Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00091 006764 13591937 na godz. na dobę w sumie
Ustawa o radiofonii  i telewizji. Komentarz. Wydanie 1 - ebook/pdf
Ustawa o radiofonii i telewizji. Komentarz. Wydanie 1 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 521
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-278-0705-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> cywilne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W publikacji omówiono zagadnienia dotyczące: radiofonii i telewizji publicznej, obowiązków dostawców usług medialnych, koncesjonowania nadawców, audiowizualnych usług na żądanie, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Szczegółowej analizie poddano problematykę prawa mediów elektronicznych, która na skutek ostatnich zmian, w tym dokonanych w prawie europejskim, przeszła głęboką metamorfozę. Wiele przepisów komentowanej ustawy nie jest ze sobą spójnych, często nie odpowiadają one wymaganiom prawa europejskiego, w komentarzu w praktyczny sposób je wyjaśniono. W książce określono, jaka powinna być treść nadawanych programów i audycji, a także w jakich okolicznościach użytkownicy mogą występować ze skargami do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w sytuacji niezgodności między stanem wymagalnym a rzeczywistym.

Publikacja przeznaczona jest dla prawników, dziennikarzy, nadawców, agencji, specjalistów PR i reklamy, stowarzyszeń działających na rzecz ochrony praw użytkowników, a także dla osób, które ze względu na obowiązki zawodowe zainteresowane są problematyką prawa mediów.

Elżbieta Czarny-Drożdżejko – doktor nauk prawnych, współpracownik kancelarii adwokacko-radcowskiej, adiunkt Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie; specjalizuje się m.in. w prawie mediów, ochronie dóbr osobistych, prawie własności intelektualnej, prawie karnym, ochronie danych osobowych oraz informacji publicznej. Prowadzi zajęcia m.in. z zakresu prawa prasowego, prawa reklamy, ochrony własności intelektualnej, europejskiego prawa medialnego, informacji publicznej, ochrony danych osobowych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

KOMENTARZ Ustawa o radiofonii i telewizji Elżbieta Czarny-Drożdżejko WYDANIE 1 Stan prawny na 1 lipca 2014 roku Warszawa 2014 Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 ze zm.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Rozdział 1. Przepisy ogólne (art. 1–4). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Rozdział 2. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (art. 5–12) . . . . . . . . . . 89 Rozdział 3. Programy radiowe i telewizyjne (art. 13–20c) . . . . . . . . . . . 124 Rozdział 4. Publiczna radiofonia i telewizja (art. 21–32) . . . . . . . . . . . . 286 Rozdział 5. Koncesje na rozpowszechnianie programów (art. 33–40b) . 357 Rozdział 6. Rozpowszechnianie niektórych programów telewizyjnych i rozprowadzanie programów (art. 41–47) . . . . . . . . . . . . . . 424 Rozdział 6a. Audiowizualne usługi medialne na żądanie (art. 47a–47k) 460 Rozdział 7. Opłaty abonamentowe (art. 48–51) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 484 Rozdział 8. Odpowiedzialność prawna (art. 52–56) . . . . . . . . . . . . . . . . . 485 Rozdział 9. Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe (art. 57–71) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 516 Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 521 5 Wykaz skrótów Wykaz skrótów Wykaz skrótów CBOSA Dz.U. Dz.Urz. GSP k.c. k.k. k.k.s. k.k.w. – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – Dziennik Ustaw – Dziennik Urzędowy – „Gdańskie Studia Prawnicze” – ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.) – ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) – ustawa z 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 186 ze zm.) – ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) Konstytucja RP – ustawa z 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej k.p. k.p.a. k.p.c. k.p.k. k.r.o. k.s.h. k.w. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) – ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) – ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjne- go (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.) – ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) – ustawa z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.) – ustawa z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) – ustawa z 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 482 ze zm.) Lexis.pl M.P. Mon. Pr. Pracy NP NSA ONSA – Serwis Prawniczy LexisNexis Polska sp. z. o.o. – Monitor Polski – „Monitor Prawa Pracy” – „Nowe Prawo” – Naczelny Sąd Administracyjny – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 Wykaz skrótów OSA OSN OSNC OSNKW OSNwSK OSP OSPiKA OTK Pal. PiP PiZS PiŻ PN PP PPiA PPH PPK PPP p.p.s.a. – Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego – Orzecznictwo Sądu Najwyższego (do 1962 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna (od 1995 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Karna i Wojskowa – Orzecznictwo Sądu Najwyższego w Sprawach Karnych – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – „Palestra” – „Państwo i Prawo” – „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” – „Prawo i Życie” – „Przegląd Notarialny” – „Problemy Praworządności” – „Przegląd Prawa i Administracji” – „Przegląd Prawa Handlowego” – „Przegląd Prawa Karnego” – „Przegląd Prawa Publicznego” – ustawa z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) pr. aut. – ustawa z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm.) pr. farm. – ustawa z 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (tekst jedn. pr. pras. – ustawa z 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz.U. Nr 5, poz. 24 Dz.U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.) pr. tel. – ustawa z 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (tekst jedn. ze zm.) Dz.U. z 2014 r., poz. 243 ze zm.) – „Prokuratura i Prawo” – „Przegląd Sądowy” – „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” – rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z 4 stycznia 2007 r. w sprawie zawartości wniosku o udzielenie koncesji oraz szczegółowego trybu postępowania w sprawach udzielania i cofania koncesji na rozpowszechnianie i rozprowadzanie programów radiofo- nicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 5, poz. 41 ze zm.) – „Rejent” – „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” – Sąd Apelacyjny – „Studia Cywilistyczne” – Lex – System informacji prawniczej wydawnictwa Wolters Kluwer – Sąd Najwyższy – Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm.) – Trybunał Konstytucyjny – Europejski Trybunał Sprawiedliwości Prok. i Pr. PS PUG r.z.w.u.k. Rej. RPEiS SA SC SIP SN TFUE TK TS 8 Wykaz skrótów u.g.h. u.n.p.r. u.o.k.k. u.r.t. u.s.d.g. WPP WSA Zb.Orz. ZNUJ – ustawa z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) – ustawa z 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym prakty- kom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206 ze zm.) – ustawa z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) – ustawa z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 ze zm.) – ustawa z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.) – „Wojskowy Przegląd Prawniczy” – Wojewódzki Sąd Administracyjny – Zbiór Orzeczeń – „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego” Wprowadzenie Wprowadzenie Wprowadzenie Elżbieta Czarny -Drożdżejko Ustawa o radiofonii i telewizji została uchwalona w 1992 r. Jest efektem politycznych uzgodnień i negocjacji. Warto wspomnieć, że istniało kil- ka projektów ustawy dotyczącej radiofonii i telewizji. „Pierwszy projekt poselski ustawy o radiu i telewizji wpłynął do Sejmu 21 czerwca 1990 r. 20 lipca 1990 r. wpłynął projekt rządu T. Mazowieckiego. Kolejne pro- jekty wpłynęły 11 września 1990 r. (projekt J.K. Bieleckiego) i 26 paź- dziernika 1990 r. (rządowy projekt ustawy o instytucjach publicznej ra- diofonii i telewizji)” – I. Dobosz, Prawo prasowe, Warszawa 2011, s. 39; zob. także M. Miżejewski, Transformacje telewizji w Polsce po roku 1989 na tle zmian politycznych, Przemyśl 2005, s. 100 i n. Żaden z tych pro- jektów nie został zaakceptowany i przyjęty. Kolejny rządowy projekt wpłynął do Sejmu za czasów rządu J. Olszewskiego. Jednocześnie zo- stały zgłoszone dwa inne projekty: M. Markiewicza i Konfederacji Polski Niepodległej (I. Dobosz, Prawo..., s. 40). Ich efektem jest obowiązująca do dnia dzisiejszego ustawa o radiofonii i telewizji. Ustawa o radiofonii i telewizji była wielokrotnie nowelizowana na skutek nacisków politycznych na kształt publicznego regulatora, ja- kim jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji oraz kwestie związane z zarządzaniem publicznymi jednostkami radiofonii i telewizji. Jednak przyczyną zmian w ustawie była również konieczność dostosowania polskiego prawa do wymogów Konwencji o telewizji ponadgranicznej oraz regulacji unijnej – m.in. dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych. Ustawa została podzielona na dziewięć rozdziałów, przy czym roz- dział 7 został uchylony w 2005 r., ale w 2011 r. dodano rozdział 6a 11 Wprowadzenie regulujący audiowizualne usługi na żądanie. Rozdział 7 dotyczył opłat abonamentowych, rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych oraz kontroli wykonania tego obowiązku. Obecnie kwestie te regulu- je ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. Nr 85, poz. 728 ze zm.). Kolejne rozdziały ustawy o radiofonii i telewizji zostały zatytułowane: Przepisy ogólne, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, Programy radio- we i telewizyjne, Publiczna radiofonia i telewizja, Koncesje na rozpo- wszechnianie programów, Rozpowszechnianie niektórych programów telewizyjnych i rozprowadzanie programów, Audiowizualne usługi medialne na żądanie, Odpowiedzialność prawna oraz Zmiany w prze- pisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe. USTAWA z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226; zm. Dz.U. z 2011 r. Nr 85, poz. 459, Nr 112, poz. 654, Nr 153, poz. 903, Nr 160, poz. 963; z 2012 r., poz. 1209, poz. 1315) Ustawa o radiofonii i telewizji Rozdział 1. Przepisy ogólne Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Zadaniem radiofonii i telewizji jest: 1) dostarczanie informacji; 2) udostępnianie dóbr kultury i sztuki; 3) ułatwianie korzystania z oświaty, sportu i dorobku nauki; 3a) upowszechnianie edukacji obywatelskiej; 4) dostarczanie rozrywki; 5) popieranie krajowej twórczości audiowizualnej. 1a. Zadania radiofonii i telewizji, o których mowa w ust. 1, są re- alizowane przez dostarczanie usług medialnych. 2. Odbiór krajowych i zagranicznych programów oraz audiowi- zualnych usług medialnych na żądanie przeznaczonych przez do- stawców usług medialnych do powszechnego odbioru jest wolny, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. 1. Ustawodawca w art. 1 ust. 1 u.r.t. sprecyzował wartości, jakim ma służyć radiofonia i telewizja. Wymaga podkreślenia, że w Polsce ma ona cele o charakterze społecznym, ponieważ spoczywa na niej 13 Art. 1 Ustawa o radiofonii i telewizji obowiązek zaspokajania potrzeb obywateli w zakresie dostarczania informacji czy udostępniania kultury. Nie może więc stanowić pierw- szoplanowego celu nadawcy zaspokajanie własnych, komercyjnych potrzeb, wynikających z prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż w tego typu usługach nie jest to najistotniejsze. Dzięki temu ustawodawca ma podstawy do wprowadzenia ograniczeń tego typu działalności nadawczej. 2. W dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/13/UE z 10 mar- ca 2010 r. w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczą- cych świadczenia audiowizualnych usług medialnych (dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych) (Dz.Urz. 2010 L 95/1 ze sprost.) podkreśla się, że audiowizualne usługi medialne są usługami o charakterze zarówno kulturalnym, jak i gospodarczym. Ich rosnące znaczenie dla społeczeństw, demokracji – polegające w szczególności na zapewnianiu wolności informacji, różnorodności opinii i pluralizmu mediów – oraz dla edukacji i kultury uzasadnia stosowanie do tych usług zasad szczególnych. Takie określenie usług audiowizualnych po- zwala na ograniczenie swobody świadczenia usług, zgodnie z prawem unijnym. W celu ujednolicenia przepisów krajowych państw członkow- skich została wydana wyżej wymieniona dyrektywa, gdyż funkcjono- wanie różnych systemów regulujących istnienie mediów audiowizual- nych może spowodować ograniczenia w tworzeniu wspólnego rynku. Celem pierwotnym wydania dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych (dawniej dyrektywa Rady 89/552/EWG z 3 października 1989 r. w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wy- konawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących wykonywania telewizyjnej działalności transmisyjnej, Dz.Urz. WE 1989 L 298/23 ze zm.) było również ułatwianie osobom fi zycznym inicjowania i prowadzenia działalności telewizyjnej oraz zagwaran- towanie wolności wypowiedzi. Jednak należy zauważyć, że regulacja unijna umożliwiająca wprowadzenie ograniczeń w świadczeniu usług audiowizualnych nie dotyczy działalności radiowej, sama zaś dyrekty- wa o audiowizualnych usługach medialnych wprost wskazuje zadania spoczywające na nadawcy. Zgodnie z jej art. 1 audiowizualną usługą 14 Elżbieta Czarny -Drożdżejko Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 medialną jest usługa „w rozumieniu art. 56 i 57 Traktatu o funkcjo- nowaniu Unii Europejskiej, za którą odpowiedzialność redakcyjną po- nosi dostawca usług medialnych i której podstawowym celem jest do- starczanie ogółowi odbiorców – poprzez sieci łączności elektronicznej w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 2002/21/WE – audycji w celach informacyjnych, rozrywkowych lub edukacyjnych. Taka audiowizual- na usługa medialna jest przekazem telewizyjnym w rozumieniu lit. e) niniejszego ustępu albo audiowizualną usługą medialną na żądanie w rozumieniu lit. g) niniejszego ustępu”. Również w dalszej części tek- stu dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych odwołuje się do zadań informacyjnych, edukacyjnych, kulturalnych oraz rozrywko- wych (zob. np. art. 17). 3. Z kolei polskie przepisy mają zastosowanie zarówno do działalności radiowej, jak i telewizyjnej. Należy więc rozważyć, czy zgodnie z trak- tatowym prawem unijnym dopuszczalne jest ograniczenie świadczenia usług radiowych przez wprowadzenie celów, którym taka działalność ma służyć oraz z uwzględnieniem faktu, że regulacji przewidzianej w ustawie o radiofonii i telewizji nie stosuje się do radia internetowego. 4. Należy stwierdzić, że w tym przypadku można ograniczyć swobodę świadczenia usług z uwagi na porządek publiczny, bezpieczeństwo publiczne, czy zdrowie publiczne (obecnie art. 52 TFUE, który stosu- je się również do usług na podstawie art. 62 TFUE). Również zgodna z prawem unijnym jest możliwość ograniczenia świadczenia usług ze względu na nadrzędny interes społeczny, o ile takie ograniczenie nie ma charakteru dyskryminującego, a więc jest stosowane w taki sam sposób do wszystkich przedsiębiorców i do wszystkich produktów oraz jest proporcjonalne do celu ograniczenia. Stąd wydają się całkowicie uzasadnione ograniczenia zastosowane do radiofonii, która także ma do wypełnienia zadania o charakterze społecznym. Można więc ogra- niczyć świadczenie tych usług z uwagi na pluralizm mediów, ochronę małoletnich czy odbiorców, którzy powinni być podobnie chronieni do odbiorców nadań telewizyjnych. 5. Zadaniami, które ma realizować radiofonia i telewizja, są: dostarczanie informacji, udostępnianie dóbr kultury i sztuki, ułatwianie korzysta- 15 Art. 1 Ustawa o radiofonii i telewizji nia z oświaty, sportu i dorobku nauki, upowszechnianie edukacji oby- watelskiej, dostarczanie rozrywki oraz popieranie krajowej twórczości audiowizualnej. Uważam, że kolejność wymienionych zadań nie jest przypadkowa. Przemawia za tym argument, że ustawodawca, noweli- zując ustawę o radiofonii i telewizji w 1995 r. (zob. ustawa z 29 czerwca 1995 r. o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji oraz o zmianie niektó- rych innych ustaw, Dz.U. Nr 142, poz. 701), wprowadził dodatkowy cel: upowszechnianie edukacji obywatelskiej, który umieścił w pkt 3a art. 1 ust. 1 u.r.t., a nie na końcu interpretowanego przepisu jako pkt 6. Od- mienny pogląd został wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Admini- stracyjnego z 28 września 2004 r., GSK 550/04 (Lexis.pl nr 2126663), i stwierdził, że brak jest wystarczającej argumentacji do przyjęcia zało- żenia, że kolejność zadań radiofonii i telewizji wymienionych w art. 1 ust. 1 u.r.t. jest ich zestawieniem według kryterium ważności bądź ran- gi. Mając to na uwadze, nie zgadzam się z tym poglądem. 6. Głównymi celami działalności radiowej i telewizyjnej jest dostarczanie informacji, kultury, oświaty oraz edukacji. Rozrywka znalazła się dopie- ro na czwartym miejscu, a popieranie krajowej twórczości audiowizual- nej na piątym. Mimo że przepis ten adresowany jest do radia i telewizji, nie wskazano w nim, iż w ramach działalności radiowej ma być popie- rana krajowa twórczość audialna, a więc tworzenie spektakli radio- wych, słuchowisk. Prawdopodobnie wynika to z faktu, iż do popierania europejskiej twórczości audiowizualnej – a więc i polskiej – zostaliśmy zobligowani w dyrektywie unijnej o audiowizualnych usługach medial- nych. Natomiast z uwagi na to, że dyrektywa ta nie dotyczy radia, Unia nie narzuciła obowiązku popierania twórczości audialnej. Obecnie wy- daje się to niewłaściwe na gruncie prawa polskiego. W naszym party- kularnym interesie jest rozwój tego typu usług, które powoli zanikają z komercyjnej działalności radiowej skupiającej się jedynie na przekazie muzyki. Położenie nacisku na konieczność popierania, również przez prywatnych nadawców krajowej twórczości audialnej, byłoby korzystne zarówno dla słuchaczy, jak również dla rynku tych usług w Polsce. 7. W ramach działalności radiowej i telewizyjnej nacisk powinien zostać położony na informację. Każdy więc z nadawców powinien oferować serwis informacyjny. 16 Elżbieta Czarny -Drożdżejko Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 8. Każdy z nich, również nadawcy radiowi, powinni rozpowszechniać audycje dotyczące kultury. Zgodnie z art. 2 ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 406 ze zm.) formami organizacyjnymi dzia- łalności kulturalnej są w szczególności: teatry, opery, operetki, fi lhar- monie, orkiestry, instytucje fi lmowe, kina, muzea, biblioteki, domy kultury, ogniska artystyczne, galerie sztuki oraz ośrodki badań i doku- mentacji w różnych dziedzinach kultury. Udostępnianie dóbr kultury i sztuki w działalności radiowej i telewizyjnej powinno więc polegać na nadawaniu spektakli teatralnych, oper, muzyki poważnej, a więc w szczególności na promowaniu kultury wyższej w celu podniesienia wrażliwości odbiorcy masowego. Niewątpliwie w ramach udostępnia- nia kultury mieści się również nadawanie muzyki rozrywkowej, co po- zwala zwiększać zyski z uwagi na gusta słuchaczy i widzów. Jednak wyższa kultura, biorąc pod uwagę cele działalności radiowej i telewi- zyjnej, nie powinna być obca stacjom komercyjnym. 9. Nadawcy powinni również ułatwiać korzystanie z oświaty, sportu i do- robku nauki. Znacząca jest w tym przypadku zmiana terminologii z „udo- stępniania” na „ułatwianie korzystania”. To ostatnie może polegać na dostarczaniu informacji o poszczególnych szkołach, miejscach, w których można trenować, terminach zawodów sportowych oraz miejscach, w któ- rych można się zapoznać z dorobkiem kultury. Natomiast nie wynika z tego bezpośrednio obowiązek nadawania np. audycji edukacyjnych. 10. Z kolei upowszechnianie edukacji obywatelskiej obliguje do tworze- nia i nadawania audycji poświęconych prawom i obowiązkom oby- watelskim. Tego niestety w mediach elektronicznych brakuje. Jedynie w okresie wyborów pojawiają się audycje, z których można się dowie- dzieć, jak prawidłowo głosować. Natomiast trudno znaleźć takie, któ- re byłyby poświęcone choćby temu, jak wykonywać swoje prawo do informacji publicznej, jak kształtuje się ochrona danych osobowych w Polsce, co należy zrobić w przypadku nękania telefonami w celach marketingowych, czy otrzymywania spamu. 11. Udostępnianie audycji rozrywkowych jest także celem nadawców ra- diowych i telewizyjnych. Należy jednak podkreślić, że nadawca nie 17 Art. 1 Ustawa o radiofonii i telewizji może się koncentrować jedynie na nim, gdyż cel ten ma charakter dalszy, a nie pierwszoplanowy. Taka interpretacja z punktu widzenia nadawcy komercyjnego nie jest korzystna. Jednak jak już zostało to podkreślone, na pierwszym planie w działalności radiowej i telewizyj- nej jest dobro społeczeństwa, a dopiero na dalszym – zysk nadawcy. Cele rozrywkowe nie mogą więc przesłonić innych obowiązków, które spoczywają na dostawcach usług radiowych i telewizyjnych. 12. Popieranie krajowej twórczości audiowizualnej pośrednio wynika z dy- rektywy o audiowizualnych usługach medialnych, która nakazuje roz- powszechniać utwory europejskie, a także z jej zapisu, że każde państwo ma prawo promować własną kulturę. Zgodnie z motywem 19 dyrektywa nie wpływa na odpowiedzialność państw członkowskich i ich organów w zakresie czynności organizacyjnych – w tym systemu koncesjonowa- nia, zezwoleń administracyjnych, opodatkowania i fi nansowania, a tak- że treści programowych. Umożliwia to utrzymanie rozwoju kulturalne- go państwa członkowskiego niezależnego od innych oraz zachowanie różnorodności kulturowej w Unii. Zapis ten jest więc zgodny z prawem europejskim, a także z interesami Rzeczypospolitej Polskiej. 13. Wskazane zadania radiofonia i telewizja ma realizować przez dostar- czanie usług medialnych. Z uwagi na fakt, że usługa medialna jest de- fi niowana w art. 4 u.r.t., obecnie jej interpretacja zostanie pominięta. Zwraca jednak uwagę na gruncie tego przepisu, że zadania określone w art. 1 ust. 1 u.r.t. adresowane są jedynie do radiofonii i telewizji, natomiast nie muszą być realizowane w ramach audiowizualnych usług na żądanie. Wydaje się to w pewnym zakresie sprzeczne z art. 4 pkt 1 u.r.t., w którym w defi nicji usługi medialnej, będącej także usłu- gą na żądanie, dodano, że jest ona dostarczana ogółowi odbiorców w celach informacyjnych, rozrywkowych lub edukacyjnych. Z tego by wynikało, że dostawca usług medialnych na żądanie nie ma zadania w postaci udostępniania dóbr kultury i sztuki ani ułatwiania korzy- stania z oświaty, sportu i dorobku nauki, a jedynie ma realizować cel informacyjny, rozrywkowy i edukacyjny. 14. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 u.r.t. w po- stępowaniu koncesyjnym bierze się pod uwagę stopień zgodności za- 18 Elżbieta Czarny -Drożdżejko Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 mierzonej działalności programowej z zadaniami określonymi w art. 1 ust. 1 u.r.t., z uwzględnieniem stopnia realizacji tych zadań przez in- nych nadawców działających na obszarze objętym koncesją. Oznacza to, że jeżeli organ koncesyjny uzna, iż zadania określone w interpre- towanym przepisie są już w wystarczający sposób zrealizowane przez innych nadawców na danym terenie, może odmówić udzielenia konce- sji. Jeśli więc społeczny głód informacyjny jest już zaspokajany przez dwóch nadawców telewizyjnych, trzeciemu nie udziela się koncesji. Należy jednak stwierdzić, że nie powinno się stosować tak ocennych kryteriów w postępowaniu koncesyjnym poprzez odwołanie się do norm będących klauzulami normatywnymi generalnymi, jakie zawar- te są w art. 1 ust. 1 u.r.t. 15. Sądzę, że ustawodawca powinien zrezygnować z tego przepisu, po- nieważ jest on nieprecyzyjny i w zasadzie powtarza to, co już zostało stwierdzone w samej defi nicji usługi medialnej. W doktrynie jest on traktowany jako pewna norma programowa czy zasada, która może być w mniejszym lub większym zakresie realizowana (zob. I. Do- bosz, Prawo..., s. 85–86). Jednak należy zauważyć, że przepis ten jest uwzględniany w postępowaniu koncesyjnym i może stanowić prze- słankę odmawiającą jej udzielenia, co zwiększa niepewność prawa i możliwość interpretacji stosownie do potrzeb i układów sił politycz- nych w państwie. 16. W ust. 2 art. 1 u.r.t. przewidziana została wolność odbioru. Wolność ta dotyczy wszystkich usług medialnych – zarówno krajowych, jak i zagranicznych. Z normy tej należy wyciągnąć obowiązek ciążący na państwie, zakazujący podejmowania takich działań, które mogą pro- wadzić do zagłuszania nadawanych programów. Praktyki takie były stosowane w czasach PRL (zob. I. Dobosz, Prawo..., s. 65). Obecnie, także z punktu widzenia tego przepisu, niedopuszczalne jest takie przydzielenie częstotliwości, które prowadziłoby do zakłóceń odbio- ru. Art. 1 ust. 2 u.r.t. nie umożliwia natomiast żądania udzielania ja- kiemuś podmiotowi koncesji z uwagi na to, że dana osoba chce oglą- dać jego program, żądania umieszczenia programu na multipleksie, jak również żądania skierowanego np. do operatora sieci kablowej, dotyczącego rozprowadzania danego programu. Nie formułuje więc 19 Art. 1 Ustawa o radiofonii i telewizji uprawnienia podmiotowego po stronie odbiorców mediów elektro- nicznych. Jest to jedynie norma zakazująca organom państwowym podejmowania działań uniemożliwiających odbiór, a odbiorcom da- jąca możliwość odbioru bez zakłóceń tego, co jest dostępne na danym terytorium. Stąd dopuszczalne jest jego ograniczenie ze względu na ochronę praw właścicielskich, w tym w odniesieniu do programów kodowanych [zob. ustawa z 5 lipca 2002 r. o ochronie niektórych usług świadczonych drogą elektroniczną opartych lub polegają- cych na dostępie warunkowym (Dz.U. Nr 126, poz. 1068 ze zm.), por. w tym zakresie wypowiedź S. Piątka, Ustawa o radiofonii i tele- wizji. Komentarz, red. S. Piątek, Warszawa 2014, s. 16]. Przepis ten jest odpowiedzią na ratyfi kowaną przez Polskę Europejską konwencję o telewizji ponadgranicznej z 5 maja 1989 r. (Dz.U. Nr 32, poz. 160 ze zm.). Zgodnie z jej art. 4 „Strony zagwarantują wolność wyrażania opinii i informacji zgodnie z artykułem 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a także swobodny odbiór, oraz nie będą ograniczać retransmisji na swych terytoriach usług progra- mowych zgodnych z warunkami niniejszej konwencji”. Także art. 3 ust. 1 dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych stanowi, iż „państwa członkowskie zapewniają na swoim terytorium swobodę odbioru i nie ograniczają retransmisji audiowizualnych usług me- dialnych z innych państw członkowskich z przyczyn, które wchodzą w zakres dziedzin podlegających koordynacji na mocy niniejszej dy- rektywy”. Polska regulacja jest jednak dalej idąca. Dotyczy bowiem nie tylko odbioru tego, co pochodzi z terytoriów innych państw, ale także tego, co jest nadawane na terytorium Polski. 17. Na zakończenie rozważań dotyczących art. 1 u.r.t. należy zwrócić uwagę na rozdzielenie radiofonii i telewizji od audiowizualnych usług medialnych. Uważam, że zadania spoczywające na nadaw- cach, a wynikające z art. 1 ust. 1 u.r.t. nie zostały adresowane do dostawców audiowizualnych usług na żądanie. Nie można bowiem ich działalności podciągnąć pod tradycyjnie rozumianą radiofonię i telewizję, która polega na rozpowszechnianiu programu (odmien- nie S. Piątek, Ustawa o radiofonii i telewizji. Komentarz, red. S. Pią- tek, Warszawa 2014, s. 2). 20 Elżbieta Czarny -Drożdżejko Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1a Art. 1a. 1. Ustawę stosuje się do dostawców usług medialnych ustanowionych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Dostawcę usługi medialnej uważa się za ustanowionego na te- rytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on co najmniej jeden z warunków: 1) ma swoją siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej oraz: a) decyzje redakcyjne dotyczące usługi medialnej są podejmo- wane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub b) istotna część osób zatrudnionych na podstawie stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej przy świadczeniu usługi medialnej działa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a decyzje redakcyjne dotyczące usługi medialnej są podej- mowane w innym państwie członkowskim Unii Europej- skiej, lub c) istotna część osób zatrudnionych na podstawie stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej przy świadczeniu usługi medial- nej działa zarówno na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak i w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej; 2) decyzje redakcyjne dotyczące usługi medialnej są podejmowa- ne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz istotna część osób zatrudnionych na podstawie stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej przy świadczeniu usługi medialnej działa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a dostawca usługi me- dialnej ma swoją siedzibę w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej; 3) rozpoczął świadczenie usługi medialnej na terytorium Rzeczy- pospolitej Polskiej lub na podstawie prawa Rzeczypospolitej Polskiej i utrzymuje stabilne i efektywne związki gospodarcze z Rzecząpospolitą Polską, chyba że: a) zarówno siedziba dostawcy usługi medialnej znajduje się w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jak i de- cyzje redakcyjne dotyczące usługi medialnej są podejmowa- ne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub b) istotna część osób zatrudnionych na podstawie stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej przy świadczeniu usługi medialnej działa w innym państwie członkowskim Unii Eu- 21 Art. 1a Ustawa o radiofonii i telewizji ropejskiej, w którym dostawca usługi medialnej ma swoją siedzibę, lub decyzje redakcyjne dotyczące usługi medialnej są podejmowane na terytorium innego państwa członkow- skiego Unii Europejskiej. 3. Za ustanowionego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się także dostawcę usługi medialnej, jeżeli istotna część osób zatrudnionych na podstawie stosunku pracy lub umowy cywilno prawnej przy świadczeniu usługi medialnej działa na jej terytorium oraz dostawca ten: 1) ma swoją siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a decyzje redakcyjne dotyczące usługi medialnej są podejmo- wane w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej, albo 2) ma swoją siedzibę w państwie niebędącym państwem człon- kowskim Unii Europejskiej, a decyzje redakcyjne dotyczące usługi medialnej są podejmowane na terytorium Rzeczy- pospolitej Polskiej. 4. Ustawę stosuje się także do dostawcy usługi medialnej, który: 1) korzysta ze stacji dosyłowej do satelity zlokalizowanej na tery- torium Rzeczypospolitej Polskiej albo 2) nie korzysta z tej stacji, ale korzysta z łącza satelitarnego nale- żącego do Rzeczypospolitej Polskiej – mimo że nie odpowiada on warunkom określonym w ust. 2 i 3 i nie został uznany za dostawcę usługi medialnej ustanowionego w państwie członkowskim Unii Europejskiej na podstawie przepi- sów prawa tego państwa odpowiadających warunkom określonym w ust. 2 i 3. 1. Art. 1a u.r.t. jest odpowiedzią na zobowiązania Polski wynikające z przynależności do Unii Europejskiej oraz ratyfi kowania konwencji o telewizji ponadgranicznej. Stąd sposób sformułowania tego przepisu w pewnym zakresie odpowiada sformułowaniu w dyrektywie o audio- wizualnych usługach medialnych. Niepokój budzi jednak posługiwanie się przez prawodawcę unijnego oraz polskiego klauzulami generalny- mi, które dopiero nabierają treści w konkretnych przypadkach, takimi jak np. „decyzje redakcyjne”, czy „istotna część osób zatrudnionych”. 22 Elżbieta Czarny -Drożdżejko Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1a 2. Dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych ma na celu stwo- rzenie jasnych ram dla określenia, który dostawca usług, jakiemu państwu podlega, a to znaczy, kto sprawuje nad nim kontrolę i jakie przepisy krajowe stosuje się do jego działalności. Zgodnie z motywem 35 dyrektywy ustalenie zbioru kryteriów praktycznych ma na celu określanie na podstawie kompleksowej procedury, że tylko jedno pań- stwo członkowskie posiada jurysdykcję w odniesieniu do dostawcy usług medialnych w związku ze świadczeniem usług, których dotyczy niniejsza dyrektywa. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, i w celu uniknięcia przy- padków, w których występuje brak jurysdykcji, stosowne jest odwoła- nie się do kryterium miejsca ustanowienia, w rozumieniu art. 49–55 TFUE, jako kryterium ostatecznego określenia jurysdykcji państwa członkowskiego. 3. Należy zauważyć, że pomiędzy tłumaczeniem dyrektywy na język polski, innymi wersjami tłumaczeń na inne języki a polską nomen- klaturą, użytą w ustawie o radiofonii i telewizji, występuje różnica. Mianowicie w dyrektywie przetłumaczonej na język polski mowa jest o siedzibie w danym państwie. Zgodnie bowiem z jej art. 2 ust. 3 „na użytek niniejszej dyrektywy, w następujących przypadkach uznaje się, że dostawca usług medialnych ma siedzibę w jednym z państw człon- kowskich: a) w tym państwie członkowskim znajduje się główne biuro dostawcy usług medialnych i podejmowane są decyzje redakcyjne dotyczące audiowizualnej usługi medialnej; b) jeżeli główne biuro dostawcy usług medialnych znajduje się w jed- nym państwie członkowskim, ale decyzje redakcyjne dotyczące au- diowizualnej usługi medialnej są podejmowane w innym państwie członkowskim, uznaje się, że dostawca usług medialnych ma siedzi- bę w tym państwie członkowskim, w którym działa znaczna część pracowników zaangażowanych w świadczenie audiowizualnej usłu- gi medialnej. Jeżeli znaczna część pracowników zaangażowanych w świadczenie audiowizualnej usługi medialnej działa w obu z tych państw członkowskich, uznaje się, że dostawca usług medialnych ma siedzibę w tym państwie członkowskim, w którym znajduje się 23 Art. 1a Ustawa o radiofonii i telewizji jego główne biuro. Jeżeli w żadnym z tych państw członkowskich nie działa znaczna część pracowników zaangażowanych w świadczenie audiowizualnej usługi medialnej, uznaje się, że dostawca usług me- dialnych ma siedzibę w tym państwie członkowskim, w którym pier- wotnie rozpoczął swoją działalność zgodnie z prawem tego państwa członkowskiego, pod warunkiem, że jego związek z gospodarką tego państwa członkowskiego jest faktyczny i trwały; c) jeżeli główne biuro dostawcy usług medialnych znajduje się w jed- nym z państw członkowskich, ale decyzje dotyczące audiowizual- nej usługi medialnej są podejmowane w państwie trzecim lub od- wrotnie, uznaje się, że dostawca ma siedzibę w danym państwie członkowskim, pod warunkiem, że w tym państwie działa znaczna część pracowników zaangażowanych w świadczenie audiowizualnej usługi medialnej”. W prawie unijnym „siedziba” ma więc charakter zbiorczy, a nie odnosi się tylko do miejsca, w którym ma siedzibę organ zarządzający osoby prawnej (art. 41 k.c.). Z kolei w wersji angielskiej dyrektywy mowa jest o ustanowieniu (zob. S. Piątek, Ustawa o radiofonii i telewizji..., s. 12), a także określe- nie „ustanowienie” zostało użyte w wersji francuskiej (por. http://eur- -lex.europa.eu/legal -content/FR/TXT/HTML/?uri=CELEX:32010L 0013 rid=1, dostęp: 17 czerwca 2014 r.). Trafnie, moim zdaniem, S. Pią- tek ocenił, że określenie zastosowane zarówno w wersji angielskiej, jak i francuskiej byłoby odpowiedniejsze. 4. Polska ratyfi kowała także konwencję o telewizji podgranicznej, przy czym Unia jako organizacja dotychczas jej nie ratyfi kowała. Konwen- cja ta także wprowadza swoje własne wskazówki odnoszące się do określenia właściwości państwa strony. Celem jest także uniknięcie nieporozumień dotyczących tego, która strona sprawuje nad nadawcą kontrolę, oraz jakie prawo stosuje się w konkretnym przypadku. Przy określaniu właściwości istotne znaczenie ma, czy nadawca jest w jakiś sposób związany z państwem stroną lub jest ustanowiony na jednym z terytoriów Unii Europejskiej. Dochodzi tutaj jedno dodatkowe kryte- rium, którego nie było ani w dyrektywie unijnej, ani nie ma go w pol- skiej ustawie, a mianowicie korzystanie z częstotliwości przyznanej przez państwo stronę konwencji. Jednak wydaje się, że rozbieżność ta 24 Elżbieta Czarny -Drożdżejko Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1a nie ma większego znaczenia ze względu na kryteria przyznawania tej częstotliwości. Zgodnie z art. 5 ust. 2 konwencji nadawcą podlegają- cym jurysdykcji strony jest: 1) nadawca, którego uważa się za ustanowionego na terytorium tej strony zgodnie z przepisem art. 5 ust. 3, 2) nadawca, do którego stosuje się przepis art. 5 ust. 4. Z kolei w ust. 3 tego artykułu przewidziano, że w rozumieniu niniej- szej konwencji nadawcę uważa się za ustanowionego na terytorium strony w następujących przypadkach: „a) nadawca ma swoją siedzibę na terytorium tej Strony i decyzje do- tyczące układu programowego podejmowane są na terytorium tej Strony; b) jeśli nadawca ma swoją siedzibę na terytorium jednej Strony, lecz decyzje dotyczące układu programowego podejmowane są na tery- torium innej Strony, to uważa się go za ustanowionego na teryto- rium tej Strony, gdzie działa znacząca część personelu związanego z wykonywaniem telewizyjnej działalności nadawczej; jeśli zna- cząca część personelu związanego z wykonywaniem telewizyjnej działalności nadawczej działa na terytorium każdej z tych Stron, to nadawcę uważa się za ustanowionego na terytorium Strony, w któ- rej ma on swoją siedzibę; jeśli znacząca część personelu związanego z wykonywaniem telewizyjnej działalności nadawczej nie działa na terytorium żadnej z tych Stron, to nadawcę uważa się za ustanowio- nego na terytorium Strony, w której pierwotnie rozpoczął emisję sy- gnału zgodnie z systemem prawnym tej Strony, pod warunkiem, że utrzymuje on stałe i rzeczywiste związki z gospodarką tej Strony; c) jeśli nadawca ma siedzibę na terytorium Strony, lecz decyzje doty- czące układu programowego podejmowane są na terytorium Pań- stwa, które nie jest Stroną niniejszej Konwencji albo odwrotnie, to uważa się go za ustanowionego na terytorium zainteresowanej Strony, pod warunkiem, że znacząca część personelu związanego z wykonywaniem telewizyjnej działalności nadawczej działa na te- rytorium tej Strony; d) jeśli, przy zastosowaniu kryteriów ustępu 3 artykułu 2 Dyrektywy 97/36/EC Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 czerwca 25 Art. 1a Ustawa o radiofonii i telewizji 1997 r. zmieniającego Dyrektywę Rady 89/552/EEC w sprawie koordynacji określonych przepisów prawa, ustawodawstwa lub działań administracyjnych w państwach członkowskich w zakresie nadawania programów telewizyjnych, nadawcę uważa się za usta- nowionego w Państwie członkowskim Wspólnoty Europejskiej, to również w świetle niniejszej Konwencji uważa się go za ustanowio- nego w tym państwie”. Natomiast ust. 4 art. 5 stanowi, że „jeżeli do nadawcy nie mają zasto- sowania przepisy ustępu 3, uznaje się, że podlega on jurysdykcji Stro- ny, zwanej Stroną transmitującą, w przypadku gdy: a) korzysta z częstotliwości przyznanej przez tę Stronę; b) chociaż nie używa częstotliwości przyznanej przez Stronę, to korzy- sta z pojemności satelity należącego do tej Strony; c) chociaż nie używa ani częstotliwości przyznanej przez Stronę, ani pojemności satelity należącego do Strony, to używa stacji dosyłają- cej sygnał do satelity, znajdującej się na terytorium tej Strony”. Jeśli niemożliwe jest ustalenie strony transmitującej na podstawie przepisu ust. 4, to Stały Komitet ma rozważyć kwestię, któremu pań- stwu dany nadawca podlega. 5. Konwencji o telewizji ponadgranicznej nie stosuje się wobec progra- mów telewizyjnych przeznaczonych wyłącznie do odbioru w pań- stwach niebędących stronami tej konwencji oraz które nie są od- bierane bezpośrednio lub pośrednio przez widownię na terytorium jednej lub kilku stron. Z kolei na podstawie art. 27 ust. 1 konwen- cji „strony, będące członkami Wspólnoty Europejskiej, będą w sto- sunkach wzajemnych kierować się przepisami Wspólnoty, a więc tym samym nie będą stosować reguł wynikających z niniejszej konwencji, z wyjątkiem sytuacji, w której dana kwestia nie jest re- gulowana przepisami Wspólnoty”. Konwencja o telewizji ponad- granicznej nie została ratyfi kowana przez samą Unię Europejską. Zgodnie z art. 351 TFUE (wersja skonsolidowana) postanowienia traktatów nie naruszają praw i obowiązków wynikających z umów zawartych przed 1 stycznia 1958 r. lub, wobec państw przystę- pujących, przed datą ich przystąpienia, między jednym lub więk- 26 Elżbieta Czarny -Drożdżejko Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 2 szą liczbą państw członkowskich, z jednej strony, a jednym lub większą liczbą państw trzecich, z drugiej strony. Konwencja o tele- wizji ponadgranicznej została ratyfi kowana przez Polskę w 1993 r., a weszła ona w życie z dniem jej ogłoszenia w 1995 r. Niewątpliwie więc jest ona dla Polski wiążąca, ale regulacje przewidziane w prze- pisach unijnych dotyczące stosunków między państwami człon- kowskimi będą miały pierwszeństwo przed przepisami konwencji. Nie dotyczy to jednak sytuacji stosunków powstałych między Pol- ską a państwem, które nie przynależy do Unii, a które ratyfi kowało konwencję. 6. Należy jednak podkreślić, że Trybunał Sprawiedliwości rozstrzygał już kwestię stosunku konwencji o telewizji ponadgranicznej do dy- rektywy dotyczącej działalności telewizyjnej (obecnie o audiowizual- nych usługach medialnych) w wyroku z 10 września 1996 r. w sprawie C-222/94, Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Zjednoczonemu Królestwu Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Lexis.pl nr 1209372). Wprawdzie jest on już nieaktualny, ponieważ art. 5 konwencji o tele- wizji ponadgranicznej został zmieniony, niemniej jednak w orzecze- niu tym przyjęto także, że pomiędzy państwami członkowskimi Unii pierwszeństwo ma dyrektywa, a nie konwencja (zob. na temat tego wyroku C. Mik, Media masowe w europejskim prawie wspólnotowym, Toruń 1999, s. 111 i n.). 7. Na zakończenie należy zauważyć, że nie została określona jurysdykcja w odniesieniu do podmiotów rozprowadzających programy, którzy nie są dostawcami usług medialnych na gruncie ustawy o radiofonii i te- lewizji. Nie dotyczy ich także dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych ani konwencja o telewizji ponadgranicznej. Art. 2. 1. Prawo rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych przysługuje jednostkom publicznej radiofonii i te- lewizji oraz osobom fi zycznym, osobom prawnym i osobowym spółkom handlowym, które uzyskały koncesję na taką działalność, albo – w przypadku programów telewizyjnych rozpowszechnia- nych wyłącznie w systemach teleinformatycznych – wpis do reje- stru takich programów. 27 Art. 2 Ustawa o radiofonii i telewizji 2. Ustawy nie stosuje się do: 1) programu rozpowszechnianego lub rozprowadzanego wyłącz- nie w obrębie jednego budynku; 2) programu rozpowszechnianego lub rozprowadzanego w sys- temie, w którym urządzenia nadawcze i odbiorcze należą do tej samej osoby, prowadzącej działalność gospodarczą lub inną zarejestrowaną działalność publiczną, a treść programu ogranicza się do spraw związanych z tą działalnością i jest ad- resowana do pracowników lub innego określonego kręgu osób związanych z nadawcą; 3) programu rozprowadzanego w sieci kablowej, jeżeli liczba in- dywidualnych odbiorców nie przekracza 250; 4) programów radiowych rozpowszechnianych wyłącznie w syste- mach teleinformatycznych oraz audialnych usług na żądanie; 5) korespondencji prowadzonej z wykorzystaniem środków ko- munikacji elektronicznej; 6) elektronicznych wersji dzienników i czasopism oraz prasy udo- stępnianej w systemie teleinformatycznym pod warunkiem że nie składają się w przeważającej części z audycji audiowizual- nych; 7) gier losowych i zakładów wzajemnych, chyba że są częścią au- dycji usługi medialnej. 1. W ust. 1 art. 2 u.r.t. określone zostały wymagania, którym należy sprostać, aby móc rozpowszechniać programy radiowe i telewizyjne. Jeżeli rozpowszechnianie takich programów nie odbywa się wyłącz- nie w systemach teleinformatycznych, to należy uzyskać koncesję. Jeśli natomiast rozpowszechnianie programu telewizyjnego odbywa się tylko za pośrednictwem tego systemu, to wystarczający jest wpis programu do rejestru. Zgodnie z art. 4 pkt 29 u.r.t. systemem telein- formatycznym jest system teleinformatyczny w rozumieniu ustawy z 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1422). 2. Przywołany akt normatywny defi niuje system teleinformatyczny jako zespół współpracujących ze sobą urządzeń informatycznych i oprogra- 28 Elżbieta Czarny -Drożdżejko Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 2 mowania, zapewniający przetwarzanie, przechowywanie, a także wy- syłanie i odbieranie danych przez sieci telekomunikacyjne za pomocą właściwego dla danego rodzaju sieci telekomunikacyjnego urządzenia końcowego w rozumieniu przepisów ustawy z 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 243). Identycznie defi niuje system teleinformatyczny ustawa z 17 lutego 2005 r. o in- formatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 235 ze zm.). Natomiast sieci telekomu- nikacyjne zostały zdefi niowane w ustawie – Prawo telekomunikacyjne – do której odsyła art. 4 pkt 30 u.r.t. Zgodnie z art. 2 pkt 35 pr. tel. sieć telekomunikacyjna to systemy transmisyjne oraz urządzenia komu- tacyjne lub przekierowujące, a także inne zasoby, w tym nieaktywne elementy sieci, które umożliwiają nadawanie, odbiór lub transmisję sy- gnałów za pomocą przewodów, fal radiowych, optycznych lub innych środków wykorzystujących energię elektromagnetyczną, niezależnie od ich rodzaju. „Defi nicja sieci telekomunikacyjnej rozszerza zakres tego pojęcia na wszelkie rodzaje systemów służących przesyłaniu sygnałów środkami telekomunikacyjnymi, w tym na systemy radio dyfuzyjne na- dające sygnały do nieoznaczonego zbioru odbiorców w zasięgu systemu transmisyjnego” (S. Piątek, Prawo telekomunikacyjne. Komentarz, War- szawa 2005, s. 101). Systemy teleinformatyczne są przyłączane do sieci telekomunikacyjnej i identyfi kowane za pomocą domen. 3. Należy przy tym zauważyć, że dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych nie czyni takiego rozróżnienia. Dyferencjuje jedynie dwa typy usług: przekazu telewizyjnego pod pojęciem którego rozumie tzw. linearną audiowizualną usługę medialną, co oznacza audiowizu- alną usługę medialną świadczoną przez dostawcę usług medialnych, umożliwiającą równoczesny odbiór audycji na podstawie układu audy- cji oraz audiowizualną usługę medialną na żądanie (tzn. nielinearna audiowizualna usługa medialna), która oznacza audiowizualną usłu- gę medialną świadczoną przez dostawcę usług medialnych, umożli- wiającą użytkownikowi odbiór audycji w wybranym przez niego mo- mencie i na jego życzenie w oparciu o katalog audycji przygotowany przez dostawcę usług medialnych. Zgodnie z motywem 27 dyrekty- wy rozpowszechnianie telewizyjne obejmuje obecnie w szczególności 29 Art. 2 Ustawa o radiofonii i telewizji telewizję analogową i cyfrową, transmisję strumieniową na żywo (live streaming), nadawanie w internecie (webcasting) oraz sekwen- cyjne udostępnianie audycji (near -video -on -demand), gdy tymczasem np. usługa wideo na żądanie (video -on -demand) jest audiowizualną usługą medialną na żądanie. 4. Kolejnym istotnym elementem, któremu należy się przyjrzeć, jest za- kres wyłączeń z ustawy o radiofonii i telewizji. 5. Trzy pierwsze wyjątki sprecyzowane w pkt 1–3 istniały w ustawie o radiofonii i telewizji od 1992 r. Pozostałe zostały dodane podczas no- welizacji z 2011 r. (zob. I. Dobosz, Prawo..., s. 84). Natomiast w ramach kolejnych nowelizacji przepis ten nie uległ zmianie [zob. E. Czarny- -Drożdżejko, Nowelizacja ustawy o radiofonii i telewizji w zakresie do- stosowania do dyrektywy europejskiej o audiowizualnych usługach me- dialnych (wybrane aspekty), PPP 2013, nr 7–8, s. 33 i n.]. 6. Wprowadzenie trzech pierwszych wyjątków nastąpiło z uwagi na nie- wielki stosunkowo zakres rozpowszechniania czy rozprowadzania programu i niewielką liczbę użytkowników, którzy w zasadzie two- rzą pewien zbiór zamknięty. Odstaje od tego jedynie tzw. telewizja, czy radiofonia zakładowa. Tam bowiem krąg odbiorców został ogra- niczony do pracowników lub innego określonego kręgu osób związa- nych z nadawcą. O ile liczba pracowników ma charakter zamknięty, o tyle krąg osób związanych z nadawcą ma charakter otwarty. Mogą to być chociażby klienci danego przedsiębiorcy czy konsumenci do- konujący u niego zakupów. Stąd w wyjątku przewidzianym w art. 2 ust. 2 pkt 2 u.r.t. mogą się mieścić duże sklepy wielkopowierzchniowe nadające program, którego treść ogranicza się do spraw związanych z prowadzoną działalnością, a urządzenia odbiorcze znajdują się bez- pośrednio w sklepie. Dostępny jest on wówczas dla nieograniczonej i dużej liczby osób. 7. Pierwszy wyjątek sformułowany w art. 2 ust. 2 u.r.t. dotyczy programu rozpowszechnianego lub rozprowadzanego wyłącznie w obrębie jed- nego budynku. Takim pojedynczym budynkiem może być blok wielo- rodzinny, ale także budynki użyteczności publicznej (szpital, zakład karny, szkoła itp.). Warunkiem jest, że ma to być tylko jeden budynek, 30 Elżbieta Czarny -Drożdżejko
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ustawa o radiofonii i telewizji. Komentarz. Wydanie 1
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: