Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00260 004330 12931801 na godz. na dobę w sumie
Ustawa o rachunkowości z komentarzem do zmian - ebook/pdf
Ustawa o rachunkowości z komentarzem do zmian - ebook/pdf
Autor: , , , , , , Liczba stron:
Wydawca: INFOR Język publikacji: polski
ISBN: 9788374407212 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biznes
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Publikacja przygotowana przez uznanych ekspertów: dr hab. Irenę Olchowicz, dr Agnieszkę Tłaczała, dr Wandę Wojas, Ewę Sobińską, Katarzynę Kędziorę, Justynę Beatę Zakrzewską.

Praktyczny przewodnik po znowelizowanej ustawie o rachunkowości. Zawiera szczegółowy komentarz do zmian. W sposób przystępny przedstawia skutki zastosowania nowych przepisów.

Publikacja uwzględnia wszystkie zmiany, które weszły w życie w 2015 roku w ustawie o rachunkowości i po raz pierwszy mają zastosowanie do sprawozdań finansowych sporządzonych za 2016 r.

Szczegółowy wykaz uproszczeń oraz przykłady liczbowe stanowią pomoc w zapewnieniu porównywalności sprawozdań finansowych sporządzonych za 2015 i 2016 r.

Książka przeznaczona jest przede wszystkim dla osób zajmujących się w swojej działalności zawodowej stosowaniem przepisów prawa bilansowego: członków rad nadzorczych, dyrektorów, głównych księgowych, biegłych rewidentów, analityków finansowych, a także dla radców prawnych, sędziów i prokuratorów oraz dla studentów wydziałów ekonomicznych i zarządzania.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Zmiany 2016 Praca zbiorowa Ustawa o rachunkowości z komentarzem do zmian  Sprawozdawczość na nowych zasadach – praktyczne wskazówki do zmian  Nowe zasady ewidencji organizacji pozarządowych  Zmiany dotyczące grup kapitałowych R e ko m eNd u j e Praca zbiorowa Ustawa o rachunkowości z komentarzem do zmian  Sprawozdawczość na nowych zasadach – praktyczne wskazówki do zmian  Nowe zasady ewidencji organizacji pozarządowych  Zmiany dotyczące grup kapitałowych Autorzy publikacji i zakres tematyczny ich komentarzy: prof. dr hab. Irena Olchowicz: sprawozdanie z płatności na rzecz administracji publicznej, aspekty formalne sporządzania, zatwierdzenia i ogłaszania sprawozdań finansowych dr Agnieszka Tłaczała: podstawowe założenia (zasady) sporządzania sprawozdań finansowych, elementy sprawozdania finansowego według nowego załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości, przekształcenie retrospektywne w przypadku przejścia na uproszczone rozwiązania w zakresie leasingu dr Gyöngyvér Takáts: uproszczona ewidencja przychodów i kosztów dla organizacji pozarządowych, uproszczona sprawozdawczość małych jednostek, nowe zasady uproszczeń dr Wanda Wojas – biegły rewident: aspekty badania przez biegłego rewidenta sprawozdań finansowych, sprawozdawczość banków Katarzyna Kędziora – biegły rewident: sprawozdawczość zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji Ewa Sobińska – biegły rewident: zasady konsolidacji Justyna Beata Zakrzewska – biegły rewident: zasady konsolidacji Grupa INFOR PL Prezes Zarządu Ryszard Pieńkowski Dyrektor Pionu Wydawniczego Marzena Nikiel Zespół redakcyjny: Gyöngyvér Takáts – redaktor merytoryczny Adam Kachlicki – sekretarz redakcji Edyta Szewerniak-Milewska – korekta Agnieszka Zuchowicz – DTP Druk: MCP © Copyright by INFOR PL S.A. Warszawa 2016 INFOR PL S.A. 01-042 Warszawa, ul. Okopowa 58/72 www.infor.pl Biuro Obsługi Klienta 01-042 Warszawa, ul. Okopowa 58/72 tel. 22 761 30 30 infolinia: 0 801 626 666 e-mail: bok@infor.pl strona: www.sklep.infor.pl Publikacja jest chroniona przepisami prawa autorskiego. Wykonywanie kserokopii bądź powie- lanie inną metodą oraz rozpowszechnianie bez zgody Wydawcy w całości lub części jest zabro- nione i podlega odpowiedzialności karnej. ISBN 978-83-7440-695-6 Spis treści Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 Rozdział 1 . Przepisy ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Rozdział 2 . Prowadzenie ksiąg rachunkowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 Rozdział 3 . Inwentaryzacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 Wycena aktywów i pasywów oraz ustalenie wyniku Rozdział 4 . finansowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 Rozdział 4a . Łączenie się spółek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 Rozdział 5 . Sprawozdania finansowe jednostki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 Rozdział 6 . Skonsolidowane sprawozdania finansowe grupy kapitałowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 Rozdział 6a . Sprawozdanie z płatności na rzecz administracji Rozdział 7 . publicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 174 Badanie, składanie do właściwego rejestru sądowego, udostępnianie i ogłaszanie sprawozdań finansowych . . . . . . 182 Rozdział 8 . Ochrona danych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 Rozdział 8a . Usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych . . . . . . . . . . . . . 196 Rozdział 9 . Odpowiedzialność karna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197 Rozdział 10 . Przepisy szczególne i przejściowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 199 Rozdział 11 . Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy końcowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202 Komentarz do załączników do ustawy o rachunkowości . . . . . . . . . . . . . . . 203 Załącznik nr 1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203 Załącznik nr 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245 Załącznik nr 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253 3 Spis treści Załącznik nr 4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 Załącznik nr 5 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268 Krajowy Standard Rachunkowości Nr 7 „Zmiany zasad (polityki) rachunkowości, wartości szacunkowych, poprawianie błędów, zdarzenia następujące po dniu bilansowym – ujęcie i prezentacja” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279 Przykład retrospektywnego przekształcenia w przypadku przejścia z leasingu finansowego na leasing operacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 334 Wstęp 23 września 2015 r . weszły w życie zmiany w ustawie o rachunkowości . Mają one na celu przede wszystkim wprowadzenie uproszczeń dla szerszego niż dotychczas grona podmiotów gospodarczych . Przepisy nowelizowanej ustawy o rachunkowości mają zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finanso- wych za rok obrotowy rozpoczęty 1 stycznia 2016 r . lub po tej dacie . Według założeń ustawy istnieje też możliwość wcześniejszego zastosowania znowelizo- wanych przepisów do sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy kończący się po dniu wejścia w życie ustawy, czyli za rok 2015 . W wyniku wprowadzenia w ustawie o rachunkowości omawianych zmian powstał zupełnie nowy podział podmiotów w zakresie uproszczeń . Według dotychczasowych przepisów uproszczenia dotyczyły tylko jednostek, które nie podlegały obowiązkowi badania przez biegłego rewidenta . Obecnie z uprosz- czeń mogą korzystać jednostki niezależnie od tego, czy podlegają obowiązkowi badania czy też nie . Wszelkie uproszczenia bowiem zależą od ich wielkości . W szczególności ma to istotne znaczenie dla takich jednostek jak małe spółki akcyjne, które z racji swojej formy prawnej dotychczas nie mogły stosować żadnych uproszczeń . W przypadku pozostałych jednostek obowiązek badania przez biegłego rewidenta nie wiąże się z koniecznością rezygnacji z wcześniej stosowanych uproszczeń, ponieważ limity dla stosowania uproszczeń zostały określone na poziomie wyższym, niż dla obowiązku badania . Małe podmioty – nowa kategoria podmiotów w ustawie o rachunkowości Zmiany w ustawie o rachunkowości wprowadzają nową kategorię podmio- tów, tj . małe podmioty . Jednostkami małymi w rozumieniu ustawy są: 1) spółki handlowe (osobowe i kapitałowe), spółki cywilne oraz inne osoby prawne, a także oddziały przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, i jednostki (osoby fizycz- ne, spółki cywilne, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, których przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finan- sowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro), jeżeli jednostki te w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą – w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą, nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości: a) 17 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku ob- rotowego, 5 Wstęp b) 34 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy, c) 50 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty, 2) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, które stosują zasady rachunkowości dobrowolnie – w stosunku do których organ zatwierdzający podjął decyzję w sprawie sporzą- dzania sprawozdania finansowego według zasad uproszczonych przewidywa- nych dla małych podmiotów . Jednostkami małymi w rozumieniu ustawy są również jednostki, które za rok poprzedni sporządziły swoje sprawozdanie finansowe według uproszczeń przewidywanych dla małych podmiotów, nawet jeżeli w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, albo w roku poprzedzającym ten rok obrotowy przekroczyły dwie z wymienionych wcześniej wielkości . UWaga! Do jednostek małych nie kwalifikują się podmioty działające na rynku finansowym oraz jednostki sektora finansów publicznych. Uproszczenia dla małych podmiotów Uproszczenia obejmują: ■■ możliwość sporządzania skróconego sprawozdania finansowego (jedynie uproszczonego bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej z ograniczoną ilością ujawnień); ■■ zwolnienie ze sporządzania sprawozdania z działalności, pod warunkiem że niektóre informacje, objęte dotychczas jego zakresem informacyjnym, zostaną przez jednostki małe ujawnione w informacji dodatkowej; ■■ zwolnienie z obowiązku sporządzania zestawienia zmian w kapitale włas- nym oraz rachunku przepływów pieniężnych . Uproszczenie dla podmiotów innych niż małe (i mikro) podmioty Nowe uwarunkowania dla stosowania uproszczeń umożliwią większej licz- bie jednostek skorzystanie z uproszczeń, co istotnie zmniejszy obciążenia zwią- zane z prowadzeniem ksiąg rachunkowych . Uproszczenia dla szerszego niż dotychczas kręgu jednostek wprowadzono w następujących obszarach: ■■ klasyfikowanie umów leasingu w sposób uproszczony, tj . według zasad okre- ślonych w przepisach podatkowych; ■■ odstąpienie od ustalania aktywów i tworzenia rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego . 6 ■■ niestosowania rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych . Wstęp UWaga! Niezależnie od wielkości nie mogą być zaliczone do kategorii małych podmiotów: 1) jednostki organizacyjne działające na podstawie Prawa banko- wego, przepisów o obrocie papierami wartościowymi, przepisów o funduszach inwestycyjnych, przepisów o działalności ubezpie- czeniowej i reasekuracyjnej, przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych lub przepisów o organizacji i funk- cjonowaniu funduszy emerytalnych; 2) jednostki zamierzające ubiegać się albo ubiegające się o zezwole- nie na wykonywanie działalności na podstawie przepisów, o któ- rych mowa w pkt 1; 3) emitenci papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu, za- mierzający ubiegać się lub ubiegający się o ich dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru gospodarczego; 4) emitenci papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu w al- ternatywnym systemie obrotu; 5) krajowe instytucje płatnicze; 6) instytucje pieniądza elektronicznego; 7) jednostki sektora finansów publicznych. Na potrzeby przepisów ustawy o rachunkowości nie wprowadzono nowej definicji „jednostki zainteresowania publicznego” ani nie powołano się na defi- nicję zawartą w ustawie o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicz- nym . Jest to spowodowane zachowaniem spójności terminologicznej w każdym z ww . aktów prawnych . Jednostki te w komentarzu nazwane są „jednostkami zainteresowania pub- licznego” . Uproszczenia dla organizacji pozarządowych Dla organizacji pozarządowych, z wyłączeniem spółek kapitałowych oraz stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego, na podstawie prze- pisów ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, umoż- liwiono prowadzenie uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów, pod warunkiem, że: ■■ działają w sferze zadań publicznych określonych w art . 4 ust . 1 ww . ustawy, 7 Wstęp ■■ nie prowadzą działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ■■ nie posiadają statusu organizacji pożytku publicznego, ■■ osiągną, w roku poprzedzającym rok wyboru prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów, przychody w wysokości nieprzekraczającej 50 000 zł . Zmiany w zakresie konsolidacji Zmiany następują też w zakresie sporządzania skonsolidowanych sprawo- zdań finansowych dotyczących m .in .: a) doprecyzowania katalogu przypadków określających sytuacje, kiedy jednost- ka ma status jednostki dominującej, wraz ze sposobem liczenia praw głosu oraz praw powoływania i odwoływania członków organów zarządzających, nadzorujących lub administrujących; b) zmiany definicji jednostek powiązanych, jednostki stowarzyszonej oraz znaczącego inwestora i znaczącego wpływu, a także wprowadzenia nowej definicji zaangażowania w kapitale; c) braku możliwości skorzystania ze zwolnienia ze sporządzania skonsoli- dowanych sprawozdań finansowych w przypadku „małej” grupy kapita- łowej; d) wprowadzenia dwóch kategorii wielkości progów umożliwiających niespo- rządzenie skonsolidowanych sprawozdań finansowych: – z uwzględnieniem wyłączeń konsolidacyjnych (wówczas proponowane wielkości progów wynoszą dla sumy bilansowej: 32 000 000 zł, przycho- dów netto ze sprzedaży towarów i produktów: 64 000 000 zł oraz średnio- rocznego zatrudnienia: 250 osób); bez uwzględnienia wyłączeń konsolidacyjnych (wówczas wartości pro- gów dotyczące sumy bilansowej i przychodów ze sprzedaży towarów i produktów są podwyższone o 20 ); – e) zmiany warunków dotyczących zwolnienia ze sporządzania skonsolidowa- nego sprawozdania finansowego jednostki dominującej niższego szczebla . Sprawozdanie z płatności na rzecz administracji publicznych Zmiany w ustawie o rachunkowości wprowadzają także nowe sprawo- zdanie dotyczące płatności na rzecz administracji publicznych, określone w nowo dodanym rozdziale 6a . Będą je sporządzać działające w przemyśle wydobywczym lub zajmujące się wyrębem lasów pierwotnych jednostki o określonej formie prawnej oraz jednostki, które w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy przekraczają co najmniej dwa z trzech następujących limitów: suma bilansowa – 85 000 000 zł, przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów – 170 000 000 zł, średnia liczba zatrudnionych w roku obrotowym – 250 osób . 8 art. 1–2 Komentarz do ustawy o rachunkowości USTaWa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 330; ost.zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 1333)* Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. [Zakres przedmiotowy]** Ustawa określa zasady rachunkowości, tryb badania sprawozdań finanso- wych przez biegłych rewidentów oraz zasady wykonywania działalności w za- kresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych . Art. 2. [Zakres podmiotowy] 1. Przepisy ustawy o rachunkowości, zwanej dalej „ustawą”, stosuje się, z za- strzeżeniem ust . 3, do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: 1) spółek handlowych (osobowych i kapitałowych, w tym również w organi- zacji) oraz spółek cywilnych, z zastrzeżeniem pkt 2, a także innych osób prawnych, z wyjątkiem Skarbu Państwa i Narodowego Banku Polskiego; osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody netto ze sprzeda- ży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro; jednostek organizacyjnych działających na podstawie Prawa bankowego, przepi- sów o obrocie papierami wartościowymi, przepisów o funduszach inwestycyjnych, przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, przepisów o spół- dzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych lub przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, bez względu na wielkość przychodów; 2) 3) 4) gmin, powiatów, województw i ich związków, a także: 5) 6) 7) a) państwowych, gminnych, powiatowych i wojewódzkich jednostek budżetowych, b) g minnych, powiatowych i wojewódzkich zakładów budżetowych, c) (uchylona); jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek, o których mowa w pkt 1 i 2; oddziałów i przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, w rozumie- niu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej; jednostek niewymienionych w pkt 1–6, jeżeli otrzymują one na realizację zadań zleconych dotacje lub subwencje z budżetu państwa, bud żetów jed- nostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych – od początku roku obrotowego, w którym dotacje lub subwencje zostały im przyznane . * W tekście wyróżniono: pogrubioną czcionką – nowy przepis ustawy, na szarym tle – dotychczasowe brzmie- nie nowo wprowadzonego przepisu lub jego brak, pismem pochyłym – przepisy powiązane z ustawą ** Hasła w klamrach pochodzą od redakcji . 9 Komentarz do ustawy o rachunkowości art. 2 2. Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycz- nych oraz spółki partnerskie mogą stosować zasady rachunkowości określone ustawą również od początku następnego roku obrotowego, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro . W tym przypadku osoby te lub wspólnicy przed rozpoczęciem roku obrotowego są obo- wiązani do zawiadomienia o tym urzędu skarbowego, właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym . 2a. Do spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, których przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły mniej niż równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro i które nie stosują zasad rachunkowości określonych ustawą na podstawie ust . 2, stosuje się art . 70a. 3. Jednostki sporządzające sprawozdania finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości, Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi z nimi interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporzą- dzeń Komisji Europejskiej, zwanymi dalej „MSR”, stosują przepisy ustawy oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie, w zakresie nieuregulowanym przez MSR . 4. Kościelne osoby prawne nieprowadzące działalności gospodarczej prowa- dzą rachunkowość zgodnie z przepisami wewnętrznymi tych osób . 5. Jednostki, o których mowa w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 24 kwiet- nia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2014 r. poz. 1118, 1138 i 1146), mogą prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów na zasadach i warunkach określonych w tej ustawie. Dotychczasowe brzmienie tego przepisu: brak Komentarz Ustawa z 23 lipca 2015 r . o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw (Dz .U . z 2015 r . poz . 1333) wprowadza nowy artykuł (art . 10a) do ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie . Art . 10a . 1 . Organizacje pozarządowe, z wyłączeniem spółek kapitałowych, oraz podmioty wymienione w art . 3 ust . 3 pkt 2 prowadzą uproszczoną ewiden- cję przychodów i kosztów, w przypadku gdy: 1) działają w sferze zadań publicznych określonych w art . 4 ust . 1, 2) nie prowadzą działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobo- dzie działalności gospodarczej, 3) nie posiadają statusu organizacji pożytku publicznego, 4) osiągają przychody wyłącznie z: a) działalności nieodpłatnej pożytku publicznego z tytułu składek człon- kowskich, darowizn, zapisów, spadków, dotacji, subwencji, przychodów pochodzących z ofiarności publicznej, 10 art. 2 Komentarz do ustawy o rachunkowości b) działalności odpłatnej pożytku publicznego z tytułu sprzedaży towarów i usług, c) tytułu sprzedaży, najmu lub dzierżawy składników majątkowych, d) tytułu odsetek od środków pieniężnych na rachunkach bankowych lub rachunkach w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, prowadzonych w związku z wykonywaną działalnością, w tym także od- setek od lokat terminowych oraz innych form oszczędzania, przechowy- wania lub inwestowania, tworzonych na tych rachunkach, 5) w roku poprzedzającym rok wyboru prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów osiągnęły przychody wyłącznie z tytułów, o których mowa w pkt 4, w wysokości nieprzekraczającej 100 000 zł – jeżeli decyzję w sprawie prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosz- tów podejmie organ zatwierdzający w rozumieniu przepisów o rachunkowości . 2 . Przepisu ust . 1 pkt 5 w zakresie wielkości przychodów nie stosuje się w roku, w którym jednostka rozpoczęła działalność . 3 . O wyborze prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów jednost- ka, w terminie do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego, w którym rozpoczy- na prowadzenie ewidencji, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność, w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności, zawiadamia naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym . 4 . Zawiadomienie, o którym mowa w ust . 3, dotyczy także lat następnych, z zastrzeżeniem ust . 5 . 5 . Jednostka zawiadamia naczelnika urzędu skarbowego właściwego w spra- wach opodatkowania podatkiem dochodowym w terminie 14 dni od końca ostatniego miesiąca roku podatkowego, w którym prowadzi uproszczoną ewi- dencję przychodów i kosztów, o: 1) rezygnacji z prowadzenia tej ewidencji; 2) niespełnianiu warunków, o których mowa w ust . 1 . 6 . Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów, warunki, jakim po- winna odpowiadać ta ewidencja w celu prawidłowego określenia zobowiązań podatko- wych, mając na uwadze zakres oraz cel działania podmiotów prowadzących ewidencję . Nowy przepis – art . 2 ust . 5 ustawy o rachunkowości – wprowadza nową możliwość uproszczenia dla niektórych organizacji pozarządowych[1] . Dotyczy to jednak tylko tych organizacji, które poza tym, że nie prowadzą działalności gospodarczej, spełniają jeszcze inne warunki wymagane przez ustawę o działal- ności pożytku publicznego . [1] Ustawa z 11 lipca 2014 r . o zmianie ustawy o rachunkowości wprowadziła nową kategorię podmiotów, tzw . mikropodmiotów . Do tej kategorii zalicza się stowarzyszenia, związki zawodowe, organizacje pracodawców, izby gospodarcze, fundacje, przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych, w ro- zumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, społeczno-zawodowe organizacje rolni- ków, organizacje samorządu zawodowego i organizacje samorządu gospodarczego rzemiosła – jeżeli nie prowadzą działalności gospodarczej . Mogą one sporządzić uproszczone sprawozdanie finansowe według załącznika nr 4 do ustawy o rachunkowości . Jednocześnie zmiana ta uchyliła rozporządzenie MF z 15 listopada 2001 r . w sprawie szczegółowych zasad rachunkowości dla niektórych jednostek niebędących spółkami handlowymi, nieprowadzących działalności gospodarczej . 11 Komentarz do ustawy o rachunkowości art. 2 SŁOWNICZEK: Organizacje pozarządowe to: ■■ niebędące jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z 27 sierpnia 2009 r . o finansach publicznych lub przedsiębior- stwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowe- go będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi, ■■ niedziałające w celu osiągnięcia zysku – osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fun- dacje i stowarzyszenia . Do kategorii organizacji pozarządowych nie zaliczamy: ■■ partii politycznych, ■■ związków zawodowych i organizacji pracodawców, ■■ samorządów zawodowych, ■■ fundacji utworzonych przez partie polityczne . Z nowego przepisu ustawy o działalności pożytku publicznego (dalej: udpp) wyni- ka, że uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów mogą prowadzić organizacje poza- rządowe, z wyjątkiem spółek kapitałowych, oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli organ zatwierdzający podjął w sprawie prowadzenia uproszczonej ewidencji stosowną uchwałę, i które łącznie spełniają warunki wymienione poniżej . Warunek 1 Uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów mogą prowadzić organizacje, z których umowy lub statutu wynika, że działają w sferze następujących zadań publicznych: 1) pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób; 1a) wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej; 1b) udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz zwiększania świadomości 2) 3) 4) 5) prawnej społeczeństwa; działalności na rzecz integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym; działalności charytatywnej; podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej; działalności na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka re- gionalnego; 5a) działalności na rzecz integracji cudzoziemców; 6) ochrony i promocji zdrowia, w tym działalności leczniczej w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r . o działalności leczniczej (Dz .U . z 2015 r . poz . 618, 788 i 905); 7) działalności na rzecz osób niepełnosprawnych; 12 art. 2 Komentarz do ustawy o rachunkowości 8) promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy; 9) działalności na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn; 10) działalności na rzecz osób w wieku emerytalnym; 11) działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości; 12) działalności wspomagającej rozwój techniki, wynalazczości i innowacyjno- ści oraz rozpowszechnianie i wdrażanie nowych rozwiązań technicznych w praktyce gospodarczej; 13) działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych; 14) nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania; 15) działalności na rzecz dzieci i młodzieży, w tym wypoczynku dzieci i młodzieży; 16) kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego; 17) wspierania i upowszechniania kultury fizycznej; 18) ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego; 19) turystyki i krajoznawstwa; 20) porządku i bezpieczeństwa publicznego; 21) obronności państwa i działalności Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej; 22) upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód obywa- telskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji; 22a) udzielania nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego; 23) ratownictwa i ochrony ludności; 24) pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wo- jen w kraju i za granicą; 25) upowszechniania i ochrony praw konsumentów; 26) działalności na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami; 27) promocji i organizacji wolontariatu; 28) pomocy Polonii i Polakom za granicą; 29) działalności na rzecz kombatantów i osób represjonowanych; 30) promocji Rzeczypospolitej Polskiej za granicą; 31) działalności na rzecz rodziny, macierzyństwa, rodzicielstwa, upowszechnia- nia i ochrony praw dziecka; 32) przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym; 33) działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz następujących podmiotów: ■■ osób prawnych i jednostek organizacyjnych działających na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospo- litej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wy- znaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego, ■■ stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego, ■■ spółdzielni socjalnych, ■■ spółek akcyjnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz klu- bów sportowych będących spółkami działającymi na podstawie prze- pisów ustawy z 25 czerwca 2010 r . o sporcie (Dz .U . z 2014 r . poz . 715), które nie działają w celu osiągnięcia zysku oraz przeznaczają całość 13 Komentarz do ustawy o rachunkowości art. 2 dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznaczają zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników – w zakresie określonym w pkt 1–32 . Warunek 2 Drugim warunkiem prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosz- tów jest niemożność prowadzenia przez jednostkę działalności gospodarczej . Przepisy ustawy o działalności pożytku publicznego wyróżniają trzy rodzaje działalności: ■■ działalność statutową nieodpłatną, ■■ działalność statutową odpłatną, ■■ działalność gospodarczą . SŁOWNICZEK: Działalnością nieodpłatną pożytku publicznego jest działalność, za którą nie pobiera się wynagrodzenia . Działalnością odpłatną jest: ■■ działalność, za którą pobiera się wynagrodzenie, ■■ sprzedaż wytworzonych towarów lub świadczenie usług w zakresie: – – rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych na zasadach określonych w ustawie z 27 sierpnia 1997 r . o rehabilita- cji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnospraw- nych lub integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wyklu- czeniem społecznym, o których mowa w ustawie z 13 czerwca 2003 r . o zatrudnieniu socjalnym oraz ustawie z 27 kwietnia 2006 r . o spółdziel- niach socjalnych, ■■ sprzedaż przedmiotów darowizny . Działalność gospodarcza, zgodnie z art . 2 ustawy z 2 lipca 2004 r . o swobodzie działalności gospodarczej (j .t . Dz .U . z 2015 r . poz . 1712 z późn .zm .), obejmuje: ■■ zarobkową działalności wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową, ■■ poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, ■■ zawodową działalność w sposób zorganizowany i ciągły . Możliwość prowadzenia działalności gospodarczej przez organizacje pozarządo- we wynika z przepisów regulujących powstanie i funkcjonowanie tych podmiotów . Podjęcie prowadzenia działalności gospodarczej i jej rodzaj powinien wynikać ze statutu organizacji . Uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów nie może więc prowadzić organizacja pozarządowa oraz stowarzyszenie jednostki samorządu tery- torialnego, z których statutów wynika, że prowadzą działalność gospodarczą . Orga- nizacja, która prowadzi działalność gospodarczą, składa wniosek o wpis do rejestru przedsiębiorców do sądu rejestrowego właściwego dla tej organizacji . Należy przy tym zaznaczyć, że jako działalność gospodarczą traktuje się rów- nież działalność odpłatną pożytku publicznego, jeżeli: 14 art. 2 Komentarz do ustawy o rachunkowości ■■ wynagrodzenie, o którym mowa w art . 8 ust . 1, jest w odniesieniu do działalno- ści danego rodzaju wyższe od tego, jakie wynika z kosztów tej działalności, lub ■■ przeciętne miesięczne wynagrodzenie osoby fizycznej z tytułu zatrudnienia przy wykonywaniu statutowej działalności odpłatnej pożytku publicznego, za okres ostatniego roku obrotowego, a w przypadku zatrudnienia trwającego krócej niż rok obrotowy – za okres tego zatrudnienia, przekracza 3-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw ogło- szonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za rok poprzedni . Warunek 3 Nie mogą korzystać z uproszczonej formy ewidencji organizacje pozarządowe, które posiadają, zgodnie z przepisami ustawy z 24 kwietnia 2003 r . o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (j .t . Dz .U . z 2014 r . poz . 1118 z późn .zm .) status pożytku publicznego . Jak wynika z art . 20 tej ustawy organizacją pożytku publicznego może być organizacja pozarządowa oraz stowarzyszenie jednostki samorządu terytorialnego, która spełnia łącznie następujące wymagania: 1) prowadzi działalność pożytku publicznego na rzecz ogółu społeczności, lub określonej grupy podmiotów, pod warunkiem że grupa ta jest wyodrębniona ze względu na szczególnie trudną sytuację życiową lub materialną w stosunku do społeczeństwa; 2) może prowadzić działalność gospodarczą wyłącznie jako dodatkową w sto- sunku do działalności pożytku publicznego; 3) nadwyżkę przychodów nad kosztami przeznacza na działalność pożytku publicznego określonej w punkcie pierwszym; 4) ma statutowy kolegialny organ kontroli lub nadzoru, odrębny od organu zarządzającego i niepodlegający mu w zakresie wykonywania kontroli we- wnętrznej lub nadzoru, przy czym członkowie organu kontroli lub nadzoru: ■■ nie mogą być członkami organu zarządzającego ani pozostawać z nimi w związku małżeńskim, we wspólnym pożyciu, w stosunku pokrewień- stwa, powinowactwa lub podległości służbowej, ■■ nie byli skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne ściga- ne z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe, ■■ mogą otrzymywać z tytułu pełnienia funkcji w takim organie zwrot uzasadnionych kosztów lub wynagrodzenie w wysokości nie wyższej niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw ogło- szone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za rok poprzedni; 5) członkowie organu zarządzającego nie byli skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe; 6) statut lub inne akty wewnętrzne organizacji pozarządowych oraz stowarzy- szenia jednostki samorządu terytorialnego zabraniają: a) udzielania pożyczek lub zabezpieczania zobowiązań majątkiem organizacji w stosunku do jej członków, członków organów lub pracowników oraz osób, z którymi członkowie, członkowie organów oraz pracownicy organi- zacji pozostają w związku małżeńskim, we wspólnym pożyciu albo w sto- sunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa lub 15 Komentarz do ustawy o rachunkowości art. 2 powinowactwa w linii bocznej do drugiego stopnia, albo są związani z tytu- łu przysposobienia, opieki lub kurateli, zwanych dalej „osobami bliskimi”, b) przekazywania ich majątku na rzecz ich członków, członków organów lub pracowników oraz ich osób bliskich, na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich, w szczególności, jeżeli przekazanie to następuje bezpłat- nie lub na preferencyjnych warunkach, c) wykorzystywania majątku na rzecz członków, członków organów lub pra- cowników oraz ich osób bliskich na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich, chyba że to wykorzystanie bezpośrednio wynika z celu statutowego, d) zakupu towarów lub usług od podmiotów, w których uczestniczą człon- kowie organizacji, członkowie jej organów lub pracownicy oraz ich osób bliskich, na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich lub po cenach wyższych niż rynkowe . W przypadku stowarzyszeń działalność nie może być prowadzona wyłącznie na rzecz członków stowarzyszenia . Warunek 4 Organizacje pozarządowe oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialne- go, działając w sferze działań pożytku publicznego, nie muszą posiadać statusu orga- nizacji pożytku publicznego . Jednakże w celu korzystania z uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów mogą osiągać przychody wyłącznie z następujących źródeł: ■■ działalności nieodpłatnej pożytku publicznego z tytułu składek członkow- skich, darowizn, zapisów, spadków, dotacji, subwencji, przychodów pocho- dzących z ofiarności publicznej, ■■ działalności odpłatnej pożytku publicznego z tytułu sprzedaży towarów i usług, ■■ sprzedaży, najmu lub dzierżawy składników majątkowych, ■■ odsetek od środków pieniężnych na rachunkach bankowych lub rachun- kach w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, prowadzo- nych w związku z wykonywaną działalnością, w tym także odsetek od lokat terminowych oraz innych form oszczędzania, przechowywania lub inwesto- wania, tworzonych na tych rachunkach . Przychody z wymienionych źródeł, w roku poprzedzającym rozpoczęcie pro- wadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów, nie mogą przekroczyć 100 000 zł . Limit nie obowiązuje w roku rozpoczęcia działalności organizacji . O rozpoczęciu prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów należy zawiadomić naczelnika właściwego urzędu skarbowego do 31 stycznia roku, w którym organizacja zaczyna stosować uproszczoną formę ewidencji . W przypadku pierwszego roku działalności, zgłoszenie do właściwego urzędu skarbowego powinno nastąpić w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalno- ści . Zgłoszenia trzeba dokonać w każdym następnym roku obrotowym, w któ- rym organizacja korzysta z możliwości uproszczonej ewidencji . Gdy organizacja nie spełnia wymienionych warunków lub z innego powo- du rezygnuje z prowadzenia uproszczonej ewidencji, należy ten fakt zgłosić do 16 art. 2 Komentarz do ustawy o rachunkowości właściwego urzędu skarbowego w terminie 14 dniu od końca roku, w którym organizacja ostatni raz prowadzi taką ewidencję . Warto więc podkreślić, że wybór uproszczonej ewidencji przychodów i kosz- tów dotyczy całego roku podatkowego, nie można tego zmienić w trakcie roku . Zasady prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów Zasady prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów przez niektó- re organizacje pozarządowe oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego wynikają z rozporządzenia MF z 18 grudnia 2015 r . w sprawie prowadzenia uprosz- czonej ewidencji przychodów i kosztów przez niektóre organizacje pozarządowe oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego (Dz .U . z 2015 r . poz . 2178) . Rozporządzenie to weszło w życie z dniem l stycznia 2016 r . § 1 . Rozporządzenie określa: 1) sposób prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów w celu określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych, zwanej dalej „uproszczoną ewidencją”, przez organizacje poza- rządowe, z wyłączeniem spółek kapitałowych, oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego, zwane dalej „podatnikami”; 2) warunki, jakim powinna odpowiadać uproszczona ewidencja . Uproszczona ewidencja jest więc ewidencją dla celów podatkowych . Orga- nizacje pozarządowe i stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego są podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych, więc ich dochód jest zwolniony z opodatkowania, jeżeli zostaje przeznaczony na cele statutowe . § 2 . Uproszczona ewidencja obejmuje zbiory zapisów, obrotów (sum zapi- sów), które tworzą: 1) zestawienie przychodów i kosztów określone w załączniku nr l do rozporządzenia; 2) zestawienie przepływów finansowych określone w załączniku nr 2 do rozpo- rządzenia; 3) karty przychodów pracownika; 4) wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych związa- nych z prowadzoną działalnością, zwany dalej „wykazem” . Rozporządzenie zawiera dwa załączniki . ■■ Załącznik nr 1 zawiera tabelę do prowadzenia zestawienia przychodów i kosztów, którymi są przychody i koszty uzyskania przychodów w rozumie- niu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych . Dla prawidłowego rozliczenia z budżetem z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych w okresie sprawozdawczym i narastająco od początku roku podatnik oblicza sumę przychodów i kosztów uzyskania przychodów[2] . [2] Uzasadnienie do projektu rozporządzenia MF z 18 grudnia 2015 r . w sprawie prowadzenia uproszczo- nej ewidencji przychodów i kosztów przez niektóre organizacje pozarządowe oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego (Dz .U . z 2015 r . poz . 2178) . 17 Komentarz do ustawy o rachunkowości art. 2 Objaśnienia do Zestawienia przychodów i kosztów Kolumna l jest przeznaczona do wpisania kolejnego numeru zapisów do ewidencji . Tym samym numerem należy oznaczyć dowód stanowiący podstawę dokonania zapisu . W kolumnie 2 należy wpisywać dzień miesiąca wynikający z dokumentu stanowiącego podstawę dokonywania wpisu: datę poniesienia wydatku, otrzy- 18 art. 2 Komentarz do ustawy o rachunkowości mania towaru lub uzyskania przychodu (w tym otrzymania pieniędzy, wartości pieniężnych, różnic kursowych) albo datę zestawienia sprzedaży . W kolumnie 3 należy wpisywać numer faktury lub innego dowodu . Jeżeli zapisów dokonuje się na podstawie dziennego zestawienia sprzedaży, należy wpisywać numer zestawienia faktur . Kolumny 4 i 5 są przeznaczone do wpisywania nazw oraz adresów kontrahentów (dostawców lub odbiorców) i innych podmiotów, z którymi zostały zawarte umowy oraz transakcje, w tym dotyczące zakupu materiałów, towarów itp . lub sprzedaży towa- rów . Kolumn tych nie wypełnia się w przypadku zapisów dotyczących przychodu ze sprzedaży na podstawie dziennych zestawień sprzedaży oraz dowodów wewnętrznych . W kolumnie 6 należy zwięźle opisać istotę dokonanego zdarzenia, np . dzia- łanie na rzecz ochrony i promocji zdrowia, porządku i bezpieczeństwa publicz- nego, odsetki od depozytów, przychody z najmu, itp . Kolumna 7 jest przeznaczona do wpisywania przychodów z działalności nieod- płatnej pożytku publicznego z tytułu składek członkowskich, darowizn, zapisów, spadków, dotacji, subwencji, przychodów pochodzących z ofiarności publicznej . Kolumna 8 jest przeznaczona do wpisywania przychodów z działalności odpłatnej pożytku publicznego z tytułu sprzedaży towarów i usług . Kolumna 9 jest przeznaczona do wpisywania pozostałych przychodów, wymienionych w art . 10a ust . l pkt 4 lit . c i d ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie . Kolumna 10 jest przeznaczona do wpisywania łącznej kwoty przychodów zaewidencjonowanych w kolumnach 7–9 . Kolumna 11 jest przeznaczona do wpisywania kosztów uzyskania przycho- dów w rozumieniu art . 15 ustawy o podatku dochodowym, dotyczących przy- chodów wymienionych w kolumnie 7–9 . Kolumna 12 jest przeznaczona do wpisania kosztów niestanowiących kosz- tów uzyskania przychodów na podstawie art . 16 ust . l ustawy o podatku docho- dowym od osób prawnych oraz niestanowiących kosztów uzyskania przycho- dów wydatków pokrytych z dochodów zwolnionych od podatku . Po zakończeniu okresu sprawozdawczego wpisy dokonane w danym okresie sprawozdawczym należy podkreślić, a dane z kolumn 7–12 zsumować . Wynika- jące z podsumowania kwoty należy podkreślić . Podatnik po podsumowaniu danego okresu sprawozdawczego wpisuje w poszczególnych kolumnach sumy od początku roku do okresu sprawozdaw- czego poprzedzającego dany okres sprawozdawczy i w kolejnej pozycji wpisuje (narastająco) w poszczególnych kolumnach sumę od początku roku . ■■ Załącznik nr 2 służy do określenia dochodów zwolnionych od podatku w roku podatkowym i z lat poprzednich, zadeklarowanych przez podatnika jako docho- dy przeznaczone na cele statutowe zwolnione od podatku na podstawie art . 17 ust . 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i obliczenia wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, poniesionych na realizację celów statutowych zwolnionych od podatku . Dochody takie są okre- ślane razem w okresie sprawozdawczym oraz razem od początku roku[3] . [3] Uzasadnienie do projektu rozporządzenia MF z 18 grudnia 2015 r . w sprawie prowadzenia uproszczo- nej ewidencji przychodów i kosztów przez niektóre organizacje pozarządowe oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego (Dz .U . z 2015 r . poz . 2178) . 19 Komentarz do ustawy o rachunkowości art. 2 20 art. 2 Komentarz do ustawy o rachunkowości Objaśnienia do Zestawienia przepływów finansowych Kolumna l określa dane wymienione w główce załącznika w okresie sprawo- zdawczym i na koniec roku . W kolumnie 2 należy wpisywać sumę przychodów z kolumny 10 załączni- ka nr l do rozporządzenia, odpowiednio – przychodów osiągniętych w okresie sprawozdawczym oraz przychodów osiągniętych od początku roku . Należy także odrębnie określić w przychodach ogółem przychody, o których mowa w art . 17 ust . l pkt 4, pkt 40 i pkt 47 ustawy o podatku dochodowym . Są to: ■■ dochody podatników, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony śro- dowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego – w części przeznaczonej na te cele (art . 17 ust . 1 pkt 4); ■■ składki członkowskie członków organizacji politycznych, społecznych i za- wodowych – w części nieprzeznaczonej na działalność gospodarczą (art . 17 ust . 1 pkt 40); ■■ dotacje otrzymane z budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu te- rytorialnego, z wyjątkiem dopłat do oprocentowania kredytów bankowych (art . 17 ust . 1 pkt 47) . W kolumnie 3 należy wpisać sumę kosztów uzyskania przychodów z ko- lumny 11 z załącznika nr l do rozporządzenia, odpowiednio – poniesionych w okresie sprawozdawczym oraz poniesionych od początku roku podatkowego . Należy także odrębnie określić w kosztach uzyskania ogółem koszty uzyskania przychodów dotyczące działalności określonej w art . 17 ust . l pkt 4 i pkt 40 ustawy o podatku dochodowym . W kolumnie 4 należy wpisywać dochód obliczony zgodnie z art . 7 ustawy o podatku dochodowym odpowiednio w okresie sprawozdawczym i narastająco od początku roku podatkowego . W kolumnie 5 należy wpisać dochód (przychód) wolny od podatku, prze- znaczony na cele określone w art . 17 ust . l, w rozbiciu na dochód określony w art . 17 ust . 1 pkt 4 i pkt 40 ustawy o podatku dochodowym, odpowiednio – w okresie sprawozdawczym i narastająco od początku roku podatkowego . W kolumnie 6 należy wpisać odpowiednio razem wydatki w okresie spra- wozdawczym i razem od początku poniesione zgodnie z art . 17 ust . 1b, na cele, o których mowa w art . 17 ust . l pkt 4 i pkt 40 ustawy o podatku dochodowym pokryte z dochodu zwolnionego od podatku w roku podatkowym w danym okresie sprawozdawczym albo narastająco od początku roku podatkowego . W kolumnie 7 należy wpisać sumę dochodu wolnego od podatku z lat ubiegłych przeznaczonego na cele określone w art . 17 ust . 1 ustawy o po- datku dochodowym, pokryte odpowiednio – z dochodu zwolnionego od podatku w danym okresie sprawozdawczym albo narastająco od początku roku podatkowego . 21 Komentarz do ustawy o rachunkowości art. 2 W kolumnie 8 należy wpisać odpowiednio razem wydatki w okresie sprawo- zdawczym i razem od początku poniesione na cele w rozumieniu art . 17 ust . l ustawy o podatku dochodowym pokryte z dochodu zwolnionego od podatku z lat ubiegłych w danym okresie sprawozdawczym albo narastająco od początku roku podatkowego . W kolumnie 9 należy wpisać sumę dochodów wolnych od podatku (w roku podatkowym i z lat poprzednich) niewydatkowanych na cele określone w art . 17 ust . 1, odpowiednio – w okresie sprawozdawczym i narastająco od początku roku podatkowego . Ponadto podmioty korzystające z ewidencji uproszczonej muszą prowadzić kartę przychodów w sposób określony w rozporządzeniu . § 3 . 1 . Karty przychodów pracowników są prowadzone indywidualnie dla każdego pracownika, któremu podatnik wypłaca należności ze stosunku pracy, o których mowa w art . 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r . podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz .U z 2012 r . poz . 361, z późn .zm) . 2 . Karty przychodów pracowników zawierają co najmniej następujące dane: 1) imię i nazwisko pracownika oraz identyfikator podatkowy (numer iden- tyfikacji podatkowej albo numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności); 2) miesiąc, w którym nastąpiła wypłata; 3) sumę osiągniętych w danym miesiącu przychodów oraz koszty uzyskania tych przychodów; 4) składkę na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe); 5) podstawę obliczenia zaliczki w danym miesiącu; 6) razem dochód narastająco od początku roku; 7) kwotę należnej zaliczki na podatek dochodowy obliczonej zgodnie z prze- pisami ustawy, o których mowa w ust . l; 8) składkę na powszechne ubezpieczenie zdrowotne; 9) należną zaliczkę na podatek dochodowy; 10) datę przekazania zaliczki na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego właściwy dla podatnika naczelnik urzędu skarbowego wykonuje swoje zadania . Poza zestawieniem przychodów i kosztów, przepływów finansowych oraz karty pracowników organizacje pozarządowe oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego mają też obowiązek prowadzenia wykazu środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych . W wykazie nie występują dane dotyczące odpisów amortyzacyjnych, ponieważ dla celów podatkowych amortyzacja środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych niewyko- rzystywanych w działalności gospodarczej nie stanowi kosztu uzyskania przy- chodów[4] . Ewidencja środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych [4] Art . 16a, art . 16b ustawy z 15 lutego 1992 r . o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz .U . z 2014 r . poz . 851, z późn .zm .) . 22 art. 2 Komentarz do ustawy o rachunkowości nie jest więc planem amortyzacyjnym, ale „zwykłym” wykazem posiadanych składników majątku trwałego . § 4 . Wykaz zawiera co najmniej następujące dane: 1) liczbę porządkową; 2) datę nabycia; 3) datę przyjęcia do używania; 4) określenie dokumentu stwierdzającego nabycie; 5) określenie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej; 6) symbol Klasyfikacji Środków Trwałych; 7) wartość początkową; 8) stawkę amortyzacyjną; 9) zaktualizowaną wartość początkową; 10) datę likwidacji oraz przyczynę likwidacji albo datę zbycia środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej . Zgodnie z przepisami rozporządzenia organizacja pozarządowa oraz stowarzy- szenia jednostek samorządu terytorialnego powinna też posiadać dokumentację zawierającą zasady prowadzenia ewidencji uproszonej . Dokumentacja powinna być prowadzona w języku polskim i powinna zawierać określenie roku podatko- wego oraz systemu przetwarzania danych, systemu służącego ochronie danych i ich zbiorów . O ile sama ewidencja uproszczona przypomina podatkową księgę przychodów i rozchodów, to warto zaznaczyć, że dokumentacja ta odpowiada wymogom wynikającym z art . 10 ust . 1 pkt 3a oraz pkt 4 ustawy o rachunkowości . § 5 . l . Uproszczoną ewidencję prowadzi się w języku polskim i zapisy są do- konywane w walucie polskiej . 2 . Uproszczona ewidencja zawiera, sporządzony w języku polskim, opis za- sad jej prowadzenia, w szczególności w zakresie: 1) określenia roku podatkowego w rozumieniu art . 8 ustawy z 15 lutego 1992 r . o podatku dochodowym od osób prawnych – zwanej dalej „ustawą o podatku dochodowym”; 2) systemu przetwarzania danych, przy czym w przypadku prowadzenia uprosz- czonej ewidencji w formie elektronicznej – opis systemu informatycznego, zawierającego wykaz programów, procedur, funkcji w zależności od struktury oprogramowania oraz opis programowych zasad ochrony danych, w tym w szczególności metod zabezpieczenia i dostępu do danych i systemu ich przetwarzania, a ponadto określenie wersji oprogramowania i daty rozpoczę- cia jego eksploatacji; 3) systemu służącego ochronie danych i ich zbiorów, w tym dowodów księgowych i innych dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w nich zapisów . W rozporządzeniu zostało też określone, w jaki sposób powinna być prowa- dzona prawidłowa ewidencja uproszczona w zależności od tego, czy jest prowa- dzona w wersji papierowej czy w systemie informatycznym . 23 Komentarz do ustawy o rachunkowości art. 2 W przypadku prowadzenia uproszczonej ewidencji w wersji papierowej na- leży ją zbroszurować i kolejno ponumerować jej karty . § 5 . 3 . W przypadku prowadzenia uproszczonej ewidencji w systemie telein- formatycznym, warunkiem uznania ewidencji uproszczonej za prawidłową jest: 1) określenie na piśmie szczegółowej instrukcji obsługi programu komputero- wego, wykorzystywanego do prowadzenia uproszczonej ewidencji; 2) stosowanie programu komputerowego zapewniającego bezzwłoczny wgląd w treść dokonywanych zapisów oraz umożliwiającego wydrukowanie wszyst- kich danych w porządku chronologicznym, zgodnie z wzorem uproszczonej ewidencji; 3) przechowywanie zapisanych danych na informatycznych nośnikach danych, w sposób chroniący przed zniszczeniem lub zniekształceniem tych danych, naruszeniem ustalonych zasad ich przetwarzania lub ich modyfikacją w spo- sób nieuprawniony; 4) przypisywanie przez ewidencję podejmowanych w ewidencji działań, oso- bom fizycznym lub procesom, oraz umiejscawianie ich w czasie . Ewidencja uproszona może być prowadzone przez biuro rachunkowe . Fakt przekazania prowadzania ewidencji należy zgłosić do właściwego naczelnika urzędu skarbowego . § 5 . 4 . Podatnik, który powierza prowadzenie uproszczonej ewidencji, w dro- dze umowy, podmiotowi prowadzącemu usługowo księgi rachunkowe albo inne ewidencje, informuje o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego w zawiadomieniu o prowadzeniu uproszczonej ewidencji . Rozporządzenie wymaga rzetelnego prowadzenia ewidencji oraz w sposób nie- wadliwy . O ile jednak rzetelność prowadzenia została w nim zdefiniowana, to nie określono, co należy rozumieć przez sformułowanie„w sposób niewadliwy” . Można ewentualnie domniemywać, jak to wynika z rozporządzenia MF z 26 sierpnia 2003 r . w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, że oznacza to prowadzenie ewidencji zgodnie z przepisami rozporządzenia i objaśnieniami do za- łączników zestawienia przychodów i kosztów oraz przepływów finansowych . § 6 . 1 . Uproszczoną ewidencję należy prowadzić rzetelnie i w sposób niewadliwy . 2 . Uproszczoną ewidencję uważa się za rzetelną, jeżeli dokonywane w niej zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty, w tym także gdy: 1) niewpisane lub błędnie wpisane kwoty przychodu nie przekraczają łącznie 0,5 przychodu wykazanego w uproszczonej ewidencji za dany rok podatko- wy lub przychodu wykazanego w roku podatkowym do dnia, w którym organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej stwierdził te błędy, lub 2) błędy spowodowały podwyższenie kwoty podstawy opodatkowania, z wyjąt- kiem błędów polegających na niewykazaniu lub zaniżeniu kosztów zakupu towarów handlowych i usług, lub 24 art. 2 Komentarz do ustawy o rachunkowości 3) uzupełniono zapisy lub dokonano korekty błędnych zapisów w ewidencji przed rozpoczęciem kontroli, o której mowa w pkt l, lub 4) błędne zapisy są skutkiem oczywistej omyłki, a posiadane dowody odpowia- dają warunkom, o których mowa w § 7 ust . 3 . 3 . Przepisy ust . 2 stosuje się odpowiednio w przypadku stwierdzenia braku zapisów lub błędnych zapisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów . Następne cechy jakościowe ewidencji uproszczonej to staranność, czytelność i trwałość dokonanych w niej zapisów na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów . Dowody te powinny być sporządzone w języku polskim . Dowody księgowe rozporządzenie dzieli na następujące kategorie: ■■ kategoria 1: faktury, rachunki, dokumenty celne i wyciąg bankowe różnego rodzaju; ■■ kategoria 2: dokumenty kosztowe; ■■ kategoria 3: inne dowody stwierdzające fakt dokonania transakcji . Dowody te mogą być dowodami obcymi, jak również dowodami własnymi wewnętrznymi i zewnętrznymi . W paragrafach 7–12 zawarto szczegółowy wy- kaz tych dokumentów oraz dane, które powinny one zawierać . § 7 . 1 . Zapisy w uproszczonej ewidencji są dokonywane w sposób staranny, czytelny i trwały, na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów . 2 . Stwierdzone błędy w zapisach uproszczonej ewidencji poprawia się przez: 1) skreślenie dotychczasowej treści i wpisanie nowej, z zachowaniem czytelno- ści błędnego zapisu, lub 2) wprowadzenie do ewidencji uproszczonej niewpisanych dowodów lub za- wierających korekty błędnych zapisów . 3 . Podstawą zapisów w ewidencji uproszczonej dowody księgowe, do któ- rych zalicza się: 1) faktury, rachunki oraz dokumenty celne wystawione zgodnie z odrębnymi przepisami oraz zawierające wartość odsetek wyciągi z rachunków rozlicze- niowych, lokat terminowych oraz innych form oszczędzania, przechowywa- nia lub inwestowania środków pieniężnych w bankach albo spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, lub 2) dokumenty określające zwiększenie kosztów uzyskania przychodów, na podstawie art . 15b ustawy o podatku dochodowym w związku z art . 5 ust . 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r . o zmianie ustawy – Ordynacja po- datkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz .U . poz . 1197), które zawierają co najmniej: a) datę wystawienia dokumentu oraz miesiąc, w którym dokonuje się zwięk- szenia kosztów uzyskania przychodów, b) wskazanie faktury (rachunku) a jeżeli nie istniał obowiązek wystawienia faktury (rachunku) – wskazanie umowy albo innego dokumentu, sta- nowiących podstawę do zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów (zwiększenia przychodów) zgodnie z ustawą o podatku dochodowym, 25 Komentarz do ustawy o rachunkowości art. 2 c) wskazanie kwoty, o którą podatnik zwiększa koszty uzyskania przychodów, d) wskazanie dowodu potwierdzającego uregulowanie zobowiązania, o któ- re podatnik zwiększa koszty uzyskania przychodów, e) podpis osoby sporządzającej dokument; 3) inne dowody wymienione w § 8 i 9, stwierdzające fakt dokonania operacji zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierające co najmniej: a) wiarygodne określenie wystawcy lub wskazanie stron (nazwę i adresy) uczestniczących w operacji, której dowód dotyczy, b) datę wystawienia dowodu oraz datę lub okres dokonania operacji, której dowód dotyczy, z tym że jeżeli data dokonania operacji odpowiada dacie wystawienia dowodu, wystarcza podanie jednej daty, c) przedmiot operacji i jego wartość oraz ilościowe określenie, jeżeli przed- miot operacji jest wymierny w jednostkach naturalnych, d) podpisy osób uprawnionych do prawidłowego udokumentowania opera- cji – oznaczone numerem lub w inny sposób umożliwiający powiązanie dokumentu z zapisami dokonanymi na jego podstawie . 4 . Dowód księgowy powinien być sporządzony w języku polskim . 5 . Treść dowodu księgowego musi być pełna i zrozumiała, przy czym dopusz- czalne jest stosowanie skrótów ogólnie przyjętych . 6 . Błędy w dowodach księgowych można poprawiać wyłącznie przez skreśle- nie niewłaściwie napisanego tekstu lub liczby, w sposób pozwalający odczytać tekst lub liczbę pierwotną, i wpisanie tekstu lub liczby właściwej . Poprawka do- konana w dowodzie księgowym musi być potwierdzona datą i podpisem osoby dokonującej poprawki . 7 . Przepisu ust . 6 nie stosuje się do dowodów księgowych, dla których usta- lono odrębnymi przepisami zakaz dokonywania jakichkolwiek poprawek, oraz do dowodów obcych . Dowody obce mogą być poprawione przez wystawienie i przesłanie kontrahentowi dowodu korygującego (noty) . Dowody własne zewnętrzne przesłane uprzednio kontrahentowi mogą być poprawione tylko przez wystawienie dowodu korygującego (noty) . § 8 . Za dowody księgowe uważa się również: 1) dzienne zestawienia dowodów dotyczących sprzedaży sporządzone do ujęcia ich zbiorczym zapisem, 2) noty, sporządzone w celu skorygowania zapisu dotyczącego operacji lub zdarzenia, wynikających z dowodu obcego lub własnego, otrzymane od kontrahenta lub przekazane kontrahentowi, 3) dowody przesunięć, 4) dowody opłat pocztowych i bankowych, 5) inne dowody opłat, w tym dokonywanych na podstawie książeczek opłat, oraz dokumenty – zawierające dane, o których mowa w § 7 ust . 3 pkt 3 . § 9 . 1 . W celu udokumentowania zapisów w uproszczonej ewidencji doty- czących niektórych kosztów (wydatków) mogą być sporządzane dokumenty 26 art. 2 Komentarz do ustawy o rachunkowości zaopatrzone w datę i podpisy osób, które bezpośrednio dokonały wydatków (dowody wewnętrzne), określające: 1) nazwę towaru oraz ilość, cenę jednostkową i wartość – w przypadku zakupu; 2) przedmiot operacji i wysokość kosztu (wydatku) – w pozostałych przypad- kach . 2 . Dowody, o których mowa w ust . 1, mogą dotyczyć wyłącznie: 1) zakupu w jednostkach handlu detalicznego materiałów
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:


Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: