Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
01288 012746 11048890 na godz. na dobę w sumie
Uzależnienie od siebie. Dlaczego tak trudno się zmienić i co można na to poradzić - książka
Uzależnienie od siebie. Dlaczego tak trudno się zmienić i co można na to poradzić - książka
Autor: Liczba stron: 192
Wydawca: Sensus Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-1719-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia >> rozwiązywanie problemów
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Program autokonstrukcji:

Dzięki wiedzy Noaha Blumenthala oraz jego praktycznemu podejściu do osobistej przemiany będziesz w stanie osiągnąć to, czego pragnie każdy, lecz niewielu potrafi -- autentyczną i trwałą zmianę swoich nawyków.
dr W. Warner Burke, profesor psychologii i pedagogiki, dziekan Wydziału Organizacji i Przywództwa na Uniwersytecie Columbia.

Twoja autokuracja odtruwająca

Masz ochotę na wielką zmianę? A może tylko na drobne, ale znaczące udoskonalenie? W pewnym momencie każdy z nas dochodzi do wniosku, że konieczne jest przeprowadzenie w życiu jakiejś ważnej reformy. Czujesz, że masz w sobie dużo dobrych chęci i wystarczającą dawkę silnej woli, a mimo to trudno Ci wyzbyć się złych przyzwyczajeń? Zastanawiasz się, dlaczego tak się dzieje?

Jesteś swoim własnym nałogiem! Co to znaczy? Wszystkie niekorzystne zachowania stały się Twoimi nawykami, stąd tak trudno wprowadzić jakąkolwiek zmianę. To, co Cię zatruwa, przybiera różne oblicza -- może to pracoholizm? Wewnętrzna agresja? Strach przed podjęciem ryzyka? Odkładanie spraw na później? Lenistwo? Łakomstwo? A może zupełnie inna autotrucizna? Jeśli naprawdę chcesz dokonać efektywnego przewrotu w swoim życiu, Noah Blumenthal pokaże Ci krok po kroku, jak zrobić to skutecznie.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Idź do Przykładowy rozdział Spis treści Katalog książek Nowości Bestesllery Zam(cid:243)w drukowany katalog Tw(cid:243)j koszyk Dodaj do koszyka Cennik i informacje Zam(cid:243)w cennik Zam(cid:243)w informacje o nowościach Wydawnictwo Helion SA 44-100 Gliwice tel. 032 230 98 63 e-mail: sensus@sensus.pl Uzale¿nienie od siebie. Dlaczego tak trudno siŒ zmieni(cid:230) i co mo¿na na to poradzi(cid:230) Autor: Noah Blumenthal T‡umaczenie: Kamil Dadan ISBN: 978-83-246-1719-7 Tytu‡ orygina‡u: You’re Addicted to You: Why It’s So Hard to Change (cid:150) And What You Can Do about It Format: A5, stron: 200 Program autokonstrukcji: (cid:149) Poznaj przyczyny samouzale¿nieæ (cid:149) Przekonaj siŒ, jaki jest ich wp‡yw na Twoje ¿ycie (cid:149) Naucz siŒ skutecznie je prze‡amywa(cid:230) DziŒki wiedzy Noaha Blumenthala oraz jego praktycznemu podej(cid:156)ciu do osobistej przemiany bŒdziesz w stanie osi„gn„(cid:230) to, czego pragnie ka¿dy, lecz niewielu potrafi (cid:151) autentyczn„ i trwa‡„ zmianŒ swoich nawyk(cid:243)w. dr W. Warner Burke, profesor psychologii i pedagogiki, dziekan Wydzia‡u Organizacji i Przyw(cid:243)dztwa na Uniwersytecie Columbia. Twoja autokuracja odtruwaj„ca Masz ochotŒ na wielk„ zmianŒ? A mo¿e tylko na drobne, ale znacz„ce udoskonalenie? W pewnym momencie ka¿dy z nas dochodzi do wniosku, ¿e konieczne jest przeprowadzenie w ¿yciu jakiej(cid:156) wa¿nej reformy. Czujesz, ¿e masz w sobie du¿o dobrych chŒci i wystarczaj„c„ dawkŒ silnej woli, a mimo to trudno Ci wyzby(cid:230) siŒ z‡ych przyzwyczajeæ? Zastanawiasz siŒ, dlaczego tak siŒ dzieje? Jeste(cid:156) swoim w‡asnym na‡ogiem! Co to znaczy? Wszystkie niekorzystne zachowania sta‡y siŒ Twoimi nawykami, st„d tak trudno wprowadzi(cid:230) jak„kolwiek zmianŒ. To, co CiŒ zatruwa, przybiera r(cid:243)¿ne oblicza (cid:151) mo¿e to pracoholizm? WewnŒtrzna agresja? Strach przed podjŒciem ryzyka? Odk‡adanie spraw na p(cid:243)(cid:159)niej? Lenistwo? £akomstwo? A mo¿e zupe‡nie inna autotrucizna? Je(cid:156)li naprawdŒ chcesz dokona(cid:230) efektywnego przewrotu w swoim ¿yciu, Noah Blumenthal poka¿e Ci krok po kroku, jak zrobi(cid:230) to skutecznie. (cid:149) U(cid:156)wiadom sobie konsekwencje w‡asnych dzia‡aæ i sp(cid:243)jrz na siebie oczami innych ludzi. (cid:149) Przeanalizuj swoj„ przesz‡o(cid:156)(cid:230), tera(cid:159)niejszo(cid:156)(cid:230) i przysz‡o(cid:156)(cid:230). (cid:149) Oceæ konsekwencje przemiany. (cid:149) Znajd(cid:159) osoby, kt(cid:243)re bŒd„ dla Ciebie wsparciem, i nie daj siŒ tym, kt(cid:243)re chc„ Ci przeszkodzi(cid:230). (cid:149) Przygotuj siŒ na trudne chwile i otw(cid:243)rz na wszelk„ krytykŒ. (cid:149) No i w koæcu zmieæ siebie na dobre! Spis treści Przedmowa 9 Podziękowania 15 Wprowadzenie: Na czym polega samouzależnienie? 17 Część I: Zwiększanie świadomości 36 Krok 1: Zidentyfikuj swoje samouzależnienia 39 Krok 2: Uświadom sobie konsekwencje swoich działań 55 Krok 3: Uczyń mocne postanowienie 67 Część II: Budowanie wsparcia 86 Krok 4: Znajdź odpowiednie osoby 89 Krok 5: Zaproś do pomocy innych 105 Krok 6: Podtrzymuj skuteczne relacje z innymi 115 Część III: Podejmowanie działania 126 Krok 7: Przygotuj się 129 Krok 8: Działaj w krytycznych momentach 143 Krok 9: Oceń swoje postępy 157 Zakończenie: Idąc dalej 171 Zalecana literatura 179 Źródła informacji o nałogach leczonych klinicznie 181 Skorowidz 183 O autorze 187 Krok 3. Uczyń mocne postanowienie Pytania na początek: Jakie są Twoje cele? Co doda Ci sił, by iść dalej, w chwilach, gdy będziesz chciał zrezygnować? Gdy zaczynałem pracę zawodową, miałem okazję uczestniczyć w warsztatach umiejętności przywódczych, na których zdobyłem wiedzę o zachowaniach właściwych dla liderów. Gdy próbowałem ich naśladować, nagrywano mnie na wideo, żebym mógł zobaczyć, jak wiele pracy jest jeszcze przede mną. Ukończyłem te warsztaty ze świadomością tego, jak zachowują się „mistrzowie i ja sam oraz jak wielka dzieli nas przepaść”. Sądziłem wtedy, że jestem naprawdę zmotywowany do tego, by nad sobą pracować. Myliłem się. 68 Część I: Zwiększanie świadomości Powiedziałem sobie, że perfekcyjnie opanuję te umiejętności. Dlaczego? Ponieważ pragnąłem zostać wielkim liderem. Co było da- lej? Nie minęły trzy miesiące, a warsztaty były dla mnie już odległym wspomnieniem. Przekonałem sam siebie, że w gruncie rzeczy już teraz jestem całkiem niezłym przywódcą i nie muszę nic więcej po- prawiać. Było mi bardzo łatwo zlekceważyć swoje postanowienie i zaprzestać dalszych wysiłków. Powodem było to, że nie włożyłem w nie pasji, przez co nie było ono wystarczająco mocne. W dodatku nikt poza mną o nim nie wiedział, więc tym bardziej mogłem spo- kojnie o nim zapomnieć. Jak sprawić, by Twoje postanowienie było naprawdę mocne? Ludzie mają jak najlepsze intencje w momencie, gdy coś sobie posta- nawiają, często robią to jednak w sposób, który z góry skazuje ich na porażkę. Opierać zmianę swoich nawyków na słabym postanowie- niu to jak rzucać się z packą na muchy przeciwko lwu. Początkowo wielkie plany ludzie często redukują do zupełnie przyziemnych zadań. Ile razy w życiu robiłeś postanowienia, które brzmiały po- dobnie jak te poniższe? • Będę częściej chodził na siłownię. • Będę częściej kosił trawnik. • Będę miał więcej cierpliwości do swoich dzieci. • Będę częściej chwalił innych. • Będę bardziej optymistycznie nastawiony. • Nie będę tak poddawał się emocjom. Dokładnie tak samo możesz powiedzieć: „Przebiegnę kilometr w mniej niż trzy minuty”. To niezły pomysł, ale Twój cel musi mieć ręce i nogi. Aby przełamać swoje samouzależnienie, potrzebujesz Krok 3: Uczyń mocne postanowienie 69 naprawdę mocnego postanowienia. Ten krok pomoże Ci je uczynić. Pokonując go, utworzysz swój pierwszy okrąg mocy i będziesz miał wyznaczony sprecyzowany i ważny cel, który pomoże Ci w dalszej drodze. Na Twoje mocne postanowienie będzie się składało pięć elementów: • Wymierny cel. • Rezultaty, które są dla Ciebie ważne. • Odrzucenie sprzecznych pragnień. • Wyznaczony termin. • Ciągła koncentracja na celu. Ostateczne postanowienie powinno spełniać trzy zadania. Po pierw- sze podnosić Twoją motywację do pracy nad sobą. Po drugie stale przypominać Ci o celach, które sobie postawiłeś; po trzecie powinno sprawić, że realizując je, będziesz z siebie dumny. Gdy przejdziesz ten krok, będziesz miał jasno wytyczony cel, podzielony na mniejsze etapy, które będziesz w stanie po kolei osiągać. Masz teraz szansę wziąć się do pracy nad sobą i poczuć smak prawdziwego sukcesu. Wymierny cel Pierwszym krokiem, by uczynić naprawdę mocne postanowienie, jest określenie ścisłego i wymiernego celu. Chodzi o to, by sformuło- wać go tak, żebyś dokładnie wiedział, kiedy go osiągniesz. Ogólne cele wskazują na to, że osiągniesz coś „mniej więcej”. Mając sprecyzo- wany cel, wiesz, że musisz zrobić coś określoną liczbę razy albo w szczególny sposób. Dzięki temu uściśleniu będziesz wiedział, kiedy osiągasz albo przekraczasz to, co sobie zaplanowałeś. Zastanów się, jak można przeformułować cele z poniższej listy tak, aby były bar- dziej skonkretyzowane. 70 Część I: Zwiększanie świadomości Cele ogólne Będę częściej chodził na siłownię. Będę częściej kosił trawnik. Będę miał więcej cierpliwości do swoich dzieci. Będę częściej chwalił innych. Cele wymierne Pójdę na siłownię przynajmniej trzy razy w tygodniu. Skoszę trawnik raz na tydzień. Nie częściej niż pięć razy w tygodniu pozwolę sobie odczuć zniecierpliwienie przy moich dzieciach. Będę chwalił innych przynajmniej dwa razy dziennie. Codziennie chociaż raz powiem coś pełnego optymizmu. Będę bardziej optymistycznie nastawiony. Nie będę ulegał swoim emocjom. W ciągu każdego tygodnia tylko raz pozwolę ponieść się emocjom. Dzięki wymiernym celom znikają wszelkie wątpliwości. Jeśli skosisz trawnik w niedzielę, to wiesz, że wykonałeś swoje zadanie na ten tydzień. Podobnie wypełnisz swoje postanowienie, by być bardziej optymistycznym, gdy po wstaniu z łóżka powiesz żonie, że to będzie wspaniały dzień. Z drugiej strony, jeżeli pójdziesz spać w dniu, w któ- rym pochwaliłeś tylko jedną osobę, będziesz wiedział, że nie osią- gnąłeś swojego celu. Jeśli zwiększasz częstotliwość gimnastyki z jednego razu na rok do jednego razu na kwartał, to faktycznie osiągasz cel, by ćwiczyć „częściej”. Trudno jednak powiedzieć, że doszedłeś do tego, czego naprawdę chciałeś. Precyzyjnie określone cele upewnią Cię, czy udało Ci się zrealizować to, co sobie założyłeś, czy też zawiodłeś i musisz jeszcze nad sobą popracować. Czasami może Ci się wydawać, że to, co robisz, by osiągnąć swój cel, jest wymuszone i niewygodne. Jednak musisz wiedzieć, że wpro- wadzanie nowych nawyków wymaga czasu i praktyki. Na początku nowe zachowania wydają się sztuczne, ponieważ nie jesteś do nich przyzwyczajony. Jeśli będziesz kontynuował ich wprowadzanie, to wkrótce przekonasz się, że możesz z łatwością osiągnąć to, co sobie Krok 3: Uczyń mocne postanowienie 71 zaplanowałeś, albo nawet więcej. Na przykład odkryjesz, że każdego dnia masz dużo więcej niż tylko dwie okazje, by powiedzieć komuś komplement, pochwalić go albo być weselszym. Poczujesz się bardziej komfortowo ze swoimi nowymi zacho- waniami, ale tylko wtedy, gdy będziesz je stale praktykował. Sprecy- zowane, wymierne cele pozwolą Ci kontrolować, czy osiągasz to, co sobie zaplanowałeś. Ćwiczenie 3.1. Określ wymierny cel Zapisz swoje postanowienie wewnętrznej przemiany. Niech będzie ściśle określone i wymierne. Pamiętaj, by Twój cel był możliwy do osiągnięcia. Zawsze możesz go później zmodyfikować. Na tym etapie masz postawić sobie początkowy cel, który pozwoli Ci na to, by doświadczyć sukcesu. Przykłady ze strony 70 pomogą Ci w Twoim zadaniu. Ważne rezultaty Mocne postanowienie musi iść w parze z silnym przekonaniem do tego, co robisz. Ludziom zwykle łatwo przychodzi dostrzec, że po- trzebują coś zmienić, a jednocześnie brakuje im przekonania, by zacząć działać. Ten rozdźwięk powoduje wahanie, które może trwać przez dłuższy czas i skutecznie odciągać Cię od sukcesu. Jeżeli czujesz, że nie jesteś do końca pewny, czy powinieneś się zmienić albo czy jest to dla Ciebie ważne, to wróć do kroków 1. i 2. Poszukaj w sobie nawyków, które bardziej chciałbyś zmienić, albo znajdź lepsze powody dla zmian, które już wybrałeś. W przeciwnym razie Twoje postanowienie osłabnie z powodu Twojego wahania. Jednym ze sposobów, by utwierdzić się w przekonaniu do swo- jego postanowienia, jest zakotwiczenie go w efektach, których bar- dzo pragniesz. W poprzednim kroku poddałeś ocenie wpływ swojego samouzależnienia na Ciebie i innych. Teraz możesz skorzystać z tej wiedzy, zastanawiając się, jakie pozytywne skutki przyniesie Twoja przemiana. Właśnie w ten sposób postąpił Daniel, Krytykant: 72 Część I: Zwiększanie świadomości Krytykant Wiedziałem, co chcę w sobie zmienić. Chciałem być bardziej optymi- styczny i mniej krytycznie nastawiony w stosunku do ludzi. Pragnąłem, aby ludzie czuli, że darzę ich szacunkiem. Chciałem czegoś więcej, niż tylko zastąpić krytycyzm pochwałami. Pragnąłem, żeby moje dzieci czuły się swobodnie, przynosząc mi zarówno dobre, jak i złe wieści, tak by moja żona nie musiała kryć ich przede mną. Chciałem żyć w domu, w którym będzie panowała at- mosfera otwartości i gdzie wszyscy będą się wspierać. Chciałem rów- nież dać dobry przykład moim dzieciom, żeby mogły zbudować lepsze związki, gdy dorosną. Chciałem, by moje biuro było miejscem, do którego pracownicy będą uwielbiali przychodzić. Pragnąłem ufać w ich wysokie kompe- tencje. Chciałem widzieć, jak awansują, zamiast rezygnować z pracy w firmie. Pragnąłem także, by poczuli się tak wspaniale, pracując dla mnie, jak ja czułem się, mogąc mieć ich w swoim zespole. Gdy Daniel uświadomił sobie, co może zyskać, zaczął zupełnie ina- czej patrzeć na możliwość zmiany swoich nawyków. Jego zaanga- żowanie wzrosło, gdy zobaczył, ile dobrego przyniesie ludziom do- okoła, gdy tylko popracuje nad swoim zachowaniem. Na stronie 31 wspomniałem o tym, że Anonimowi Alkoholicy zalecają swoim członkom, by „zmienili całe swoje życie”. Być może zmiana Twoich zachowań nie będzie aż tak radykalna, ale istotne jest, byś zdał sobie sprawę, jak wiele zyskasz. Spójrz na poniższą tabelę: Zmiana Odrzucenie narzekań i bardziej optymistyczne podejście do życia. Nauczenie się odmawiać, gdy ludzie Cię o coś proszą. Kontrolowanie swoich emocji i wybuchów gniewu. Korzyści Większa szansa na awans w pracy. Poprawa związku. Więcej czasu dla siebie. Mniej stresów, a co za tym idzie bycie lepszym rodzicem. Lepsze relacje z żoną i dziećmi. Niższe ciśnienie, poprawa zdrowia i dłuższe życie. Krok 3: Uczyń mocne postanowienie 73 Kojarząc to, co chcesz w sobie zmienić, z korzyściami, jakie odnie- siesz, zwiększasz swoją motywację. „Przestanę narzekać” to co praw- da postanowienie godne pochwały, lecz bez szerszego kontekstu może być trudno wprowadzić je w życie. Gdy jednak pomyślisz o większych szansach na awans albo poprawie swojego związku, to dużo łatwiej będzie Ci trzymać się swojego celu. Kiedy dużo od siebie wymagasz, łatwiej osiągasz to, co sobie zaplanowałeś. Nie ma zna- czenia, jeśli w tym momencie te korzyści wydają Ci się trochę na- ciągane. Najważniejsze jest to, że pomagają Ci skoncentrować się na swoim celu i zwiększają motywację. Myślenie o tym, co zyskasz, dodaje Ci energii do działania i skutecznie przybliża do sukcesu. W kolejnym ćwiczeniu określisz najistotniejsze skutki zmian. Dla przykładu spójrz, jak zrobił to Daniel. Jego krytyczna postawa miała bardzo duży wpływ na relacje z ludźmi: • Dzieci bały się z nim rozmawiać. • Żona musiała kryć je przed nim. • Jego najlepsi pracownicy nie darzyli go sympatią i sza- cunkiem. • Najzdolniejsi członkowie zespołu odeszli do innych firm. • Sprawiał, że jego najbliżsi myśleli o sobie źle. Daniel określił swój wymierny cel w następujący sposób: • Pochwalę innych przynajmniej dwa razy dziennie. Dodatkowo podbudował je mocnym postanowieniami: • Zmienię się tak, że moi bliscy będą mogli się swobodnie przede mną otworzyć. • Będę kierownikiem, którego pracownicy będą uwielbiać. • Zatrzymam swoich podwładnych w firmie i zadbam o awan- se dla nich. • Będę takim ojcem i przywódcą, jakim pragnę zostać. 74 Część I: Zwiększanie świadomości Ćwiczenie 3.2. Dostrzeż korzyści Zastanów się, jak wiele zyskasz, wprowadzając zmiany w swoim życiu. Zapisz w notatniku postanowienia dotyczące tego, co poprawisz w sobie i relacjach z najważniejszymi dla Ciebie osobami (małżonka/partnerka, dzieci, szef, współ- pracownicy, przyjaciele). Jako przykład możesz wykorzystać postanowienia, które poczynił Daniel. Właśnie zacząłeś umacniać się w swoich postanowieniach, dzięki czemu zyskujesz siłę i zapał do pracy nad swoim zachowaniem. Sprzeczne pragnienia W rozdziale „Krok 2. Uświadom sobie konsekwencje swoich działań” zwróciliśmy uwagę na to, jak wiele możesz zyskać, gdy się zmienisz. Jeżeli jednak miałeś z tym problemy w przeszłości, bardzo prawdo- podobne jest, że Twoje negatywne nawyki również przyniosą Ci pewne korzyści. Innymi słowy, Twoje samouzależnienie z jednej strony sprawia, że czujesz się źle, a z drugiej strony czymś Cię na- gradza, umacniając się w Tobie. Jednym z elementów mocnego po- stanowienia jest porzucenie tych sprzecznych pragnień. Po pierw- sze zidentyfikujmy, jakie motywy popychają Cię do określonych zachowań. Twoje samouzależnienie może mieć źródło w uwarunkowaniach z dzieciństwa lub jest utrwalane przez korzyści, które daje Ci na bieżąco. Czasem łatwo dostrzec motywy ludzkiego postępowaniem, a innym razem są głęboko ukryte. Zastanów się nad następującym przypadkiem: miałem raz klienta, który chciał przestać jeść słodycze, ponieważ po ponad 30 latach utrzymywania prawidłowej wagi przy- tył 10 kilogramów. Jaki był powód tego, że jadł słodycze? Najzwy- czajniej w świecie smakowały mu. Nie twierdzę, że powody na- szych nawyków żywieniowych zawsze są tak łatwo rozpoznawalne, ale w tym akurat przypadku tak było. Popatrz jednak na Pawła, Gadułę: Krok 3: Uczyń mocne postanowienie 75 Gaduła Kiedyś nie odważyłbym się odezwać w towarzystwie, ale z czasem się przełamałem. Kiedy zdałem sobie sprawę, że potrafię zabawiać ludzi, nie mogłem przestać tego robić. Było mi łatwo stwierdzić, że jestem taki gadatliwy, ponieważ lubię być zabawny. Tak naprawdę był jeszcze inny, głębszy powód, który musiałem odkryć. Chciałem zrozumieć, czemu zawsze tak bardzo chcę być duszą towarzystwa. Zastanawiałem się, co by się stało, gdybym przestał się tak zacho- wywać. Jak to by było, gdybym usiadł spokojnie i nie angażował się w rozmowę? Gdybym pozwolił innym prowadzić dyskusję? Im głębiej nad tym rozmyślałem, tym wyraźniej widziałem, jak staję się nic nie znaczącym tłem i zaczynam wyglądać jak mały, zdziwaczały dzieciak, którym byłem, gdy dorastałem. Wyobrażając to sobie, zobaczyłem, jak ludzie dosłownie wypychają mnie ze swojego towarzystwa jako ko- goś niepożądanego. Wtedy zrozumiałem, że coś jest nie tak. Moi przyjaciele oraz znajomi z pracy wcale nie odrzuciliby mnie, gdybym rzadziej się odzywał, i z całą pewnością nie stałbym się głupkowatym dzieckiem, którym kiedyś by- łem. Dzięki tym przemyśleniom inaczej spojrzałem na konieczność zmian. Teraz, gdy staram się mówić mniej, zwracam uwagę na to, jak ludzie na mnie reagują. Wcześniej chciałem, żeby się śmiali. Dzisiaj szu- kam oznak szacunku. Paweł zdał sobie sprawę, że motywem jego postępowania było coś więcej niż tylko to, że lubił dużo mówić. Zobaczył, że było wiele potrzeb, które popychały go do gadulstwa. Motywy Twoich czynów mogą być widoczne na pierwszy rzut oka lub być skomplikowane i głęboko ukryte. Mogą wynikać z Twojej obecnej sytuacji albo do- świadczeń z przeszłości. Mogą mieć związek jedynie z Tobą albo wynikać z relacji z ludźmi, których spotkałeś w życiu. Poniżej znaj- dziesz niektóre samouzależnienia wraz z motywami, które je na- pędzają. 76 Część I: Zwiększanie świadomości Samouzależnienie Motyw Przyjmowanie postawy obronnej. Obawiasz się, że Twoje zachowanie zostanie skryty- kowane albo wyśmiane. Postawa obronna pomaga Ci usprawiedliwić swoje postępowanie i chroni Cię przed poczuciem, że nie masz racji. Robienie z siebie ofiary. Kontrolowanie innych. Negatywne nastawienie do życia. Boisz się, że sobie nie poradzisz albo popełnisz po- ważny błąd. Kiedy uznasz się za ofiarę i przerzucasz odpowiedzialność za własne życie na zewnętrzne okoliczności i innych ludzi, nie musisz mierzyć się ze swoimi słabościami. Boisz się, że inni zrobią coś na swoją albo Twoją niekorzyść. Kontrolując ich, nie pozwalasz, by po- stępowali w niewłaściwy sposób. Kiedy nie wszystko idzie tak, jak byś sobie tego życzył, boisz się, że będzie jeszcze gorzej. Przyjmujesz negatywną postawę i nie oczekujesz wiele od życia, żeby się później nie rozczarować. Być może zaczynasz zada- wać się z innymi zgorzkniałymi i sfrustrowanymi ludźmi. To tylko niektóre przykłady pokazujące, co stoi za samouzależnie- niami (wymieniłem jedynie kilka spośród wielu powodów każdego z tych zachowań). Żeby odkryć motywy swoich działań, musisz zadać sobie parę niełatwych pytań i być ze sobą szczerym, odpowiadając na nie. Motywy są często skomplikowane i głęboko ukryte. Im lepiej je zrozumiesz, tym prościej będzie Ci pokonać swoje samouzależnienie. Musisz odnaleźć w sobie sprzeczne pragnienia i mocno po- stanowić, że odrzucisz te, które skłaniają Cię do złych nawyków. Zastanów się nad poniższymi przykładami: Przykład 1. Marysia chciałaby schudnąć. Postanawia sobie, że będzie re- gularnie ćwiczyć i przestrzegać diety. Z drugiej strony jednak w sprzeczności z tymi pragnieniami stoi chęć, by długo spać i żyć Krok 3: Uczyń mocne postanowienie 77 na luzie, bez przestrzegania żadnych sztywnych reguł. Decyduje, że będzie wstawać wcześniej, by mieć czas na gimnastykę. Dodatkowo postanawia, że narzuci sobie pewien rygor po to, aby regularnie ćwiczyć i właściwie się odżywiać. Przykład 2. Piotrek nie okazuje swoich emocji. Kobiety, z którymi się uma- wia, mówią o nim, że jest chłodny, i w efekcie nie zostają przy nim na długo. Piotrek jest jednak dumny z tego, że potrafi tak logicznie i obiektywnie spoglądać na świat. Ten sposób widzenia siebie umac- nia jego chłodną postawę wobec ludzi. W końcu postanawia się zmienić i być bardziej otwartym uczuciowo w swoim następnym związku. Niestety, z drugiej strony pragnie się kontrolować i być niewzruszonym. Boi się, że będzie wyglądał na kogoś słabego albo głupiego, jeśli będzie mówił o tym, co czuje. Piotrek musi zaak- ceptować możliwość, że jego dziewczynie nie spodoba się, że bę- dzie opowiadał o swoich emocjach. Postanawia zatem, że podejmie to ryzyko. Przykład 3. Zuza narzeka dosłownie na wszystko. Chce przestać się tak zachowywać, ale utrudnia jej to chęć zwracania na siebie uwagi. Zawsze gdy narzeka w domu lub w pracy, wszyscy jej słuchają. Jest jak przysłowiowe skrzypiące koło, które wreszcie zostało na- oliwione. Zrzędzenie to jej sposób na zaistnienie w grupie. Zuza postanawia zrobić trzy rzeczy, by pozbyć się tego pragnienia. Po pierwsze chce zadawać ludziom więcej pytań. Po drugie będzie starała się poprawić innym humor. Uważa, że te dwie rzeczy sprawią, iż będzie postrzegana w bardziej pozytywnym świetle. Po trzecie postanawia zrezygnować z bycia w centrum uwagi, jeśli wymaga to narzekania z jej strony. 78 Część I: Zwiększanie świadomości Sprzeczne pragnienia będą zawsze popychały Cię, byś wrócił do starych nawyków. Kiedy zidentyfikujesz je i przysięgniesz sobie, że je odrzucisz, będzie Ci łatwiej wprowadzić trwałe zmiany do swojego życia. W następnym ćwiczeniu określisz swoje sprzeczne pragnienia i wypowiesz im wojnę. Nie zawsze łatwo jest je odkryć, ponieważ czasami są głęboko zakorzenione. Właśnie dlatego wykonując ćwi- czenie, musisz bardzo mocno zastanowić się nad każdym pytaniem. Kiedy będziesz znał odpowiedź na któreś z nich, zatrzymaj się, prze- myśl ją i odpowiedz raz jeszcze. Identyfikując i przełamując sprzecz- ne pragnienia, pokonujesz jedną z największych przeszkód na dro- dze do sukcesu. Ćwiczenie 3.3. Identyfikowanie sprzecznych pragnień Odpowiedz na poniższe pytania, by określić swoje sprzeczne pragnienia: • Czemu zachowuję się tak, jak się zachowuję? • Jakie korzyści daje mi moje zachowanie? • Dlaczego boję się przestać postępować w ten sposób? • Co się stanie, jeśli zacznę zachowywać się zupełnie inaczej? Gdy już dokładnie zrozumiesz swoje sprzeczne pragnienia, zapisz w notatniku postanowienie, że je pokonasz. Weź przykład z Marysi, Piotrka i Zuzy. Musisz odrzucić przekonania i czyny, które odciągają Cię od Twoich celów. Jeżeli masz trudności z wykonaniem tego ćwiczenia, spróbuj prze- dyskutować je z zaufanym przyjacielem lub wróć do niego później. Uświadomienie sobie pewnych spraw zwykle wymaga czasu i spoj- rzenia z perspektywy innych osób. W tym momencie ważne jest, byś zdał sobie sprawę z tego, jak daleko już zaszedłeś. Postanowienia, które powziąłeś w tym kroku, mogą wydawać się przytłaczające. Pociągną za sobą bardzo wiele wysiłku i pracy, co może Cię trochę przerażać. Nadeszła chwila, w której możesz sobie pogratulować tego, czego już doko- Krok 3: Uczyń mocne postanowienie 79 nałeś, i nabrać otuchy. Wykonujesz ćwiczenia, poważnie podcho- dzisz do przemiany swojego zachowania i skutecznie posuwasz się do przodu na swojej drodze do sukcesu. Wyznaczony termin Musisz wyznaczyć sobie okres, w którym będziesz pracował nad sobą. Większość ludzi chce zacząć zmieniać się „od dzisiaj”. Posta- nawiają zmienić coś na zawsze. Niestety, problem w tym, że takie postanowienia nie działają. Nie zrozum mnie źle. Chcę, żebyś po- prawił coś w swoim życiu i aby ta zmiana była trwała, ale postana- wianie sobie, że od dzisiaj zachowujesz się inaczej, w niczym Ci nie pomoże. W gruncie rzeczy, jeśli decydujesz się robić coś na zawsze, to tak naprawdę nie osiągniesz swojego celu, zanim nie umrzesz. To trochę przygnębiające. Radzę Ci zatem, abyś wyznaczył jakiś termin na realizację swo- jego postanowienia. W noc sylwestrową nie podejmuj decyzji o tym, że zmienisz się już na całe życie. Postanów sobie, że będziesz wpro- wadzał zmiany w styczniu. Kiedy określisz jakiś termin, będzie Ci łatwiej trzymać się swoich celów i osiągać je. Gdy na Twojej drodze pojawią się problemy, nie będziesz musiał stawać przed perspekty- wą wieczności. Po prostu spojrzysz w kalendarz. Jest 23 stycznia? To świetnie! Musisz realizować swoje postanowienie jeszcze tylko przez osiem dni. Moment, w którym czynisz postanowienie, jest punktem star- towym. Kiedy nadejdzie ustalony dzień, będziesz mógł wybrać, czy chcesz kontynuować. Będziesz miał okazję podjąć świadomą decy- zję, zamiast mimowolnie wracać do starych nawyków, ponieważ było za trudno zmienić się „na zawsze”. Następne ćwiczenie jest krótkie, ale bardzo ważne. Określisz cel i skupisz się na dążeniu do niego. Niech stanowi on dla Ciebie wy- zwanie, a jednocześnie niech będzie możliwy do osiągnięcia. Po- trzebujesz postanowienia, które pozwoli Ci doświadczyć sukcesu. 80 Część I: Zwiększanie świadomości Być może będzie Ci ciężko przez ten czas. Nie przejmuj się. Tak właśnie powinno być. Daj sobie tyle czasu, by nie było za łatwo, a jed- nocześnie byś czuł, że możesz podołać. Okres, w którym zaczniesz wprowadzać nowe nawyki, powinien być dla Ciebie wyzwaniem. Ćwiczenie 3.4. Wyznaczanie sobie terminu Zdecyduj, przez ile czasu będziesz pracował nad zmianą swojego zachowania. Zwykle radzę, by był to jeden miesiąc, ale możesz skrócić ten okres, jeśli mierzysz się ze szczególnie uciążliwym samouzależnieniem. Gdy wybierzesz już sobie termin, zaznacz go w kalendarzu, aby być gotowym na powtórne podjęcie się tego zobowiązania. W kroku 9. powiem Ci, co zrobić, gdy nadejdzie ostatni dzień Twojego zobowiązania. Na razie po prostu zaznacz go w kalendarzu i zarezerwuj sobie czas. Oznaczenie w kalendarzu będzie Cię dodatkowo motywować i przypominać o wysiłku, jaki musisz podjąć. Koncentracja na celu Ostatnim elementem Twojego mocnego postanowienia jest kon- centracja na celu. Chodzi o to, żebyś skupił się na wprowadzaniu zmian i był świadomy wysiłku, jaki podejmujesz. Niedawno opo- wiadałem kilku osobom o samouzależnieniach. Dyskutowaliśmy o tym, jak trudno jest się zmienić. Była połowa stycznia i śmialiśmy się z tego, jak daremne są noworoczne postanowienia. Każdy opo- wiedział o tym, co sobie postanowił i co z tego wyszło. Większość nie zrobiła nic w kierunku swojego celu, a niektórzy zapomnieli o nim tego samego dnia. Ich sposób czynienia postanowień nie działał. Jednym z powo- dów było to, że tak łatwo pozwalali sobie o nich zapomnieć. Posta- nowienia wypadały im z głowy w okamgnieniu. Istnieje wiele sposo- bów na to, by bardziej skupić uwagę na postawionym celu. Skorzystaj z poniższych rad: • Pomyśl o tym, co chciałbyś zmienić. • Powiedz sobie, że dokonasz tej zmiany. Krok 3: Uczyń mocne postanowienie 81 • Zapisz swoje postanowienie. • Umieść je w widocznym miejscu i codziennie powtarzaj. • Opowiedz o nim innym ludziom i poproś, by co jakiś czas pytali Cię o postępy. Większość noworocznych postanowień zatrzymuje się na pierw- szym lub drugim punkcie z tej listy. Bez czegoś namacalnego, co przypominałoby nam o naszym celu, łatwo o nim zapominamy i przestajemy pracować nad sobą. Wszystko uzależniamy do tego, jak dobrą mamy pamięć. Im bardziej na niej polegamy, tym bardziej skazujemy się na porażkę. Dokładnie tak postępowała w przeszłości Sylwia, Pracoholiczka: Pracoholiczka Po rozmowie z mężem uświadomiłam sobie, jak wielki wpływ miała moja praca na całą naszą rodzinę. Tym razem chciałam się naprawdę zmienić. Wróciłam myślami do swoich postanowień noworocznych z przeszłości, gdy mówiłam sobie, że „będę spędzać więcej czasu z rodziną”. Gdy zastanowiłam się, w jaki sposób czyniłam te posta- nowienia i co robiłam, by je zrealizować, doszłam do wniosku, że tak naprawdę nigdy nie traktowałam ich na poważnie. Mam opracowany cały sposób działania na wypadek obsługi naj- bardziej wymagających klientów. Jeżeli klientka jest w szczególnej po- trzebie, to rezerwuję sobie dodatkowy czas na to, by rozproszyć jej obawy. Robię to do skutku i w tym tkwi sedno całego sposobu. Do- wiaduję się, jakie są jej potrzeby, podczas czegoś, co określam jako „aktywne rozmowy rozpoznawcze”. Raz w tygodniu siadam z każdym z moich klientów, by określić zadania, jakie muszę dla nich wykonać. Listę tych zadań trzymam zawsze na biurku, dzięki czemu ciągle myślę o tym, co mam jeszcze do zrobienia. Cotygodniowe spotkania oraz lista nie pozwalają mi zapomnieć o moich obowiązkach. 82 Część I: Zwiększanie świadomości Z moją rodziną było zupełnie inaczej. Na początku każdego roku postanawiałam sobie, że będę spędzać z nimi więcej czasu. Wykupy- wałam dla nas wczasy i robiłam rezerwacje na kilka wspólnych obiadów w restauracji. To były nasze rodzinne chwile. Uspokajałam w ten sposób sumienie, by niedługo potem zapomnieć o swoim postano- wieniu przynajmniej do przyszłego roku. Nie znaczy to, że postanowienie nie było dla mnie ważne. Po prostu w pracy pojawiało się coraz więcej obowiązków. Wiedziałam, że gdybym swoją rodzinę potraktowała tak poważnie jak klientów, wszystko byłoby inaczej. Jednak zamiast tak postąpić, z radością po- zwalałam sobie zapomnieć o moich postanowieniach i zamieść rodzinne problemy pod dywan. Wiedziałam, że gdy przestanę o nich myśleć, to będę miała spokój do końca roku. Historia Sylwii pokazuje, jak łatwo pozwalamy sobie zapomnieć o naszych postanowieniach. Wskazuje również na to, że ludzie czasami wręcz nie chcą o nich pamiętać. Teraz jest krytyczny mo- ment w Twoim procesie przemiany. Nie wystarczy, żebyś chciał się zmienić, ale musisz również pokonać problemy, które napotkasz na swojej drodze. Kiedyś Sylwia nie chciała się z nimi zmierzyć. Wolała zapomnieć o swoich postanowieniach. W ostatnim ćwiczeniu w tym kroku zadbasz o to, by ciągle pa- miętać o celu, który sobie postawiłeś. Sformułujesz ostatecznie swoje mocne postanowienie i będziesz miał je przed oczami przez następny miesiąc. Zapiszesz w zwięzłej formie to wszystko, co zaplanowałeś sobie w tym kroku. Uwzględnisz następujące rzeczy: • Twój cel. • Jak chcesz, żeby zmieniły się Twoje relacje z ludźmi. • Z czego chcesz zrezygnować. • Dzień, do którego obowiązuje Twoje postanowienie. • Jak często będziesz je odczytywał. Krok 3: Uczyń mocne postanowienie 83 Oto przykład mocnego postanowienia, które uczynił Daniel, Kryty- kant: Przynajmniej dwa razy dziennie pochwalę innych … moja rodzina będzie czuła się komfortowo, rozmawiając ze mną otwarcie, a moi pod- władni pokochają pracę ze mną … nie będę tak ściśle kontrolował wszystkiego i pozwolę wykazać się innym … przez cały następny mie- siąc … będę odczytywał to postanowienie każdego ranka. Twoje mocne postanowienie będzie Ci stale przypominać o celach, które sobie postawiłeś. Ćwiczenie 3.5. Uczyń mocne postanowienie Sformułuj swoje mocne postanowienie. Zapisz je i umieść w widocznym miejscu. Oto niektóre propozycje: Palmtop Kalendarz Program Outlook Calendar Stolik przy łóżku Radio samochodzie Lustro w łazience Zakładka do książek Komputer/biurko Lodówka Drzwi wejściowe Telewizor Wieża stereo Możesz również podzielić się swoim postanowieniem z innymi ludźmi, dzięki czemu jeszcze bardziej je wzmocnisz. Jeśli nie jesteś pewny, jak powiedzieć innym o tym, że chcesz się zmienić, to nie martw się. Poruszymy tę kwestię dokładnie w następnej części książki, „Budowanie wsparcia”. Okrąg świadomości Właśnie stworzyłeś okrąg świadomości. Zdobyłeś wiedzę na temat tego, na czym polega Twoje samouzależnienie, jak wpływa ono na Twoje życie, i uczyniłeś postanowienia, które pomogą Ci pokonać złe nawyki. Ważne jest, żebyś przed przejściem do następnej części 84 Część I: Zwiększanie świadomości książki zrozumiał ideę okręgów mocy. Idąc po okręgu, zawsze wra- casz do punktu wyjścia. Podobnie powinno być z okręgiem świa- domości. Samoświadomość zanika z czasem, jeżeli jej nie pobudzasz. Jeśli nie będziesz przypominał sobie swoich spostrzeżeń i posta- nowień, wylecą Ci z głowy. Z powodu naszej skłonności do zapomi- nania Twoje ostateczne postanowienie jest najważniejszym elemen- tem procesu przemiany. Przełamywanie samouzależnienia zajmuje wiele czasu. Regularny przegląd swoich postanowień nie pozwoli Ci wrócić do starych nawyków. Dzięki temu będziesz przez cały czas skoncentrowany na wprowadzaniu zmian w swoim zachowaniu. By przełamać swoje samouzależnienie, będziesz potrzebował czegoś więcej niż tylko wysokiej samoświadomości. Z pomocą mu- szą przyjść Ci inni ludzie. Omówimy te kwestie w następnej części książki, tworząc okrąg wsparcia.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Uzależnienie od siebie. Dlaczego tak trudno się zmienić i co można na to poradzić
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: