwości, służby zdrowia i pomo- cy społecznej powinni być przeszkoleni w zakresie potrzeb ofiar oraz muszą wiedzieć, jak zapewnić im odpowiednią i niezwłoczną pomoc. Także wiele innych aktów międzynarodowych odnosi się do przemo- cy. Wymienić tu można: – Powszechną Deklarację Praw Człowieka przyjętą 10 grudnia – Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych 1948 r., z 16 grudnia 1966 r., 12 Andrzej Kiełtyka Wstęp – konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet przyjętą przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczo- nych 18 grudnia 1979 r., – konwencję o prawach dziecka przyjętą przez Zgromadzenie Ogól- ne Narodów Zjednoczonych 20 listopada 1989 r., – deklarację o eliminacji przemocy wobec kobiet z 20 grudnia 1993  r. (rezolucja 48/104 Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych), – Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolno- ści sporządzoną w Rzymie 4 listopada 1950 r., – konwencję Rady Europy o ochronie dzieci przed seksualnym wy- korzystaniem i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych z 12 lipca 2007 r., – rekomendację Komitetu Ministrów nr R (85)4 w sprawie przemo- cy w rodzinie z 26 marca 1985 r., – rekomendację Komitetu Ministrów nr R (90)2 w sprawie reakcji społecznych na przemoc w rodzinie z 15 stycznia 1990 r., – rekomendację Komitetu Ministrów nr (1991)11 w sprawie wyko- rzystania seksualnego dzieci i młodzieży, pornografii i prostytucji dziecięcej oraz handlu dziećmi z 9 września 1991 r., – rekomendację Komitetu Ministrów R (2001)16 w sprawie ochrony dzieci przed wykorzystaniem seksualnym z 31 października 2001 r., – rekomendację Komitetu Ministrów R (2002)5 w sprawie ochrony kobiet przed przemocą z 30 kwietnia 2002 r., – rekomendację Zgromadzenia Parlamentarnego 1666 (2004)1 w sprawie ogólnoeuropejskiego zakazu stosowania kar cielesnych wobec dzieci z 23 czerwca 2004 r., – rezolucję zgromadzenia parlamentarnego 1624 (2008) – zapobie- gać pierwszej formie przemocy wobec dzieci: porzucenie nowo- rodka, z 27 czerwca 2008 r., – decyzję Rady z 29 maja 2000 r. w sprawie zwalczania pornografii dziecięcej w Internecie (2000/375/WSiSW), – decyzję ramową Rady 2004/68/WSiSW z 22 grudnia 2003 r. do- tyczącą zwalczania seksualnego wykorzystania dzieci i pornogra- fii dziecięcej, 13 Wstęp – rezolucję Rady Unii Europejskiej z 10 czerwca 2011 r. w spra- wie harmonogramu działań na rzecz zwiększenia praw i ochro- ny ofiar, zwłaszcza w postępowaniu karnym (Dz.Urz. UE 2011 C 187/1), stwierdzającą m.in., że konieczne są konkretne dzia- łania, aby zapewnić wspólną minimalną normę ochrony ofiar przestępstw, a także ich ochrony w postępowaniu karnym w ca- łej Unii. Szczególnego wsparcia należy dostarczać tym, którzy są szczególnie podatni na zagrożenia, np. osobom narażonym na powtarzające się akty przemocy w bliskich związkach. Analizując uregulowania międzynarodowe dotyczące przemocy domo- wej, warto wspomnieć także o projekcie (w wersji ostatecznej z 18 maja 2011 r.) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Europejskiej Rady usta- nawiającej normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw, COM (2011/) 274, 2011/0129 (COD). Oprócz wzmocnie- nia praw ofiar dotyczy ona wzajemnego uznawania środków ochron- nych. Projekt próbuje ujednolicić standardy praw ochronnych i praw procesowych w krajach różniących się diametralnie co do roli pokrzyw- dzonego w procesie karnym i jego pozycji wobec oskarżonego. Dyrek- tywa definiuje m.in. ofiarę, członków rodziny, dziecko. Określa prawa do ochrony „ofiar szczególnie narażonych”, a także prawo do ochrony wszystkich ofiar przestępstw i ich rodzin przed zemstą, zastraszeniem oraz powtórną i dalszą wiktymizacją. Projekt określa również prawo do informacji oraz prawo do rozumienia i bycia rozumianym, prawo do dostępu do usług wsparcia dla ofiar, prawo do otrzymania potwier- dzenia złożenia zawiadomienia o przestępstwie, prawo do bycia wy- słuchanym, prawo ofiary do uniknięcia kontaktu z oskarżonym, prawo do ochrony podczas przesłuchania (zob. C. Kulesza, Projekt Europejskiej Dyrektywy z dnia 18 maja 2011 r. w sprawie wsparcia i ochrony ofiar w świetle polskiego prawa, Prok. i Pr. 2011, nr 12, s. 5 n.). Sprawcy i ofiary przemocy coraz częściej przemieszczają się pomię- dzy różnymi krajami, co utrudnia wyegzekwowanie nałożonych obo- wiązków na sprawców przemocy. Dyrektywa unijna umożliwi ochro- nę ofiary także poza granicami kraju (zob. A. Łukasiewicz, Unia go- towa na europejski nakaz ochrony, „Rzeczpospolita” z 23 września 2011 r., nr 222, s. C2). 14 Andrzej Kiełtyka Wstęp Odpowiedzialność państwa za bierność wobec przemocy domowej i dyskryminację jej ofiar była także przedmiotem orzeczeń Europej- skiego Trybunału Praw Człowieka. W sprawie N.O. przeciwko Turcji (wyrok ETPCz z 9 czerwca 2009 r., 33401/02) Trybunał stwierdził naruszenie m.in. art. 3 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Czło- wieka i Podstawowych Wolności w związku z niedopełnieniem przez władze tureckie obowiązku ochrony skarżącej przed atakami przemocy ze strony byłego męża. O takiej ocenie Trybunału przesądziła pasywna wobec realnych i bezpośrednich zagrożeń dla praw skarżącej i jej mat- ki postawa władz, w szczególności organów wymiaru sprawiedliwości. 4. Prawo karne od dawna nastawione było na ściganie przestępstw związanych z przemocą w rodzinie. Uznanie, że przemoc w rodzi- nie jest przestępstwem, nie jest jednak wystarczające do jej zapo- biegania. Niezbędne było udoskonalenie systemu prawnego, który zapewniałby nie tylko ściganie sprawców, ale również ochronę ofiar przemocy. W Polsce prace nad pierwszym rządowym projektem ustawy, której celem było zapewnienie bezpieczeństwa ofierze prze- mocy w rodzinie, rozpoczęły się w 2003 r. (zob. S. Spurek, Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Praktyczny komentarz, War- szawa 2011 s. 46–55; pozycja cytowana jako: S. Spurek, Ustawa…). Rządowy projekt ustawy, podpisany przez Prezesa Rady Ministrów M. Belkę, został skierowany do Sejmu RP 28 grudnia 2004 r. (Sejm IV kadencji, druk nr 3639). 4 stycznia 2005 r. projekt skierowano do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu. Podstawowe założenia, na jakich opierał się projekt ustawy, to: 1) podkreślenie, że przemoc w rodzinie jest przestępstwem; 2) odpowiedzialność państwa za zapobieganie i karanie aktów prze- 3) odpowiedzialność sprawcy za popełnione przez niego czyny; 4) prawo ofiary do bezpieczeństwa (uzasadnienie, Sejm RP IV ka- mocy w rodzinie; dencji, druk nr 3639). Uchwalona ustawa określa: zadania w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie; zasady postępowania wobec osób dotkniętych przemocą w rodzinie oraz zasady postępowania wobec osób stosują- cych przemoc w rodzinie. 15 Wstęp Ustawa z 29 lipca 2005 r., pomimo stosunkowo krótkiego okresu obowiązywania, została kilka razy poważnie zmieniona: – ustawą z 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Kodeks karny wykonawczy, ustawy – Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 206, poz. 1589 ze zm. (art. 9): w ustawie z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie uchy- lono wówczas art. 14; – ustawą z 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 28, poz. 146 (art. 16): zmieniono treść art. 9 ust. 2 u.p.p.r.; – ustawą z 10 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 125, poz. 842) dokonano bardzo obszernej nowelizacji ustawy: zmiany brzmienia art. 3, 5, 6, 7, 8, 10, 11, 12; dodano przepisy art. 6a, 8a, 9a–9d, 10a–10f, 11a, 12a–12d oraz uchylono art. 13; – ustawą z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pie- czy zastępczej, Dz.U. Nr 149, poz. 887 ze zm. (art. 225): zmienio- no treść art. 12a u.p.p.r. Istotne znaczenie mają także zmiany innych przepisów, powiązanych ze stosowaniem ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Ko- deksu karnego, Kodeksu postępowania karnego, Kodeksu karnego wy- konawczego, Kodeksu postępowania cywilnego, Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ustawy o Policji, ustawy o pomocy społecznej, usta- wy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków pu- blicznych, ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej). 5. Komentarz uwzględnia liczne, najnowsze zmiany przepisów mają- cych związek ze stosowaniem ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Wymienić należy najważniejsze. Z dniem 1 stycznia 2012 r. weszła w życie ustawa z 9 czerwca 2011  r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. Nr 149, poz. 887 ze zm.) zawierająca m.in. przepisy o rodzinie za- stępczej oraz placówkach opiekuńczo-wychowawczych. Przepisy te 16 Andrzej Kiełtyka Wstęp mają ścisły związek ze stosowaniem instytucji odebrania dziecka, przewidzianej art. 12a u.p.p.r. Wprowadziła ona także wiele zmian do obowiązujących już przepisów, m.in.: ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom upraw- nionym do alimentów, ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadcze- niach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, ustawy z  24  kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i  o  wo- lontariacie, ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pienięż- nych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, ustawy z 7 wrze- śnia 1991 r. o systemie oświaty, ustawy z 8 marca 1990 r. o samo- rządzie gminnym, ustawy z 26 października 1982 r. o postępowa- niu w sprawach nieletnich, ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, ustawy z  17  listopada 1964  r. – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ustawy z 28 lip- ca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Z dniem 1 stycznia 2012 r. zmieniono niektóre przepisy Kodeksu karnego (art. 4 ustawy z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy –  Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 240, poz. 1431), a w szczególności dodano art. 75 § 2a dotyczą- cy zarządzenia wykonania kary warunkowo zawieszonej, oraz zmie- niono art. 77 § 1 określający przesłanki warunkowego zwolnienia z odbycia reszty kary. Również z dniem 1 stycznia 2012 r. uległy zmianie niektóre przepi- sy Kodeksu karnego wykonawczego dotyczące zwłaszcza określenia przesłanek odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia – art. 160 k.k.w. (ustawa z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 240, poz. 1431). Zmienione przepisy odnoszą się m.in. do uregu- lowań zawartych w art. 12d u.p.p.r. 17
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Komentarz praktyczny
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: