Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00726 011215 7458079 na godz. na dobę w sumie
Ustawa o rachunkowości - Zmiany. - ebook/pdf
Ustawa o rachunkowości - Zmiany. - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 192
Wydawca: Infor Biznes Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-64085-73-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zdrowie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

'Książka zawiera omówienie najnowszych zmian do ustawy o rachunkowości, obowiązujących od 5 września br., dotyczących zastosowania uproszczeń przewidzianych w ustawie o rachunkowości, które obejmują:

- możliwość sporządzania znacznie skróconego sprawozdania finansowego (zawierającego jedynie podstawowe informacje w bilansie oraz rachunku zysków i strat);

- zwolnienie ze sporządzania informacji dodatkowej oraz sprawozdania z działalności, pod warunkiem że niektóre informacje, objęte dotychczas zakresem informacyjnym tych elementów sprawozdania finansowego, zostaną przez jednostki mikro ujawnione w informacjach uzupełniających do bilansu;

- zakaz stosowania wartości godziwej oraz skorygowanej ceny nabycia do wyceny aktywów i pasywów w przypadku sporządzania sprawozdania finansowego uproszczonego;

- możliwość niestosowania zasady ostrożności przy wycenie aktywów i pasywów.

Publikacja zawiera także ujednolicony tekst ustawy z oznaczonymi najnowszymi zmianami oraz liczne przykłady zastosowania nowych przepisów. '

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

BiBlioteka Zmiany w zakresie podmiotów stosujących ustawę o rachunkowości • Spółdzielnie socjalne • Państwowe fundusze celowe • Osoby zagraniczne • Kościelne osoby prawne • Większa definicja Jednostki mikro prowadzące działalność gospodarczą • Zakres jednostek mikro prowadzących działalność gospodarczą • Jednostka mikro będąca przedsiębiorcą – ważne przepisy na 2014 r. – okres przejściowy • Uproszczenia przy wycenie aktywów i pasywów • Sprawozdanie finansowe jednostki mikro będącej przedsiębiorcą Jednostka mikro niebędąca przedsiębiorcą • Katalog jednostek mikro niebędących przedsiębiorcami • Zasady wyceny aktywów i pasywów w jednostkach nieprowadzących działalności gospodarczej • Sprawozdanie finansowe jednostki non profit będącej jednostką mikro • Informacja dodatkowa i pozostałe elementy sprawozdania finansowego jednostki non profit U s t a w a o r a c h u n k o w o ś c i Ustawa o rachunkowości Zmiany obowiązujące od 5 września 2014 r. ● Ujednolicony tekst ustawy z najnowszymi zmianami ● Komentarz eksperta do zmian ● Praktyczne przykłady zastosowania nowych przepisów ISBN 978-83-64085-73-4 BiBlioteka Ustawa o rachunkowości ● Ujednolicony tekst ustawy z najnowszymi zmianami ● Komentarz eksperta do zmian ● Praktyczne przykłady zastosowania nowych przepisów Adres redakcji: 01-042 Warszawa, ul. Okopowa 58/72 www.dziennik.pl, www.gazetaprawna.pl, www.forsal.pl Autor: Katarzyna Trzpioła Redaktorzy merytoryczni: Magdalena Sobczak, Anita Jackiewicz Redaktor prowadzący: Renata Krasowska-Kłos Korekta: Mirosława Jasińska-Nowacka Projekt graficzny okładki: Kinga Pisarczyk DTP: Joanna Archacka Biuro Obsługi Klienta: 03-308 Warszawa, ul. Batalionu Platerówek 3 tel. 22 212 08 27, 801 626 666, e-mail: bok@infor.pl © Copyright by INFOR Biznes Sp. z o.o. Wydanie I/2014, wrzesień 2014 r. ISBN 978-83-64085-73-4 SPIS TREŚCI Wstęp ....................................................................................................................................................5 Rozdział 1. Zmiany w zakresie podmiotów stosujących ustawę o rachunkowości ..............................................................................................................................7 1.1. Spółdzielnie socjalne .......................................................................................................7 1.2. Państwowe fundusze celowe ...................................................................................... 8 1.3. Osoby zagraniczne .......................................................................................................... 9 1.4. Kościelne osoby prawne ...............................................................................................11 1.5. Większa definicja ...........................................................................................................12 Rozdział 2. Jednostki mikro prowadzące działalność gospodarczą .........................13 2.1. Zakres jednostek mikro prowadzących działalność gospodarczą ..................13 2.2. Jednostka mikro będąca przedsiębiorcą – ważne przepisy na 2014 r. – okres przejściowy .......................................................20 2.3. Uproszczenia przy wycenie aktywów i pasywów ...............................................22 2.4. Sprawozdanie finansowe jednostki mikro będącej przedsiębiorcą ..............28 Rozdział 3. Jednostka mikro niebędąca przedsiębiorcą ...............................................43 3.1. Katalog jednostek mikro niebędących przedsiębiorcami ................................43 3.2. Zasady wyceny aktywów i pasywów w jednostkach nieprowadzących działalności gospodarczej .............................................................44 3.3. Sprawozdanie finansowe jednostki non profit będącej jednostką mikro ...46 3.4. Informacja dodatkowa i pozostałe elementy sprawozdania finansowego jednostki non profit ......................................................52 USTAWA z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 330 z późn. zm.) .................................................................................... 55 Rozdział 1. Przepisy ogólne (art. 1–8)......................................................................................... 57 Rozdział 2. Prowadzenie ksiąg rachunkowych (art. 9–25) .................................................. 73 Rozdział 3. Inwentaryzacja (art. 26–27) ....................................................................................83 Rozdział 4. Wycena aktywów i pasywów oraz ustalenie wyniku finansowego (art. 28–44) ..................................................................85 Rozdział 4a. Łączenie się spółek (art. 44a–44d) ....................................................................107 Rozdział 5. Sprawozdania finansowe jednostki (art. 45–54) .............................................113 3 Rozdział 6. Skonsolidowane sprawozdania finansowe grupy kapitałowej (art. 55–63d) ................................................................................................. 123 Rozdział 7. Badanie, składanie do właściwego rejestru sądowego, udostępnianie i ogłaszanie sprawozdań finansowych (art. 64–70) ................................131 Rozdział 8. Ochrona danych (art. 71–76).................................................................................138 Rozdział 8a. Usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych (art. 76a–76i)....................140 Rozdział 9. Odpowiedzialność karna (art. 77–79) ................................................................142 Rozdział 10. Przepisy szczególne i przejściowe (art. 80–83) .............................................143 Rozdział 11. Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy końcowe (art. 84–86) ...................................................................................................146 Załączniki do ustawy z dnia 29 września 1994 r. .............................................................. 148 Indeks rzeczowy ........................................................................................................................... 189 4 Wstęp Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 330 z późn. zm.; dalej: ustawa o rachunkowości) jest fundamentem polskiego pra- wa bilansowego. Zgodnie jednak z porządkiem prawnym w Unii Europejskiej musi być zgodna z dyrektywami unijnymi. I właśnie konieczność uzyskania takiej zgodności spowodowała nowelizację ustawy przyjętą przez Sejm 11 lipca 2014 r. Jest to już druga znacząca w 2014 roku nowelizacja ustawy o rachunko- wości. Pierwsza dotyczyła zmian w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg ra- chunkowych i obowiązuje od 10 sierpnia 2014 r. Druga, która jest przedmiotem niniejszego opracowania, to zarówno dostosowanie do regulacji unijnych, jak również kolejny krok w znoszeniu barier rozwoju przedsiębiorczości w Polsce. Większość znowelizowanych w  ustawie o  rachunkowości przepisów sta- nowi transpozycję dyrektywy Parlamentu Europejskiego i  Rady 2013/34/UE z 26 czerwca 2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonso- lidowanych sprawozdań finansowych i  powiązanych sprawozdań niektó- rych rodzajów jednostek, zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/43/WE oraz uchylającej dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG (Dz.Urz. UE L 182 z 29 czerwca 2013 r., s. 19), określanej jako dyrektywa 2013/34 odnośnie do jednostek mikro. Przypomnieć należy, iż dyrektywa ta weszła w życie 19 lipca 2013 r. Zaimplementowane przepisy, a  także rozszerzenie definicji jednost- ki mikro i zmiany w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych przez oso- by zagraniczne to działania zmierzające do ograniczenia lub zniesienia ba- rier hamujących rozwój przedsiębiorczości. Dzięki możliwości sporządzenia uproszczonego sprawozdania finansowego przez jednostki mikro powinny te najmniejsze podmioty ponosić niższe koszty związane z prowadzeniem ksiąg rachunkowych, przygotowywaniem i  publikowaniem sprawozdań finanso- wych. Jak ocenia resort finansów, nowelizacja ta przyczynić się może do po- prawy warunków wykonywania działalności gospodarczej. Wprowadzone regulacje dotyczą dwóch grup podmiotów: ■■ jednostek nieprowadzących działalności gospodarczej, które dotychczas stosowały regulacje rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 listopada 2001 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości dla niektórych jed- nostek niebędących spółkami handlowymi, nieprowadzących działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 137, poz. 1539 z późn. zm.); ■■ pozostałych jednostek spoza jednostek sektora finansów publicznych, któ- re mogą stosować pod pewnymi warunkami uproszczenia w sprawozdaw- czości. 5 Ustawa o rachunkowości – najnowsze zmiany Na wstępie należy podkreślić, iż stosowanie uproszczeń przewidzianych w ustawie o rachunkowości nie jest obowiązkowe. O ich stosowaniu nie de- cyduje kierownictwo jednostki, które na podstawie art. 4 ust. 5 ustawy o ra- chunkowości jest odpowiedzialne za prowadzenie rachunkowości w każdej jednostce, tylko organ zatwierdzający sprawozdanie finansowe. To on może podjąć decyzję o wdrożeniu opisywanych w niniejszym komentarzu uprosz- czeń. Jeśli takiej decyzji nie podejmie, jednostka powinna stosować zasady ogólne. Uproszczenia obejmują: ■■ możliwość sporządzania znacznie skróconego sprawozdania finansowego (zawierającego jedynie podstawowe informacje w bilansie oraz rachunku zysków i strat); ■■ zwolnienie ze sporządzania informacji dodatkowej oraz sprawozdania z działalności, pod warunkiem że niektóre informacje, objęte dotychczas zakresem informacyjnym tych elementów sprawozdania finansowego, zo- staną przez jednostki mikro ujawnione w informacjach uzupełniających do bilansu; ■■ zakaz stosowania wartości godziwej oraz skorygowanej ceny nabycia do wyceny aktywów i pasywów w przypadku sporządzania sprawozdania fi- nansowego uproszczonego; ■■ możliwość niestosowania zasady ostrożności przy wycenie aktywów i pa- sywów. Zdaniem przedstawicieli Ministerstwa Finansów (zawartym w uzasadnie- niu projektu ustawy) zastosowanie uproszczeń powinno spowodować obniże- nie kosztów przygotowania sprawozdania finansowego oraz kosztów bieżą- cego prowadzenia rachunkowości o około 17 mln zł. Ministerstwo Finansów, posługując się danymi uzyskanymi z Głównego Urzędu Statystycznego, Mi- nisterstwa Pracy i Polityki Społecznej oraz wynikami badania rynku biur ra- chunkowych wskazało, iż z zaproponowanych uproszczeń będzie mogło sko- rzystać ponad 34 000 jednostek. Zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o rachunkowości nowelizacja obowiązuje od 5 września i ma zastoso- wanie już do sprawozdań za 2014 rok. 6 Rozdział 1. Zmiany w zakresie podmiotów stosujących ustawę o rachunkowości Obecnie (po nowelizacji) obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości będzie nałożony na oso- by fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produk- tów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro. 1.1. Spółdzielnie socjalne Przy okazji wdrożenia przepisów dyrektywy 2013/34 dokonano również uporządkowania katalogu podmiotów zobowiązanych do stosowania przepi- sów ustawy o rachunkowości. Przede wszystkim usunięto z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości spół- dzielnie socjalne jako podmioty zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunko- wych dopiero po przekroczeniu 1 200 000 euro przychodów netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy. Ozna- cza to powrót do stanu prawnego w tym zakresie sprzed 23 sierpnia 2008 r., kiedy spółdzielniom socjalnym dano prawo do prowadzenia ewidencji podat- kowych w postaci podatkowej księgi przychodów i rozchodów, chcąc ograni- czyć koszty prowadzenia rachunkowości w tych podmiotach. Jednak z wielu względów prowadzenie ksiąg rachunkowych przez spółdzielnie socjalne od sa- mego początku jest rozwiązaniem efektywniejszym. Dzięki danym pochodzą- cym z systemu rachunkowości łatwiej jest kontrolować prawidłowość środków, w tym dotacji z budżetów jednostek samorządu terytorialnego i środków euro- pejskich, o które spółdzielnie socjalne często się ubiegają. Spółdzielnie socjalne są osobami prawnymi – osobowość prawną nadaje im ustawa z dnia 27 kwietnia 2006 r. (Dz.U. Nr 94, poz. 651). Zatem na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości powinna prowadzić księgi rachun- kowe bez względu na wielkość osiąganych przychodów. PRZYKŁAD Spółdzielnia Socjalna Pomocna Dłoń z Zabrza prowadziła w 2014 r. podatkową księ- gę przychodów i rozchodów. Z dniem wejścia w życie znowelizowanej ustawy o ra- 7 Ustawa o rachunkowości – najnowsze zmiany chunkowości powinna otworzyć księgi rachunkowe, by móc sporządzić sprawoz- danie finansowe za 2014 rok. Na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych powinien być sporządzony inwentarz, który będzie podstawą do wprowadzenia sald początko- wych. 1.2. Państwowe fundusze celowe Uporządkowano także kwestie związane z prowadzeniem ksiąg rachunko- wych przez państwowe fundusze celowe. Zgodnie z ustawą z dnia 27 sierp- nia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.) są to jednostki sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, chyba że inna ustawa nada mu taką osobowość. Zgodnie z art. 29 ust. 4 usta- wy o finansach publicznych państwowy fundusz celowy to wyodrębniony ra- chunek bankowy, którym dysponuje minister wskazany w ustawie tworzą- cej fundusz albo inny organ wskazany w tej ustawie. W związku z tym na podstawie § 17 ust. 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżeto- wych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy ce- lowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 289) operacje go- spodarcze dotyczące państwowego funduszu celowego ujmowane są w księ- gach rachunkowych i wykazywane w sprawozdaniu finansowym jednostki obsługującej dysponenta tego funduszu. Wskazywanie w art. 2 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy o rachunkowości państwo- wych funduszy celowych jako podmiotów odrębnie prowadzących księgi ra- chunkowe było zatem niespójne z zapisami ustawy o finansach publicznych. Obecna nowelizacja ustawy o rachunkowości wykreśliła państwowe fundu- sze celowe z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o rachunkowości, czyli z katalogu pod- miotów prowadzących księgi rachunkowe. Zatem obecnie zarówno zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości, jak i wykonawczym rozporządzeniem (Ministra Finansów z dnia 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad ra- chunkowości, operacje gospodarcze tych funduszy będą ujmowane w księgach rachunkowych ich dysponentów. Dotyczy to m.in.: Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej, Funduszu Modernizacji Sił Zbrojnych, Funduszu Emerytur Pomostowych, Funduszu Kredytu Tech- nologicznego, Funduszu Pracy, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Funduszu Zajęć Sportowo-Rekreacyjnych dla Uczniów, Funduszu Wsparcia Policji, Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracow- niczych, Funduszu Promocji Twórczości, Funduszu Rekompensacyjnego, 8 Rozdział 1. Zmiany w zakresie podmiotów stosujących ustawę o rachunkowości Funduszu – Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców, Funduszu Moderni- zacji Bezpieczeństwa Publicznego, Funduszu Reprywatyzacji, Funduszu Re- strukturyzacji Przedsiębiorców, Funduszu Skarbu Państwa, Funduszu Nauki i Technologii Polskiej, Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Roz- woju Przywięziennych Zakładów Pracy, Funduszu Pomocy Postpenitencjar- nej, Funduszu Emerytalno-Rentowego, Funduszu Prewencji i  Rehabilitacji, Funduszu Administracyjnego, Funduszu Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i  Kartograficznym, Funduszu Promocji Kultury, Funduszu Wsparcia Straży Granicznej, Funduszu Wsparcia Państwowej Straży Pożarnej, Funduszu Pro- mocji Kultury. 1.3. Osoby zagraniczne Kolejną uporządkowaną kwestią jest określenie obowiązku prowadze- nia ksiąg rachunkowych przez osoby zagraniczne. W  rozumieniu przepi- sów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o  swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 672 z późn. zm.) za osoby zagraniczne uważa się: oso- bę fizyczną nieposiadającą obywatelstwa polskiego, osobę prawną z siedzi- bą za granicą, jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną posiadającą zdolność prawną, z siedzibą za granicą. Dotychczas art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości wskazywał, iż osoby zagraniczne miały obowiązek prowa- dzenia ksiąg rachunkowych bez względu na wielkość osiąganych przez nie przychodów ze sprzedaży. Prowadziło to do nierówności obywateli różnych państw. Obywatele polscy podejmujący działalność gospodarczą mają obo- wiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dopiero, gdy ich przychody net- to ze sprzedaży towarów i produktów przekroczą 1 200 000 euro. Podobnie było w  przypadku obywateli państw należących do Unii Europejskiej. Ale ta możliwość nie wynikała wprost z ustawy o rachunkowości, tylko z usta- wy o swobodzie działalności gospodarczej. Artykuł 13 ust. 1 ustawy o swobo- dzie działalności gospodarczej przewiduje dla osób zagranicznych z państw członkowskich Unii Europejskiej możliwość podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na takich samych zasadach jak dla obywateli pol- skich. To w praktyce oznaczało, iż w zakresie rachunkowości mają oni takie same prawa jak obywatele polscy. Jest to przecież realizacja postanowień Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską – mając na uwadze zasa- dę równego traktowania obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej uznano, iż osoby fizyczne będące obywatelami tych państw, nieposiadają- ce obywatelstwa polskiego powinny być traktowane tak jak obywatele pol- scy. W związku z tym zastosowanie do nich znajdował art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o  rachunkowości, na podstawie którego osoby te są zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych dopiero po osiągnięciu, za poprzedni 9 Ustawa o rachunkowości – najnowsze zmiany rok obrotowy, przychodów netto ze sprzedaży towarów, produktów i opera- cji finansowych wynoszących co najmniej równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro. Z kolei inne osoby, niebędące obywatelami państw członkowskich Unii Eu- ropejskiej, dotychczas zobowiązane były do prowadzenia ksiąg rachunkowych jako osoby zagraniczne, bez względu na wysokość przychodu netto osiągnię- tego z  prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Od 2014 roku wprowadzono więc dla osób fizycznych nieposiadających obywatelstwa pol- skiego możliwość nieprowadzenia ksiąg rachunkowych, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro. Cel ten został osiągnięty poprzez wykreślenie w art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o ra- chunkowości wyrażenia osób zagranicznych. Po zmianach osoba fizyczna nieposiadająca obywatelstwa polskiego zostanie objęta nowelizowanym pkt 2 ust. 1 art. 2 ustawy. Osoby takie, do momentu przekroczenia ww. limitu przy- chodów, będą objęte przepisami ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku do- chodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.) w zakre- sie ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych. Obecnie na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości zobowią- zanymi do prowadzenia ksiąg rachunkowych od samego początku prowadze- nia działalności są oddziały i przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicz- nych w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. PRZYKŁAD n Obywatel Wielkiej Brytanii rozpoczął w 2010 roku prowadzenie działalności go- spodarczej na terenie Rzeczpospolitej. Jako obywatel państwa unijnego ma obo- wiązek prowadzić księgi rachunkowe, jeśli za poprzedni rok obrotowy wartość przychodów netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych wy- niosła co najmniej równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro. n Obywatel Ukrainy prowadzi od 2012 roku działalność gospodarczą na terytorium Rzeczpospolitej. Na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości musiał prowadzić księgi rachunkowe bez względu na wielkość przychodów ze sprzedaży, jakie osiągał. Natomiast po wejściu w życie nowelizacji ustawy o rachunkowości może zrezygnować z prowadzenia ksiąg rachunkowych w 2014 roku i tym samym nie sporządzać sprawozdania finansowego za 2014 rok. Może rozpocząć ewiden- cjonowanie przychodów i kosztów swojej działalności w podatkowej księdze przy- chodów i rozchodów, pod warunkiem że przychody ze sprzedaży netto towarów i usług za 2013 rok nie były u niego wyższe niż 5 059 560 zł. 10 Rozdział 1. Zmiany w zakresie podmiotów stosujących ustawę o rachunkowości 1.4. Kościelne osoby prawne Analizując zmiany dotyczące kręgu podmiotów zobowiązanych do sto- sowania przepisów o  rachunkowości, należy zauważyć, iż na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy o rachunkowości kościelne osoby prawne nieprowadzą- ce działalności gospodarczej prowadzą rachunkowość zgodnie z przepisa- mi wewnętrznymi tych osób. Umieszczenie tego przepisu w  ustawie jest konsekwencją wprowadzenia pojęcia jednostki mikro i usunięcia delegacji dla Ministra Finansów do wydawania rozporządzenia dla jednostek niepro- wadzących działalności gospodarczej. Przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o rachunkowości kościelne osoby prawne nieprowadzące działalno- ści gospodarczej nie stosowały rozporządzenia Ministra Finansów z  dnia 15 listopada 2001 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości dla nie- których jednostek niebędących spółkami handlowymi, nieprowadzących działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 137, poz. 1539 z późn. zm.). Na podstawie § 2 ust. 2 miały one stosować wewnętrzne przepisy kościelne, dotyczące tych jednostek. Obecnie z racji uchylenia tego rozporządzenia analogiczny prze- pis został umieszczony właśnie w ustawie o rachunkowości. Jeśli kościelna osoba prawna prowadzi działalność gospodarczą, to ma obowiązek na pod- stawie art. 2 ust. 1 pkt 1 prowadzić księgi rachunkowe zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości. PRZYKŁAD Parafia jako osoba prawna zgodnie z ustawą z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1169 ze zm.) nie prowadzi działalności gospodarczej. Prowadzi działalność chary- tatywną. W związku z tym nie prowadzi rachunkowości zgodnie z przepisami ustawy o  rachunkowości, tylko wewnętrznymi przepisami dotyczącymi ksiąg parafialnych. PRZYKŁAD Dom Zakonny prowadzi szpital. W myśl art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 231, poz. 1965 ze zm.), w  celu realizacji działalności charytatywno-opiekuńczej kościoły i  inne związki wyznaniowe mają prawo zakładać i prowadzić, na zasadach określonych w ustawach, odpowiednie instytucje, w tym zakłady dla osób potrzebujących opie- ki, szpitale i inne przedsiębiorstwa podmiotów leczniczych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, żłobki i schroniska dla dzieci. 11 Ustawa o rachunkowości – najnowsze zmiany Wolą ustawodawcy wskazaną w powyższej ustawie, jak i ustawie z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej było przyjęcie, że prowadzenie szpitala przez kościoły i inne związki wyznanio- we, w tym Kościół katolicki, jest działalnością charytatywną. Odpłatność za pro- wadzoną w tej formie działalność nie wyklucza przypisania jej charytatywnego charakteru. W art. 40 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła katolickiego usta- wodawca wskazał przykładowe źródła finansowania działalności charytatywno- -opiekuńczej. Stosownie do art. 40 pkt 5 ustawy, środki na realizację działalno- ści charytatywno-opiekuńczej pochodzą w szczególności z odpłatności za usługi świadczone przez kościelne instytucje charytatywno-opiekuńcze. Działalność jest wykonywana bezpośrednio przez Dom Zakonny, zatem nie musi on prowadzić ksiąg rachunkowych. 1.5. Większa definicja Definicja jednostki mikro została zawarta w  nowo dodanym art. 3 ust. 1 pkt 1a–4 ustawy o rachunkowości. Jest ona szersza niż przewidziana w dy- rektywie 2013/14 i obejmuje oprócz podmiotów prowadzących działalność go- spodarczą także m.in. stowarzyszenia, związki zawodowe, organizacje pra- codawców, izby gospodarcze, fundacje, przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodar- czej, społeczno-zawodowe organizacje rolników, organizacje samorządu za- wodowego i organizacje samorządu gospodarczego rzemiosła – jeżeli nie pro- wadzą działalności gospodarczej. Konsekwencją wprowadzenia do katalogu jednostek mikro powyższych podmiotów jest fakt, iż dotychczasowe przepisy pozwalające stosować tym jednostkom uproszczenia przy sporządzaniu spra- wozdań finansowych uprzednio ujęte w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 15 listopada 2001 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości dla niektórych jednostek niebędących spółkami handlowymi, nieprowadzących działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 137, poz. 1539 z późn. zm.) zostały przenie- sione do ustawy o rachunkowości. Z racji tego, iż specyfika działalności organizacji prowadzących działalność gospodarczą i tych, które jej nie prowadzą, jest inna, zmiany w zakresie usta- wy o rachunkowości zostaną omówione odrębnie. 12 Rozdział 2. Jednostki mikro prowadzące działalność gospodarczą darczą 2.1. Zakres jednostek mikro prowadzących działalność gospo- Definicje jednostek mikro, które mogą prowadzić działalność gospodarczą, są zawarte w art. 3 ust. 1a pkt, 1, 3 i 4 oraz art. 3 ust. 1b ustawy o rachunkowości. Podkreślić należy, iż uprawnienia do stosowania przez jednostkę uproszczeń „mikro” są uzależnione od podjęcia przez organ zatwierdzający decyzji o wy- borze stosowania takich uprawnień. Jeśli organ uprawniony do zatwierdzania sprawozdania finansowego nie podejmie decyzji (np. w formie uchwały lub po- stanowienia), to nawet jeśli jednostka spełnia kryteria wielkościowe lub orga- nizacyjne, musi sporządzać sprawozdanie finansowe według zasad ogólnych. Po pierwsze jednostkami mikro, po podjęciu stosownej decyzji przez organ zatwierdzający, mogą być zgodnie z art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy o rachunkowo- ści: ■■ spółki handlowe (osobowe i kapitałowe, w tym również w  organizacji) oraz spółki cywilne, z wyjątkiem tych spółek osobowych i cywilnych, gdzie wy- łącznymi udziałowcami są osoby fizyczne, ■■ inne osoby prawne, ■■ oddziały przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swo- bodzie działalności gospodarczej. Aby móc jednak zaliczyć te jednostki do kręgu mikro, jednostki te w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku po- przedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność, nie prze- kroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości: a) 1 500 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obro- towego, pełne etaty. b) 3 000 000 zł – w  przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy, c) 10 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na Nie mogą skorzystać jednak z uproszczeń mikro jednostki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o rachunkowości, czyli jednostki organizacyjne dzia- 13 Ustawa o rachunkowości – najnowsze zmiany łające na podstawie prawa bankowego, przepisów o obrocie papierami warto- ściowymi, przepisów o  funduszach inwestycyjnych, przepisów o  działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, przepisów o spółdzielczych kasach oszczęd- nościowo-kredytowych lub przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. Wyłączono także jednostki zamierzające ubiegać się lub ubiega- jące się o zezwolenie na wykonywanie działalności na podstawie tych przepisów. Ponadto do jednostek mikro nie mogą być zaliczone jednostki należące do sek- tora finansów publicznych, które posiadają osobowość prawną. Zgodnie z art. 9 ustawy o finansach publicznych do takich jednostek zalicza się między innymi: ■■ agencje wykonawcze, ■■ instytucje gospodarki budżetowej, ■■ samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, ■■ uczelnie publiczne, ■■ Polską Akademię Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne, ■■ państwowe i  samorządowe instytucje kultury oraz państwowe instytu- cje filmowe, ■■ inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem przedsiębiorstw, instytutów badawczych, banków i spółek prawa handlowego. Wprowadzenie przepisu art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy jest dostosowaniem do art. 3 ust. 1 dyrektywy 2013/34, na podstawie którego państwa członkow- skie mogły wprowadzić uproszczenia w  zakresie sprawozdawczości finan- sowej dla jednostek mikro. Zgodnie z przepisami dyrektywy jednostki mikro to: spółki akcyjne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki ko- mandytowo-akcyjne (jak również spółki osobowe przez nie tworzone), które na dzień bilansowy nie przekroczyły limitów dwóch z trzech następujących kryteriów (kwoty przeliczone wg kursu 1 euro = 4,2468 zł) opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu wejścia w życie dyrektywy 2013/34/UE, tj. na dzień 19 lipca 2013 r., tabela 2013/C 206/03: 1) suma bilansowa: 350 000 EUR (tj. 1 486 380 PLN), 2) przychody netto ze sprzedaży towarów i  produktów: 700 000 EUR (tj. 2 972 760 PLN), 3) przeciętne zatrudnienie w roku obrotowym: 10. Na potrzeby nowelizacji w  odniesieniu do ww. wielkości wyrażonych w euro przyjęto wartości w PLN określone w art. 3 ust. 1a pkt 1, czyli: a) 1 500 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego, b) 3 000 000 zł – w  przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy, c) 10 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty. 14 Rozdział 2. Jednostki mikro prowadzące działalność gospodarczą W Polsce rozszerzono krąg podmiotów o inne osoby prawne, a także od- działy przedsiębiorców zagranicznych (w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej), które w  roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy nie przekroczyły dwóch z ww. trzech wielkości. Wszystkie powyżej wskazane jednostki, jeśli są podmiotami kontynuującymi działalność, aby zastosować uproszczenia, muszą zweryfikować, czy zarówno za bieżący, jak i poprzedni rok obrotowy nie przekroczyły dwóch z wymienio- nych powyżej trzech progów. W każdym z tych lat mogą być to inne progi, np.: ■■ w pierwszym roku nie przekroczono progu dotyczącego przychodów i sumy bilansowej, a w drugim sumy bilansowej i zatrudnienia; ■■ w pierwszym roku nie przekroczono progu dotyczącego sumy bilansowej i zatrudnienia, a w drugim wartości przychodów netto ze sprzedaży towa- rów i produktów oraz zatrudnienia. Natomiast podmioty, które rozpoczęły działalność gospodarczą, wystarczy, aby nie przekroczyły co najmniej dwóch ze wskazanych trzech wielkości. PRZYKŁAD Spółka Alfa sp. z o.o. w bieżącym roku wykazała w sprawozdaniu finansowym przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów 1 950 000 zł, aktywa bilansu 950 000 zł i średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty 13 osób. Na- tomiast w poprzednim roku wartości te wynosiły: przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów 3 300 000 zł, aktywa bilansu 1 200 000 zł i średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty 14 osób. Spółka ta nie będzie miała pra- wa do sporządzania sprawozdania finansowego dla jednostek mikro, ponieważ za poprzedni zostały przekroczone progi dla przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów i średniorocznego zatrudnienia. Przekroczenie w bieżącym lub poprzednim roku dwóch z trzech wymienio- nych w przepisach progów uniemożliwia sporządzenie za bieżący rok spra- wozdania w postaci dla jednostek mikro. PRZYKŁAD Spółka Gama SA w  sprawozdaniu za poprzedni rok obrotowy wykazała przy- chody netto ze sprzedaży towarów i  produktów 2 750 000 zł, aktywa bilansu 1 040 000 zł i średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty 11 osób. Natomiast w bieżącym roku wartości te wynosiły: przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów 3 700 000zł, aktywa bilansu 1 050 000 zł i średnioroczne 15 Ustawa o rachunkowości – najnowsze zmiany zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty 8 osób. Spółka ta będzie miała prawo do sporządzania sprawozdania finansowego dla jednostek mikro. Za poprzedni rok obrotowy nie zostały przekroczone progi dla przychodów netto ze sprzedaży to- warów i produktów i aktywów bilansu, ponadto za bieżący rok nie zostały przekro- czone progi dotyczące średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty i aktywów bilansu. Ustawa o rachunkowości nie wymaga, aby w kolejnych latach były nieprzekraczane te same progi. PRZYKŁAD Dom kultury będący samorządową instytucją gospodarki budżetowej w Łomiankach wykazał za poprzedni rok obrotowy przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów 1 800 000 zł, aktywa bilansu 450 000 zł i średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty 9 osób. Natomiast w bieżącym roku wartości te wynosiły: przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów 1 900 000 zł, aktywa bilansu 560 000 zł i średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty 8 osób. W żadnym roku progi nie zostały prze- kroczone, jednak instytucja nie ma prawa do sporządzania sprawozdań uproszczonych dla jednostek mikro, ponieważ jest jednostką sektora finansów publicznych. PRZYKŁAD Spółdzielnia socjalna prowadzi działalność od 2009 roku. Za poprzedni rok ob- rotowy przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów wykazała w kwocie 2 800 000 zł, aktywa bilansu 1 450 000 zł i średnioroczne zatrudnienie w przelicze- niu na pełne etaty 9 osób. Natomiast w bieżącym roku wartości te wynosiły: przy- chody netto ze sprzedaży towarów i produktów 3 900 000 zł, aktywa bilansu 1 460 000 zł i średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty 8 osób. Spółdziel- nia w poprzednim roku nie przekroczyła żadnego z trzech wskazanych w ustawie progów, w bieżącym roku nieprzekroczone zostały progi dotyczące zatrudnienia i aktywów bilansu, zatem spółdzielnia socjalna ma możliwość po podjęciu stosow- nej decyzji przez udziałowców spółdzielni, sporządzania sprawozdań finansowych z uproszczeniami dla jednostek mikro. PRZYKŁAD Spółka X sp. z o.o. rozpoczęła działalność w bieżącym roku. Przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów osiągnięte do końca roku wyniosły 6 600 000 zł, 16 Rozdział 2. Jednostki mikro prowadzące działalność gospodarczą aktywa bilansu 1 300 000 zł, a średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty 9 osób. Spółka ma zatem prawo skorzystać z uproszczeń dla jednostek mikro. PRZYKŁAD Spółka T SA rozpoczęła działalność w bieżącym roku. Przychody netto ze sprze- daży towarów i produktów osiągnięte do końca roku wyniosły 1 200 000 zł, akty- wa bilansu 700 000 zł, a średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty 9 osób. Spółka ma prawo skorzystać z uproszczeń dla jednostek mikro. PRZYKŁAD Spółka komandytowa rozpoczęła działalność w bieżącym roku. Przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów osiągnięte do końca roku wyniosły 4 600 000 zł, aktywa bilansu 2 300 000 zł, a średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty 12 osób. Spółka ma nie prawa skorzystać z uproszczeń dla jednostek mikro, ponieważ trzy wartości przekroczyły progi, o których mowa w art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy o rachunkowości. PRZYKŁAD Spółka akcyjna w sprawozdaniu za poprzedni rok obrotowy wykazała przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów 2 880 000 zł, aktywa bilansu 1 250 000 zł i  średnioroczne zatrudnienie w  przeliczeniu na pełne etaty 11 osób. Natomiast w bieżącym roku wartości te wynosiły: przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów 3 900 000 zł, aktywa bilansu 1 100 000 zł i średnioroczne zatrudnie- nie w przeliczeniu na pełne etaty 9 osób. Spółka rozpoczęła już procedurę zwią- zaną z dopuszczeniem jej akcji do obrotu na rynku NewConnect. Spółka ta nie bę- dzie miała prawa do sporządzania sprawozdania finansowego dla jednostek mikro. Wprawdzie za poprzedni rok i bieżący obrotowy nie zostały przekroczone progi, ale fakt zamiaru ubiegania się o dopuszczenie jej papierów do notowań rynkowych wy- klucza możliwość stosowania uproszczeń. Poza jednostkami wskazanymi powyżej do jednostek mikro na podsta- wie art. 3 ust. 1a pkt 3 mogą być też – oczywiście po podjęciu stosownej decyzji przez organ uprawniony do zatwierdzania sprawozdania finanso- wego (tu będą wspólnicy lub właściciel) – osoby fizyczne, spółki cywilne 17
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ustawa o rachunkowości - Zmiany.
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: