Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00130 009855 7515744 na godz. na dobę w sumie
Uwarunkowania skuteczności działania inkubatorów przedsiębiorczości - ebook/pdf
Uwarunkowania skuteczności działania inkubatorów przedsiębiorczości - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 308
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3808-8054-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zarządzanie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Skłonność społeczeństwa do prowadzenia własnej działalności gospodarczej odgrywa istotną rolę w rozwoju krajowych gospodarek. Biorąc pod uwagę charakterystykę jednostek należących do sektora MŚP, ich potrzeby oraz bariery, niekiedy uniemożliwiające egzystencję na rynku, warto zwrócić uwagę na konieczność kreowania narzędzi wspomagających przedsiębiorczość. Spośród licznych instrumentów wsparcia jednostek z sektora MŚP na szczególną uwagę zasługują inkubatory przedsiębiorczości, których działalność koncentruje się wokół kompleksowej pomocy udzielanej zarówno obecnym, jak i potencjalnym przedsiębiorcom. Pomimo że w zasadzie każda ze wskazanych instytucji jest inna, posiada własne, niekiedy unikatowe cechy, zadania oraz cele, organizacje te należą do najbardziej popularnych form wspomagania postaw przedsiębiorczych funkcjonujących na całym świecie. W związku z tym podmioty gospodarcze objęte wsparciem uczestniczą w procesie inkubacji, którego finalnym celem jest przygotowanie przedsiębiorstw do stabilnej egzystencji na rynku. W monografii opisano problemy związane z uwarunkowaniami skuteczności inkubatorów przedsiębiorczości, która stanowi niezwykle istotny aspekt funkcjonowania analizowanych instytucji wsparcia. Analizy przeprowadzone na przykładzie organizacji prowadzących działalność w województwie łódzkim dostarczają wiele wniosków zarówno dla decydentów na poziomie lokalnym oraz regionalnym, jak i menedżerów wszystkich ośrodków inkubujących podmioty gospodarcze. 
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Krzysztof Świeszczak – Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Instytut Finansów, Katedra Bankowości, 90-255 Łódź, ul. POW 3/5 RECENZENT Piotr Niedzielski REDAKTOR INICJUJĄCY Monika Borowczyk REDAKTOR WYDAWNICTWA UŁ Bogusława Kwiatkowska SKŁAD I ŁAMANIE Munda – Maciej Torz PROJEKT OKŁADKI Stämpfli Polska Sp. z o.o. Zdjęcie wykorzystane na okładce: © Shutterstock.com © Copyright by Krzysztof Świeszczak, Łódź 2016 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.07281.16.0.M Ark. wyd. 19,0; ark. druk. 19,25 ISBN 978-83-8088-053-5 e-ISBN 978-83-8088-054-2 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63 Spis treści Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział I Uwarunkowania rozwoju przedsiębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.1. Definicja przedsiębiorstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.1.1. Przedsiębiorstwo z punktu widzenia ekonomii. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.1.2. Przedsiębiorstwo z punktu widzenia prawa polskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2. Pojęcie przedsiębiorczości i przedsiębiorcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.1. Historyczne ujęcie przedsiębiorczości i przedsiębiorcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2.2. Współczesne ujęcie przedsiębiorczości i przedsiębiorcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.3. Modele działań przedsiębiorczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.3.1. Przedsiębiorczość żywiołowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.3.2. Przedsiębiorczość ewolucyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.3.3. Przedsiębiorczość etyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.3.4. Przedsiębiorczość systemowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.4. Przedsiębiorstwo w teorii ekonomii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.4.1. Neoklasyczna teoria przedsiębiorstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.4.2. Koncepcja menedżerska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.4.3. Teoria kosztów transakcyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.4.4. Przedsiębiorstwo w teorii agencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.4.5. Podejście behawioralne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.4.6. Koncepcja mechanizmu alokacji zasobów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.4.7. Teoria praw własności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.5. Cykl życia przedsiębiorstw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.5.1. Koncepcja dwuetapowego cyklu życia przedsiębiorstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.5.2. Koncepcja trzyetapowego cyklu życia przedsiębiorstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.5.3. Koncepcja czteroetapowego cyklu życia przedsiębiorstwa . . . . . . . . . . . . . . . 1.5.4. Koncepcja pięcioetapowego cyklu życia przedsiębiorstwa . . . . . . . . . . . . . . . 1.6. Etapy tworzenia przedsiębiorstw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.7. Potrzeby nowego przedsiębiorstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.8. Przesłanki wspierania mikro- i małych przedsiębiorstw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.9. Formy wspierania mikro- i małych podmiotów gospodarczych w Polsce . . . . . . . . . 1.9.1. Finansowe instrumenty wspierające mikro- i małe przedsiębiorstwa . . . . . . 1.9.2. Instrumenty niefinansowe wspierające mikro- i małe przedsiębiorstwa . . . 9 15 16 17 18 19 20 23 27 27 28 29 30 30 31 32 33 34 35 36 37 38 40 40 42 44 48 53 55 56 58 63 6 Rozdział II Inkubator przedsiębiorczości jako forma wspierania nowo tworzonego podmiotu gospodarczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Pojęcie inkubatorów przedsiębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Specyfika inkubatorów przedsiębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.1. Cele działania inkubatorów przedsiębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.2. Zadania inkubatorów przedsiębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.3. Cechy inkubatorów przedsiębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3. Inicjatorzy inkubatorów przedsiębiorczości oraz ich formy prawne . . . . . . . . . . . . . . 2.4. Przebieg procesu inkubacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4.1. Koncepcja czteroetapowego procesu inkubacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4.2. Koncepcja sześcioetapowego procesu inkubacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.5. Rodzaje inkubatorów przedsiębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.5.1. Tradycyjne inkubatory przedsiębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.5.2. Inkubatory przedsiębiorczości „nowej generacji” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.5.3. Publiczne inkubatory przedsiębiorczości (not-for-profit) . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.5.4. Prywatne inkubatory przedsiębiorczości (not-for-profit oraz for-profit) . . . . . 2.5.5. Akademickie inkubatory przedsiębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.5.6. Technologiczne inkubatory przedsiębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.5.7. Alternatywne formy inkubatorów przedsiębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział III Inkubacja przedsiębiorczości na świecie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.1. Historia inkubatorów przedsiębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.1.1. Historia inkubatorów przedsiębiorczości na świecie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.1.2. Historia inkubatorów przedsiębiorczości w Polsce i w województwie łódzkim . 3.2. Analiza wyników dotychczasowych badań dotyczących sposobu funkcjonowania inkubatorów przedsiębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.2.1. Cechy inkubatorów przedsiębiorczości w wybranych krajach . . . . . . . . . . . . . 3 .2 .2 . Benchmarking inkubatorów przedsiębiorczości w Unii Europejskiej . . . . . . . 3.2.3. Przeciętny inkubator przedsiębiorczości w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.2.4. Kluczowe czynniki sukcesu inkubatorów przedsiębiorczości na świecie . . . . 3.3. Autorski wzorzec inkubatora przedsiębiorczości oraz mierniki skuteczności funk- cjonowania tych instytucji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3.1. Komponenty autorskiego wzorca inkubatora przedsiębiorczości . . . . . . . . . . 3.3.2. Wspieranie postaw przedsiębiorczych u potencjalnych przedsiębiorców . . . 3.3.3. Monitoring skuteczności działań podejmowanych przez inkubatory przed- siębiorczości… . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3.4. Świadczenie usług przez inkubator przedsiębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3.5. Wewnętrzna i zewnętrzna sieć współpracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3.6. Polityka wejścia do oraz wyjścia z inkubatora przedsiębiorczości . . . . . . . . . 3.3.7. Mierniki skuteczności funkcjonowania inkubatorów przedsiębiorczości . . . Rozdział IV Inkubatory przedsiębiorczości w województwie łódzkim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.1. Organizacja i metodologia badania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2. Podstawowe informacje o inkubatorach przedsiębiorczości z województwa łódz- kiego objętych badaniem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2.1. Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości w Łodzi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2.2. Inkubator Przedsiębiorczości w Kleszczowie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 66 70 71 73 74 79 83 83 92 93 98 99 100 101 103 106 107 111 112 113 117 120 123 130 138 141 148 148 150 151 152 153 154 154 159 160 163 164 165 Spis treści 4.2.3. Inkubator Przedsiębiorczości w Kutnie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2.4. Inkubator Technologiczny w Bełchatowie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2.5. Inkubator Uniwersytetu Łódzkiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2.6. Łódzki Inkubator Technologiczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2.7. Zelowski Inkubator Przedsiębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.3. Klasyfikacja inkubatorów w województwie łódzkim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.4. Analiza opisowa sposobu funkcjonowania inkubatorów przedsiębiorczości zloka- lizowanych w województwie łódzkim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.4.1. Wspieranie postaw przedsiębiorczych u potencjalnych przedsiębiorców . . . 4.4.2. Monitoring skuteczności działań podejmowanych przez inkubatory przed- siębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.4.3. Świadczenie usług przez inkubator przedsiębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.4.4. Wewnętrzna i zewnętrzna sieć współpracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.4.5. Polityka wejścia do oraz wyjścia z inkubatora przedsiębiorczości . . . . . . . . . Rozdział V Analiza skuteczności inkubatorów przedsiębiorczości z województwa łódzkiego oraz rekomendacje w zakresie inkubacji podmiotów gospodarczych . . . . . . . . . . . . . 5.1. Analiza porównawcza benchmarku inkubatora przedsiębiorczości z inkubatorami z województwa łódzkiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.2. Analiza wskaźnikowa skuteczności inkubatorów przedsiębiorczości zlokalizowa- nych w województwie łódzkim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.2.1. Poziomy skuteczności działania inkubatorów przedsiębiorczości z woje- wództwa łódzkiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.2.2. Analiza w obszarze wspierania postaw przedsiębiorczych u potencjalnych przedsiębiorców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.2.3. Analiza w obszarze monitoringu skuteczności działań podejmowanych przez inkubatory przedsiębiorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.2.4. Analiza w obszarze świadczenia usług przez inkubator przedsiębiorczości . 5.2.5. Analiza w obszarze wewnętrznej i zewnętrznej sieci współpracy . . . . . . . . . . 5.2.6. Analiza w obszarze polityki wejścia do oraz wyjścia z inkubatora przedsię- biorczości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.2.7. Ogólna analiza skuteczności inkubatorów przedsiębiorczości z wojewódz- twa łódzkiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.3. Wnioski i rekomendacje w zakresie poprawy skuteczności inkubatorów przedsię- biorczości z województwa łódzkiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.3.1. Ocena skuteczności funkcjonowania inkubatorów przedsiębiorczości z wo- jewództwa łódzkiego w świetle prowadzonej przez nie działalności . . . . . . . 5.3.2. Rekomendowane kierunki rozwoju inkubatorów przedsiębiorczości z wo- jewództwa łódzkiego koncentrujące się wokół poprawy skuteczności ich funkcjonowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Spis aktów prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Netografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Spis rysunków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Spis tabel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 166 166 167 168 169 170 173 174 179 187 192 197 203 204 209 210 216 223 232 239 247 254 256 257 260 271 275 299 301 303 305 Spis treści Wstęp Skłonność społeczeństwa do prowadzenia własnej działalności gospodar- czej odgrywa istotną rolę w rozwoju krajowych gospodarek. Jej wpływ na wzrost Produktu Krajowego Brutto, aktywizację osób pozostających bez zatrudnienia, a tym samym zmniejszenie liczby osób bezrobotnych oraz redukowanie dysproporcji w poziomie zasobności ludności poszczegól- nych regionów czy państw sprawia, iż przedsiębiorczość jest obszarem zainteresowania wielu decydentów, wspólnot, organizacji czy społeczno- ści. Termin ten analizowany jest na wielu płaszczyznach, jednakże uwaga zarówno badaczy, jak i reprezentantów wskazanych grup coraz częściej koncentruje się wokół aspektu związanego z tworzeniem przedsiębiorstw. Biorąc pod uwagę stan wielu gospodarek krajowych, sukcesem jest utwo- rzenie każdego podmiotu gospodarczego, natomiast porażką jego upa- dłość, i to bez względu na formę organizacyjno-prawną jednostki. Należy przy tym podkreślić, iż z perspektywy roli, jaką działalność gospodarcza odgrywa w  życiu społeczno-gospodarczym, fundamentalne znaczenie ma tworzenie mikro-, małych i  średnich przedsiębiorstw, które dzięki swojej specyfice w istotny sposób wpływają na rozwój gospodarczy wielu państw. Biorąc pod uwagę charakterystykę jednostek należących do sekto- ra MSP, ich potrzeby oraz bariery, niekiedy uniemożliwiające ich eg- zystencję na rynku, warto zwrócić uwagę na konieczność kreowania narzędzi wspomagających postawy przedsiębiorcze, wsparcia instytu- cjonalnego oraz rządowych programów pomocowych. Mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą przynosić wiele korzyści zarówno dla społeczności lokalnych, jak i  rozwoju regionalnego, jednakże bardzo często potrzebują pomocy już na etapie ich tworzenia. Wsparcie dla podmiotów gospodarczych należących do sektora MSP powinno za- czynać się już na etapie pojawienia się pomysłu na biznes, w innych przypadkach może okazać się, że wskaźniki przeżywalności jednostek 10 gospodarczych1 – będące jednym z barometrów ich sytuacji na rynku – będą na niskich poziomach, co będzie równoznaczne z porażką wielu przedsiębiorczych inicjatyw. Postawy przedsiębiorcze oraz przedsiębiorstwa będące następstwem pomysłów na biznes są przedmiotem zainteresowania wielu instytu- cji wspomagających tworzenie oraz rozwój przedsiębiorstw z  różnych sektorów. Spośród licznych instrumentów wsparcia jednostek z sektora MSP na szczególną uwagę zasługują inkubatory przedsiębiorczości, któ- rych działalność koncentruje się wokół kompleksowej pomocy udziela- nej zarówno obecnym, jak i potencjalnym przedsiębiorcom. Pomimo to, iż w zasadzie każda ze wskazanych instytucji jest inna, posiada własne, niekiedy unikatowe cechy, zadania oraz cele, organizacje te należą do najbardziej popularnych form wspomagania postaw przedsiębiorczych funkcjonujących na całym świecie. W związku z tym podmioty gospo- darcze objęte wsparciem uczestniczą w procesie inkubacji, którego final- nym celem jest przygotowanie przedsiębiorstw do stabilnej egzystencji na rynku, dzięki uniknięciu wielu błędów stanowiących dla niej zagrożenie. Specyfika inkubatorów przedsiębiorczości obserwowanych w różnych krajach sprawia, iż mogą one być klasyfikowane według różnych kryte- riów. Wydaje się to oczywiste, zwłaszcza biorąc pod uwagę kilkudziesię- cioletnią historię tych organizacji oraz dynamicznie zmieniające się oto- czenie, w którym funkcjonują. Należy przy tym zauważyć, iż występujące różnice determinują powstawanie nowych ośrodków wspierających po- stawy przedsiębiorcze w ramach procesu inkubacji, co jest szczególnie istotne w kontekście rozwoju inkubatorów przedsiębiorczości jako na- rzędzia wspomagającego tworzenie i rozwój podmiotów gospodarczych. Pomimo różnorodnych typologii instytucji inkubujących przedsiębior- stwa, można dostrzec pewne wspólne ich cechy, które stanowią kluczowe czynniki sukcesu każdej tego typu organizacji. Oryginalnym osiągnięciem niniejszej pracy jest skonstruowanie autorskiego wzorca inkubatora przed- siębiorczości. Został on zbudowany w oparciu o analizy sposobu funkcjo- nowania ośrodków funkcjonujących w wielu krajach i składa się z obsza- rów stanowiących fundament procesu inkubacji. Oznacza to, iż abstrahując od wielu innych charakterystyk, zidentyfikowane faktory determinują sku- teczność działalności każdej instytucji inkubującej podmioty gospodarcze. 1 Termin ten rozumiany jest jako wskaźnik przetrwania podmiotów gospodarczych na rynku – w literaturze przedmiotu analizowana miara badana jest w ujęciu rocz- nym (odsetek przedsiębiorstw egzystujący na rynku po 12 miesiącach od momen- tu ich utworzenia), trzyletnim (odsetek przedsiębiorstw egzystujący na rynku po 3 latach od momentu ich utworzenia) oraz pięcioletnim (odsetek przedsiębiorstw egzystujący na rynku po 5 latach od momentu ich utworzenia). Wstęp 11 Sformułowanie problemu badawczego umożliwiło ustalenie celu głównego pracy, którym jest ocena skuteczności działania inkubatorów przedsiębiorczości zlokalizowanych w województwie łódzkim. Dla reali- zacji wyznaczonego celu badawczego praca została podzielona na dwie części, tj.: teoretyczną i empiryczną. W ramach tej pierwszej wyodręb- niono trzy rozdziały przygotowane w oparciu o krytyczną analizę litera- tury przedmiotu. Zakres przedmiotowy warstwy teoretycznej obejmuje rozpoznanie inkubatorów przedsiębiorczości, jako instrumentów wspie- rających postawy przedsiębiorcze, a  także uwarunkowań skuteczności wskazanych instytucji. W  trakcie badań literaturowych wykorzystano ponad 480 źródeł bibliograficznych, na które złożyły się pozycje zwarte, artykuły naukowe polskiego i angielskiego obszaru językowego, 5 aktów prawnych, jak również ponad 30 stron internetowych związanych głów- nie z działalnością badanych ośrodków wspierających postawy przedsię- biorcze w ramach procesu inkubacji oraz organizacji je skupiających. W pierwszym rozdziale zdefiniowano przedsiębiorcę i przedsiębior- czość oraz przedstawiono te terminy z punktów widzenia różnych nur- tów w kontekście teorii ekonomii. W rozdziale tym zaprezentowany zo- stał również proces założycielski nowego przedsiębiorstwa, jego potrzeby, cykle życia organizacji, a także formy wspierania mikro- i małych pod- miotów gospodarczych. Rozdział drugi poświęcono na przedstawienie inkubatorów przedsię- biorczości jako instrumentów wspierania przedsiębiorczości. Przedsta- wiono w nim definicję instytucji inkubującej podmioty gospodarcze, jej specyfikę oraz zaprezentowano proces inkubacji. W rozdziale tym omó- wione zostały ponadto formy prawne inkubatorów przedsiębiorczości, scharakteryzowano ich inicjatorów, a także dokonana została charaktery- styka wyodrębnionych rodzajów inkubatorów przedsiębiorczości. W rozdziale trzecim przedstawiono historię instytucji inkubujących podmioty gospodarcze, a  także zaprezentowano sposób działania ana- lizowanych organizacji oraz czynniki determinujące ich skuteczność. W rozdziale tym analizie poddano dane pochodzące z Polski, Unii Euro- pejskiej oraz wybranych państw spoza UE, czego efektem jest wyodręb- nienie obszarów przesądzających o sukcesie inkubatorów przedsiębior- czości oraz stworzenie wzorca tych ośrodków. Komponentami części empirycznej niniejszej pracy są rozdzia- ły czwarty oraz piąty. Skoncentrowano się w  nich wokół przeprowa- dzonych badań, pozwalających na udzielenie odpowiedzi na pytania badawcze stanowiące cel główny pracy. Wykorzystanym narzędziem badawczym były wywiady kwestionariuszowe o mniejszym stopniu stan- daryzacji, umożliwiające pogłębioną analizę skuteczności działania inku- batorów przedsiębiorczości. Badaniem objęte zostały wszystkie instytucje Wstęp 12 inkubujące podmioty gospodarcze zlokalizowane w województwie łódz- kim w 2012 r.; badanie przeprowadzono w pierwszym półroczu 2013 r. Interpretacja wyników otrzymanych dzięki przeprowadzeniu wywiadów kwestionariuszowych z  menedżerami oraz pracownikami inkubatorów przedsiębiorczości oparta została o analizę opisową oraz wskaźnikową. Rozdział czwarty poświęcono aspektom metodologicznym pracy oraz analizie specyfiki i sposobu funkcjonowania inkubatorów przedsiębior- czości zlokalizowanych w województwie łódzkim. Zwrócono w nim uwa- gę m.in. na organizację i metodologię badań, a także dokonano klasy- fikacji ośrodków inkubujących podmioty gospodarcze w województwie łódzkim oraz przeanalizowano sposób działania badanych organizacji w zidentyfikowanych obszarach determinujących ich skuteczność. Piąty rozdział pracy poświęcony został przedstawieniu wyników ba- dań empirycznych dotyczących skuteczności poszczególnych inkuba- torów przedsiębiorczości w  województwie łódzkim. Dokonano w  nim analizy porównawczej inkubatorów przedsiębiorczości zlokalizowanych w regionie łódzkim z benchmarkiem instytucji inkubujących podmioty gospodarcze opracowanym w Unii Europejskiej w 2002 r. W rozdziale tym przeprowadzono ponadto analizę wskaźnikową w zakresie zidentyfi- kowanych obszarów determinujących sposób działania ośrodków wspie- rających postawy przedsiębiorcze w  ramach procesu inkubacji, dzięki czemu możliwa była ocena ich skuteczności. Ponadto w tej części pracy zaproponowano działania, których przedsięwzięcie wpłynie w pozytyw- ny sposób na skuteczność inkubatorów przedsiębiorczości z wojewódz- twa łódzkiego. Należy podkreślić, iż zarówno część teoretyczna, jak i merytoryczna niniejszej pracy zostanie wykorzystana w dalszych badaniach nad pro- blematyką skuteczności funkcjonowania inkubatorów przedsiębiorczo- ści. Biorąc pod uwagę szczególne znaczenie wyników badań dla rozwoju przedsiębiorczości regionu łódzkiego, mogą one być wykorzystane jako rekomendacje dla podmiotów uczestniczących w badaniu oraz decyden- tów województwa łódzkiego w celu poprawy skuteczności działania in- stytucji inkubujących podmioty gospodarcze. Analizy przeprowadzone w niniejszej pracy identyfikują obszary działalności inkubatorów przed- siębiorczości wymagające wprowadzenia modyfikacji, skutkujących wzrostem wartości wskaźnika przeżywalności przedsiębiorstw objętych wsparciem, a co za tym idzie zwiększeniem ich szans na przetrwanie oraz ekspansję na nowe rynki. Reasumując, podjęto próbę określenia preferowanych kierunków rozwoju badanych instytucji inkubujących podmioty gospodarcze oraz wskazano potrzebę prowadzenia dalszych badań w analizowanym ob- szarze. Wstęp 13 Serdecznie dziękuję wszystkim, którzy udzielili mi wsparcia w pracy nad niniejszą książką, przyczyniając się tym samym do jej powstania. Dziękuję Recenzentom, Pani Profesor Aurelii Bielawskiej oraz Pani Pro- fesor Bożenie Mikołajczyk za wnikliwe recenzje oraz niezwykle cenne uwagi i wskazówki. Podziękowania składam także Pani Profesor Monice Marcinkowskiej za wspieranie moich naukowych wysiłków, niezwykle wartościowe rady oraz owocną współpracę. Szczególne podziękowania należą się mojej Żonie oraz Rodzicom – bez ich wsparcia, serdeczności oraz cierpliwości ta monografia z pew- nością nigdy by nie powstała. Wstęp Rozdział I Uwarunkowania rozwoju przedsiębiorczości W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat zdecydowana większość gospoda- rek koncentruje swoją uwagę na zjawisku przedsiębiorczości. Wynika to między innymi z faktu, iż determinuje ona powstawanie nowych produk- tów i usług oraz kreuje nowe miejsca pracy1. Innymi słowy przedsiębior- czość, a co za tym idzie określone postawy społeczeństwa, wynikające z posiadanych kompetencji, zaowocowały wieloma niezwykle udanymi – nie tylko z ekonomicznego punktu widzenia – przedsięwzięciami. Sta- ły się one przede wszystkim przykładami tego, jak kreatywna jednostka może zamienić swój, niejednokrotnie bardzo ryzykowny, pomysł na do- brze prosperujące przedsiębiorstwo2. Sukcesy pojedynczych założycieli podmiotów gospodarczych spowodowały znaczne zainteresowanie pro- wadzeniem własnej działalności gospodarczej, co z kolei przyczyniło się do wielokrotnego – na przestrzeni ponad 200 lat – definiowania pojęcia przedsiębiorczości oraz przedsiębiorcy3. Przedsiębiorczość wpływa na funkcjonowanie wszystkich organizacji niezależnie od ich wielkości, długości prowadzonej działalności, statusu prawnego czy struktury własności. Objawia się ona nie tylko tworzeniem nowych przedsiębiorstw, ale, co równie ważne, modernizowaniem już istniejących, sprawiając tym samym, iż stają się one bardziej dynamiczne i lepiej przystosowane do szybko zmieniającego się otoczenia4. 1 G. G. Brenkert, Innovation, rule breaking and the ethics of entrepreneurship, “Jour- nal of Business Venturing” 2009, vol. 24 (5), s. 449. 2 B. Wierzba, M. Makiewicz, Przedsiębiorczość, Fundacja Gospodarcza, Gdynia 2005, s. 29. 3 T. Kraśnicka, Koncepcja rozwoju przedsiębiorczości ekonomicznej i pozaekonomicz- nej, Wydawnictwo Uczelniane Akademii Ekonomicznej im. Karola Adamieckiego, Katowice 2002, s. 21. 4 A. C. García, D. Ribeiro, S. Roig, Introduction, [w:] A. C. García, D. Ribeiro, S. Roig (eds.), Entrepreneurship: concepts, theory and perspective, Springer, Heidelberg 2007, s. 4. 16 Z drugiej strony nie można zapominać o znaczeniu przedsiębiorczości dla gospodarki wielu państw5. Wpływa ona m.in. na to, iż wśród przed- siębiorstw ogółem na całym świecie dominują podmioty gospodarcze należące do sektora MSP, stając się poniekąd motorem rozwoju determi- nującym tworzenie nowych produktów, usług czy miejsc pracy6. Może to wynikać z wielu czynników, wśród których wymienić należy m.in. ro- snącą innowacyjność podmiotów gospodarczych w wielu krajach, wzrost kompetencji poszczególnych pracowników, a także coraz większą kon- centrację jednostek na osiąganiu zamierzonych celów7. Obecnie wśród zdecydowanej większości ekonomistów panuje prze- konanie, iż przedsiębiorczość jest podstawą funkcjonowania gospodarki rynkowej8. Wpływa ona na konkurencyjność podmiotów gospodarczych, przyczyniając się również do rozwoju zarówno regionów, jak i państw9. 1.1. Definicja przedsiębiorstwa Zgodnie z interpretacją Uniwersalnego słownika języka polskiego termin przedsiębiorstwo jest utożsamiany z „samodzielną jednostką gospo- darczą, wyodrębnioną pod względem ekonomicznym, organizacyjnym i prawnym, obejmującą jeden zakład produkcyjny lub większą ich licz- bę”10. Inną definicją jest określenie tego pojęcia jako „samodzielnej jed- nostki gospodarczej, przemysłowej, handlowej – państwowej lub prywat- nej, zorganizowanej w celu odpłatnego świadczenia rzeczy lub usług”11. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż termin ten jest różnie interpretowany, dlatego też w dalszej części pracy przedstawione zostaną dwa, kluczowe 5 P. Chmieliński, Wspieranie przedsiębiorczości w działalności gospodarczej małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce, [w:] M. Strużycki (red.), Przedsiębiorczość w teorii i praktyce, SGH, Warszawa 2005, s. 169. 6 OECD SME and Entrepreneurship Outlook 2005, OECD, 2005, s. 16. 7 D. B. Audretsch, M. C. Keilbach, E. Lehmann, Entrepreneurship and Economic Growth, Oxford University Press, New York 2006, s. 3–5. 8 A. de Bruin, A. Dupuis, Introduction: Concepts and Themes, [w:] A. de Bruin, A. Du- puis (eds.), Entrepreneurship: New Perspectives in a Global Age, Ashgate Publishing, Aldershot 2003, s. 1. 9 E. J. Malecki, Entrepreneurship in regional and local development, “International Regional Science Review” 1994, vol. 16 (1–2), s. 119–153. 10 S. Dubisz (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, t. III, Wydawnictwo Nauko- we PWN, Warszawa 2003, s. 650. 11 W. Doroszewski (red.), Słownik języka polskiego, t. VII, Państwowe Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa 1965, s. 199. Uwarunkowania rozwoju przedsiębiorczości Definicja przedsiębiorstwa 17 z punktu widzenia dalszych rozważań, stanowiska – perspektywa ekono- mii (co stanowi przedmiot badań w punkcie 1.1.1) oraz prawa polskiego (co z kolei wyjaśniono w punkcie 1.1.2). 1.1.1. Przedsiębiorstwo z punktu widzenia ekonomii Z punktu widzenia ekonomii przedsiębiorstwem jest podmiot o charak- terze wytwórczym, skoncentrowany na zaspokajaniu potrzeb, któremu towarzyszy oczekiwanie za nie pośredniej lub bezpośredniej zapłaty12. Termin ten jest również wyjaśniany jako „względnie autonomiczna organizacja dążąca do osiągania korzyści ekonomicznych i  składająca się z co najmniej jednej jednostki regulującej działalność gospodarczą, np. poprzez decyzje, co produkować, po jakiej cenie sprzedawać, z czego produkować, ile płacić za pracę itd., oraz z co najmniej jednej jednost- ki realizującej materialne procesy gospodarcze, takie jak np.: produkcja, sprzedaż, transport, komunikacja, deponowanie i pożyczanie pieniędzy, itd.”13 Należy przy tym zauważyć, iż definicja ta nie obejmuje mikroprzed- siębiorstw, których specyfika sprowadza się m.in. do ograniczonej struk- tury organizacyjnej, a niejednokrotnie w przypadku tego typu jednostek działalność jest prowadzona przez jedną osobę – właściciela podmiotu. Podsumowując, w literaturze przedmiotu można wyróżnić trzy podej- ścia do postrzegania pojęcia przedsiębiorstwa14: • techniczno-wytwórcze – w tej koncepcji jest ono utożsamiane z or- ganizacją przetwarzającą dostępne zasoby na produkty, których ce- lem jest zaspokajanie potrzeb; • finansowych korzyści – zgodnie z tym nurtem podmiot gospodar- czy jest skoncentrowany na wypracowywaniu maksymalnych zy- sków dla właściciela; • funkcjonalne – w tym kontekście szczególnie istotne jest zwrócenie uwagi na mechanizmy funkcjonowania organizacji. Jak widać, w zależności od perspektywy, z której analizuje się badane za- gadnienie, akcentuje się różne aspekty funkcjonowania przedsiębiorstwa. Biorąc pod uwagę mnogość definicji analizowanego terminu dla po- trzeb dalszych rozważań, za najbardziej kompleksową charakterystykę 12 E. Czarny, J. Miroński, Alternatywne wizje przedsiębiorstwa w teorii mikroekonomii i nauce o zarządzaniu, „Zeszyty Naukowe Kolegium Gospodarki Światowej”, nr 17, Szkoła Główna Handlowa Kolegium Gospodarki Światowej, Warszawa 2005, s. 146. 13 W. Pomykało (red.), Encyklopedia biznesu, t. I, Warszawa 1995, s. 694. 14 N. Grzenkowicz [et al.], Podstawy funkcjonowania przedsiębiorstw, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Zarządzania UW, Warszawa 2008, s. 12. 18 tego pojęcia przyjmuje się określenie użyte przez S. Sudoła, gdzie wspo- mniany autor określa przedsiębiorstwo jako „jednostkę prowadzącą dzia- łalność gospodarczą, dążącą do zaspokojenia potrzeb innych podmiotów życia społecznego przez wytwarzanie produktów lub świadczenie usług, przy czym działalność ta jest motywowana chęcią uzyskania korzyści majątkowych i prowadzona samodzielnie na ryzyko właściciela lub wła- ścicieli”15. Należy tu podkreślić rolę, jaką odgrywają czynniki produkcji – dzięki wykorzystaniu i przetwarzaniu przez podmiot gospodarczy na- stępuje włączanie ich w łańcuchy wartości. 1.1.2. Przedsiębiorstwo z punktu widzenia prawa polskiego darczą; W polskim prawie wyróżnia się następujące podejścia do problematyki przedsiębiorstw16: • podmiotowe – w kontekście osoby prowadzącej działalność gospo- • przedmiotowe – jako zespół składników materialnych i niemate- rialnych potrzebnych do prowadzenia działalności17; • funkcjonalne – z punktu widzenia podejmowanych przedsięwzięć. Pierwsza charakterystyka odnosi się do podmiotów praw i obowiąz- ków, które posiadają osobowość prawną na mocy przepisów prawa z racji prowadzenia działalności gospodarczej18. Termin ten używany był w zna- czeniu podmiotowym głównie w okresie socjalizmu przy okazji objaśnia- nia pojęcia przedsiębiorstwa państwowego. Należy jednak zauważyć, iż obecnie również występuje w przepisach prawa19. Podejście przedmiotowe jest dominujące w literaturze20. Jest ono za- warte w  art. 551 kodeksu cywilnego („przedsiębiorstwo jest zorgani- zowanym zespołem składników niematerialnych i  materialnych prze- znaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej”21), do którego 15 S. Sudoł, Przedsiębiorstwo, PWE, Warszawa 2006, s. 36. 16 G. Materna, Pojęcie przedsiębiorcy w polskim i europejskim prawie ochrony konku- rencji, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2009, s. 57. 17 J. Okolski, Prawo handlowe, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2008, s. 66. 18 E. Norek, Przedsiębiorstwo w obrocie gospodarczym, LexisNexis Polska, Warszawa 19 R. Flejszar, Przedsiębiorca w postępowaniu cywilnym rozpoznawczym, Wydawnic- 20 C. Kosikowski, Przedsiębiorca w prawie polskim na tle prawa europejskiego, Le- two C. H. Beck, Warszawa 2006, s. 36. xisNexis, Warszawa 2003, s. 27. 21 Ustawa z dnia 23 kwietnia1964 r. Kodeks cywilny, tj. Dz. U. 1964.16.93 z późn. zm., 2007, s. 38. art. 55, ust. 1. Uwarunkowania rozwoju przedsiębiorczości Pojęcie przedsiębiorczości i przedsiębiorcy 19 bezpośrednio odnosi się wyrok Sądu Najwyższego. Zgodnie z nim „usta- wowa definicja przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym odrywa to pojęcie od podmiotu, do którego przedsiębiorstwo należy, i  kładzie nacisk na tworzące je składniki materialne i niematerialne oraz ich połą- czenie organizacyjne i funkcjonalne”22. Ostatnia koncepcja związana jest z podejściem funkcjonalnym, które utożsamia podmiot z prowadzeniem działalności gospodarczej w celach zarobkowych oraz charakteryzuje go jako nie zawsze korzystający z wy- odrębnionego zespołu składników materialnych i niematerialnych23. 1.2. Pojęcie przedsiębiorczości i przedsiębiorcy Najczęściej w literaturze przedsiębiorczość jest charakteryzowana z punk- tu widzenia ekonomii oraz gospodarki, a co za tym idzie poprzez pewne podejście do życia jednostki, które owocuje gotowością do podejmowa- nia określonych wyzwań i osiągania wcześniej wyznaczonych celów. Ta- kie ujęcie problematyki ma zastosowanie w niniejszej pracy, aczkolwiek należy zwrócić uwagę, iż oprócz wspomnianego aspektu, wielu autorów zauważa również obecność tego zjawiska w życiu politycznym, społecz- nym, a także prywatnym24. Jedną z  podstawowych charakterystyk przedsiębiorczości z  punktu widzenia ekonomii jest określenie jej jako dynamicznego procesu do- strzegania, przekształcania oraz tworzenia, który wymaga zaangażowa- nia energii i pasji w celu kreowania, a także wdrażania nowych pomysłów lub rozwiązań25. Może być ona ponadto postrzegana jako konsekwencja ciągu zdarzeń i działań, które odbywają się na przestrzeni czasu, niejed- nokrotnie w długim jego horyzoncie. Istotne jest to, iż zaczyna się od koncepcji dotyczącej „czegoś” nowego, natomiast tym „czymś” najczę- ściej jest produkt bądź usługa26. Jest ona również wyrażana jako sposób 22 Wyrok SN z dnia 8 kwietnia 2003 r. IV CKN 51/01, LEX nr 78892. 23 L. Kieres (red.), Administracyjne prawo gospodarcze, Kolonia Limited, Wrocław 2005, s. 92. 24 R. Koppl, Entrepreneurial Behavior as a Human Universal, [w:] A. Zacharakis, M. Minniti, S. Spinelli, M. P. Rice, T. G. Habbershon (eds.), Entrepreneurship: The Engine of Growth. Vol. 1, Greenwood Publishing Group, Westport 2007, s. 8. 25 D. F. Kuratko, R. M. Hodgetts, Entrepreneurship: Theory, Process, and Practice (eighth edition), Cengage Learning, Mason 2008, s. 21. 26 R. A. Baron, S. A. Shane, Entrepreneurship: a process perspective, South-Western College Pub, Mason 2007, s. 3.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Uwarunkowania skuteczności działania inkubatorów przedsiębiorczości
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: