Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00111 007914 15367343 na godz. na dobę w sumie
Ustawa o rachunkowości. Komentarz - ebook/pdf
Ustawa o rachunkowości. Komentarz - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 894
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-3494-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> podatkowe
Porównaj ceny (książka, ebook (-5%), audiobook).

Ustawa o rachunkowości określa zasady rachunkowości, tryb badania sprawozdań finansowych przez biegłych rewidentów oraz zasady wykonywania działalności w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Piąte wydanie Komentarza do ustawy o rachunkowości uwzględnia stan prawny na dzień 1.1.2013 r. Autor omawia  w nim także zmiany dotyczące sporządzania, badania, składania do właściwego rejestru sądowego, udostępniania i ogłaszania sprawozdań finansowych. Autor odwołuje się do zmian wprowadzonych do niniejszej ustawy od roku 2009 r., szczegółowo omawiając ich wpływ na zagadnienia związane z prowadzeniem i zamykaniem ksiąg rachunkowych. Dokonując analizy poszczególnych przepisów, autor wykorzystuje bogate doświadczenie zdobyte jako współtwórca ustawy o rachunkowości, wieloletni wykładowca i prezes międzynarodowej firmy audytorskiej. Co więcej, atutem tej książki jest zwrócenie uwagi na teoretyczne i praktyczne zastosowanie ustawy o rachunkowości.

Niniejsza pozycja omawia niezwykle istotne zagadnienia związane z:

Niewątpliwie dużą zaletę prezentowanego komentarza stanowi poruszenie tematyki Międzynarodowych Standardów Rachunkowości i ich odzwierciedlenia w ustawie o rachunkowości, a także wskazanie istotnych różnic pomiędzy krajową ustawą a Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości. Równie ważne w tym kontekście jest przedstawienie Krajowych Standardów Rachunkowości. W związku z ciągłymi nowelizacjami omawianej ustawy, autor podejmuje również próbę antycypacji zmian, które mogą nastąpić w tej dziedzinie prawa.

Komentarz przeznaczony jest przede wszystkim dla osób zajmujących się w swojej działalności zawodowej stosowaniem przepisów prawa bilansowego: członków rad nadzorczych, dyrektorów, głównych księgowych, biegłych rewidentów, analityków finansowych, a także dla radców prawnych, sędziów i prokuratorów oraz dla studentów wydziałów ekonomicznych i zarządzania.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Ustawa o rachunkowoÊci Komentarz André Helin Wydanie 5. strHelin_5 7/27/12 1:48 PM Page 1 Ustawa o rachunkowoÊci Komentarz strHelin_5 7/27/12 1:48 PM Page 2 strHelin_5 7/27/12 1:48 PM Page 3 Ustawa o rachunkowoÊci Komentarz André Helin Wydanie 5. Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2012 A. Helin, Ustawa o rachunkowości. Komentarz, wyd. 5, Warszawa 2012, art. 3, Nb 149. Propozycja cytowania: Wydawca: Joanna Ziemiecka Projekt okładki i stron tytułowych: GRAFOS Publikację polecają eksperci z Monitora Podatkowego © Wydawnictwo C.H. Beck 2012 Wydawnictwo C.H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: DTP Service Druk i oprawa: Białostockie Zakłady Graficzne S.A. ISBN 978-83-255-3493-6 ISBN e-book 978-83-255-3494-3 Spis treści VII Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . IX O autorze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XI Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XIII Ustawa o rachunkowości Rozdział 1. Przepisy ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 1–8 Rozdział 2. Prowadzenie ksiąg rachunkowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 9–25 Rozdział 3. Inwentaryzacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 26–27 Rozdział 4. Wycena aktywów i pasywów oraz ustalenie wyniku finansowego . . . . . . . . Art. 28–44 Rozdział 4a. Łączenie się spółek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 44a–44d Rozdział 5. Sprawozdania finansowe jednostki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 45–54 Rozdział 6. Skonsolidowane sprawozdania finansowe grupy kapitałowej . . . . . . . . . . . . . Art. 55–63d Rozdział 7. Badanie, składanie do właściwego rejestru sądowego, udostępnianie i ogłaszanie sprawozdań finansowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 64–70 Rozdział 8. Ochrona danych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 71–76 Rozdział 8a. Usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 76a–76i Rozdział 9. Odpowiedzialność karna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 77–79 Rozdział 10. Przepisy szczególne i przejściowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 80–83 Rozdział 11. Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy końcowe . . . . . . . . . . . . . Art. 84–86 Rozdział 12. Charakterystyka Międzynarodowych Standardów Rachunkowości na tle ustawy o rachunkowości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 111 157 165 401 433 486 547 595 601 612 619 624 626 V Spis treści Rozdział 13. Krajowe Standardy Rachunkowości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 14. Zatwierdzone i przewidywane zmiany w ustawie o rachunkowości . . . . . Załącznik 1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Załącznik 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Załącznik 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Indeks rzeczowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 744 754 762 777 786 797 801 Wstęp Ustawa o rachunkowości jest fundamentem polskiego prawa bilansowego i obejmuje swo- im zakresem wszystkie istotne podmioty gospodarcze w Polsce. Przepisy ustawy o rachunko- wości wyznaczają ramy prowadzenia ksiąg rachunkowych i sporządzania sprawozdań finanso- wych. Określają ponadto zasady rachunkowości, tryb badania sprawozdań finansowych przez biegłych rewidentów oraz warunki świadczenia usług w zakresie prowadzenia ksiąg rachun- kowych. Rachunkowość i sprawozdawczość finansowa jest dynamiczna i ściśle powiązana z innymi regulacjami prawnymi i rozwojem życia gospodarczego. W ostatnich latach polska rachunkowość uległa istotnemu umiędzynarodowieniu. Tylko na przełomie ostatnich 15 lat podstawowy akt prawny regulujący polskie prawo bilansowe – usta- wa z 29.9.1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223 ze zm.) – był aż siedmiokrotnie nowelizowany. Członkostwo Polski w Unii Europejskiej, rosnąca globalizacja polskiej gospodarki i mię- dzynarodowy kryzys finansowy wymagają systematycznego dostosowywania sprawozdaw- czości finansowej polskich jednostek gospodarczych do adekwatnych norm międzynarodo- wych. Ustawa o rachunkowości obejmuje nie tylko zagadnienia będące przedmiotem zaintereso- wania jednostek sporządzających sprawozdania finansowe zgodnie z uregulowaniami ustawy o rachunkowości, ale także innych jednostek sporządzających sprawozdania finansowe zgod- nie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości. Wiele istotnych obszarów, takich jak: – zakładowy plan kont, – zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych, – ogólne wymogi stawiane dokumentom księgowym, – wykaz ksiąg prowadzonych przy ich prowadzeniu za pomocą komputera, opis systemu in- formatycznego i organizacji, – ochrona danych rachunkowych, – – zatwierdzanie, badanie i ogłaszanie sprawozdań finansowych inwentaryzacja składników majątkowych, podlegają szczegółowym regulacjom ustawy, mimo zastosowania Międzynarodowych Stan- dardów Rachunkowości. Ustawa o rachunkowości podlegała i nadal podlega ewolucji, zmierzając w kierunku wy- znaczonym przez Międzynarodowe Standardy Rachunkowości. W wielu przypadkach nowe przepisy mają charakter istotnych, niekiedy „rewolucyjnych” zmian i zrywają z długą tradycją polskiej rachunkowości. Niniejsza publikacja stanowi kompleksowe omówienie poszczególnych zapisów podsta- wowego aktu prawnego tworzącego polskie prawo bilansowe, jakim jest ustawa o rachunko- wości. Oprócz samego komentarza do przepisów ustawy, objaśniającego ich istotę, znacze- nie, miejsce w całym systemie rachunkowości i wzajemne powiązania miedzy nimi, Czytelnik znajdzie także odniesienie do najważniejszych aspektów praktycznych wynikających z okreś- lonych regulacji. Komentarz uwzglednia także zmianę wchodzącą w życie 1.1.2013 r. Przekazując Państwu kolejne, piąte już wydanie Komentarza do ustawy o rachunkowości, starałem się – jak zawsze – wyjść tym wyzwaniom naprzeciw, ujawniając i opisując wielowar- stwowe aspekty rachunkowości, przytaczając zarówno spojrzenie środowiska naukowego, jak VII Wstęp i praktyczne potrzeby życia gospodarczego. Pomogła mi w tym rola członka zespołu przygo- towującego nowelizację ustawy o rachunkowości, a także moja codzienna praca jako preze- sa firmy audytorskiej BDO. Podobnie jak w poprzednich wydaniach niniejszego komentarza, wiele przepisów ustawy zostało omówionych na tle innych norm i koncepcji rachunkowości, zwłaszcza Międzynarodowych i Amerykańskich Standardów Rachunkowości. Stosując czę- sto analizy porównawcze, chciałem już dzisiaj przedstawić Państwu szersze aspekty prawa bi- lansowego, jak również dać możliwość zapoznania się z rozwiązaniami preferowanymi przez najbardziej wpływowe rynki kapitałowe i finansowe świata, które prawdopodobnie także i w przyszłości będą miały znaczny wpływ na rozwój polskiego prawa bilansowego. Pisząc te słowa, chciałbym podziękować wszystkim pracownikom BDO za ich inspiracje i krytyczne uwagi. Warszawa, sierpień 2012 r. dr André Helin Prezes BDO sp. z o.o. VIII O autorze André Helin ma tytuł doktora nauk ekonomicznych z dziedziny zarządzania. Ukończył Copenhagen Business School, M. Sc. (Econ.). Jest duńskim biegłym rewidentem posiadają- cym uprawnienia do badania sprawozdań finansowych i doradztwa gospodarczego. Posiada on także uprawnienia polskiego biegłego rewidenta. Jest założycielem i prezesem firmy audytorsko-konsultingowej BDO sp. z o.o. W swojej praktyce zawodowej odpowiedzialny jest także za nadzór i realizację badania sprawozdań fi- nansowych spółek giełdowych, funduszy inwestycyjnych, zakładów ubezpieczeń i dużych grup kapitałowych oraz zagranicznych koncernów posiadających filie i podmioty zależne w Polsce. Autor prezentowanej publikacji doświadczenie i kwalifikacje finansisty i zarządcy zdoby- wał m.in. dzięki nadzorowaniu prowadzonych w Danii oraz innych krajach Unii Europejskiej badań sprawozdań finansowych banków, spółek leasingowych, przedsiębiorstw przemysło- wych, agencji ubezpieczeniowych i holdingów inwestycyjnych. Był również koordynatorem prac związanych z badaniem sprawozdań finansowych międzynarodowych grup kapitało- wych, w tym duńskich koncernów posiadających podmioty zależne w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Holandii oraz krajach skandynawskich. Prowadził też inne prace doradcze z zakresu rachunkowości i audytu przy fuzjach lub przejęciach przedsiębiorstw oraz we wprowadzaniu duńskich podmiotów gospodarczych do publicznego obrotu. W Polsce André Helin ma ponad dwudziestoletnią praktykę. Brał udział w pracach związa- nych z wyceną przedsiębiorstw, prywatyzacji i wprowadzaniu do publicznego obrotu takich podmiotów, jak: Śląska Fabryka Kabli S.A., Budimex S.A., Echo Investment, Dom Develo- pment S.A., Mostostal Warszawa, J.W. Construction S.A., Polimex-Mostostal S.A., Elektro- ciepłownia Będzin S.A., Ropczyce Cukrownia S.A., a także III, X i XIII Narodowego Fundu- szu Inwestycyjnego. W swojej pracy zawodowej zajmował się również doradztwem z zakresu fuzji spółek giełdowych takich zarządów, jak: Zakłady Mięsne Sokołów S.A., Zakłady Mięsne w Kole S.A., III i XIII Narodowego Funduszu Inwestycyjnego oraz holdingów budowlanych Budimex S.A. i Unibud S.A. Ponadto opiniował zasady ustalania parytetów wymiany akcji przy powstaniu Polskiego Koncernu Naftowego, połączonego z zakładów Petrochemii Płock i Centrali Paliw Naftowych – CPN. André Helin to wieloletni członek Komisji ds. standardów rewizji finansowej przy Krajowej Izbie Biegłych Rewidentów, której zadaniem jest opracowanie norm i standardów zawodo- wych obowiązujących biegłych rewidentów. Autor opiniował również w sprawach legislacyj- nych z zakresu audytu i rachunkowości. Był m.in. doradcą Prezesa Narodowego Banku Pol- skiego oraz Rady Polityki Pieniężnej. Oprócz praktyki zawodowej, André Helin zajmuje się również działalnością legislacyjną i dydaktyczną. Brał udział w pracach zespołu przygotowującego ustawę o rachunkowości. Jest cenionym wykładowcą, uprawnionym przez uchwałę Rady Krajowej Izby Biegłych Rewiden- tów, do obligatoryjnych szkoleń uprawniających do wykonywania tej profesji. Prowadzi licz- ne prelekcje w trakcie szkoleń i konferencji organizowanych przez BDO oraz inne instytucje szkoleniowe w Polsce. Specjalizuje się w tematyce międzynarodowych standardów rachun- kowości, skonsolidowanych sprawozdań finansowych, fuzji i przejęć przedsiębiorstw, instru- mentów finansowych oraz zarządzania finansami jednostek gospodarczych w oparciu o zinte- growany komputerowy system finansowy. IX O autorze André Helin jest autorem i współautorem kilkunastu podręczników z dziedziny rachunko- wości i finansów, w tym takich tytułów, jak: „Techniki i metody badania sprawozdań finan- sowych”, „Fuzje i przejęcia przedsiębiorstw”, „Metody i techniki konsolidacji sprawozdań finansowych”, „Sprawozdanie finansowe według Międzynarodowych Standardów Rachun- kowości” oraz „Sprawozdawczość finansowa spółek kapitałowych”. Autor publikuje rów- nież liczne artykuły o tematyce grup kapitałowych, fuzji, leasingu, instrumentów finansowych i międzynarodowych standardów rachunkowości. Wykaz skrótów 1. Źródła prawa IV Dyrektywa Rady . . IV Dyrektywa Rady z 25.7.1978 r. w Prawie rocznych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek (Dz.Urz. UE L Nr 222 z 1978 r., s. 11 ze zm.) VII Dyrektywa Rady VII Dyrektywa Rady z 13.6.1983 r. w sprawie skonsolidowanych spra- wozdań finansowych (Dz.Urz. UE L Nr 193 z 1983 r., s. 1 ze zm.) KC . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) KH . . . . . . . . . . . . . . rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 27.6.1934 r. – Kodeks handlowy (Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm.) – akt nieobowiązu- jący KK . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) KKS . . . . . . . . . . . . . ustawa z 10.9.1999 r. – Kodeks karny skarbowy (tekst jedn. Dz.U. KP . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. z 2007 r. Nr 111, poz. 765 ze zm.) Nr 21, poz. 94 ze zm.) KRSU . . . . . . . . . . . . ustawa z 20.8.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) KSH . . . . . . . . . . . . . ustawa z 15.9.2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) ObrInstrFinU . . . . . . ustawa z 29.7.2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 ze zm.) OfertaPublU . . . . . . . ustawa z 29.7.2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 ze zm.) PrDew . . . . . . . . . . . ustawa z 27.7.2002 r. – Prawo dewizowe (Dz.U. Nr 141, poz. 1178 ze zm.) Nr 152, poz. 1223 ze zm.) RachU . . . . . . . . . . . ustawa z 29.9.1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. RIF . . . . . . . . . . . . . . . rozporządzenie Ministra Finansów z 12.12.2001 r. w sprawie szczegó- łowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz.U. Nr 149, poz. 1674 ze zm.) SGospU . . . . . . . . . . ustawa z 2.7.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) SprFinR . . . . . . . . . . Rozporządzenie Ministra Finansów z 25.9.2009 r. w sprawie szcze- gółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań fi- nansowych grup kapitałowych (Dz.U. Nr 169, poz. 1327) 2. Organy i instytucje GPW . . . . . . . . . . . . . Giełda Papierów Wartościowych KIBR . . . . . . . . . . . . Krajowa Izba Biegłych Rewidentów KMSR . . . . . . . . . . . Komitet Międzynarodowych Standardów Rachunkowości XI Wykaz skrótów MinFin . . . . . . . . . . . Minister Finansów SIC . . . . . . . . . . . . . . Stały Komitet ds. Interpretacji 3. Publikatory i czasopisma Dz.U. . . . . . . . . . . . . Dziennik Ustaw Dz.Urz. . . . . . . . . . . . Dziennik Urzędowy 4. Inne ad. . . . . . . . . . . . . . . . adnotacja art. . . . . . . . . . . . . . . artykuł BO . . . . . . . . . . . . . . bilans otwarcia BZ . . . . . . . . . . . . . . bilans zamknięcia cz. . . . . . . . . . . . . . . . część dot. . . . . . . . . . . . . . . dotyczące EOG . . . . . . . . . . . . . Europejski Obszar Gospodarczy EWG . . . . . . . . . . . . Europejska Wspólnota Gospodarcza jw. . . . . . . . . . . . . . . . jak wyżej JZP . . . . . . . . . . . . . . jednostki zaufania publicznego KSR . . . . . . . . . . . . . Krajowe Standardy Rachunkowości lit. . . . . . . . . . . . . . . . litera m.in. . . . . . . . . . . . . . między innymi mld . . . . . . . . . . . . . . miliard mln . . . . . . . . . . . . . . milion MSR . . . . . . . . . . . . . Międzynarodowe Standardy Rachunkowości MSSF . . . . . . . . . . . . Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej Nr . . . . . . . . . . . . . . . numer pkt . . . . . . . . . . . . . . punkt por. . . . . . . . . . . . . . . porównaj poz. . . . . . . . . . . . . . . pozycja rozdz. . . . . . . . . . . . . rozdział rozp. . . . . . . . . . . . . . rozporządzenie rys. . . . . . . . . . . . . . . rysunek s. . . . . . . . . . . . . . . . . strona Tab. . . . . . . . . . . . . . . tabela tekst jedn. . . . . . . . . . tekst jednolity tj. . . . . . . . . . . . . . . . to jest tys. . . . . . . . . . . . . . . tysiące tzn. . . . . . . . . . . . . . . to znaczy tzw. . . . . . . . . . . . . . . tak zwany (-e) ust. . . . . . . . . . . . . . . ustęp wg . . . . . . . . . . . . . . . według ww. . . . . . . . . . . . . . . wyżej wymienione z o.o. . . . . . . . . . . . . . z ograniczoną odpowiedzialnością zob. . . . . . . . . . . . . . . zobacz XII Wprowadzenie Spis treści Nb I. Rola rachunkowości w warunkach globalizacji rynków kapitałowych . . 1 II. Podstawy prawne i charakterystyka polskiej rachunkowości . . . . . . . . . 69 I. Rola rachunkowości w warunkach globalizacji rynków kapitałowych A. Koncepcje rachunkowości i sprawozdawczości 1 1. Cechą współczesnej gospodarki rynkowej jest postępująca globalizacja rynków kapitałowych i dynamiczny wzrost inwestycji o międzynarodowym zasięgu. Globalna wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych (Foreign Direct Invest- ment) wyniosła w 2011 r. około 1500 mld USD, wzrastając o blisko 60 w stosunku do 2005 r., przy czym przepływ tych inwestycji do tzw. wschodzących rynków, do których także zaliczana jest Polska, utrzymuje się na stabilnym poziomie (World In- vestment Report 2011, United Nation Conference on Trade and Development). Prze- widywana wartość inwestycji bezpośrednich w ujęciu globalnym wyniesie w 2012 r. prawie 2000 mld USD. Wartość zagranicznych inwestycji w Polsce w latach 2000–2010 to prawie 93 mi- liardy euro (Foreign Direct Investment in Poland 2011, Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych). Napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) w Polsce w ciągu ostatnich dwóch dekad przedstawia poniższe zestawienie: Napływ BIZ do Polski w latach 1994–2011 (mln EUR) 17242 15741 wstępne dane szacunkowe za okres I–X 2011 10334 5676 6824 6372 4371 4067 10237 8330 10085 9863 9000 6686 2831 3592 4343 1581 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Źródło: Narodowy Bank Polski. W 2010 roku wartość napływu BIZ wyniosła 6686 mln EUR (w 2009 roku napływ wyniósł 9863 mln EUR). Na tę kwotę składały się: 1) 4344 mln EUR – reinwestowane zyski; 2) 2251 mln EUR – inwestycje w kapitał własny polskich spółek; 3) 101 mln EUR – dodatnie saldo obrotów kredytowych. XIII Nb 1 Wprowadzenie W 2010 r. z kwoty 6686 mln EUR napływu kapitału zagranicznego 5702 mln EUR (85,3 ) pochodziło z Unii Europejskiej, reszta – 984 mln EUR (14,7 ) z pozosta- łych krajów. Najwięcej środków pochodziło z Luksemburga (1945 mln EUR), Nie- miec (1627 mln EUR), Włoch (1020 mln EUR), Cypru (843 mln EUR), ze Szwajcarii (510 mln EUR), z Wielkiej Brytanii (396 mln EUR), ze Szwecji (343 mln EUR), z Austrii (327 mln EUR) oraz Hiszpanii i Portugalii (po 252 mln EUR). Według danych Głównego Urzędu Statystycznego pod koniec 2009 r. w Polsce funkcjonowało 5848 spółek z udziałem kapitału niemieckiego, liczba udziałowców zaś wyniosła 7523. Podstawowy kapitał zagraniczny spółek niemieckich wyniósł 28 446 mln PLN, co stanowiło 18,52 kapitału zagranicznego ogółem. Z powyżej wymienionych spółek kapitałem zagranicznym powyżej 1 mln USD dys- ponowało 730 firm. Kapitał podstawowy tych spółek był oszacowany na 27 074,2 mln PLN, co stanowiło 18,25 wartości wszystkich inwestycji powyżej 1 mln USD. Rosnącą globalizację polskiej gospodarki podkreśla też niżej przedstawiona struktura handlu zagranicznego: Źródło: opracowanie własne. XIV Wprowadzenie Nb 1 1 1 0 2 ) a 3 9 0 1 3 , 4 ) c 1 , 2 1 ) b 0 0 7 2 1 1 ) b 0 0 3 4 2 1 ) b 0 0 0 7 3 2 0 1 0 2 5 1 4 1 9 , 3 4 , 2 1 9 0 0 2 4 4 3 1 8 , 1 1 , 2 1 8 0 0 2 5 7 2 1 1 , 5 5 , 9 7 0 0 2 7 7 1 1 8 , 6 2 , 1 1 6 0 0 2 0 6 0 1 2 , 6 8 , 4 1 5 0 0 2 4 0 0 2 3 0 0 2 2 0 0 2 1 0 0 2 a n n e i m Z 3 8 9 6 , 3 6 , 7 1 5 2 9 3 , 5 0 , 9 1 3 4 8 9 , 3 0 , 0 2 9 0 8 4 , 1 0 , 8 1 0 8 7 2 , 1 5 , 7 1 * ) N L P d m l ( B K P * ) ( B K P t s o r z W * ) ( e i c o b o r z e B 3 7 3 0 2 1 8 1 2 8 9 4 4 2 6 1 1 9 3 8 1 0 1 6 2 9 7 8 8 8 1 4 3 1 9 2 5 7 0 1 8 4 4 2 4 1 0 9 3 0 2 1 4 8 7 0 0 1 4 2 4 1 7 0 7 1 1 8 8 9 6 9 5 4 5 3 1 7 6 2 5 7 4 4 5 3 0 6 9 9 4 3 4 0 8 4 8 5 5 9 1 0 4 5 3 0 6 5 * ) R U E n m l ( t r o p s k E * ) R U E n m l ( t r o p m I 2 6 5 4 5 2 7 4 7 5 0 2 2 9 6 8 5 2 8 2 2 2 2 2 0 1 7 8 8 1 3 9 5 2 5 1 2 5 0 1 3 1 0 8 8 7 0 1 0 8 9 1 0 1 9 2 2 6 9 o g e n z c i n a r g a z u l d n a h y t o r b O * ) R U E n m l ( ) b 0 0 6 1 1 − 5 1 8 3 1 − 0 1 3 9 − 4 0 2 6 2 − 1 5 5 8 1 − 8 5 8 2 1 − 6 4 7 9 − 6 5 6 1 1 − 7 2 8 2 1 − 1 8 9 4 1 − 0 4 8 5 1 − o g e n z c i n a r g a z u l d n a h o d l a S * ) R U E n m l ( 3 , 4 0 1 6 , 2 0 1 5 , 3 0 1 2 , 4 0 1 5 , 2 0 1 0 , 1 0 1 1 , 2 0 1 5 , 3 0 1 8 , 0 0 1 9 , 1 0 1 5 , 5 0 1 * ) 0 0 1 = i n d e z r p o p k o r ( I P C h c a ł a t r a w k h c e z r t o p e n a d . r 1 1 0 2 I X a z e n a d ) a ) b ) c . r 1 1 0 2 X – I s e r k o a z e n a d P B N * * , S U G * : o ł d ó r Ź . e n s a ł w e i n a w o c a r p o : o ł d ó r Ź XV 2 3 4 5 Nb 2–5 Wprowadzenie Aktywną obecność zagranicznego kapitału w Polsce odnotowuje także statystyka warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych – w 2011 r. 47 wszystkich transak- cji giełdowych w ujęciu wartościowym dokonali inwestorzy zagraniczni (Inwestorzy w obrotach w 2011 r., Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie). 2. Wśród tradycyjnych czynników wskazywanych przez inwestorów międzynarodo- wych jako najbardziej istotne w procesie inwestycyjnym obok uwarunkowań makroe- konomicznych wymieniana jest infrastruktura prawna danego kraju, w tym wiary- godność i porównywalność sprawozdań finansowych będących podstawowym źródłem informacji finansowych. Efektywny rozwój rynków kapitałowych i finansowych wyma- ga adekwatnej, współczesnej i efektywnej sprawozdawczości finansowej. Równocześnie globalizacja rynków kapitałowych wywiera bezpośredni wpływ na rozwój międzynaro- dowych standardów rachunkowości, wymagając i preferując te zasady rachunkowości, które w najlepszy sposób dostarczają inwestorom niezbędnych informacji finansowych. 3. Zastosowane w większości krajów normy i konwencje rachunkowości znacznie się różnią i są ściśle związane z tradycją danego kraju, jego infrastrukturą i rozwojem gospodarczym. Głównymi czynnikami wpływającymi na rozwój prawa bilansowego są warunki socjologiczne, systemy prawne i podatkowe, stopień rozwoju gospodar- czego, skala i organizacja rynków kapitałowych oraz wpływ środowiska zawodowego na procesy legislacyjne. Z reguły większość modeli sprawozdawczości finansowej uwzględnia jako punkt wyjściowy technikę podwójnego księgowania i ścisłe powią- zanie rachunku zysków i strat z bilansem. 4. Tradycyjne sprawozdanie finansowe prezentuje zarówno efektywność i rentow- ność jednostki gospodarczej w danym okresie sprawozdawczym (w formie rachunku zysków i strat), jak i jej sytuację finansową na dzień bilansowy, przedstawioną w for- mie bilansu i wykazanego w nim kapitału własnego. W tak sporządzonym sprawozda- niu finansowym wynik za dany okres sprawozdawczy prezentowany jest podwójnie: po raz pierwszy w rachunku zysków i strat jako suma otrzymanych przychodów po- mniejszona o poniesione koszty, a następnie jako pozycja bilansowa, która w okresie sprawozdawczym zwiększyła lub zmniejszyła kapitał własny jednostki. Powiązanie rachunku zysków i strat z bilansem powoduje, że ujęcie, pomiar i wycena transakcji gospodarczych w rachunku zysków i strat i bilansie następują w tym samym trybie i w tym samym czasie. 5. W teorii rachunkowości można wyodrębnić dwa zasadniczo różniące się modele koncepcyjne określające nadrzędny cel sprawozdania finansowego i w konsekwencji, nadrzędne zasady rachunkowości: 1) teorię transakcyjną (Performance Oriented Theory) – według tej teorii głównym celem sprawozdania finansowego jest pomiar osiągniętej rentowności w danym okresie obrachunkowym. Podstawowym źródłem informacji jest więc rachunek zysków i strat; 2) teorię wartości (Wealth Oriented Theory) – według tej teorii kluczowym odbior- cą sprawozdania finansowego jest inwestor, a głównym celem sprawozdania fi- nansowego jest przedstawienie rzetelnej sytuacji finansowej jednostki gospodar- czej, mierzonej wielkością jej kapitału własnego. Najbardziej istotnym źródłem informacji jest więc bilans (według Jens O. Elling, Aarsregnskabsteori i analytisk perspektiv, Forlag FSR). Żadna z wymienionych teorii nie występuje w praktyce w czystej postaci, aczkol- wiek ich wpływ na kształt sprawozdawczości finansowej jest istotny. Zdecydowana większość krajów europejskich, w tym Polska, stosowały do niedawna model sprawo- zdawczości finansowej oparty na teorii transakcyjnej. XVI Wprowadzenie Nb 6–8 6 7 8 6. Teoria transakcyjna. Metoda ta kładzie nacisk w sprawozdaniu finansowym na problematykę związaną z pomiarem i prezentacją dochodu lub straty za dany okres sprawozdawczy, uwzględniając wyłącznie transakcje zrealizowane, które należy roz- liczyć z zachowaniem zasad współmierności przychodów i kosztów i ostrożnej wyce- ny. Wycena pozycji bilansowych ma drugorzędne znaczenie i jest podporządkowana zasadom pomiaru przychodów i kosztów w rachunku zysków i strat. W efekcie wiele aktywów wycenianych jest według wartości rezydualnej. Główną zaletą tej metody jest jej bliskie powiązanie z prawem podatkowym, które podobnie jak teoria transak- cyjna nie operuje zyskiem niezrealizowanym. 7. Teoria wartości. Odmienną koncepcję rachunkowości preferują kraje anglosa- skie, takie jak: Wielka Brytania, Kanada, Australia i USA, z tradycją rozwiniętych i wpływowych rynków kapitałowych. Kraje te preferują rachunkowość opartą na teorii wartości, mającą głównie na celu ustalenie na dzień bilansowy prawidłowej wielkości kapitału własnego (aktywów netto) jednostki gospodarczej jako podstawowego źródła informacji dla inwestorów. Tym samym wiodącym elementem sprawozdania finansowego jest bilans, które- go wartość ustalana jest na podstawie nadrzędnej zasady wyższości treści nad formą i przy szerokim zastosowaniu wartości godziwej. Dodatnie różnice z wyceny pomię- dzy historyczną ceną nabycia a aktualną wartością godziwą zaliczane są zazwyczaj do przychodów jednostki, mimo że ujawnione przychody nie zostały dotąd zrealizowane. Prezentowane w rachunku zysków i strat pozycje mają charakter drugorzędny i powin- ny w zasadzie odzwierciedlać zmiany wartości kapitału własnego. W praktyce międzynarodowej, równolegle z rosnącą globalizacją rynków kapitało- wych, można zaobserwować w ostatniej dekadzie zmianę koncepcji rachunkowości w kierunku teorii wartości. Widoczna jest koncepcja dostosowania norm i standardów rachunkowości do potrzeb i oczekiwań głównych rynków kapitałowych, jakimi są giełdy finansowe w Londynie i Nowym Jorku. Wpływy anglosaskich rynków kapita- łowych i stosowanej tam teorii prawa bilansowego są widoczne w procesie między- narodowej harmonizacji rachunkowości. 8. Skutki finansowe odmiennych zasad rachunkowości i ich wpływ na ocenę ren- towności i wycenę wartości przedsiębiorstwa, mimo realizacji tych samych opera- cji gospodarczych, przedstawia zestawienie w tab. 1 dotyczące danych finansowych angielskiego koncernu GlaxoSmithKline za lata 1995–2006, który jest notowany na giełdach papierów wartościowych, zarówno w Londynie, jak i w Nowym Jorku. Kon- cern sporządzał sprawozdania finansowe za lata 1995–2004 według brytyjskich zasad rachunkowości (UK GAAP) oraz na potrzeby rynku amerykańskiego według amery- kańskich zasad rachunkowości (US GAAP). Zgodnie z wytycznymi Unii Europejskiej koncern począwszy od 2005 r. sporządza sprawozdania finansowe według Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (MSR). Prezentowane sprawozdania finansowe dotyczą tych samych danych finansowych, ujawnione zaś różnice dotyczą wyłącznie skutków finansowych wywodzących się z odmiennych zasad rachunkowości. Różnice te i ich wpływ w podziale na wynik finansowy i kapitał własny w poszczególnych latach prezentują poniższe zestawienia: XVII Nb 8 Wprowadzenie Tab. 1. GlaxoSmithKline zestawienie zysków i strat za lata 1995–2006 według odmiennych zasad rachunkowości Rok 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 UK GAAP mln GBP MSR mln GBP US GAAP mln USD Różnica (w ) 717 1997 1850 1836 1811 4106 3053 3915 4484 4302 296 979 952 1010 913 –5228 –143 –503 2420 2732 3336 4465 –59 –51 –49 –45 –50 –227 –105 –87 –46 –36 –31 –19 4816 5498 Źródło: opracowanie własne. Tab. 2. GlaxoSmithKline zestawienie zmian w kapitale własnym za lata 1995–2006 według odmiennych zasad rachunkowości Rok 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 UK GAAP mln GBP MSR mln GBP US GAAP mln USD Różnica (w ) 91 1225 1843 2702 3142 7517 7390 6581 5059 5925 8168 8153 7882 8007 7230 44 995 40 107 34 992 34 116 34 042 34 282 34 653 +8876 +566 +328 +196 +130 +499 +443 +432 +574 +475 +353 +259 7570 9648 Źródło: Ch. Nobes, R. Parker, Comparative International Accounting, Prentice Hall 2008, s. 5. XVIII Wprowadzenie Nb 9–10 9 10 9. Różniące się zasady rachunkowości niosą ryzyko podjęcia błędnej decyzji fi- nansowej, a co za tym idzie zwiększają koszty związane z pozyskaniem i alokacją ka- pitału. Efektywność globalizacji rynków kapitałowych wymaga zatem ujednoliconych, porównywalnych i zrozumiałych dla uczestników rynku kapitałowego sprawozdań finansowych. Pionierską próbą ujednolicenia międzynarodowych standardów rachunkowości była IV Dyrektywa Unii Europejskiej. 10. Pierwszy projekt IV Dyrektywy Unii Europejskiej, zawierający główny zarys sprawozdania finansowego, opracowany został przez dr. W. Elmendorffa w 1968 r. (zob. Transnational Accounting, Palgrave Publishers, London 2001). Już przy pierw- szej ocenie projektu w 1971 r. wiele krajów ówczesnego Wspólnego Rynku zgłosiło istotne zastrzeżenia odnośnie do nadmiernego zastosowania teorii transakcyjnej i asy- metrycznej zasady ostrożnej wyceny. Ze względu na plany przyjęcia nowych krajów członkowskich dalsze prace nad pro- jektem zostały odłożone do 1973 r. Przyjęcie do Unii Europejskiej Wielkiej Brytanii, Irlandii i Danii, krajów o znacznie odmiennej tradycji rachunkowości, wymagało po- nownej analizy i modyfikacji projektu. Po wielu kompromisach krajom członkowskim udało się zatwierdzić w 1978 r. IV Dyrektywę o zamknięciu rocznym jednostkowych sprawozdań finansowych, a w 1983 r. VII Dyrektywę o zamknięciu rocznym skonso- lidowanych sprawozdań finansowych. Poniżej zaprezentowano rok implementacji IV Dyrektywy do ustawodawstwa kra- jów członkowskich przez „starych” członków Unii Europejskiej: Tab. 3. Implementacja IV i VII Dyrektywy w krajach członkowskich Kraj Dania Wielka Brytania Francja Holandia Luksemburg Belgia Niemcy Irlandia Grecja Hiszpania Portugalia Austria Włochy Finlandia Szwecja Rok implementacji IV Dyrektywy Rok implementacji VII Dyrektywy 1981 1981 1983 1983 1984 1985 1985 1986 1986 1989 1989 1990 1991 1992 1995 1990 1989 1985 1988 1988 1990 1985 1992 1987 1989 1991 1990 1991 1992 1995 Źródło: opracowanie własne. XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ustawa o rachunkowości. Komentarz
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: